II SAB/Go 10/15

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2015-08-20

Skład orzekający: Aleksandra Wieczorek, Michał Ruszyński, Adam Jutrzenka -Trzebiatowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy bezczynność organu administracji publicznej w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, która ustaje w wyniku wydania decyzji po wniesieniu skargi, ale przed jej rozpoznaniem przez sąd, uzasadnia umorzenie postępowania sądowego w całości, czy też sąd powinien rozstrzygnąć o tym, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Wydanie przez organ administracji decyzji po wniesieniu skargi na bezczynność, ale przed jej rozpoznaniem przez sąd, powoduje bezprzedmiotowość postępowania w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu, co skutkuje umorzeniem postępowania w tej części. Niemniej jednak, sąd administracyjny jest zobowiązany rozpoznać skargę w zakresie stwierdzenia, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, nawet jeśli organ podjął działania po wniesieniu skargi. W niniejszej sprawie stwierdzono, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie wniosło skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. SKO początkowo odmawiało wszczęcia postępowania, co było przedmiotem wieloletniego sporu sądowego. Po prawomocnym wyroku WSA, SKO wszczęło postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności, ale zwlekało z wydaniem decyzji. Stowarzyszenie dwukrotnie wzywało organ do usunięcia naruszenia prawa. SKO ostatecznie wydało decyzję stwierdzającą brak nieważności, ale nastąpiło to z opóźnieniem, a jej doręczenie również było zwleczone. Sąd uznał, że bezczynność organu miała miejsce, ale nie z rażącym naruszeniem prawa, i umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania decyzji.
Rozstrzygnięcie
Umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji, stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego Stowarzyszenia kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędzia WSA Adam Jutrzenka -Trzebiatowski Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji, II. stwierdza, ze bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego Stowarzyszenia [...] kwotę 100 (sto) złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia [...] stycznia 2015r. stowarzyszenie zwykłe pod nazwą Stowarzyszenie [...] wniosło skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie wydania decyzji kończącej wszczęte postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r. postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, polegającego na budowie zakładu budowy dróg wraz z otaczarnią i przyłączeniami. W uzasadnieniu stowarzyszenie wskazało, że pismem z dnia [...] sierpnia 2014 r. wezwało SKO do usunięcia naruszenia prawa w związku z bezczynnością tego organu we wszczętym postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach ze względu na fakt upływu z dniem 11 sierpnia 2014 r. terminu do załatwienia sprawy. Decyzja nie została wydana także w terminie wyznaczonym przez SKO na 28 listopada 2014 r., a organ pozostaje nadal w bezczynności mimo ponowienia [...] grudnia 2014 r. wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi na skargę, udzielonej pismem z dnia [...] stycznia 2015 r., SKO wniosło o umorzenie postępowania lub oddalenie skargi. Wskazało, że na skutek prawomocnego wyroku WSA Gorzowie Wlkp. z dnia 30 stycznia 2014 r. wydanego w sprawie II SA/Go 1017/13 wszczęte zostało dniu 11 lipca 2014 r. postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] kwietnia 2008 r. o środowiskowych uwarunkowaniach. Termin do załatwienia sprawy organ przedłużył do 28 listopada 2014 r. ze względu na jej skomplikowany charakter. Wyznaczony termin został dochowany gdyż decyzja wydana została w dniu [...] listopada 2014 r. Jednakże ze względu na zwiększony wpływ spraw i kumulację czynności związanych z końcem roku decyzja została doręczona dopiero w styczniu 2015 r. Zdaniem organu, w takiej sytuacji uzasadnione jest umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa lub oddalenie skargi. Nadesłanym 12 marca 2015 r., za pośrednictwem SKO, pismem procesowym z dnia [...] lutego br., nazwanym uzupełnieniem skargi, skarżące stowarzyszenie wniosło o stwierdzenie zaistnienia bezczynności organu w związku z niewydaniem i niedoręczeniem w terminie określonym w Kpa decyzji w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. oraz zwrot kosztów postępowania. Wynikający z akt administracyjnych niniejszej sprawy oraz akt administracyjnych załączonych do sprawy II SA/Go 323/15 oraz akt sprawy II SA/Go 1017/13 stan faktyczny przedstawiał się następująco: Dnia [...] kwietnia 2008 r. Burmistrz wydał - na wniosek Przedsiębiorstwa E S.A. - decyzję nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie zakładu budowy dróg wraz z otaczarnią i przyłączami na działkach nr [...]. Wnioskiem z dnia [...] lipca 2010 r. Stowarzyszenie [...] zwróciło się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wskazanej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2010 r., utrzymanym w mocy postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r., SKO odmówiło wszczęcia postępowania. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 10 lutego 2011 r. ( sygn. akt II SA/Go 906/10 ) oddalający skargę stowarzyszenia na postanowienie SKO w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania został, wyrokiem z dnia 31 sierpnia 2012 r. ( sygn. akt II OSK 851/11 ) uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania. Rozpatrując ponownie skargę stowarzyszenia, WSA w Gorzowie Wlkp. prawomocnym wyrokiem z dnia 29 listopada 2012 r. uchylił zaskarżone postanowienie SKO z dnia [...] listopada 2010 r. i poprzedzające je postanowienie tego samego organu z dnia [...] października 2010 r. w sprawie odmowy wszczęcia postępowania nieważnościowego. Rozpoznając sprawę ponownie, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r., Kolegium ponownie odmówiło wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej z dnia [...] kwietnia 2008 r. Postanowienie to zostało, po rozpatrzeniu wniosku stowarzyszenia o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymane w mocy postanowieniem SKO z dnia [...] września 2013 r. nr [...]. W wyniku skargi stowarzyszenia na to postanowienie, WSA w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z dnia 30 stycznia 2014 r. w sprawie II SA/Go 1017/13 uchylił zaskarżone postanowienie SKO z dnia 18 września 2013 r. Odpis prawomocnego wyroku w sprawie II SA/Go 1017/13 doręczony został Kolegium wraz z aktami administracyjnymi sprawy w dniu 30 kwietnia 2014 r. ( k - 62 akt sądowych II SA/Go 1017/13 ). W wykonaniu wskazanego wyroku Sądu, postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r. ( znak [...]) po rozpoznaniu wniosku Stowarzyszenia z dnia [...] lipca 2010 r. SKO wszczęło z urzędu postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza z dnia z [...] kwietnia 2008 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie zakładu budowy dróg wraz z otaczarnią i przyłączami. Postanowienie to wysłane zostało stronom postępowania w dniu 12 sierpnia, zaś doręczone Stowarzyszeniu w dniu 14 sierpnia 2014 r. Pismem doręczonym SKO w dniu [...] sierpnia 2014 r., stowarzyszenie wezwało organ do usunięcia naruszenia prawa i wydania decyzji wskazując, iż termin załatwienia sprawy upłynął z dniem 11 sierpnia 2014 r. W odpowiedzi na wezwanie SKO pismem z [...] sierpnia 2014 r., doręczonym stowarzyszeniu 3 września uznało, iż w sprawie nie występuje jego bezczynność bowiem rozpoznaje ono sprawy wg kolejności wpływu i posiadanych możliwości kadrowych, a z uwagi na okres urlopowy terminy rozpoznawania spraw uległy wydłużeniu, stwierdziło też że odpis postanowienia z [...] lipca 2014 r. został dopiero w dniu 13 sierpnia doręczony organowi I instancji. Jednocześnie wyznaczyło nowy termin załatwienia sprawy na 28 listopada 2014 r. Decyzją noszącą datę [...] listopada 2014 r. znak [...] SKO odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza z dnia [...] kwietnia 2008 r. Pismem z dnia [...] grudnia 2014 r., nadesłanym do SKO w dniu następnym stowarzyszenie ponownie wezwało organ do usunięcia naruszenia prawa przez wydanie decyzji kończącej postępowanie w sprawie, zarzucając, iż postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności nie zostało zakończone mimo wyznaczenia nowego terminu na dzień 28 listopada 2014 r. Odpowiadając na wezwanie, pismem z dnia [...] stycznia 2015 r., SKO wskazało na niewystępowanie jego bezczynności. Stwierdziło, iż przedłużony, ze względu na skomplikowany charakter sprawy, termin jej załatwienia ( 28 listopada 2014 r. ) został dochowany bowiem decyzja wydana została w dniu [...] listopada, a jedynie jej doręczenie – z uwagi na zwiększony wpływ spraw i kumulację czynności związanych z końcem roku, nastąpiło dopiero w styczniu 2015. W dniu 14 stycznia 2015 r. do SKO wpłynęła - powołana na wstępie - skarga stowarzyszenia z dnia [...] stycznia 2015 r. na bezczynność tego organu. 27 stycznia 2015 r. wysłana została przez SKO do stron postępowania decyzja z dnia [...] listopada 2014 r. znak [...]. Pełnomocnikowi SA E decyzja doręczona została 29 stycznia 2015 r., zaś skarżącemu stowarzyszeniu w dniu 11 lutego 2015 r., po jednokrotnym awizowaniu przesyłki. W dniu 2 lutego 2015 r. wysłane zostało do stowarzyszenia wyżej wskazane pismo SKO z dnia [...] stycznia 2015 r., stanowiące odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie stanowiła bezczynność organu - Samorządowego Kolegium Odwoławczego w postępowaniu wszczętym postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r. ( znak [...]) po rozpoznaniu wniosku Stowarzyszenia z dnia [...] lipca 2010 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza z dnia z [...] kwietnia 2008r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie zakładu budowy dróg wraz z otaczarnią i przyłączami. Zważywszy na wskazany przedmiot postępowania sądowego w pierwszej kolejności rozważenia wymagało czy spełnione zostały warunki formalne skargi na bezczynność. W tej kwestii stwierdzić należy, że warunkiem dopuszczalności takiej skargi było poprzedzenie jej wniesienia wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa o jakim mowa w art. 37 § 1 Kpa in fine, a to ze względu na fakt nieistnienia organu wyższego stopnia nad organem któremu strona zarzucała bezczynność tj. nad samorządowym kolegium odwoławczym. Wskazany wymóg został przez stronę skarżącą spełniony zważywszy na kierowane do Kolegium pisma z dnia [...] sierpnia i [...] grudnia 2014 r. Mając na uwadze okoliczność, iż wezwanie do naruszenia prawa o jakim mowa w art. 37 § 1 Kpa in fine jest w istocie odpowiednikiem wskazanego w nim zażalenia, możliwość złożenia skargi na bezczynność nie jest obwarowana obowiązkiem dochowania terminu uznać należy dopuszczalność kierowania pod adresem organu kolejnych wezwań w sytuacji utrzymywania się stanu jego bezczynności. Odnosząc się zaś do meritum sprawy wskazać należy, iż podstawą orzekania sądu administracyjnego w sprawie skargi na bezczynność jest przepis art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jednolity Dz. U z 2012 r. poz. 270 ze zm. ) stanowi, że sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W doktrynie oraz orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że o bezczynności organu administracji można mówić wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadząc postępowanie, mimo istnienia ustawowego obowiązku nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, czy też nie podejmuje innej stosownej czynności. Skarga na bezczynność organu ma zasadniczo doprowadzić do zobowiązania organu aby w zakreślonym przez sąd terminie wydany został akt lub dokonana czynność bądź stwierdzone zostało uprawnienie czy obowiązek wynikający z przepisów prawa Przy ocenie zasadności skargi na bezczynność decydujący dla możliwości orzekania w zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy administracyjnej pozostaje stan sprawy z momentu orzekania przez sąd administracyjny i fakt podjęcia przez organ do tego momentu aktu kończącego postępowanie administracyjne ( wydanie decyzji ), dokonania czynności, stwierdzenia uprawnienia czy obowiązku, czyni postępowanie sądowe w sprawie bezczynności bezprzedmiotowym w tym zakresie. Specyfiką postępowania wywołanego analizowaną skargą jest bowiem, odmiennie niż w postępowaniu ze skargi na działanie organu, uwzględnianie przez sąd stanu faktycznego z daty wyrokowania. W przedmiotowej sprawie nie występuje już w dacie orzekania przez sąd bezczynność organu, albowiem SKO zakończyło postępowanie administracyjne, wszczęte postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r., decyzją podjętą z datą [...] listopada 2014 r., a nawet została już wydana – co wiadomo Sądowi orzekającemu z urzędu - decyzja ostateczna z dnia [...] marca 2015 r. ([...] ( będąca przedmiotem odrębnej skargi stowarzyszenia w sprawie II SA/Go 323/15 ). Mając na uwadze nieistnienie na dzień orzekania przez Sąd stanu bezczynności zasadne pozostawało umorzenie postępowania w tym zakresie na podstawie art. 161 § 1 3 ppsa gdy w tej części postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania zachodzi bowiem w sytuacji, gdy po wniesieniu skargi zaistnieją okoliczności powodujące niedopuszczalność merytorycznego rozpoznania sprawy. Postępowanie staje się bezprzedmiotowe niewątpliwie w przypadku wydania przez organ administracji aktu lub też dokonania czynności, stwierdzenia obowiązku czy uprawnienia po wniesieniu skargi na bezczynność organu, lecz przed jej rozpoznaniem przez sąd. Nie można bowiem zobowiązać organu do wydania aktu administracyjnego kończącego postępowanie gdy w momencie orzekania przez sąd akt taki został już wydany, nawet jeśli przekroczony został przez organ termin przewidziany do jego podjęcia. Zauważyć jednakże należy, że aktualnie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ukształtowane zostało jako dominujące stanowisko, zgodnie z którym wydanie przez organ decyzji po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, nie zwalnia wojewódzkiego sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ppsa w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 zd. drugie ppsa) oraz w zakresie wymierzenia organowi grzywny z tego tytułu stosownie do art. 149 § 2 ppsa. ( vide: postanowienie NSA z 26 lipca 2012 r., II OSK 1360/12; postanowienie NSA z 18 września 2012 r., II OSK 1953/12; postanowienie NSA z 17 października 2012 r., I OSK 2443/12; wyrok NSA z 5 lipca 2012 r., II OSK 1031/12 – baza orzeczeń nsa. gov.pl). Wskazuje się w nim również – i pogląd ten podziela sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę – że również wydanie przez organ administracji decyzji przed wniesieniem skargi na przewlekłość czy bezczynność postępowania nie stanowi przeszkody do jej merytorycznego rozpoznania przez sąd administracyjny, na podstawie art. 149 § 1 zd. drugie ppsa. Uwzględnienie skargi w takim przypadku polega także na rozstrzygnięciu czy bezczynność lub przewlekłość w prowadzeniu postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i ewentualnym wymierzeniu grzywny stosownie do art. 149 § 2 ppsa. W uzasadnieniu wyroku z dnia 3 września 2013 r. II OSK 981/13 ( vide: baza orzeczeń nsa.gov.pl ) NSA stwierdził, że wprowadzone zmiany w procedurze administracyjnej i sądowoadministracyjnej poszerzyły system środków mających zapewnić bardziej skuteczną ochroną przed negatywnymi następstwami związanymi z nieterminowym załatwianiem spraw które powiązane zostały systemowo ze środkami prawnymi funkcjonującymi na gruncie prawa cywilnego. W konsekwencji przyjmuje się, że przepis art. 149 ppsa w aktualnym brzmieniu zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce oraz czy było to z rażącym naruszeniem prawa albo nie miało charakteru rażącego. Użycie w zdaniu drugim § 1 art. 149 ppsa wyrazu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Wydanie więc przez organ decyzji po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, nie powoduje, że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa ( vide: postanowienie NSA II OSK 1360/12; postanowienie NSA z 13 listopada 2012 r., I OSK 2626/12; baza orzeczeń nsa,gov.pl). Jako trafne należy uznać stanowisko, że unormowanie art. 149 § 1 zdanie pierwsze i zdanie drugie ppsa zawiera odrębne od siebie podstawy orzekania uzależnione od stanu faktycznego sprawy. Stwierdzenie zatem, że bezczynność lub przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa nie ma charakteru akcesoryjnego w stosunku do rozstrzygnięcia sądu zobowiązującego organ do podjęcia określonego działania ( vide: wyrok NSA z 5 lipca 2012 r., II OSK 1031/12, wyrok NSA z 15 stycznia 2013 r., II OSK 2390/12 baza orzeczeń nsa.gov.pl). Przedstawiona wyżej interpretacja art. 149 § 1 i § 2 ppsa w zw. z art. 3 § 2 pkt 8 ppsa upoważnia do dalszego wnioskowania, że kompetencji sądu administracyjnego do odrębnego orzekania wyłącznie w zakresie stwierdzenia, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa – odpowiadać musi uprawnienie strony do złożenia skargi w takim właśnie przedmiocie. Oznacza to możliwość wniesienia skargi, która w swej istocie nie jest nakierowana na uzyskanie rozstrzygnięcia sądu zobowiązującego organ do wydania rozstrzygnięcia lub podjęcia czynności w danej sprawie, lecz ma na celu doprowadzenie do orzeczenia przez sąd o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Innymi słowy, fakt zakończenia sprawy przez organ administracji nie stanowi przeszkody do złożenia skargi w przedmiocie stwierdzenia bezczynności czy przewlekłości postępowania. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy zatem, mimo wydania przez Kolegium decyzji datowanej na [...] listopada 2014 r., Sąd obligowany był rozstrzygnąć czy w postępowaniu administracyjnym zakończonym wskazanym aktem wystąpiła bezczynność oraz czy miała ona charakter rażącego naruszenia prawa. Odnosząc się do tej kwestii wskazać należy, że decyzja administracyjna jest aktem zewnętrznym, będącym oświadczeniem władczym woli organu administracyjnego, i może być uznana za wydaną z chwilą ujawnienia woli organu na zewnątrz struktur organizacyjnych i stworzenia adresatowi rozstrzygnięcia możliwości zapoznania się z treścią tego oświadczenia woli. W uchwale 7 NSA z dnia 4 grudnia 2000 r. FSP 10/00 ( vide: ONSA 2001, nr 5, poz. 56 ) wskazano, że oświadczenie woli, które ma być złożone adresatowi decyzji, złożone jest z chwilą, gdy doszło do adresata w taki sposób, że mógł on zapoznać się z jego treścią. Decyzja sporządzona (a więc spełniająca wymogi formalne), ale niedoręczona nie załatwia sprawy administracyjnej, gdyż nie wiąże organu ani strony, co stanowi uzasadnienie przyjęcia, że decyzja administracyjna jest wydana z chwilą jej doręczenia. Z kolei w uchwale NSA z dnia z dnia 15 października 2008 r., II GPS 4/08 ( vide: ONSA WSA 2009, nr 1, poz. 1 ), przypomniano, że decyzja administracyjna jest przede wszystkim czynnością materialnoprawną, która rodzi skutki prawne kształtujące uprawnienia i obowiązki jednostki. Zakomunikowanie jednostce w trybie prawnym oświadczenia woli organu administracji publicznej jest warunkiem bytu prawnego decyzji administracyjnej jako kwalifikowanego aktu administracyjnego. Z art. 109 § 1 w związku z art. 110 Kpa nie można zatem przyjąć, że wydanie ( podjęcie przez organ ) decyzji administracyjnej jest wprowadzeniem jej do obrotu prawnego. Nie zostaje bowiem oświadczenie woli organu administracji publicznej uzewnętrznione przez jego zakomunikowanie jednostce, co pozbawia bytu prawnego w zakresie możliwości wywołania skutku prawnego. W kontekście przytoczonych poglądów i ustalonych okoliczności sprawy stwierdzić należy, że zakończenie postępowania wszczętego postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r. nie nastąpiło w dacie 12 listopada 2014 r., ale w dacie doręczenia decyzji. Z perspektywy przedmiotu rozpoznawanej skargi, jakim pozostawała bezczynność, można stwierdzić, iż stan ten ustał po stronie organu z momentem podjęcia czynności materialno-technicznej wyekspediowania jej do stron postępowania celem doręczenia i wywołania skutków prawnych – co nastąpiło dopiero 27 stycznia 2015 r. Z tych przyczyn niezasadny pozostawał alternatywny wniosek SKO o oddalenie skargi jako bezzasadnej bo wniesionej po zakończeniu sprawy. Oceniając zatem czynności SKO w kontekście terminów załatwienia sprawy administracyjnej, o jakich mowa w art. 35 Kpa ( jeden miesiąc, a dwa w sprawie zawiłej ) zaakcentować należy, że postanowienie z [...] lipca 2014 r. wszczynające postępowanie zostało podjęte po dwóch miesiącach i jedenastu dniach od uzyskania zwrotu akt administracyjnych z odpisem prawomocnego wyroku w sprawie II SA/Go 1017/13, ze zwłoką doszło do doręczenia go stronom postępowania, zaś jedynym działaniem jakie organ podjął do daty [...] listopada 2015 r., którą opatrzona jest decyzja znak [...] stwierdzająca nieważność decyzji Burmistrza z dnia [...] kwietnia 2008 r., było wyznaczenie nowego terminu załatwienia sprawy. Należy przy tym mieć na uwadze, to działanie organu nie wynikało z jego inicjatywy, ale wywołane zostało pismem skarżącego stowarzyszenia z [...] sierpnia 2014 r. Wyznaczenie tak długiego terminu załatwienia sprawy ( 28 listopada 2014 r. ) w sytuacji gdy organ nie podejmował żadnych czynności dowodowych ani wyjaśniających stanowi o bezzasadnym skorzystaniu z instytucji uregulowanej w art. 36 Kpa, pozostając także przejawem jego bezczynności. Należy mieć przy tym na uwadze, że wskazane przez organ w piśmie wyznaczającym nowy termin załatwienia sprawy jak : załatwianie spraw wg kolejności wpływu i posiadanych możliwości kadrowych, wydłużenie tego okresu ze względu na okres urlopowy oraz doręczenie odpisu postanowienia z 11 lipca 2014 r. dopiero w dniu 13 sierpnia 2014 r. organowi I instancji ( który nota bene nie jest stroną postępowania w przedmiocie nieważności wydanej przez niego decyzji środowiskowej ) nie znoszą stanu bezczynności organu. Zwrócić należy uwagę, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęto, że co do zasady problem braku wystarczającej obsady organu rozpatrującego daną sprawę, nie będzie stanowić przesłanki "przyczyn niezależnych od organu". Są to bowiem przyczyny pozostające wewnątrz aparatu administracyjnego jako całości i związane przede wszystkim z władczym wykonywaniem zwierzchniej władzy Państwa ( vide: wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 2339/13; wyrok NSA z dnia 1 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 2390/12 – baza orzeczeń nsa.gov.pl). Kolejny etap bezczynności organu związany pozostawał z faktem zwłoki w doręczeniu stronom – w tym stowarzyszeniu – decyzji datowanej na [...] listopada o czym była już mowa. W tym miejscu wskazać należy na co najmniej nierzetelne działanie SKO informujące stronę – pismem na [...] stycznia 2015 r., o doręczeniu jej decyzji wydanej w dniu [...] listopada "w styczniu 2015" w sytuacji gdy zostało ono wysłane dopiero 27 stycznia 2015 r. Na marginesie zauważyć też należy, iż również pismo z [...] stycznia 2015 r. zostało do skarżącego wysłane z istotnym opóźnieniem, bo dopiero 2 lutego 2015 r. W takich okolicznościach skarga na bezczynność złożona przez stowarzyszenie w dniu 14 stycznia 2014 r. pozostawała oczywiście zasadna. W momencie jej wniesienia strona nie miała bowiem żadnej wiedzy ani co do załatwienia jej wezwania z [...] grudnia 2014 r. do usunięcia naruszenia prawa, złożonego do upływie wyznaczonego terminu dla wydania decyzji ani co do faktu wydania decyzji. Takie działania organu wskazują na zaistniały stan bezczynności organu, choć nie noszą jeszcze znamion rażącego naruszenia prawa. Rezultatem dokonanej przez Sąd oceny działań skarżonego organu było stwierdzenie w pkt II wyroku, iż zaistniała bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W zakresie rozstrzygnięcia o kosztach wskazać należy, że stosownie do art. 200 ppsa, w razie uwzględnienia skargi przez sąd I instancji, skarżącemu przysługuje od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W kontekście rozstrzygnięcia zawartego w pkt I wyroku stwierdzić należy, że wprawdzie sąd umorzył postępowanie w zakresie opisanym w tym punkcie, uwzględniając skargę w części wskazanej w pkt II wyroku, to należy mieć na uwadze, że działanie organu dokonane po wniesieniu skargi na jego bezczynność, które ową bezczynność usuwa, należy oceniać i kwalifikować jako działanie samokontrolne ( vide: art. 201 § 1 ppsa ) skutkujące zaistnieniem przesłanki bezprzedmiotowości postępowania, ale jednocześnie gwarantującej stronie skarżącej zwrot poniesionych kosztów postępowania. Przegraną stroną procesu jest bowiem organ, który - w wyniku wniesienia skargi przez stronę - usunął stan niezgodności z prawem. W konsekwencji zachodziły podstawy do przyjęcia iż skarga została uwzględniona w całości i zasądzenia na rzecz skarżącego stowarzyszenia zwrot kosztów postępowania obejmujących uiszczony wpis od skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło