II SA/Go 271/18
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2018-05-30
Skład orzekający: Grażyna Staniszewska, Krzysztof Dziedzic, Jarosław Piątek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Rada Gminy, uchwalając regulamin udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów, może definiować pojęcie "rodziny" lub "zdarzenia losowego" oraz czy wysokość stypendium może być uzależniona wyłącznie od kryterium dochodowego?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność § 2 pkt 3 uchwały, uznając, że Rada Gminy przekroczyła upoważnienie ustawowe, definiując pojęcie "rodziny", które nie zostało zdefiniowane w ustawie. Sąd uznał również za zasadne zarzuty dotyczące § 3 ust. 1 pkt 1 i 2 uchwały, stwierdzając, że uzależnienie wysokości stypendium wyłącznie od kryterium dochodowego narusza przepisy ustawy, która wymaga uwzględnienia innych okoliczności. W odniesieniu do § 8 uchwały, sąd nie podzielił zarzutu skarżącego, uznając, że wymienione przykłady "zdarzeń losowych" mają charakter otwarty i nie zawężają kręgu uprawnionych.Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy wniósł skargę na uchwałę Rady Gminy dotyczącą regulaminu udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów. Zarzucił uchwale naruszenie przepisów ustawy o systemie oświaty, w tym nieuprawnione zdefiniowanie pojęcia "rodziny" i "zdarzenia losowego" oraz uzależnienie wysokości stypendium wyłącznie od kryterium dochodowego. Organ wniósł o częściowe uwzględnienie skargi w zakresie definicji "rodziny" i wysokości stypendium, a w pozostałym zakresie o oddalenie skargi.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność § 2 pkt 3 oraz § 3 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 zaskarżonej uchwały, a w pozostałym zakresie oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Asesor WSA Jarosław Piątek (spr.) Protokolant referent stażysta Krzysztof Frączek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2018 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego na uchwałę Rady Gminy z dnia 30 maja 2011 r., nr X.87.2011 w sprawie regulaminu udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie Gminy I. stwierdza nieważność § 2 pkt 3, § 3 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 zaskarżonej uchwały, II. w pozostałym zakresie oddala skargę.
Rada Gminy, powołując się na przepis art. 90f ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm., obecnie tekst jedn. z 2017 r., poz. 2198 ze zm., dalej jako u.s.o.), podjęła w dniu 30 maja 2011 r. uchwałę nr X.87.2011 w sprawie regulaminu udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie Gminy.
Skargę na powyższą uchwałę wniósł Prokurator Rejonowy. Zaskarżając uchwałę w części obejmującej § 2 pkt 3, § 3 i § 8 uchwały, zarzucił jej istotne naruszenia:
- art. 90f pkt 1 u.s.o. oraz § 135 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie Zasad techniki prawodawczej, poprzez umieszczenie w § 2 pkt 3 definicji "rodziny", podczas gdy organ nie posiadał delegacji ustawowej do określenia takiej definicji,
- art. 90f pkt 1 oraz art. 90d ust. 1 u.s.o. poprzez uzależnienie wysokości przyznanego stypendium wyłączenie od kryterium dochodu na osobę w rodzinie, podczas gdy art. 90d ust. 1 reguluje sposób ustalenia wysokości stypendium, nie uzależniając ich wyłącznie od miesięcznej wysokości dochodu na osobę, ale również od zaistnienia innych szczególnych okoliczności wskazanych w tym przepisie,
- art. 90f ust. 1 u.s.o. oraz art. 90s ust. 9 u.s.o. poprzez przyjęcie w § 3 ust. 1 pkt 1 i 2, że przy dochodzie miesięcznym na członka rodziny ucznia wynoszącym do 80% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, stypendium ustala się w wysokości 150% kwoty, o której mowa w art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz przy dochodzie miesięcznym na członka rodziny ucznia wynoszącym powyżej 80% i nie przekraczającej 100% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, stypendium ustala się w wysokości 100% kwoty, o której mowa w art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, podczas gdy art. 90d ust. 9 stanowi, że stypendium szkolne nie może być niższe miesięcznie niż 80% kwoty, o której mowa w art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych i nie może przekraczać miesięcznie 200% kwoty, o której mowa w art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, a w konsekwencji uniemożliwienie uczniom uzyskania stypendium szkolnego w wysokości 200% kwoty, o której mowa w art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych,
- art. 90e ust. 1 w związku z art. 90f pkt 4 u.s.o. poprzez nieuprawnione zdefiniowanie w § 8 uchwały pojęcia "zdarzenia losowe", co prowadzi do zawężenia kręgu uczniów uprawnionych do otrzymania zasiłku szkolnego do uczniów znajdujących się przejściowo w trudnej sytuacji materialnej z powodu zdarzenia losowego określonego w uchwale, co prowadzić może do ograniczenia kręgu uczniów uprawnionych do otrzymania zasiłku szkolnego, podczas gdy art. 90f pkt 4 u.s.o. nie daje gminie uprawnienia do zdefiniowania ustawowego pojęcia "zdarzenia losowego".
