II SA/Go 411/14
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2014-08-06
Skład orzekający: Maria Bohdanowicz, Sławomir Pauter, Adam Jutrzenka-Trzebiatowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda prawidłowo odmówił zbadania w postępowaniu odwoławczym postanowienia Starosty o zgodzie na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, które zostało wydane przed wszczęciem postępowania o pozwolenie na budowę?Ratio decidendi
Wojewoda nieprawidłowo odmówił zbadania postanowienia Starosty o zgodzie na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych w postępowaniu odwoławczym od decyzji o pozwoleniu na budowę, nawet jeśli zostało ono wydane przed wszczęciem tego postępowania. Postanowienie takie, na które nie przysługuje zażalenie, może być zaskarżone w odwołaniu od decyzji, a organ odwoławczy powinien ocenić jego prawidłowość i zasadność. Brak takiej oceny stanowi naruszenie przepisów postępowania.Stan faktyczny
Skarżący K.K. i M.K. zaskarżyli decyzję Wojewody w części dotyczącej uzasadnienia, w której organ odmówił zbadania postanowienia Starosty o zgodzie na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych. Postanowienie to zostało wydane przed wszczęciem postępowania o pozwolenie na budowę dla inwestycji R.D. Skarżący zarzucili Wojewodzie naruszenie przepisów proceduralnych poprzez brak oceny tego postanowienia w postępowaniu odwoławczym.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody w części dotyczącej uzasadnienia w zakresie rozważań odnośnie możliwości zaskarżenia postanowienia Starosty z dnia [...] października 2013 r. i zasądził od Wojewody solidarnie na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Pauter (spr.) Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Protokolant st. sekr. sąd. Monika Walentynowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi K.K., M.K. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w części dotyczącej uzasadnienia w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej uzasadnienia w zakresie dotyczącym rozważań odnośnie możliwości zaskarżenia postanowienia Starosty z dnia [...] r. w przedmiocie wyrażenia zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych i dokonania jego oceny, II. zasądza od Wojewody solidarnie na rzecz skarżących K.K. i M.K. kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody z dnia [...] marca 2014 roku w części dotyczącej jej uzasadnienia, którą to decyzją w oparciu o przepis art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego ( t.j. Dz.U. z 2013r., poz. 267) po rozpoznaniu odwołania K.K. i M.K. uchylił w całości decyzję Starosty z dnia [...] stycznia 2014 roku w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia dla R.D. na budowę budynku usługowego z lokalem mieszkalnym przy ulicy [...] na działce o numerze ewidencyjnym [...].
Objęta skargą decyzja została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne:
W dniu 22.11.2013r., do urzędu Starostwa wpłynął wniosek R.D. w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę budynku usługowego z lokalem mieszkalny przy ulicy [...], działka nr [...]. Do wniosku o pozwolenie na budowę dołączono między innymi cztery egzemplarze projektu budowlanego podpisane przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane, oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pozwolenie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków na prowadzenie robót budowlanych związanych z budową budynku usługowego z lokalem mieszkalnym, zaświadczenie wystawione przez Wójta Gminy dotyczącego postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu objętego inwestycją oraz postanowienie Starosty z dnia [...].10.2013 roku w przedmiocie wyrażenia zgody na odstępstwo od przepisu § 12 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002r. Nr 75, poz. 690, z późn. zm.) po uprzednim otrzymaniu upoważnienia od Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 15 października 2010 roku.
Postanowienie Starosty z dnia [...] października 2013 roku w przedmiocie wyrażenia zgody na odstępstwa od przepisów techniczno- budowlanych zostało wydane przed wszczęciem postępowania w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę. Wniosek o wydanie zgody na odstępstwo od przepisów techniczno- budowlanych R.D. złożył w dniu 6 września 2013 roku. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że z uwagi na wymiary działki, na której ma być realizowana inwestycja i parametry objętego inwestycją budynku nie jest możliwe posadowienie tego budynku z zachowaniem odległości od sąsiednich nieruchomości zgodnie z § 12 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Pismem z dnia 15 października 2013 roku Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej na podstawie art. 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane upoważnił Starostę do wyrażenia zgody w formie postanowienia na odstępstwo w zakresie usytuowania projektowanego budynku usługowo- mieszkalnego na działce o numerze [...], ścianami bez otworów okiennych i drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednimi działkami budowlanymi o numerach [...] położonymi przy ulicy [...]. Postanowieniem z dnia [...] października 2013 roku Starosta wyraził zgodę na odstępstwo od przepisu § 12 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych jaki powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zakresie usytuowania budynku ( ścian budynku) na działce nr [...] bezpośrednio na granicy z działkami nr [...] pod warunkiem:
- wykonania zaproponowanych rozwiązań zamiennych określonych w pkt 4 wniosku z dnia [...] września 2013 roku oraz,
- opracowania projektu budowlanego zgodnie z wytycznymi Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, to jest zgodnie z przepisami § 272 ust. 3 w/w rozporządzenia, budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy powinien mieć od strony sąsiedniej działki ścianę oddzielenia przeciwpożarowego o klasie ogniowej określonej w § 232 ust. 4 i 5, a ponadto w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego na podstawie § 232 ust. 6 w/w rozporządzenia, dopuszcza się wypełnienie otworów materiałem przepuszczającym światło, takim jak luksfery, cegła szklana lub inne przeszklenie, o odpowiedniej klasie odporności ogniowej, jeżeli powierzchnia wypełnienia otworów nie przekracza 10% powierzchni ściany. Powyższe postanowienie z uzasadnieniem i pouczeniem, że nie przysługuje na nie zażalenie doręczono pełnomocnikowi wnioskodawcy oraz do wiadomości Ministrowi Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej.
Po analizie przedmiotowej dokumentacji ( dołączonej do wniosku o pozwolenie na budowę) stwierdzono, że przedłożony wniosek o wydanie pozwolenia na budowę nie jest kompletny, nie odpowiada warunkom określonym w art. 35 ust. ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane ( t.j. Dz. U. z 2013 poz. 1409). Wobec powyższego organ zgodnie z art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego nałożył postanowieniem z dnia [...].12.2013r. na inwestora obowiązek usunięcia nieprawidłowości w złożonym projekcie poprzez złożenie analizy możliwości racjonalnego wykorzystania, o ile są dostępne techniczne, środowiskowe i ekonomiczne możliwości, wysokoefektywnych systemów alternatywnych zaopatrzenia w energię i ciepło, zgodnie z §11 ust. 2 pkt 12 Rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012r. (Dz. U. z 2012, Nr. 462 z późn. zm.), oraz o opłatę za pełnomocnictwo udzielone B.D..
W dniu 11.12.2013r. R.D. uzupełnił w/w braki.
Po ustaleniu stron postępowania w myśl art. 28 ustawy - Prawo budowlane, powiadomiono je pismem z dnia [...].12.2013r. o wszczęciu postępowania w sprawie z wniosku R.D. w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę budynku usługowego z lokalem mieszkalnym z instalacjami wewnętrznymi bez przyłączy przy ulicy [...] oraz o prawie wglądu do dokumentacji i możliwości w terminie 7 dni od otrzymania zawiadomienia skorzystania z prawa zajęcia stanowiska w sprawie poprzez zgłoszenia uwag i zastrzeżeń.
W dniu 19.12.2013r. K.K. i M.K. złożyli w siedzibie organu pismo noszące datę [...].12. 2013 r. w którym:
-nie wyrazili zgody na realizację inwestycji przez Pana D. na dz. nr [...] z uwagi na fakt, iż projektowany budynek ograniczy dostęp światła dziennego na parterze do ich budynku i będzie posadowiony 6 metrów od okien ich domu,
- podnieśli zarzut nie uwzględnienia interesów osób trzecich poprzez nie zachowanie odpowiednich odległości projektowanego budynku od granicy z działką sąsiednią tj. 4 metrów ścian z oknami i 3 metrów ścian bez okien, oraz o obniżeniu wartości i atrakcyjności ich działki i domu,
-braku rozwiązań projektowych w zakresie zaopatrzenia budynku w wodę, albowiem istniejąca instalacja doprowadzająca do nieruchomości wodę przechodzi przez ich nieruchomość, w tym budynek mieszkalny i została wykonana bez wymaganego pozwolenia budowlanego.
Nadto podnieśli, iż w przesyłanych dokumentach podaje się błędnie adres nieruchomości, na której jest planowana inwestycja, albowiem adres ul. [...] jest adresem nieruchomości stanowiącej ich własność, a nie inwestora.
Sprzeciwił się zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwoleniu na budowę również drugi uczestnik postępowania tj. E.C., podnosząc zarzut nie zachowania odległości planowanego budynku od granicy z sąsiednią nieruchomością stanowiącą jej własność.
Po zapoznaniu się z zarzutami uczestników postępowania R.D. przedłożył wykonane przez architekta B.D. opracowanie pt. "Analiza zacienienia i przesłaniania istniejącego budynku na działce nr [...]", którą dostarczył do urzędu w dniu 07.01.2014r. W powyższym dokumencie stwierdzono, że planowana inwestycja - jej założenia techniczne są zgodne z § 13 warunków technicznych Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, przy uwzględnieniu, że planowany budynek ma być położony w zabudowie śródmiejskiej.
W dniu [...] stycznia 2014 roku Starosta powołując się na art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane oraz na art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r, — Kodeks postępowania administracyjnego, wydał decyzję, którą zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia dla R.D. prowadzącego działalność pod nazwą Wytwórnia D.R. na budowę budynku usługowego z lokalem mieszkalnym przy ulicy [...], działka nr [...] - kategoria obiektu budowlanego XVII wg. projektu budowlanego opracowanego przez mgr inż. architekta B.D. posiadającego uprawnienia budowlane nr [...] oraz numer ewidencyjny [...] Okręgowej Rady Izby Architektów RP, z zachowaniem następujących warunków:
-odnośnie szczególnych warunków zabezpieczenia terenu budowy i prowadzenia robót budowlanych: teren budowy należy zabezpieczyć przed dostępem osób postronnych,
- odnośnie szczegółowych wymagań dotyczących nadzoru na budowie zobowiązano inwestora do powołania kierownika budowy, który jest obowiązany prowadzić dziennik budowy oraz umieścić na budowie w widocznym miejscu tablicę informacyjną oraz ogłoszenia zawierające dane dotyczące bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia,
- przed przystąpieniem do użytkowania zobowiązano inwestora do uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
W uzasadnieniu decyzji odnosząc się do wniesionych uwag i zarzutów przez strony postępowania oraz powołując się zgromadzony w toku postępowania dokumenty organ budowlany stwierdził, że projektowane usytuowanie budynku ma charakter zabudowy zwartej dla tej części miejscowości [...]. Stwierdzono, że ze względu na brak możliwości posadowienia budynku z zachowaniem przepisów § 12 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, inwestor uzyskał zgodę Starosty z dnia [...].10.2013roku na odstępstwo od istniejących przepisów określających odległości budynków od granic z sąsiednimi działkami. W związku z ustaleniami określonymi w odstępstwie, postanowieniem z dnia [...].10.2013r. Starosta nałożył na inwestora konieczność opracowania projektu budowlanego zgodnie z wytycznymi Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej to jest zgodnie z przepisami § 272 ust. 3 w/w rozporządzenia, tj. budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy powinien mieć od strony sąsiedniej działki ścianę oddzielenia przeciwpożarowego o klasie ogniowej określonej w § 232 ust. 4 i 5. Ponadto w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego na podstawie § 232 ust. 6 w/w rozporządzenia, dopuszcza się wypełnienie otworów materiałem przepuszczającym światło, takim jak luksfery, cegła szklana lub inne przeszklenie, o odpowiedniej klasie odporności ogniowej, jeżeli powierzchnia wypełnienia otworów nie przekroczy 10% powierzchni ściany. Wszystkie założenia w/w postanowienia zdaniem organu zostały uwzględnione w przedłożonym do wniosku projekcie budowlanym. Projekt budowlany i plan zagospodarowania działki został wykonany zgodnie z udzielonym odstępstwem co umożliwia nie zachowanie warunków § 12 ust. 1 rozporządzenia.
Odnosząc się do zarzutu zacienienia działki sąsiedniej organ stwierdził, iż z przedłożonej "Analizy zacienienia ..." wynika, że okna powyżej parteru oraz okna na parterze na elewacji południowej są nasłonecznione przez ok. 3 godziny. Okna parteru na elewacji wschodniej zaś są nasłonecznione przez min. 2 godziny. Natomiast okna na poddaszu są nasłonecznione przez ponad 3 godziny. W związku z powyższym zachowany został warunek § 60 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r, który określa wymagane dzienne nasłonecznienie dla budynków sąsiednich.
Odnośnie zarzutu dotyczącego uzbrojenia działki inwestora w sieć wodociągową wyjaśniono, iż jak wynika z załączonego do wniosku projektu budowlanego, projekt przyłączy zostanie wykonany odrębnym opracowaniem. Inwestor posiada ustalone warunki techniczne i ogólne przyłączenia budynku do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej opracowane przez Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej.
W sprawie dotyczącej adresu jakim organ posługiwał się w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniono, że zgodnie z zapisem w ewidencji gruntów zarówno na działce [...] jak i na działce [...] wpisany jest ten sam adres - czyli [...].
Odnosząc się do walorów estetycznych stwierdzono, iż forma i elewacja istniejącego na dz. nr [...] (objętej inwestycją) obecnie budynku nie pasują do historycznej zabudowy ulicy [...]. Dodatkowo istniejąca zabytkowa zabudowa często jest lokalizowana na granicy z sąsiednimi działkami budowlanymi, więc planowany obiekt nie odbiega od jej charakteru. Projektowany budynek zdecydowanie poprawi wizerunek zabudowy ul. [...].
Odwołanie od powyższej decyzji złożyli K.K. i M.K.. W złożonym odwołaniu podnieśli zarzuty dotyczące zarówno decyzji w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę oraz postanowienia Starosty z dnia [...] października 2013 roku w przedmiocie wyrażenia zgody na odstępstwo od przepisów techniczno – budowlanych.
Odnośnie decyzji w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę podniesiono zarzuty dotyczące naruszenia:
- art. 35 ust. 1 i4 w zw. z art. 34 ust. 5 ustawy Prawo budowlane poprzez pominięcie w trakcie postępowania, że w miejscu projektowanej zabudowy na działce [...] posadowiony jest inny budynek, który koliduje z projektowaną zabudową, a nie została wydana decyzja w przedmiocie rozbiórki istniejącego budynku,
- art. 9 ust. 4 ustawy Prawo budowlane poprzez pozytywne rozpatrzenie wniosku o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę , pomimo nie spełnienia warunków określonych w upoważnieniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 15 października 2013 roku do wyrażenia zgody na odstępstwo,
- art. 34 ust. 4 ustawy Prawo budowlane poprzez pozytywne rozpatrzenie wniosku o zatwierdzenie projektu budowlanego, pomimo, że przewiduje on rozwiązania architektoniczne niezgodne z warunkami określonymi w upoważnieniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 15 października 2013 roku do wyrażenia zgody na odstępstwo,
- art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane poprzez bezpodstawne przyjęcie, że przedłożony projekt jest zgodny z warunkami technicznymi jakim powinna odpowiadać budowla.
Odnośnie postanowienia Starosty w przedmiocie zgody na odstępstwo od przepisów techniczno- budowlanych podniesiono zarzuty dotyczące:
- naruszenia art. 9 ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez jego zastosowanie, pomimo, że w sprawie nie zachodziły żadne szczególne okoliczności uzasadniające zastosowanie procedury odstępstwa,
- naruszenia art. 107 ust. 3 w zw. z art. 126 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak wskazania w uzasadnieniu szczególnych faktów lub okoliczności jakie stanowiły dla organu podstawę do wyrażenia zgody na odstępstwo od warunków techniczno- budowlanych.
Trzecia grupa zarzutów zgłoszonych w odwołaniu dotyczyła naruszenia przepisów postępowania tj:
- naruszenie art. 77 k.p.a. w zw. z art. 84 § 2 k.p.a. w zw. z art. 24 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez dopuszczenie jako dowodu w sprawie analizy zacienienia sporządzonej w wyniku zgłoszonych uwag przez K.K. i M.K., która została sporządzona przez pełnomocnika inwestora B.D.,
- naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez pominięcie w uzasadnieniu decyzji i niewskazanie powodów dla których organ budowlany przyjął w całości za prawidłową analizę zacienienia, nie wskazanie powodów i przesłanek uzasadniających wydanie w sprawie zgody na odstępstwo od warunków techniczno- budowlanych, pominięcie faktu, że zaprojektowany budynek będzie posiadał taras z którego będzie bezpośredni widok na posesję skarżących, co spowoduje ograniczenie ich intymności i prywatności w jeszcze większym stopniu, aniżeli gdyby w ścianie znajdowały się okna i drzwi, nie wyjaśnienie stwierdzenia, że na terenie planowanej inwestycji istnieje zwarta zabudowa.
- naruszenie zasad ogólnych postępowania administracyjnego takich jak zasady praworządności, ustalenia prawdy obiektywnej, pogłębiania zaufania do działania organów, obowiązku wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi winien kierować się organ.
Z uwagi na powyższe naruszenia K.K. i M.K. wnosili o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz postanowienia w przedmiocie wyrażenia zgody na odstępstwo od warunków techniczno- budowlanych.
Decyzją z dnia [...] marca 2014 roku Wojewoda w oparciu o art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 2014 roku Kodeks postępowania administracyjnego uchylił w całości decyzję organu I instancji z dnia [...] stycznia 2014 roku i przekazał sprawę do temu organowi do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazano, że zatwierdzony zaskarżoną decyzją projekt budowlany zawiera niespójne informacje i na jego podstawie nie można w sposób niebudzący wątpliwości ustalić zakresu robót budowlanych zaplanowanych do realizacji w ramach wykonania inwestycji. Z wniosku wynika, że inwestor wystąpił o pozwolenie na budowę budynku usługowo- mieszkalnego podczas gdy z części rysunkowej projektu zagospodarowania terenu stanowiącego cześć projektu zatwierdzonego decyzją wynika, że inwestor zamierza również przebudować taras funkcjonalnie powiązany z istniejącym na działce budynkiem oraz prowadzące do niego schody oraz wybudować pochylnię na działce sąsiedniej stanowiącej pas drogowy. W części opisowej projektu brak jest informacji na temat przebudowy tarasu, schodów i projektowanego tarasu. Za niewystarczające organ II instancji, nie odpowiadające warunkom określonym w art. 33 ust. 4 ustawy Prawo budowlane uznał zawarcie w projekcie budowlanym lakonicznego stwierdzenia, że istniejący na działce budynek zostanie rozebrany. Organ odwoławczy podzielił pogląd skarżących, że w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z zabudową śródmiejską. Dokonując oceny złożonej przez inwestora do akt analizy zacienienia i przesłaniania stwierdzono, że zawiera ona rozbieżne informację dotyczące między innymi odległości ściany planowanego budynku od ściany budynku znajdującego się na działce [...], a w oparciu o część rysunkową analizy nie jest możliwe ustalenie, w którym miejscu został dokonany pomiar tej odległości. O ile organ podzielił pogląd, że analiza wykazała, że projektowana inwestycja nie ogranicza dostępu światła naturalnego do pomieszczeń w budynku położonym na sąsiedniej działce to wątpliwości budzi kwestia dotycząca przesłaniania budynku sąsiedniego przez budynek projektowany. Wynika to z błędnego określenia przez autora analizy wysokości przesłaniania- nie została wyznaczona do kalenicy dachu budynku przesłaniającego, czyli najwyższego punktu tego budynku. Ponadto wyjaśnienia wymaga w jaki sposób zostały dokonane pomiary dotyczące spełnienia warunków wynikających z § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 roku Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przepis ten wymaga aby między ramionami kąta 60 stopni, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego nie znajdowała się przesłaniająca cześć tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż wysokość przesłaniania. Z rysunku nr 7 zawartego w analizie wynika, że autor analizy spełnienie powyższego warunku ustalił wyznaczając kąt 45 stopni w płaszczyźnie pionowej, a nie kąt 60 stopni w płaszczyźnie poziomej. Nadto uznano za nieczytelny projekt zagospodarowania terenu, albowiem na podstawie części rysunkowej nie można ustalić przebiegu wszystkich granic działki objętej inwestycją oraz działek sąsiednich i ich numerów ewidencyjnych.
Organ II instancji nie uznał natomiast za zasadne zarzuty dotyczące postanowienia Starosty w przedmiocie wydania zgody na odstępstwo od przepisów techniczno- budowlanych wydanego w dniu [...] października 2013 roku. W uzasadnieniu dotyczącym tych zarzutów organ stwierdził, że powyższe postanowienia nie zostało wydane w toku postępowania o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę, a jedynie w ramach odrębnego postępowania wszczętego i zakończonego przed wszczęciem postępowania w sprawie stanowiącej przedmiot rozpoznania w niniejszej sprawie. Oznacza to, że sprawa dotycząca odstępstwa od przepisów techniczno- budowlanych w zakresie usytuowania ścian budynku na działce o nr ewidencyjnym [...] stanowi odrębną sprawę administracyjną zakończoną odrębnym, samodzielnym rozstrzygnięciem . W tych okolicznościach faktycznych postanowienie z dnia [...] października 2013 roku nie podlega zaskarżeniu w odwołaniu od decyzji o pozwolenie na budowę i służy na nie wyłącznie skarga do sądu administracyjnego. W oparciu o art. 141 § 1 k.p.a. w zw. z art. 142 k.p.a. postanowienie w przedmiocie wydania zgody na odstępstwo od przepisów techniczno- budowlanych, na które nie przysługuje zażalenie strona może zaskarżyć w odwołaniu od decyzji, gdy zostało wydane w toku postępowania w przedmiocie wydania pozwolenia na budowę, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Organ nie uznał również za zasadny zarzut dotyczący osoby sporządzającej analizę zacieniania i przesłaniania, albowiem powołany przez skarżących art. 24 § 1 pkt 4 k.p.a. dotyczy wyłącznie pracowników organów administracji publicznej, nie zaś stron postępowania i ich pełnomocników. Za zasadny uznano natomiast zarzut dotyczący obowiązku organu architektoniczno – budowlanego poddania weryfikacji przedłożonej analizy przesłaniania i nasłoneczniania w przypadku gdy zachodzą wątpliwości co do jej zgodności i zamierzenia budowlanego z przepisami. Odnośnie zarzutów dotyczących tarasu stwierdzono, że nie znajdują one potwierdzenia w dokumentach zgromadzonych w sprawie. Z przedłożonego projektu budowlanego wynika, że został on zlokalizowany w odległości określonej w § 12ust. 5 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku.
W dniu 15 maja 2014 roku skargę na powyższą decyzję Wojewody złożyli K.K. i M.K.. Skarga została złożona w zakresie uzasadnienia decyzji w części dotyczącej odmowy badania w toku postępowania odwoławczego postanowienia Starosty z dnia [...] października 2013 roku o wyrażenie zgody na odstępstwo od przepisów techniczno- budowlanych. Zaskarżonej decyzji w zakresie jej uzasadnienia zarzucono naruszenie:
- art. 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane poprzez błędne jego zastosowanie i przyjęcie, że zaskarżone w odwołaniu postanowienie Starosty z dnia [...] października 2013 roku o wyrażeniu zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych stanowiło rozstrzygniecie odrębnej sprawy administracyjnej, przez co nie podlegało zaskarżeniu w odwołaniu od decyzji, co miało wpływ na wynik sprawy, ponieważ organ odwoławczy pomimo wniesienia zarzutów na to postanowienie nie rozstrzygnął czy zaskarżone postanowienie zostało wydane prawidłowo,
- art. 138 § 2 zdanie 2 w zw. z art. 142 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego poprzez jego nie zastosowanie i odmowie zawarcia w uzasadnieniu decyzji rozpatrzenia zaskarżonego postanowienia i braku wskazania jakie okoliczności dotyczące odstępstwa organ I instancji ma wziąć pod uwagę,
- art. 15 k.p.a. poprzez pozbawienie skarżących możliwości kontroli postanowienia w toku instancji, wskazanie w uzasadnieniu decyzji, że na powyższe postanowienie przysługuje jedynie skarga do sądu administracyjnego,
-art. 6 k.p.a. poprzez naruszenia zasady praworządności polegające na naruszeniu przez organ II instancji przepisów prawa budowlanego i k.p.a.,
- art. 7 k.p.a. poprzez zaniechanie dążenia do ustalenia prawdy obiektywnej polegające na braku rozważenia argumentów i zarzutów skarżących w postępowaniu odwoławczym dotyczących zgody na odstępstwo od warunków i przepisów budowlanych uzyskanej bez ich wiedzy, a mającej negatywny wpływ na ich prawa i interesy,
- art. 8 k.p.a. poprzez naruszenia zasady pogłębiania zaufania do działania organów polegające na wydaniu przez Wojewodę rozstrzygnięcia postępowania odwoławczego niegodnego z obowiązującym prawem.
Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżący wnosili o uchylenie zaskarżonej decyzji w części obejmującej uzasadnienie o odmowie rozpatrzenia zażalenia na postanowienie Starosty z dnia [...] października 2013 roku o udzieleniu zgody na odstępstwo od przepisów techniczno – budowlanych.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wnosił o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odnośnie odmowy rozpatrzenia zażalenia na postanowienie Starosty z dnia [...] października 2013 roku w ramach odwołania od decyzji w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę.
Postanowieniem z dnia 30 maja 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w sprawie ze skargi K.K. i M.K. na decyzję Starosty z dnia [...] października 2013 roku w przedmiocie udzielenia zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych odrzucił skargę oraz wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi ( sygn. akt II SA/Go 309/14).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2012 r,. poz. 270) zwanej dalej p.p.s.a. sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowania jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak przy tym stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.. Stosownie zaś do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ,b i c p.p.s.a. kontrola ta jest sprawowana w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisów proceduralnych. Przepis ten w pkt c umożliwia przy uwzględnieniu skargi uchylenie decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przesłanki do stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przepis art. 151 p.p.s.a. mówi z kolei, iż w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż możliwość zaskarżenia uzasadnienia decyzji, a także w związku z tym orzekania w zakresie uchylenia decyzji w zakresie jej uzasadnienia, znajduje potwierdzenie w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego ( np. wyrok NSA z dnia 29 maja 1998r., I SA 1896/97 Lex 44519) oraz wojewódzkich sądów administracyjnych ( np. wyrok WSA w Lublinie z dnia 21 października 2004 r., II SA/Lu 1488/03, wyrok II SA/Gd 675/06, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 14 lipca 2011r., III SA/Wr 254/11wyrok WSA w Lublinie z dnia 26.09.2013r., III SA/Lu 307/13, wyrok WSA w Krakowie z dnia 28 maja 2013r., II SA/Kr 114/13 ). Podstawowym argumentem za tym przemawiającym jest uznanie uzasadnienia za konieczny i istotny element decyzji administracyjnej ( na gruncie art. 107 § 1 k.p.a.), będący podstawową (zwykłą) jej częścią w sensie składnika treści decyzji i w tym kontekście jako część równoważna z punktu widzenia znaczenia z samą osnową decyzji. Uzasadnienie stanowi obowiązkowy składnik decyzji, mający na celu wyjaśnienie rozstrzygnięcia co wynika z treści art. 107 § 3 k.p.a., przy czym § 3 i 4 tegoż przepisu określa przypadki, w których można odstąpić od uzasadnienia decyzji. Podzielić należy stanowisko przyjęte w orzecznictwie, że decyzja administracyjna jako przejaw woli organu administracji stanowi całość, w której poszczególne jej części, a w szczególności podstawa prawna, przesłanki faktyczne, samo rozstrzygnięcie oraz uzasadnienie rozstrzygnięcia są nierozerwalnie związane, wzajemnie się uzupełniają a w konsekwencji powinny być oceniane łącznie. Wszelkie nieprawidłowości w sferze określonego elementu decyzji mogą rzutować zarówno nie tylko na ten element - część decyzji, ale mogą także oznaczać wadliwość całej decyzji, w zależności od okoliczności danej sprawy. Należy zwrócić uwagę, że w sytuacji uchylenia przez organ odwoławczy decyzji, uzasadnienie takiej decyzji przesądza o treści przyszłego zachowania organu pierwszej instancji, który przystąpi do ponownego rozpatrzenia sprawy. Zatem sentencja decyzji jak i jej uzasadnienie stanowią całość rozstrzygnięcia i w przypadku, gdy uzasadnienie swoją treścią narusza prawo dopuszczalne jest w tym zakresie uchylenie nieprawidłowego, wadliwego uzasadnienia. Nie ma w tym przypadku niebezpieczeństwa, związanego z pozostawieniem w obrocie decyzji bez uzasadnienia czy też z uzasadnieniem wewnętrznie niespójnym, gdyż eliminacja uzasadnienia zaskarżonej decyzji znajduje wypełnienie treścią w postaci argumentów uzasadnienia sądu administracyjnego, chociaż formalnie to pierwsze nie jest przez to ostatnie zastępowane. Zostaje w ten sposób także wzięta pod uwagę wartość szybkości postępowania stosowania prawa, która odnosi się zarówno do postępowania administracyjnego prowadzonego przez organy administracji publicznej, jak i postępowania sądowego ( art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności). W konsekwencji zasadną w ocenie sądu jest taka interpretacja reguły zawartej w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., iż sąd uwzględniając skargę na decyzję, może ją uchylić jedynie w części dotyczącej uzasadnienia. Powyższy rezultat wykładni językowej, związanej z budową art. 107 k.p.a. i art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a znajduje dodatkowe wsparcie argumentami funkcjonalnymi, związanymi z rozpatrywaną skargą, przesądzającymi o tym, że inne rozwiązanie w przedmiocie zaskarżonej decyzji wywoływałoby uboczne efekty, które w ocenie sądu można i należy uniknąć. Uchylenie całej decyzji w przypadku występowania tylko wadliwości jej uzasadnienia prowadziłby do nowego postępowania odwoławczego, przedłużającego postępowanie administracyjne. Funkcjonalnie zatem dogodniej jest doprowadzić do rozstrzygnięcia sprawy w sposób szybki, bardziej prosty i bezpośredni. Uchylenie bowiem zaskarżonej decyzji w części dotyczącej uzasadnienia pozostawia w mocy zarówno jej sentencję jak i pozostałą część uzasadnienia, doprowadzając zaskarżoną decyzję do stanu zgodnego z prawem. Wyeliminowana część uzasadnienia zaskarżonej decyzji zostaje w takiej sytuacji zastąpiona przez argumentację zawartą w uzasadnieniu wyroku sądu administracyjnego, chociaż formalnie to pierwsze nie jest przeze to ostatnie zastępowane. Kwalifikacja uzasadnienia jako sprzecznego z przepisami prawa uzasadnia jego uchylenie w ten sposób, że uchylona zostaje ta część uzasadnienia decyzji i zastąpiona argumentacją zawartą w uzasadnieniu wyroku sądu.
W kontrolowanej sprawie zachodzą podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji w zakresie jej uzasadnienia w części dotyczącej rozważań odnoszących się do braku możliwości merytorycznej oceny przez organ odwoławczy postanowienia Starosty z dnia [...] października 2013 roku w przedmiocie wyrażenia zgody na odstępstwo od przepisów techniczno- budowlanych skoro zostało one wydane przed złożeniem przez inwestora wniosku o pozwolenie na budowę, w ramach odrębnego postępowania administracyjnego. O ile rozstrzygnięcie Wojewody z dnia [...] marca 2014 roku jest prawidłowe co do większości powodów uzasadniających uchylenie decyzji Starosty z dnia [...] stycznia 2014 roku w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę budynku usługowego z lokalem mieszkalnym, o tyle stanowisko organu odwoławczego w części dotyczącej braku możliwości zaskarżenia w ramach tego postępowania w/w postanowienia, które zostało wydane przed złożeniem wniosku o wydanie pozwolenie na budowę nie zasługuje na aprobatę.
Podstawę prawną wydania postanowienia w przedmiocie wyrażenia zgody na odstępstwo od przepisów techniczno- budowlanych był przepis art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane ( t.j. Dz.U. z 2010r., nr 243, poz. 1623 ze zm.). W myśl art. 9 ust. 1 cytowanej ustawy w przypadkach szczególnie uzasadnionych dopuszcza się odstępstwo od przepisów techniczno- budowlanych. Odstępstwo nie może powodować zagrożenia życia ludzi lub bezpieczeństwa mienia, a w stosunku obiektów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4 ograniczać dostępność dla osób niepełnosprawnych oraz nie powinno powodować pogorszenia warunków zdrowotno- sanitarnych i użytkowych, a także stanu środowiska, po spełnieniu określonych warunków zamiennych. Zgodnie z ust. 2 w/w przepisu właściwy organ, po uzyskaniu upoważnienia właściwego ministra, który ustanowił przepisy techniczno- budowlane, w drodze postanowienia, udziela bądź odmawia zgody na odstępstwo. W orzecznictwie jak i literaturze przeważą pogląd, iż postanowienie takie nie jest uznawane za kończące postępowanie, ani też rozstrzygające sprawę co do istoty, które to stanowisko Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela. Jest ono traktowane jako dotyczące kwestii wynikających w toku postępowania w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Podkreślić należy, że przepisy ustawy Prawo budowlane nie przewidują na w/w postanowienia zażalenia. W myśl art. 141 § 1 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienie służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Natomiast zgodnie z treścią art. 142 k.p.a. postanowienie, na które nie przysługuje zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. Powyższe zdaniem Sądu prowadzi do wniosku, iż postanowienie w sprawie udzielenia zgody na odstępstwo od przepisów techniczno – budowlanych nie podlega odrębnemu zaskarżeniu i ewentualne zaskarżenie może nastąpić tylko na etapie postępowania dotyczącego wydania pozwolenia na budowę tj. w odwołaniu od decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę. Stanowisko Sądu w tym zakresie znajduje nadto potwierdzenie w licznych orzeczeniach sądów administracyjnych: postanowienie WSA w Szczecinie z dnia 10 listopada 2009 r., II SA/Sz 1177/09, postanowienie NSA z dnia 23 października 2009r., II OSK 1647/09, wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2012 r., II OSK 1461/11. Wskazać należy, że postanowienie NSA z dnia 26 października 2009 roku wydane w sprawie II OSK 1662/09, na które powołuje się Wojewoda w zaskarżonej decyzji z dnia [...] marca 2014 roku stwierdzające dopuszczalność zaskarżenia postanowienia wydanego na podstawie art. 9 ust. 2 Prawa budowlanego odnosiło się do odmiennej niż w przedmiotowej sprawie stanu faktycznego. Na gruncie sprawy o sygn. akt II OSK 1662/09 przedmiotem zaskarżenia było postanowienie o odmowie udzielenia zgody na odstępstwo od przepisów techniczno- budowlanych. Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, iż brak w takiej sytuacji możliwości wniesienia od takiego postanowienia skargi do sądu administracyjnego pozbawiłoby skarżącego możliwości kwestionowania rozstrzygnięcia na drodze sądowej, co prowadziłoby do naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Zdaniem Sądu taka sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie tj. w przypadku wydania postanowienia, w którym organ wyraził zgodę na odstępstwo od przepisów techniczno- budowlanych. W takiej bowiem sytuacji strona może dochodzić obrony swoich praw poprzez jego zaskarżenie w oparciu o art. 142 k.p.a. czyli zaskarżyć je w odwołaniu od decyzji w przedmiocie wydania pozwolenia na budowę, a organ odwoławczy dokonuje oceny tego postanowienia rozpatrując odwołanie od decyzji. Dalszym etapem jest ewentualne wniesienie skargi na decyzję organu drugiej instancji do sądu administracyjnego.
Reasumując Wojewoda rozpatrując odwołanie skarżących od decyzji Starosty w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę z uwagi na fakt, zaskarżenia w tym odwołaniu również postanowienia z dnia [...] października 2013 roku wydając decyzję powinien w jej uzasadnieniu dokonać oceny prawidłowości i zasadności powyższego postanowienia. Dokonując oceny prawidłowości i zasadności postanowienia z dnia [...] października 2013 roku o wyrażeniu zgody na odstępstwo od przepisów techniczno- budowlanych należy mieć na uwadze przesłanki określone w art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1996 roku Prawo budowlane. Zgodnie z tym przepisem wyrażenie zgody na odstępstwo od przepisów techniczno- budowlanych jest możliwe w przypadkach szczególnie uzasadnionych, nie może powodować zagrożenia życia ludzi lub bezpieczeństwa mienia, a w stosunku do obiektów o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4 ograniczać dostępności dla osób niepełnosprawnych oraz nie powinno powodować pogorszenia warunków zdrowotno-sanitarnych i użytkowych, a także stanu środowiska, po spełnieniu określonych warunków zamiennych. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że takiej oceny brak jest nie tylko w uzasadnieniu organu odwoławczego, ale również w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, który to organ powołując się na postanowienie z dnia [...] października 2013 roku stwierdza jedynie, że przedłożony przez inwestora projekt budowlany uwzględnia nałożone w punkcie II postanowienia ograniczenia dotyczące konstrukcji ściany projektowanego budynku mającej stanąć przy granicy sąsiedniej działki. Do akt sprawy administracyjnej dołączono jedynie odpis postanowienia Starosty z dnia [...] października 2013 roku (jest on dołączony do sporządzonego projektu budowlanego dołączonego do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę). Nie dołączono natomiast akt sprawy wszczętej na wniosek inwestora z dnia [...] września 2013 roku w sprawie udzielenia zgody na odstępstwo od przepisów § 12 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W aktach tych winien znajdować się między innymi wniosek skierowany przez organ do Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej o udzielenie upoważnienia do udzielenia zgody na odstępstwo. Wniosek taki zgodnie z art. 9 ust. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane winien zawierać charakterystykę obiektu, w miarę potrzeby projekt zagospodarowania działki i terenu, a jeżeli odstępstwo mogłoby mieć wpływ na środowisko lub nieruchomości sąsiednie – również projekt zagospodarowania tych nieruchomości, z uwzględnieniem istniejącej i projektowanej zabudowy. Brak tych dokumentów uniemożliwiło zbadanie przez organ odwoławczy, czy stanowiące przedmiot postępowania o wydanie pozwolenia na budowę zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z zamierzeniem inwestycyjnym stanowiącym przedmiot uprzedniego postępowania o wyrażenie zgody na odstępstwo od przepisów techniczno- budowlanych. Te same uwagi należy odnieść do braku upoważnienia udzielonego przez ministra Staroście na odstępstwo. Z upoważnienia tego wynikają bowiem ,,warunki" od spełnienia których właściwy minister uzależnił zgodę na wyrażenie zgody na odstępstwo. Powyższy dokument jest niezbędny do oceny merytorycznej postanowienia z dnia [...] października 2013 roku. Pokreślić nadto należy także, że właściwy organ administracji architektoniczno – technicznej, pomimo uzyskania upoważnienia właściwego ministra na odstępstwo od przepisów techniczno- budowlanych, nie ma obowiązku udzielenia zgody. Wskazuje na to brzmienie przepisu, użycie zwrotu ,,udziela lub odmawia zgody". Co więcej jak wyżej wskazano art. 9 ustawy statuujący możliwość odstępstw od przepisów określających warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie może być stosowany wyjątkowo, w sytuacji wystąpienia szczególnie uzasadnionych przypadków. Organ winien, zatem ocenić wystąpienie bądź nie szczególnie zindywidualizowanych przypadków w kontekście wniosku inwestora o wyrażenie zgody na odstępstwo od warunków technicznych i rozważyć czy w tym konkretnym przypadku wystąpił, czy też nie ten wyjątkowy, szczególnie uzasadniony przypadek, który wobec zaistnienia tej nadzwyczajnej sytuacji uzasadniał wyrażenie zgody na odstępstwo od warunków technicznych i usytuowania obiektów budowlanych. Z lektury akt sprawy administracyjnej w tym z uzasadnienia decyzji obu organów, wynika, że organy orzekające w niniejszej sprawie takiej oceny nie dokonały. Takiej analizy brak jest również w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] października 2013 roku o wyrażeniu zgody na odstępstwo. W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano jedynie kiedy inwestor złożył taki wniosek, wspomniano o udzieleniu upoważnienia przez właściwego ministra na wyrażenie zgody na odstępstwo. Brak jest natomiast wyżej wskazanej oceny. Dokonując oceny takiego wniosku organ winien mieć na uwadze konstytucyjny obowiązek równego traktowania stron wobec prawa oraz przepisy o ochronie prawa własności. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 11 maja 1999 roku w sprawie o sygn. akt P 9/98 stwierdził, że właściciel nieruchomości, będący inwestorem, może być ograniczony w pełnym i nieskrępowanym wykorzystaniu jej dla celu realizacji inwestycji budowlanej, niezależnie od treści postanowień miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz różnych ustawowych ograniczeń, także ze względu na to, że obiekt budowlany ponad dopuszczalną miarę utrudnia korzystanie z prawa własności nieruchomości sąsiedniej. Podobnie prawo własności właściciela nieruchomości sąsiedniej w zakresie korzystania z niej podlegać może ograniczeniom ze względu na takie lub inne korzystanie z nieruchomości sąsiedniej, przez dysponującego prawem własności inwestora. W przypadku konfliktu interesów prawnych osób będących właścicielami takich nieruchomości ustawodawca przewidział odstępstwa od zasady korzystania z tych praw, aby właściciele sąsiednich nieruchomości mogli ze swoich praw korzystać optymalnie. Realizacji powyższego założenia służy między innymi instytucja wyrażenia zgody na odstępstwo od przepisów techniczno – budowlanych określona w art. 9 ustawy Prawo budowlane. W przepisach prawa nie istnieje zakaz budowy na granicy nieruchomości sąsiedniej jeżeli brak jest zgody sąsiada na taką budowę. Nie oznacza to, że procedujący w sprawie organ administracji architektoniczno- budowlanej w sposób dowolny rozstrzyga o pozwoleniu na budowę, jak i odstępstwach od warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Mając powyższe na uwadze organ przed zastosowaniem trybu art. 9 ustawy powinien dokonać ustaleń faktycznych i prawnych oraz wyjaśnić czy zachodzi ,,szczególnie uzasadniony przypadek" oraz wskazać, w czym go upatruje i z jakich przyczyn tak go kwalifikuje. Wyżej wskazane okoliczności w niniejszej sprawie nie zostały rozważone, co wynika z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji między innymi z powodu błędnego założenia co do możliwości zaskarżenia w ramach postępowania o wydanie pozwolenia na budowę postanowienia w przedmiocie wyrażenia zgody na odstępstwo od przepisów techniczno- budowlanych wydanego przed wszczęciem tego postępowania. W tym miejscu należy zauważyć, że znajdujący się w aktach sprawy administracyjnej projekt zagospodarowania działki, nie jest czytelny, co uniemożliwia dokonanie na jego podstawie niektórych ustaleń wyżej wskazanych. Nieczytelność powyższego projektu wynika między innymi z wielości informacji naniesionych na mapie i jej skali. Wydaje się, że w celu dokonania oceny przesłanek z art. 9 ustawy Prawo budowlane niezbędne będzie wykonanie powyższego projektu w większej skali, co spowoduje większą czytelność projektu, ewentualnie dokonanie w tym zakresie oględzin nieruchomości i sporządzenie z tej czynności protokołu i np. dokumentacji fotograficznej. Organ winien wypowiedzieć się czy projektowany budynek może być wykonany, ale o innych parametrach czy też dokonać rozważań dotyczących braku odmowy udzielenia pozwolenia na budowę. Poczynienie takich ustaleń, a następnie ich przedstawienie w uzasadnieniu przez organ I instancji będzie czyniło zadość wymogom stawianym przez art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. odnośnie przeprowadzenia postępowania administracyjnego w zakresie dotyczącym oceny postanowienia o wyrażeniu zgody na odstępstwo od przepisów techniczno- budowlanych, a następnie winny one zostać przedstawione w uzasadnieniu decyzji organu I instancji przy zachowaniu wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a.
Mając powyższe rozważania na uwadze należy stwierdzić, że skarga jest zasada. Tym samym w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie I sentencji wyroku.
O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji skarżącemu przysługuje od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W niniejszej sprawie tymi kosztami poniesionymi przez skarżących są: uiszczony wpis od złożonej skargi w wysokości 500 zł, wynagrodzenie pełnomocnika będącego radcą prawnym w wysokości 240 zł określone w oparciu o § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( t.j. Dz.U. z 2013r., poz. 490), oraz kwota 17 zł uiszczonej tytułem opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło