II SA/Go 454/16

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2016-11-17

Skład orzekający: Grażyna Staniszewska, Adam Jutrzenka-Trzebiatowski, Krzysztof Dziedzic

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciele nieruchomości sąsiednich, nieobjętych miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, posiadają interes prawny do zaskarżenia uchwały w sprawie uchwalenia tego planu, powołując się na potencjalne negatywne oddziaływanie planowanej inwestycji (np. zwiększony hałas, immisje, spadek wartości nieruchomości)?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący nie wykazali naruszenia przysługującego im interesu prawnego przez uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Powołanie się na potencjalne zwiększenie hałasu i immisji nie zostało poparte dowodami na przekroczenie norm, a obawy o spadek wartości nieruchomości zakwalifikowano jako interes faktyczny, a nie prawny, podlegający ochronie przed sądem powszechnym. W związku z tym skarga została odrzucona.
Stan faktyczny
Skarżący, będący właścicielami nieruchomości położonych w bliskim sąsiedztwie terenu objętego uchwalonym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, zaskarżyli uchwałę Rady Miejskiej. Zarzucili naruszenie szeregu przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w tym dotyczące sposobu rozpatrzenia uwag do projektu planu, uzgodnień, treści planu oraz prognozy oddziaływania na środowisko. Twierdzili, że planowana inwestycja w postaci budynków wielorodzinnych naruszy ich interes prawny poprzez zwiększenie hałasu, immisji oraz obniżenie wartości ich nieruchomości. Organ administracji wniósł o odrzucenie skargi z powodu braku legitymacji skarżących.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2016 r. sprawy ze skargi P.G., T.D. na uchwałę Rady Miejskiej z dnia 2 lutego 2016 r. nr XIX/203/2016 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy, obejmującego teren położony w [...] postanawia odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] kwietnia 2016r. P.G. i T.D., reprezentowani przez profesjonalnych pełnomocników, złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na uchwałę Nr XIX/203/2016 Rady Miejskiej z dnia 2 lutego 2016 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy, obejmującego teren położony w obrębie [...]. Zaskarżonej uchwale skarżący zarzucili naruszenie: 1. art. 20 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 ze zm., dalej jako u.p.z.p.) poprzez nierozstrzygnięcie przez Radę Miejską o sposobie rozpatrzenia uwag złożonych do projektu planu i pominięciu ich podczas przebiegu sesji przy jednoczesnym zaniechaniu głosowania w ich przedmiocie, 2. art. 17 pkt 6 lit. b tiret trzecie u.p.z.p. poprzez nieuzgodnienie z zarządcą drogi projektu planu w sytuacji, w której dojazd do terenu planu zaplanowano z dróg publicznych zlokalizowanych poza terenem objętym planem, 3. art. 15 ust. 2 pkt 10 u.p.z.p. w zw. z § 4 pkt 9 lit. a oraz b rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego poprzez brak określenia w części opisowej parametrów dróg wchodzących w skład systemu komunikacji, brak wskazania warunków powiązania systemu komunikacji z systemem zewnętrznym, 3. art. 6 ust 2 pkt 2 w zw. z art. 1 ust 2 pkt 1, 6 i 7 u.p.z.p. poprzez przekroczenie władztwa planistycznego przysługującego gminie i usankcjonowanie budowy budynków wielorodzinnych o wysokości i gęstości zabudowy znacznie przekraczających przyjęte w sąsiedztwie normy przez co zaburzony zostaje ład urbanistyczny, 4. art. 17 pkt 9 u.p.z.p. poprzez zaniechanie wykonania czynności ogłoszenia i wyłożenia do publicznego wglądu projektu planu zawierającego uzgodnienie z Ministrem Środowiska z dnia [...] stycznia 2016 roku w sytuacji, w której projekt planu wyłożony do publicznego wglądu powinien zawierać wszystkie ustalenia w brzmieniu, w jakim planowane jest ich uchwalenie, aby umożliwić zainteresowanym możliwość wniesienia do nich uwag, 5. art. 51 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez sporządzenie prognozy oddziaływania na środowisko, która zupełnie umniejsza i bagatelizuje, iż w bliskim sąsiedztwie terenu objętego uchwalonym planem znajdują się dwa obszary specjalnej ochrony środowiska, a nadto uzgadnianiu na podstawie dwóch różnych prognoz które na etapie opiniowania/uzgadniania zostały zmienione w konsekwencji czego organy wydawały opinie/uzgodnienia na podstawie różnych dokumentów - prognoz z czerwca 2015 roku i września 2015 r. Mając powyższe na uwadze skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały oraz o zasądzenie na ich rzecz skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych. Uzasadniając przysługujący skarżącym interes prawny w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały, pełnomocnicy skarżących wskazali na oddziaływanie dopuszczonej w tym akcie inwestycji polegającej na zabudowie blokami wielorodzinnymi, bezpośrednio na przysługujące skarżącym prawo własności nieruchomości, prowadzące do naruszenia wynikającego z art. 140 kc uprawnienia i powodujące immisje, o których mowa w art. 144 kc. Skarżący wskazali, iż są właścicielami nieruchomości oddalonych o około 10-20 metrów od granic terenu objętego planem, nieruchomości stanowiące ich własność od terenu objętego planem oddziela jedynie droga. W ocenie skarżących pomimo położenia nieruchomości poza obszarem objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego planowana inwestycja będzie oddziaływać na nieruchomości stanowiące ich własność. Skarżący zwrócili uwagę, iż planowane przedsięwzięcie objęte zaskarżonym planem to budynki wielorodzinne o znacznie większej wysokości i intensywności zabudowy jak ma to miejsce na działkach sąsiednich. Położenie nieruchomości skarżących względem terenu objętego planem, zdaniem skarżących, spowoduje, że ze względu na narażenie na hałas i inne uciążliwe immisje oraz związane z tym pogorszenie warunków korzystania z nieruchomości nastąpi naruszenie ich interesu prawnego wywołane zaskarżoną uchwałą. Ponadto w ocenie skarżących uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i realizacja planowanej inwestycji spowoduje obniżenie wartości nieruchomości stanowiących ich własność (działka nr [...] stanowiąca własność P.G. oraz działki nr [...] stanowiące własność T.D.) prowadząc do zmniejszenia ich majątku. Skarżący podkreślili, iż przysługujący im w niniejszym postępowaniu interes prawny ma swoje źródło w normach prawnych wynikających z art. 140 oraz art. 144 k.c. Następnie skarżący wskazali, iż na teren objęty obecnie zaskarżonym planem wydawano decyzję o warunkach zabudowy, które były uchylane (w tym wyrokami sądów administracyjnych). Jednakże na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę wybudowano tam 5 bloków mieszkalnych, które zdaniem skarżących zaburzają ład urbanistyczny terenu o niskiej zabudowie domami jednorodzinnymi. Obecnie w trakcie budowy jest 6 budynek. Skarżący wskazali, iż uchwałą z dnia 16 listopada 2015 roku Nr XIV/131/2015 Rada Miejska uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy, obejmującego teren położony w obrębie [...]. Z uwagi na niedopełnienie ustawowego obowiązku wystąpienia do Ministra Środowiska o opinię o projekcie planu, rozstrzygnięciem nadzorczym (Nr [...] z dnia [...] grudnia 2015r.) Wojewoda stwierdził nieważność w/w uchwały. Skarżący wskazali, iż organ nie podejmując żadnych czynności po otrzymaniu opinii z Ministerstwa Środowiska podjął zaskarżoną uchwałę. W dalszej treści skargi skarżący szczegółowo uzasadnili kolejno zarzuty podniesione na wstępie skargi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako niedopuszczalnej z uwagi na brak naruszenia zaskarżoną uchwałą interesu prawnego P.G. i T.D., a tym samym brak legitymacji skargowej skarżących, a w przypadku uznania, że ww. brak naruszenia interesu skarżących jest oczywisty organ wniósł o odrzucenie skargi. Z uwagi na bezzasadność podnoszonych zarzutów, z ostrożności procesowej, organ wniósł o oddalenie skargi.  Organ podkreślił, iż skarżący wnosząc skargę na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z poz., dalej jako u.s.g.) w pierwszej kolejności zobowiązani są wykazać naruszenie własnego interesu prawnego, polegające na istnieniu bezpośredniego związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a własną, indywidualną i prawnie chronioną sytuacją, a dopiero w dalszej kolejności wykazać, że skarżony plan narusza przepisy prawa powszechnie obowiązującego. Powołując się na stanowisko sądów administracyjnych organ zwrócił uwagę, iż zasadniczo legitymacja procesowa do zaskarżania uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przysługuje właścicielom bądź użytkownikom nieruchomości objętej tym planem, jedynie bowiem w odniesieniu do tych nieruchomości uchwalenie planu, kształtując sposób korzystania z nieruchomości, potencjalnie narusza interes prawny właścicieli nieruchomości. Organ wskazał, iż skarżący nie są właścicielami nieruchomości objętych miejscowym planem, natomiast jedynie w drodze wyjątku możliwość wniesienia skargi na miejscowy plan przysługuje podmiotom innym aniżeli właściciele nieruchomości objętych planem, ale tylko wówczas gdy wykażą oni konkretny, aktualny, bezpośredni i indywidualny interes prawny lub uprawnienie, które zostało przez uchwalenie planu naruszone. W ocenie organu wydruk z Geoportalu, na który powołali się skarżący i zarzuty, że poprzez zabudowę po drugiej stronie ulicy budynkami mieszkalnymi, zwiększy się hałas i inne uciążliwe immisje oraz związane z tym pogorszenie warunków mieszkalnych, bez określenia konkretyzacji i indywidualizacji dobra prawnego zagrożonego planem, nie świadczy o naruszeniu interesu prawnego skarżących. Zdaniem organu o naruszeniu interesu prawnego skarżących nie świadczą także ich obawy, że w efekcie realizacji inwestycji objętej planem działki stanowiące własność skarżących miałyby stracić na wartości przez co ich majątek miałby ulec znacznemu zmniejszeniu. Organ uznał, iż zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, gdyż nie znajdują oparcia w znanym organowi stanie faktycznym, a miejscami są nadinterpretacją tegoż stanu faktycznego. Odnosząc się szczegółowo do wskazanych przez skarżących okoliczności, które w ich przekonaniu świadczą o naruszeniu ich interesu prawnego organ odwołał się do orzecznictwa sądów administracyjnych, z którego wynika brak podstaw do uznania, iż w zbliżonych okolicznościach faktycznych i prawnych nastąpić mogło naruszenie interesu prawnego. Organ wskazał, iż działka na której w zaskarżonym planie miejscowym usytuowane są budynki wielorodzinne (dz. Nr [...]) w latach poprzednich użytkowana była przemysłowo, w związku z produkcją wyrobów mięsnych i ubojem. Zagospodarowanie tej działki budynkami mieszkalnymi (tak jak wynika to z miejscowego planu) jest zdaniem organu znacznie mniej uciążliwe, niż poprzednie jej użytkowanie. Nieobjęta planem miejscowym nieruchomość, na której znajduje się budynek mieszkalny T.D. (dz. Nr nr [...]) w planach, które utraciły moc obowiązującą przeznaczona była pod tereny rzemiosła i drobnej wytwórczości (Uchwała z dnia 10 maja 1994r. - straciła obligatoryjnie moc obowiązującą zgodnie z u.p.z.p.) Natomiast działka skarżącego P.G. w chwili obecnej jest niezagospodarowna, więc nie można wywieść związku faktycznego z ustaleniami planu miejscowego przyjętego zaskarżoną uchwałą, a interesem prawnym skarżącego, ponieważ związek ten musiałby istnieć aktualnie, a nie w przyszłości, powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia konkretnych uprawnień lub nałożenia obowiązków, wynikających z prawa własności nieruchomości. Organ stanął na stanowisku, iż ustalenia zaskarżonego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w żaden sposób nie naruszają prawa własności nieruchomości skarżących i nie prowadzą do zawężenia sfery wolności związanej z tym prawem dla skarżących. Z ostrożności procesowej, w sytuacji gdyby doszło do merytorycznego rozpoznania sprawy, organ przedstawił szczegółową argumentację dotyczącą poszczególnych zarzutów skargi, stwierdzając, iż zarzuty te nie zasługują na uwzględnienie, gdyż nie znajdują oparcia w znanym organowi stanie faktycznym. Na rozprawie w dniu 17 listopada 2016 r. strony podtrzymały dotychczasowe stanowisko w sprawie i zawartą w skardze oraz w odpowiedzi na skargę argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014r., poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej w skrócie jako p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc, związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Według art. 3 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. zakres przedmiotowy sądowej kontroli administracji publicznej obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Podstawę prawną wniesienia w takiej sytuacji skargi stanowi art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2015 r., poz. 1515 ze zm.) dalej powoływanej w skrócie jako u.s.g. wedle którego, każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Wskazać należy, że w dniu 16 września 2008 r. Trybunał Konstytucyjny w sprawie o sygn. akt SK 76/06 (OTK-A 2008/7/121) orzekł, że art. 101 ust. 1 usg jest zgodny z Konstytucją RP. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego przyjęta powszechnie przez sądy interpretacja, w myśl której prawo do zaskarżania uchwał do sądu administracyjnego przysługuje tym, którzy wykażą się konkretnym, indywidualnym interesem prawnym wynikającym z określonej normy prawa materialnego - gwarantuje prawo do sądu wynikające z art. 45 ust.1 Konstytucji. Tryb i termin wniesienia skargi w ww. sprawach został określony w art. 53 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W świetle przytoczonych przepisów, skuteczne wniesienie skargi do sądu administracyjnego prowadzące do jej merytorycznego rozpoznania możliwe jest wyłącznie jeżeli: 1.zaskarżony akt stanowi akt prawa miejscowego i dotyczy sfery administracji publicznej, 2. wniesienie skargi do sądu poprzedzone zostało wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, przy czym zachowany został ustawowy termin do złożenia skargi, 3. zaskarżony akt musi nie tylko dotyczyć interesu prawnego, ale również naruszać interes prawny lub uprawnienie skarżącego. Przedmiot skargi w niniejszej sprawie stanowiła uchwała Nr XIX/203/2016 Rady Miejskiej z dnia 2 lutego 2016 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy, obejmującego teren położony w obrębie [...]. Nie budziło wątpliwości w niniejszej sprawie, że zaskarżona uchwała stanowi akt prawa miejscowego – wskazuje na to jednoznacznie treść art. 14 ust. 8 u.p.z.p., a sprawa jest z zakresu administracji publicznej i z tego względu podlega kognicji sądu administracyjnego. Zachowane zostały także wstępne warunki wniesienia skargi, gdyż skarżący pismem z dnia [...] lutego 2016 r. (data wpływu do organu 29 luty 2016 r.) wezwali Radę Miejską do usunięcia naruszenia prawa. Z uwagi na brak udzielenia przez organ odpowiedzi na w/w wezwanie, skarga wniesiona w dniu 25 kwietnia 2016 r. złożona została z zachowaniem terminu określonego w art. 53 § 2 p.p.s.a. Kolejnym etapem poprzedzającym merytoryczne rozpoznanie skargi na akt prawa miejscowego stanowiło ustalenie przez Sąd czy skarżącym przysługuje w przedmiotowej sprawie legitymacja do wniesienia skargi. W odniesieniu do przesłanki naruszenia interesu prawnego skarżącego jako warunku dopuszczalności skargi wskazać należy, że w stanie prawnym obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015 r. (a skarga została wniesiona po tej dacie) stosownie do art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a, sąd odrzuca skargę jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Przepisem szczególnym, o którym mowa w powołanym przepisie jest art. 101 ust. 1 u.s.g. Legitymowanym do wniesienia skargi na jego podstawie jest jedynie podmiot, który wykaże naruszenie prawnie chronionego interesu lub uprawnienia. Wnosząc skargę na podstawie tego przepisu należy legitymować się nie tylko interesem prawnym, ale także wykazać, że doszło do jego naruszenia (por. wyrok NSA z dnia 31 marca 2015 r., sygn. I OSK 2933/14). Legitymacja do wniesienia skargi na uchwałę organu gminy jest zatem legitymacją szczególną w stosunku do tej, która wynika z art. 50 p.p.s.a., a rygory związane z wnoszeniem skarg, z uwagi na doniosły ustrojowo charakter uprawnienia do zaskarżania aktów prawa miejscowego, które są przepisami powszechnie obowiązującymi, pozostają ostrzejsze (por. wyrok NSA z dnia 12 lutego 2009 r., sygn. II OSK 1421/08). Rozpoznając skargę sąd ocenia zatem, czy wraz z naruszeniem interesu prawnego doszło do naruszenia obiektywnego porządku prawnego i w zależności od tego skarga może, ale nie musi, być uwzględniona. Obowiązek uwzględnienia skargi na uchwałę organu gminy powstaje wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego. Obowiązku takiego nie ma wówczas, gdy naruszony zostaje interes prawny lub uprawnienie skarżącego, ale dzieje się to w zgodzie z obowiązującym prawem. Wówczas mimo, że naruszony zostaje prawem chroniony interes skarżącego, nie ma obowiązku uwzględnienia skargi. Podkreślić należy, iż skarga złożona w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis, a zatem do jej wniesienia nie legitymuje ani sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego (por. wyrok NSA z 1 marca 2005r., sygn. OSK 1437/04; wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 listopada 2003r. sygn. SK 30/02, OTK ZU-A 2003, nr 8 poz. 84). Omawiany przepis nie daje również podstawy do korzystania przez każdego z prawa do wniesienia skargi w interesie publicznym (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2003, sygn. III RN 42/02, OSNP z 2004 r. nr 7, poz. 114). W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że interes prawny powinien być oparty na normie prawa powszechnie obowiązującego, przede wszystkim materialnego. Interes prawny lub uprawnienie nie musi mieć podstawy wyłącznie w przepisach prawa materialnego administracyjnego, ale również wynikać może z norm prawa cywilnego - regulacji dotyczących prawa własności i innych praw rzeczowych. Powołując się na naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia, wnoszący skargę w trybie art. 101 u.s.g. musi wykazać, że w konkretnym wypadku istnieje związek pomiędzy jego własną, prawnie gwarantowaną sytuacją a zaskarżoną uchwałą. W takim wypadku uchwała musi naruszać interes prawny lub uprawnienie skarżącego. Źródłem interesu prawnego jest zawsze norma prawna ogólna i abstrakcyjna (akt normatywny) albo też jednostkowa i konkretna (akt stosowania prawa). Nie można przy tym źródła interesu prawnego naruszonego zaskarżoną uchwałą wyprowadzać z samej skarżonej uchwały. Interes prawny musi mieć charakter bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny. Zaskarżona uchwała musi taki interes naruszać, powodując następstwo w postaci ograniczenia czy też pozbawienia konkretnych uprawnień lub nałożenia obowiązków i naruszenie to musi występować zarówno w momencie podjęcia kwestionowanej uchwały, jak i w momencie jej zaskarżenia. Interes prawny musi być aktualny, nie może to więc być interes prawny przewidywalny w przyszłości, hipotetyczny, ale musi być rzeczywiście istniejący (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9.02.2011 r., sygn. akt II SA/Łd 1438/10). Ciężar wykazania naruszenia interesu prawnego spoczywa na podmiocie wnoszącym skargę (por. wyrok NSA z dnia 14 marca 2002 r. sygn. II SA 2503/01). Skarżący musi wykazać w jaki sposób doszło do naruszenia jego prawem chronionego interesu lub uprawnienia (por. wyrok NSA z dnia 22 lutego 2006 r. sygn. II OSK 1127/05). Jest on obligowany wykazać, że zaskarżona uchwała naruszając prawo, negatywnie wpływa na jego sytuację prawną, pozbawiając go pewnych uprawnień czy też uniemożliwiając ich realizację. Od interesu prawnego odróżnić należy interes faktyczny, który sprowadza się do tego, że określony podmiot jest bezpośrednio zainteresowany przyjętymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ustaleniami, jednak nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mogącymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu. Wykazując wymagany na gruncie postępowania sądowoadministrcyjnego interes prawny P.G. i T.D. wskazali, iż są właścicielami nieruchomości (odpowiednio działki nr [...] oraz działki nr [...]), znajdujących się poza terenem objętym zaskarżonym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Nieruchomości te znajdują się w odległości około 10-20 metrów od granic planu miejscowego, a oddziela je od granic tego planu droga. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że nie ma reguły, która wykluczałaby legitymację skargową każdego bez wyjątku właściciela lub wieczystego użytkownika działki położonej poza terenem, dla którego uchwalono miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Konieczne jest staranne zbadanie każdego pojedynczego przypadku dla oceny skargi na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Za taki wyjątek można zatem uznać sytuację, gdy skargę wnosi właściciel lub wieczysty użytkownik nieruchomości nie objętej wprawdzie granicami planu miejscowego, uchwalonego kwestionowaną przez niego uchwałą, ale nieruchomości sąsiedniej, na którą będzie oddziaływała inwestycja planowana na działce objętej planem. Pojęcie nieruchomości sąsiedniej objętej planem, na której planowana jest realizacja inwestycji może obejmować nie tylko nieruchomość graniczącą fizycznie z nieruchomością, której właściciela interes prawny został naruszony, ale również inne nieruchomości (wyroki NSA: z dnia 3 listopada 2010 r., sygn. II OSK 1780/10; z dnia 7 maja 2008 r., sygn. II OSK 84/08; z dnia 13 października 2003 r., sygn. IV SA 456-458/02 nie publ.). Zatem sam fakt, że zapisy planu nie zmieniają przeznaczenia gruntu należącego do skarżącego nie uzasadnia twierdzenia o braku jego legitymacji do zaskarżenia uchwały. Obaj skarżący jako źródło przysługującego im w przedmiotowej sprawie interesu prawnego wskazali przede wszystkim normy prawne wynikające z art. 140 oraz art. 144 k.c. Zgodnie z treścią art. 140 kc w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą. Z kolei w myśl art. 144 kc właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Zdaniem skarżących planowana w zaskarżonym akcie inwestycja obejmująca budowę kompleksu budynków wielorodzinnych, o znacznie większej wysokości i intensywności zabudowy w stosunku do działek sąsiednich, będzie bezpośrednio oddziaływać na ich prawo własności, prowadząc do naruszenia wynikającego z art. 140 kc uprawnienia i powodując immisję, o których mowa w art. 144 kc. Według skarżących planowane przedsięwzięcie objęte zaskarżonym planem miejscowym, spowoduje pogorszenie warunków korzystania z nieruchomości, których są właścicielami, zwiększając hałas i powodując inne uciążliwe immisje. Dodatkowo w ocenie skarżących uchwalenie planu i realizacja planowanej inwestycji spowodują obniżenie wartości ich nieruchomości prowadząc do zmniejszenia majątku. Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności rozpoznawanej sprawy Sąd uznał, że skarżący P.G. i T.D. nie wykazali, stosownie do wymogów przewidzianych art. 101 ust. 1 u.s.g., naruszenia przysługującego im interesu prawnego przez skarżoną uchwałę Nr XIX/203/2016 Rady Miejskiej z dnia 2 lutego 2016 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy, obejmującego teren położony w obrębie [...]. Przede wszystkim skarżący, mimo argumentu narażenia na zwiększenie hałasu i innych uciążliwych immisji, w żaden sposób nie wykazali, aby ustalenia zaskarżonego aktu skutkować miały naruszeniem obowiązujących norm w zakresie hałasu. Planowana inwestycja może wiązać się z różnego rodzaju immisjami oraz hałasem, istotne jest jednak z punktu widzenia oceny naruszenia przysługującego skarżącym prawa własności czy doszło do przekroczenia ustanowionych w tym zakresie norm i czy nastąpiło ograniczenie w tym zakresie przysługującego skarżącym prawa. Zdaniem Sądu powoływanie się na art. 144 Kc w skardze wnoszonej na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. byłoby zasadne jedynie wówczas, gdyby plan miejscowy ustalał dla nieruchomości będącej źródłem immisji takie kryteria, które powodowały przekroczenie dopuszczalnego zakresu immisji na nieruchomości sąsiednie. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie zachodzi. W ocenie Sądu skarżący nie wykazali też, aby naruszenie uprawnień, na które wskazali miało charakter realny, a jedynie hipotetyczny. Podkreślić należy, że prawo własności niewątpliwie jest prawem konstytucyjne chronionym, jednak nie jest prawem bezwzględnym. Doznaje ono ograniczeń miedzy innymi na gruncie ustawy z 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w tym przede wszystkim w planie zagospodarowania przestrzennego. Kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego gminy, określane jako władztwo planistyczne, należy zgodnie z art. 3 ust. 1 u.p.z.p. do zadań własnych gminy. Na mocy przepisów powołanej ustawy organy gminy zostały upoważnione zatem do ingerencji w prawo własności (użytkowania wieczystego) innych podmiotów, w celu ustalenia przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenów położonych na obszarze gminy, co też wynika wprost z treści art. 6 ust. 1 cyt. ustawy. Plan miejscowy może wprowadzać daleko idące ograniczenia w stosunku do praw właścicielskich występujących na terenie objętym planem. Sąd uznał, iż w przedmiotowej sprawie skarżący nie wykazali, aby plan prowadził do odebrania czy ograniczenia uprawnień własnościowych skarżących względem wskazanych nieruchomości, tym samym nie można mówić o naruszeniu ich konstytucyjnych czy ustawowych uprawnień związanych z posiadanym prawem własności. W konsekwencji brak jest podstaw do stwierdzenia oddziaływania planowanej inwestycji na nieruchomości skarżących. Podkreślić należy, iż na treść przysługującego skarżącym prawa własności nie składa się gwarancja utrzymania w sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej tożsamej z zabudową na działkach skarżących. Odnosząc się do podniesionego przez skarżących argumentu zmniejszenia wartości ich nieruchomości skarżących na skutek bliskiego sąsiedztwa zabudowy wielorodzinnej, Sąd uznał, iż można rozpatrywać je w kategoriach naruszenia interesu faktycznego, a nie prawnego. W u.p.z.p. wprost przewidziano roszczenia na wypadek obniżenia wartości nieruchomości na skutek uchwalenia planu miejscowego ( art. 36 ust. 3), których można dochodzić przed sądem powszechnym ( art. 37 ust. 10). Jeżeli więc rzeczywiście wartość nieruchomości skarżących uległaby obniżeniu na skutek uchwalenia zaskarżonego planu miejscowego, to ich interesy są w tym zakresie dostatecznie chronione w postępowaniu przed sądem powszechnym. W orzecznictwie podnosi się, że skarżący nie mogą powoływać się na to, że na skutek uchwalenia planu miejscowego uległa obniżeniu wartość ich nieruchomości w celu zaskarżenia tego planu w trybie art. 101 ustawy o sg ( vide: wyrok NSA z 3 grudnia 204 r., II OSK 1206/13, baza orzeczeń nsa.gov.pl). Podsumowując stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie skarżący nie wykazali naruszenia przysługującego im interesu prawnego, a tym samym legitymacji do wniesienia przedmiotowej skargi. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. Dokonana ocena prowadząca do odrzucenia skargi spowodowała, iż niemożliwe i niedopuszczalne stało się rozpoznanie zarzutów skargi odnoszących się merytorycznie do zaskarżonego aktu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło