II SA/Go 97/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.T. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi M.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Decyzją z dnia [...] września 2021 r. nr [...] Burmistrz Miasta ustalił wobec: M.B., E.F. i M.T., jako posiadaczy odpadów (współwłaściciele nieruchomości) obowiązek ich usunięcia z działki nr ewid. [...]. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł M.B., reprezentowany przez pełnomocnika r.pr. K.C. W wyniku jego rozpoznania decyzją z dnia [...] października 2021 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Odpis decyzji doręczony został M.T., jako stronie, wraz z pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., w dniu 16 grudnia 2021 r. Termin do wniesienia skargi upływał skarżącemu w dniu 17 stycznia 2022 r. Następnie w dniu 18 lutego 2022 r. do tutejszego Sądu wpłynął, nadany w urzędzie pocztowym w dniu 18 stycznia 2022 r. (k. 6 ), wniosek M.T. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi od decyzji SKO z dnia [...] października 2021 r. wraz z załączoną do wniosku skargą na w/w decyzję. W treści wniosku o przywrócenie terminu strona podała, iż w sprawie działał wspólnie ze współwłaścicielami nieruchomości i według ustaleń ,,odwołanie" (domyślenie skarga) miało być złożone w imieniu wszystkich wspólników przez radcę prawnego, z którym ustalenia prowadził M.B. Skarżący poinformował, iż po złożeniu ,,odwołania" otrzymał [...] stycznia 2022 r. maila od radcy prawnego, w którym załączone było ,,odwołanie" i zorientował się, że nie występuje w nim jako skarżący. Z powyższych względów skarżący wniósł o umożliwienie wniesienia skargi (nazywanej we wniosku odwołaniem) od decyzji organu II instancji, podając, iż jest bardzo zaangażowany w niniejszą sprawę, ale przez nieporozumienie i okres świąteczno-noworoczny doszło do skumulowania terminów, zwłaszcza, że wspólnicy mieszkają w różnych miastach i są w podeszłym wieku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 53 §1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2022 r., poz. 329; dalej: p.p.s.a.) skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Art. 85 p.p.s.a. stanowi, iż czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Wyjątek od w/w zasady przewiduje art. 86 § 1 p.p.s.a. w myśl, którego jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do treści przepisu art. 87 § 1, § 2, § 3 i § 4 p.p.s.a., aby w/w wniosek był skuteczny spełnione muszą zostać określone wymogi. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, chyba że wniosek dotyczy przywrócenia terminu do wniesienia skargi wówczas winien być wniesiony za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W rozpoznawanej sprawie skarżący, wnosząc o przywrócenie terminu do złożenia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2021 r., dochował wszystkich w/w wymogów umożliwiając Sądowi dokonanie merytorycznej oceny wniosku. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został złożony wraz ze skargą od decyzji. Wniosek złożony został w terminie siedmiu od daty ustania przyczyny uchybienia. Należy podkreślić, iż brak winy po stronie podmiotu dokonującego czy zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej (o którym mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a.) stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Komentatorzy (H. Knysiak-Sudyka [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, red. T. Woś, Warszawa 2016, art. 86.) zwracają uwagę, iż art. 86 § 1 p.p.s.a. nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne (por. postanowienie NSA z dnia 27 stycznia 2015 r., II GZ 13/15, LEX nr 1640543, postanowienie SN z 22 lipca 1999 r., I PKN 273/99, OSNAP 2000, nr 20, poz. 757). Orzecznictwo sądów wskazuje, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Okoliczności uzasadniające przywrócenie terminu powinny być niezależne od strony i nieprzewidywalne (por. postanowienia NSA: z dnia 29 września 2011 r., II GZ 441/11, LEX nr 966241; z dnia 17 lutego 2015 r., I OZ 104/15, LEX nr 1643284, i z dnia 12 lutego 2015 r., I OZ 91/15, LEX nr 1643289). Potwierdził to również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu wydanym w dniu 15 grudnia 2004 r., OZ 809/2004. Brak winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się zatem z obowiązkiem strony do zachowania należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych i można mówić o niej tylko wówczas, gdy dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody niezależnej od strony. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (por. postanowienie NSA z dnia 20 stycznia 2015 r., II GZ 896/14, LEX nr 1628828). Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. W niniejszej sprawie skarżący jako okoliczność uzasadniającą brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi wskazał otrzymanie w dniu 18 stycznia 2022r. od radcy prawnego ,,odwołania" (według okoliczności sprawy uznać należy, iż w istocie dotyczyło to skargi złożonej do tutejszego Sądu przez pełnomocnika skarżącego M.B. pismem z dnia [...] stycznia 2022 r.), na podstawie którego dopiero powziął wiedzę, że nie jest tam ujęty jako skarżący. Oznacza to tym samym, iż według strony przyczyną uchybienia terminu było błędne przekonanie, iż skarga do Sądu wniesiona została w jego imieniu przez pełnomocnika profesjonalnego. Odnosząc się do powyższego wskazać należy w pierwszej kolejności, iż Sądowi z dostępnych dokumentów wiadomym jest, iż decyzja SKO z dnia [...] października 2021 r. stanowi przedmiot skargi wniesionej do tutejszego Sądu także przez M.B. reprezentowanego przez r.pr. K.C. (skarga z dnia [...] stycznia 2022 r., sygn. akt II SA/Go 84/22) oraz E.F. (sygn. akt II SA/Go 86/22, działającego osobiście). Mając na uwadze stanowisko skarżącego M.T. wyrażone we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, zauważyć należy, iż według analizy akt administracyjnych przedmiotowej sprawy M.T. działał w całym postępowaniu administracyjnym, zarówno przed organem I, jak i II instancji, osobiście. Pełnomocnictwo w postępowaniu administracyjnym w niniejszej sprawie udzielone zostało radcy prawnemu K.C. wyłącznie przez M.B. Ponadto wyłącznie M.B., reprezentowany przez w/w pełnomocnika, wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji. W powyższych okolicznościach decyzja SKO z dnia [...] października 2021 r. została doręczona M.T. odrębnie, jako stronie wraz z pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia od niej skargi do tutejszego Sądu. Doręczenie zostało skutecznie dokonane 16 grudnia 2021 r. Z akt sprawy nie wynika, ani też sam skarżący na to nie wskazuje w treści wniosku o przywrócenie terminu, aby udzielił on pełnomocnictwa r.pr. K.C. reprezentującej M.B., do reprezentowania go w niniejszej sprawie, w tym do wniesienia skargi na decyzję SKO z dnia [...] października 2021 r. W tych okolicznościach, zdaniem Sądu błędne przekonanie skarżącego, iż skarga wniesiona do Sądu przez profesjonalnego pełnomocnika (jak należy się domyślać w sprawie II SA/Go 84/22), złożona została także w jego imieniu, nie może stanowić okoliczności pozwalającej na przypisanie skarżącemu braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Należy mieć na uwadze, iż przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienia NSA z dnia 12 kwietnia 2012 r., I FZ 13/12, Lex nr 1136361, z dnia 4 kwietnia 2012 r., II FZ 200/12, Lex nr 1137708). Powyższe oznacza, iż o braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można zatem mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody niedającej się przezwyciężyć. Mylne przekonanie skarżącego co do ewentualnych ustaleń z innymi skarżącymi, brak prawidłowej między nimi komunikacji, nawet biorąc pod uwagę okres świąteczno-noworoczny (choć termin na złożenie skargi upływał po tym okresie tj. dopiero [...] stycznia 2022 r.) i podeszły wiek, nie można uznać za okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Nie sposób uznać, aby skarżący w opisanych powyżej okolicznościach dochował należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej jaką było wniesienie skargi do tutejszego Sądu. Dodać przy tym należy, iż skarga wniesiona przez innego skarżącego – E.F., działającego w postępowaniu administracyjnym osobiście podobnie jak M.T., wniesiona została w terminie do tutejszego Sądu, jako złożóna osobiście (bez udziału pełnomocnika), co dodatkowo przemawia za tym, że przekonanie, na które wskazał M.T. w rozpoznawanym wniosku, nie wydaje się być usprawiedliwionym. Zatem zdaniem Sądu wskazana przez skarżącego okoliczność nie spełnia ustawowych wymogów, o których mowa była powyżej, wobec czego nie uzasadnia przywrócenia terminu do złożenia skargi w niniejszej sprawie. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, iż w przedmiotowej sprawie skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, w związku z czym zgodnie z treścią art. 86 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Na marginesie sprawy dodać należy, iż niezależnie od złożonej przez M.T. skargi, w postępowaniu ze skarg M.B. i E.F., skarżący – M.T. bierze udział jako strona postępowania tj. uczestnik postępowania.