W związku z powyższym Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w zaskarżonej części.
W uzasadnieniu skargi Prokurator wskazał, że zgodnie z treścią art. 90f u.s.o. rada gminy uchwala regulamin udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie gminy, kierując się celami pomocy materialnej o charakterze socjalnym, w którym określa w szczególności: sposób ustalania wysokości stypendium szkolnego w zależności od sytuacji materialnej uczniów i ich rodzin oraz innych okoliczności, o których mowa w art. 90d ust. 1; formy, w jakich udziela się stypendium szkolnego w zależności od potrzeb uczniów zamieszkałych na terenie gminy; tryb i sposób udzielania stypendium szkolnego; tryb i sposób udzielania zasiłku szkolnego w zależności od zdarzenia losowego.
W ocenie skarżącego, w zaskarżonej uchwale Rada Miasta nie zrealizowała w sposób prawidłowy delegacji ustawowej zawartej w art. 90f pkt 1 u.s.o. Owa delegacja nie daje organowi uprawnienia do zdefiniowania "rodziny" na gruncie uchwały, zwłaszcza biorąc pod uwagę fakt, że termin ten nie został zdefiniowany na gruncie ww. ustawy zawierającej delegację ustawową. Tym samym, kreując treść § 2 pkt 3 uchwały rada gminy przekroczyła swoje uprawnienia.
Wypełniając delegację ustawową polegającą na określeniu sposobu ustalania wysokości stypendium szkolnego w zależności od sytuacji materialnej uczniów i ich rodzin oraz okoliczności w art. 90d ust.1, rada gminy powinna ustalić taki sposób, który uwzględniałby nie tylko kryterium dochodowe, ale również zaistnienie innych okoliczności wskazanych w art. 90d ust. 1. Zdaniem Prokuratora regulacje zawarte w § 3 zaskarżonej uchwały prowadzą do wprowadzenia automatyzmu, polegającego na ustaleniu wysokości należnego stypendium z pominięciem pozostałych okoliczności, które zgodnie z ustawą powinny mieć wpływ na ustalenie wysokości stypendium. Wprowadzenie jednego sztywnego kryterium dochodowego, a także uzależnienie wysokości stypendium wyłącznie od tego kryterium, stanowi w ocenie skarżącego niedopełnienie delegacji ustawowej.
Prokurator podkreślił, że w § 3 pkt 1 i 2 przyjęto, że stypendium ustala się w wysokości 150% kwoty, o której mowa w art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz przy dochodzie miesięcznym na członka rodziny ucznia wynoszącym powyżej 80% i nie przekraczającej 100 kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, stypendium ustala się w wysokości 100% kwoty, o której mowa w art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zdaniem Prokuratora, tak zawarta regulacja w zaskarżonej uchwale jest wbrew przepisom ustawy, gdyż uniemożliwia uczniom uzyskanie stypendium szkolnego w kwocie 200% kwoty, o której mowa z art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych.
Ponadto Prokurator zauważył, że zaskarżona uchwała narusza art. 90e ust. 1 w zw. z art. 90f pkt 4 u.s.o. poprzez nieuprawnione zdefiniowanie w § 8 uchwały pojęcia "zdarzenie losowe", co prowadzi do zawężenia kręgu uczniów uprawnionych do otrzymania zasiłku szkolnego do uczniów znajdujących się przejściowo w trudnej sytuacji materialnej z powodu zdarzenia losowego określonego w uchwale, podczas gdy art. 90f pkt 4 u.s.o. nie daje gminie uprawnienia do zdefiniowania ustawowego pojęcia "zdarzenia losowego", co prowadzić może do ograniczenia kręgu uczniów uprawnionych do otrzymania zasiłku szkolnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o częściowe uwzględnienie skargi, tj. w zakresie stwierdzenia nieważności § 2 pkt 3 i § 3 uchwały i częściowe oddalenie skargi, tj. w zakresie stwierdzenia nieważności § 8 uchwały. Organ uznał zarzuty dotyczące § 8 uchwały za nieuzasadnione. W treści § 8 zaskarżonej uchwały zdaniem organu nie zdefiniowano pojęcia "zdarzenia losowego", ale poprzez użycie określenia "w szczególności" wymieniono przykłady zdarzeń losowych, uznając je za katalog otwarty. Samo przykładowe ich wyliczenie nie formułuje definicji i jest dopuszczalne w myśl § 153 Zasad techniki legislacyjnej. Poprzez użycie określenia "w szczególności" nie nastąpiło zawężenie katalogu sytuacji mieszczących się w zakresie szeroko pojętego "zdarzenia losowego", ograniczającego w konsekwencji możliwość przyznania pomocy socjalnej niektórym uczniom.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej sądy administracyjne sprawują w zakresie ustawowo określonym, kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta obejmuje również orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów jednostek samorządu terytorialnego. Zgodnie z art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, w tym również aktów prawa miejscowego, stosując środki określone w ustawie. Stosownie zaś do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się wyłącznie do oceny zgodności zaskarżonego aktu z prawem. Rozpoznając skargę sąd administracyjny dokonuje zatem oceny, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu lub uchwały nie zostały naruszone przepisy prawa, obowiązujące w dacie ich podjęcia.
Podstawy do stwierdzenia nieważności aktu lub uchwały organu gminy wyznaczają przepisy ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r., poz. 446 ze zm., dalej: u.s.g.). W myśl art. 91 ust. 1 u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne.
Wprowadzając sankcję nieważności, jako następstwo sprzeczności z prawem uchwały lub zarządzenia, ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa, które prowadziłoby do zastosowania takiej sankcji. W judykaturze przyjmuje się, że tylko istotne naruszenie prawa stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy, a więc uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być zaakceptowane w demokratycznym państwie prawnym, które wpływają na treść uchwały lub zarządzenia (vide: wyrok NSA z dnia 11 lutego 1998 r., II SA/Wr 1459/07, publ. OSS 1988, nr 3, poz. 79 oraz wyrok NSA z dnia 8 lutego 1996 r., SA/Gd 327/95). Do takich naruszeń zalicza się między innymi naruszenie przepisów wyznaczających kompetencje do wydania aktu lub brak podstawy prawnej, bądź przepisów prawa ustrojowego lub przepisów prawa materialnego przez wadliwą ich wykładnię oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał, jeżeli na skutek tego naruszenia zapadła uchwała innej treści, niż gdyby naruszenie to nie wystąpiło (vide: M. Stahl, Z. Kmieciak "Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny" w: Samorząd terytorialny 2001, z. 1-2, s. 101-1023). O istotnym naruszeniu prawa można zatem mówić wówczas, gdy naruszenie dotyczy przepisów prawa ustrojowego, materialnego czy procedury podejmowania aktów (vide: wyroki NSA z dnia 11 lutego 1998 r. w sprawie II SA/Wr 1459/97, publ. OwSS 1998/3/79; z dnia 8 lutego 1996 r. w sprawie SA/Gd 327/95, publ. OwSS 1996, nr 3, poz. 90; z dnia 26 lipca 2012 r. w sprawie I OSK 679/12 i I OSK 997/12, www.orzeczenia.nsa.gov.pl - dalej CBOSA).
Stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić więc tylko wtedy, gdy pozostaje ona w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym, co jest oczywiste i bezpośrednie oraz wynika wprost z treści tego przepisu. Nie jest zatem konieczne rażące naruszenie, warunkujące stwierdzenie nieważności decyzji czy postanowienia, o jakim mowa w przepisie art. 156 § 1 k.p.a. Za nieistotne naruszenie prawa należy natomiast uznać takie naruszenie, które jest mniej doniosłe w porównaniu z innymi przypadkami wadliwości, jak np. nieścisłość prawna czy też błąd, który nie ma wpływu na istotną treść aktu organu gminy. Takie naruszenia są jedynie przesłanką do wskazania, że akt został wydany z naruszeniem prawa, ale nie stanowią przesłanki do stwierdzenia jego nieważności.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest w niniejszej sprawie uchwała Rady Gminy z dnia 30 maja 2011 r., nr X.87.2011, przyjmująca regulamin udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie Gminy, podjęta na podstawie art. 90f u.s.o. Nie budzi wątpliwości, iż podjęta uchwała stanowi akt prawa miejscowego. Zawarty w niej regulamin jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego na terenie danej jednostki samorządu terytorialnego, nie może on wykraczać poza wymagania określone przepisami powszechnie obowiązującego prawa ani stanowić norm sprzecznych z ustawą (art. 7 Konstytucji RP). Zgodnie bowiem z art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, organy samorządu terytorialnego, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów.
Konstytucyjne granice kompetencji prawotwórczej organów samorządu terytorialnego wyznaczają – po pierwsze, ustawowe upoważnienie do stanowienia prawa miejscowego – po drugie, wyznaczone ustawowo granice upoważnienia do stanowienia aktu prawa miejscowego. Akt prawa miejscowego, aby wypełniać konstytucyjne standardy, musi zatem spełniać dwie przesłanki - mieć ustawową podstawę i mieścić się w ustawowo określonych granicach uprawnienia.
W odniesieniu do kontrolowanej uchwały nie ulega wątpliwości, że spełniona została pierwsza przesłanka konstytucyjna dopuszczalności stanowienia aktu prawa miejscowego. Art. 90f u.s.o. stanowił podstawę umocowującą Radę Gminy do podjęcia uchwały z 18 marca 2005 r. w sprawie regulaminu udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie Gminy. W odniesieniu do drugiej przesłanki konstytucyjnej (akt prawa miejscowego musi zawierać regulację przedmiotowo mieszczącą się w granicach ustawowego upoważnienia), to w kwestii określenia granic regulacji, wyznaczonej ustawowo wymaga uwzględnienia unormowanie materialnoprawne w art. 90d i art. 90e u.s.o. Zestawienie regulacji art. 90f ustawy o systemie oświaty z regulacją art. 90d i art. 90e u.s.o. daje podstawy do zawężenia przedmiotowej regulacji w regulaminie udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym do strony formalnej tj. do wyznaczenia sposobu ustalenia wysokości stypendium szkolnego, formy udzielenia takiego stypendium, trybu i sposobu udzielenia stypendium szkolnego oraz trybu i sposobu udzielania zasiłku szkolnego (vide: wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2014 r., I OSK 99/14 – CBOSA). Regulacje zawarte w akcie prawa miejscowego mają na celu jedynie uzupełnienie przepisów powszechnie obowiązujących rangi ustawowej, a zatem nie mogą ich zastępować, tak więc niedopuszczalne jest dokonywanie powtórzeń przepisów zawartych w aktach wyższej rangi i tym bardziej poddaniu ich jakiejkolwiek modyfikacji (por. wyrok NSA z dnia 8 kwietnia 2008 r., II OSK 370/07, LEX nr 446997).
Zgodnie z przepisem art. 90f u.s.o. rada gminy uchwala regulamin udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie gminy, kierując się celami pomocy materialnej o charakterze socjalnym, w którym określa w szczególności: 1) sposób ustalenia wysokości stypendium szkolnego w zależności od sytuacji materialnej uczniów i ich rodzin oraz inne okoliczności w art. 90d ust. 1 (uczeń znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej, wynikającej z niskich dochodów na osobę w rodzinie, w szczególności gdy w rodzinie tej występuje: bezrobocie, niepełnosprawność, ciężka lub długotrwała choroba, wielodzietność, brak umiejętności wypełniania funkcji opiekuńczo-wychowawczych, alkoholizm lub narkomania, a także gdy rodzina jest niepełna lub wystąpiło zdarzenie losowe z zastrzeżeniem ust. 12); 2) formy, w jakich udziela się stypendium szkolnego w zależności od potrzeb uczniów zamieszkałych na terenie gminy; 3) tryb i sposób udzielania stypendium szkolnego; 4) tryb i sposób udzielania zasiłku szkolnego w zależności od zdarzenia losowego.
Przez użyte w art. 90f ustawy o systemie oświaty pojęcie "tryb i sposób udzielania" stypendium i zasiłku szkolnego należy rozumieć nic innego jak określenie pewnych wymogów i koniecznych czynności, jakie należy wykazać i podjąć w celu uzyskania prawa do świadczenia pomocowego oraz jego realizacji. W odniesieniu do "trybu" chodzi o konkretne działania dokonywane w toku danego postępowania, przepisy procedury, określony wariant jej realizacji, zaś "sposób" to metoda czy forma tego działania. Skoro chodzi tu o udzielenie stypendium lub zasiłku, do których te zwroty się odnoszą, to innymi słowy rada gminy uprawniona jest do określenia sposobu procedowania i formy działania w toku postępowania związanego z przyznaniem tych świadczeń (vide: wyrok NSA z dnia 6 maja 2014 r., I OSK 338/14, CBOSA).
Należy podzielić stanowisko skarżącego, iż Rada istotnie naruszyła prawo umieszczając w § 2 pkt 3 uchwały definicję "rodziny". Delegacja ustawowa zawarta w art. 90f ust. 1 u.s.o. nie daje organowi uprawnienia do zdefiniowania "rodziny" na gruncie uchwały, zwłaszcza, że ten termin nie został zdefiniowany na gruncie ustawy źródłowej. Kreując treść § 2 pkt 3 uchwały rada gminy przekroczyła upoważnienie ustawowe.
W § 3 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 zaskarżonej uchwały określono wysokość świadczenia, jakie mogą otrzymać osoby uprawnione, wskazując, iż przy dochodzie miesięcznym na członka rodziny ucznia wynoszącym do 80% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, stypendium ustala się w wysokości 150% kwoty, o której mowa w art. 6 ust. 2 pkt ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz przy dochodzie miesięcznym na członka rodziny ucznia wynoszącym powyżej 80% i nie przekraczającej 100% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, stypendium ustala się w wysokości 100% kwoty, o której mowa w art. 6 ust. 2 pkt ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Zdaniem Sądu zasadnie skarżący wskazał, że organ zawęził zapisy ustawowe podając wysokość dochodu w rodzinie jako jedynie kryterium, od którego jest uzależniona wysokość świadczenia. Art. 90d ust. 1 i 9 u.s.o. reguluje sposób ustalenia kwot granicznych wysokości stypendiów, nie uzależniając ich wyłącznie od miesięcznej wysokości dochodu na osobę, ale również innych czynników.
Zgodnie z art. 90f pkt 1 u.s.o. rada gminy powinna określić sposób ustalenia wysokości stypendium szkolnego w zależności od sytuacji materialnej uczniów i ich rodzin oraz inne okoliczności o których mowa w art. 90d ust. 1. Skoro rada gminy upoważniona została w delegacji ustawowej do określenia sposobu ustalania wysokości stypendium szkolnego w zależności od sytuacji materialnej uczniów i ich rodzin oraz innych okoliczności, o których mowa w art. 90d ust. 1 (w szczególności, gdy w rodzinie tej występuje: bezrobocie, niepełnosprawność, ciężka lub długotrwała choroba, wielodzietność, brak umiejętności wypełniania funkcji opiekuńczo-wychowawczych, alkoholizm lub narkomania, a także gdy rodzina jest niepełna lub wystąpiło zdarzenie losowe, z zastrzeżeniem ust. 12), to wykonanie upoważnienia ustawowego nie może polegać na uzależnieniu wysokości stypendium jedynie od kryterium dochodowego w rodzinie ucznia. Realizując upoważnienie z art. 90f u.s.o., rada gminy powinna określić mechanizm ustalania wysokości stypendium szkolnego, który pozwoli organowi stosującemu przepisy uchwały ustalać, w oparciu o jej postanowienia, konkretną wysokość stypendium w indywidualnych sprawach w zależności od sytuacji materialnej ucznia i jego rodziny oraz innych okoliczności wskazanych w art. 90d ust. 1 u.s.o. (por. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 26 października 2017 r., II SA/Go 828/17, CBOSA). Nadto przytoczone zapisy uchwały uniemożliwiają uczniom uzyskanie stypendium szkolnego w wysokości 200% kwoty o której mowa w art. 6 ust. 2 pkt ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Należy zauważyć, że Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności § 3 uchwały. Jednakże treść zarzutu skargi i jego uzasadnienie uprawnia do zajęcia stanowiska, że skarżący zakwestionował regulację zawartą w § 3 ust. 1 pkt 1 i 2 uchwały.
W Rozdziale 4 § 8 zaskarżonej uchwały Rada zdefiniowała pojęcie "zdarzenia losowego". Sąd nie podziela zarzutu skarżącego o istotnym naruszenia prawa materialnego tj. art. 90e ust. 1 w zw. z art. 90f pkt u.s.o., poprzez zdefiniowanie w § 8 uchwały pojęcia "zdarzenia losowego".
Zdaniem Sądu w tym przepisie Rada Gminy nie zdefiniowała jednoznacznie pojęcia "zdarzenie losowe", a jedynie poprzez użycie terminu "w szczególności" wskazała przykładowe sytuacje "zdarzeń losowych". W opinii Sądu omawiana regulacja nie stanowi zamkniętej definicji pojęcia "zdarzenie losowe" i nie zawęża kręgu osób uprawnionych na podstawie ustawy o systemie oświaty do otrzymania pomocy materialnej o charakterze socjalnym, a wręcz odwrotnie, regulacja ta wskazująca na przykładowe sytuacje "zdarzeń losowych" ma charakter otwarty. Regulacja ta nie wyklucza potraktowania jako zdarzenie losowe w rozumieniu zaskarżonej uchwały i przepisów u.s.o. innych jeszcze sytuacji (zob. wyrok NSA z dnia 6 maja 2014 r., I OSK 338/14, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 4 grudnia 2012 r., IV SA/Gl 173/14, CBOSA).
Z tych względów Sąd działając na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a stwierdził nieważność § 2 pkt 3, § 3 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 zaskarżonej uchwały. W pozostałym zakresie Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Sygn. akt II SA/Go 271/18
Gorzów Wlkp., dnia 12 czerwca 2018 r.
Zarządzenie:
1. odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć:
- Prokuratorowi bez pouczenia,
- pełnomocnikowi organu bez pouczenia.
2. Akta przedłożyć ze skargą kasacyjną lub za 30 dni.
Asesor WSA Jarosław Piątek
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło