II SAB/Go 14/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Protokolant sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2016 r. sprawy ze skargi E.S. na bezczynność Szpitala [...] sp. z o.o. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Szpitala [...] sp. z o.o. do załatwienia wniosku skarżącej E.S. z dnia [...] r. o udostępnienie informacji publicznej, II. stwierdza, iż Szpital [...] sp. z o.o. dopuścił się bezczynności, III. stwierdza, iż bezczynność Szpitala [...] sp. z o.o. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, IV. zasądza od Szpitala [...] sp. z o.o. na rzecz skarżącej E.S. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2015 r. - przesłanym pocztą elektroniczną - E.S., działając na podstawie art. 2 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 2058 ze zm. – określanej dalej jako u.d.i.p.) zwróciła się do Dyrektora Szpitala [...] o przesłanie drogą elektroniczną następujących informacji: 1/ wskazanie liczby pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę w Szpitalu [...]; 2/ podanie całkowitej sumy wynagrodzenia każdego z kapelanów zatrudnionych w Szpitalu w 2014 r. Pismem z dnia [...] stycznia 2016 r. E.S. ( nadanym w tym samym dniu ) - reprezentowana przez radcę prawnego - wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim skargę na bezczynność Dyrektora Szpitala [...] ( określanego dalej jako Dyrektor S[...]) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w zakresie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] grudnia 2015 r. domagając się zobowiązania organu do rozpoznania jej wniosku w terminie 14 dni od otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 13 ust. 1 i 2, art. 16 ust. 1 u.d.i.p. oraz art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Uzasadniając zarzuty skargi E.S. wskazała, że organ w ogóle nie odniósł się do jej wniosku, mimo że 14-dniowy termin, w którym powinno to nastąpić zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., minął w dniu 31 grudnia 2015 r. Wywodziła, że dostęp do informacji publicznej zgodnie z art. 61 Konstytucji RP ma bardzo szeroki zakres i oznacza, że wszelkie wyjątki od tej zasady powinny być formułowane w sposób wyraźny, a w razie wątpliwości powinny przemawiać na rzecz umożliwienia obywatelowi dostępu do informacji. Skarżąca wskazała, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, że samodzielna ocena organu, do którego skierowano wniosek o udostępnienie takiej informacji, sprowadzająca się do twierdzenia, że zażądana informacja nie jest informacją publiczną – nie zwalnia organu z ustosunkowania się do wniosku i nie usprawiedliwia braku jakiejkolwiek reakcji organu na tenże wniosek. Podkreśliła, że przy badaniu zasadności skargi na bezczynność organu nie ma znaczenia z jakich powodów określony akt lub czynność nie została dokonana przez organ, albowiem skarga na bezczynność ma na celu wymuszenie na organie administracji załatwienia sprawy. Odnosząc powyższe do stanu jej sprawy wyjaśniła, że Dyrektor S[...] jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Także informacja objęta wnioskiem z dnia [...] grudnia 2015 r. była informacją o sprawach publicznych, o której mowa w art. 6 u.d.i.p. Stąd też Dyrektor Szpitala [...] dopuścił się bezczynności nie udzielając skarżącej jakiejkolwiek odpowiedzi na wniosek. W dniu 13 stycznia 2016 r., drogą elektroniczną udzielono skarżącej odpowiedzi na wniosek z dnia [...] grudnia 2015 r., informując ją, iż: 1) liczba pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę na dzień [...] grudnia 2015 r. wynosi 1295; 2) całkowita suma rocznego wynagrodzenia każdego z kapelanów w 2014 r. wynosi: – kapelan 1 – brutto - 44037,01 z funduszem socjalnym i kosztami pracodawcy – 52721,11, – kapelan 2 – brutto – 15595,25 z funduszem socjalnym i kosztami pracodawcy – 18700,34, – kapelan 3 – brutto – 11602,21 z funduszem socjalnym i kosztami pracodawcy – 13912,19, – kapelan 4 – brutto – 45278,66 z funduszem socjalnym i kosztami pracodawcy – 54209,99 W odpowiedzi na skargę organ - reprezentowany przez pełnomocnika – wskazał, że na podstawie aktu przekształcenia z dnia [...] stycznia 2016 r. (art. 69- 82 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej – Dz. U. z 2015 r. poz. 618 ze zm. – określanej dalej jako u.d.l.), z dniem [...] stycznia 2016 r. nastąpiło przekształcenie dotychczasowego Szpitala [...] w spółkę kapitałową pod firmą: Szpital [...] sp. z o.o. Ponadto organ wniósł o oddalenie skargi oraz o zasądzenie na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. od skarżącej na rzecz Szpitala [...] Sp. z o.o. zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Ewentualnie organ wniósł o umorzenie postępowania sądowego oraz na podstawie art. 208 p.p.s.a. o zasądzenie od skarżącej na rzecz organu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa prawnego radcy prawnego wraz z kosztami opłaty skarbowej, albo na podstawie art. 206 p.p.s.a. o odstąpienie od obciążania organu kosztami postępowania oraz kosztami zastępstwa procesowego strony i kosztami opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Zdaniem organu skarżąca jest w błędzie twierdząc, że termin udzielenia odpowiedzi minął w dniu 31 grudnia 2015 r., licząc początek jego biegu od dnia 17 grudnia 2015 r. Organ podkreślił, że wysłanie zapytania w formie mailowej do organu nie może być realizowane na dowolną skrzynkę mailową jednego spośród ponad 1300 pracowników szpitala (w tym przypadku skrzynkę mailową pracownika jednego z wielu sekretariatów). Już samo to świadczy o pozorności działania strony i działaniu wcale nie zmierzającym do uzyskania informacji, a stworzeniu sytuacji, w której strona mogłaby mieć pretekst do złożenia skargi i zażądania kosztów, co ostatnimi czasy stało się niestety powszechną, nagminną praktyką nieetycznych pełnomocników działających w zmowie ze stronami. Żeby móc twierdzić, że zapytanie zostało złożone skutecznie (i od jego złożenia liczyć 14-dniowy termin przewidziany ustawą na udzielenie odpowiedzi), zapytanie takie powinno zostać skierowane do organu, w tym jeżeli jest kierowane do podmiotu posiadającego stronę internetową w postaci Biuletynu Informacji Publicznej na oficjalną elektroniczną skrzynkę podawczą organu, tj. [...]. W tym zakresie organ powołał się na treść art. 391 § 1 pkt 1 k.p.a. Organ podkreślił, iż nie ma żadnej wątpliwości, że wniosek nie został wysłany elektronicznie na skrzynkę podawczą organu, a zatem nie mógł skutecznie od dnia 17 grudnia 2015 r. biec termin do udzielenia odpowiedzi na zapytanie. Udzielenie odpowiedzi w dniu 13 stycznia 2016 r. nie może być zatem traktowane jako spóźnione udzielenie informacji publicznej, którego dotyczyło zapytanie, a organowi nie można zarzucić bezczynności. W dalszej kolejności organ – z ostrożności procesowej – zarzucił, że strona przed wniesieniem skargi nie dopełniła wymogu wezwania do usunięcia naruszenia prawa przewidzianego w art. 52 § 3 p.p.s.a. Wprawdzie z dotychczasowego orzecznictwa sądowego wynika, że skarga na bezczynność organu nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia ( np. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05, wyrok WSA w Krakowie z dnia 6 lipca 2015 r., sygn. akt II SAB/Kr 82/15), to jednak wobec narastającej wręcz fali wykorzystywania instytucji prawa do informacji publicznej do "zarobkowania" poprzez wykorzystywanie prawa i sądów do wyłudzania w istocie nienależnych kosztów zastępstwa procesowego, konieczna jest ponowna interpretacja przepisu art. 52 § 3 p.p.s.a. Zdaniem organu wymieniona w nim przesłanka "czynności" obejmuje także ewentualne zaniechanie organu. W przypadku natomiast, gdyby Sąd nie podzielił stanowiska organu co do bezzasadności złożonej skargi, sprawa w jej przedmiocie powinna zostać umorzona, bowiem w dniu 13 stycznia 2016 r. w toku procedur obowiązujących w podmiocie, zostały zebrane konieczne dane i udzielona drogą elektroniczną odpowiedź na podaną przez stronę skrzynkę mailową, co czyni sprawę skargi bezprzedmiotową. W przypadku natomiast uznania, że organ pozostawał w bezczynności i umorzenia postępowania wobec udzielenia odpowiedzi w dniu 13 stycznia 2016 r. - Szpital wniósł na podstawie art. 208 p.p.s.a. o zasądzenie na rzecz organu kosztów od strony skarżącej. Podkreślił, że w ostatnim czasie, co jest już faktem notoryjnym, nagminne stało się kierowanie do organów zapytań drogą elektroniczną, których treść w istocie nie służy wnioskodawcom, a ma jedynie stworzyć pretekst do złożenia skargi na bezczynność organu i uzyskaniu nie tyle zwrotu poniesionych kosztów, ale uzyskaniu "zarobku" dla pełnomocników reprezentujących skarżących ("koszt" strony, jest w istocie zarobkiem pełnomocnika). Jest to wykorzystywanie słusznej zasady otwartego dostępu do informacji publicznej, w celach nie związanych z jej wykorzystywaniem przez strony. Zdaniem organu, gdyby sąd uznał wbrew stanowisku organu, iż doszło do bezczynności, konieczne jest ustalenie czy informacja, o którą wystąpiła strona była jej rzeczywiście potrzebna, w jakim zakresie, do jakich celów. Wobec powyższego organ wniósł o nie uwzględnianie wniosku skarżącej o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym (służy chyba tylko "optymalizacji" kosztów po stronie skarżącej), a rozpoznanie jej w normalnym trybie i w tym toku o przesłuchanie skarżącej na okoliczność celowości uzyskania informacji, o którą wnioskowała, zamiaru jej wykorzystania, czy strona kierowała tego rodzaju zapytania i jakiej treści do innych organów, liczby wniesionych ewentualnie skarg dotyczących bezczynności organów w zakresie nie udzielenia odpowiedzi na kierowane przez skarżącą zapytania, przyczyn dla których nie ponowiła wniosku o jej uzyskanie. Organ podkreślił, że przeprowadzenie takiego dowodu nie jest w żadnym przypadku sprzeczne z u.d.i.p., bo zmierza do ustalenia przesłanek dotyczących postępowania sądowoadministracyjnego i ustalenia przez sąd istnienia przesłanek pozwalających na zastosowanie art. 206 i 208 p.p.s.a. Okoliczności sprawy wskazują na zaistnienie przesłanki w postaci oczywistości niewłaściwego postępowania strony skarżącej nakierowanego na uzyskanie w gruncie rzeczy nienależnych kosztów zastępstwa procesowego. W piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2016 r. pełnomocnik skarżącej oznaczył jako organ Szpital [...] sp. z o.o., będącego następcą prawnym S[...] oraz wskazał, że udzielenie skarżącej żądanej informacji nastąpiło już po wniesieniu skargi na bezczynność, co jego zdaniem uzasadniało umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku. Nierozpoznanie zaś wniosku w ustawowym terminie nie może być przy tym uzasadnione, tak jak wskazuje organ, że wniosek został skierowany na adres "jednego spośród 1300 pracowników szpitala", albowiem wniosek został wysłany na skrzynkę mailową Dyrektora Szpitala, tj. [...], zatem podmiotu zobowiązanego do udzielania informacji publicznej. Nie może budzić wątpliwości, że do obowiązków organu administracji publicznej należy posiadanie elektronicznej skrzynki podawczej i takie zorganizowanie jej obsługi, aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesyłanych wniosków oraz udzielanie żądanej informacji publicznej. Ponadto obowiązkiem podmiotu zobowiązanego, w przypadku braku możliwości udzielenia informacji publicznej w ustawowym terminie, jest poinformowanie wnioskodawcy, w trybie art. 13 ust. 2 u.d.i.p., o powodach opóźnienia oraz wyznaczeniu dodatkowego terminu udostępnienia informacji. W przedmiotowej sprawie organ nie dochował powyższego obowiązku i nie skierował do skarżącej stosownego powiadomienia. Nie zasługuje również na uwzględnienie podnoszony w odpowiedzi na skargę zarzut organu w świetle, którego strona przed wniesieniem skargi nie dopełniła wymogu wezwania do usunięcia naruszenia prawa przewidzianego w art. 52 § 3 p.p.s.a. Wniesienie skargi na bezczynność nie wymaga bowiem jakiegokolwiek uprzedniego wezwania organu do podjęcia odpowiednich czynności. Odnosząc się natomiast do wniosku organu o zasądzenie na jego rzecz od skarżącej kosztów postepowania, pełnomocnik E.S. wskazał, że brak jest jakichkolwiek podstaw do jego uwzględnienia. Pełnomocnik powołując się na postanowienie NSA z dnia 24 marca 2015 r., sygn. akt I OZ 247/15 podkreślił, że przepisy nie pozwalają na zasądzenie, w razie uwzględnienia skargi w całości (w tym również na skutek umorzenia postępowania na skutek autokontroli organu) zwrotu kosztów postępowania poniżej stawek minimalnych. Sąd nie może odstąpić od stosowania stawek minimalnych, a tym bardziej całkowicie odstąpić od zasądzenia kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. O tym, jakie koszty należy uznać za niezbędne i celowe, co do zasady decyduje Sąd, za wyjątkiem sytuacji określonych w art. 205 § 1 i 2 p.p.s.a., w których ustawodawca przesądził jakie koszty są z mocy prawa uznane za niezbędne. W tym zatem zakresie Sąd nie ma możliwości pominięcia tych kosztów lub zasądzenia ich poniżej zagwarantowanej przepisami prawa wysokości. Na rozprawie w dniu 30 marca 2016 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę w całości. Jednocześnie przedłożył spis kosztów postępowania w łącznej wysokości 934,84 zł, na które złożyły się: 1. wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej - § 14 ust.1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804 – określanego dalej jako rozporządzenie MS z dnia 22 października 2015 r. ) w wysokości 480 zł ; 2. opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł ; 3. koszty przejazdu samochodem osobowym w celu udziału w rozprawie w dniu 30 marca 2016 r. w wysokości 337,84 zł, obejmujące: a) liczbę przejechanych kilometrów na trasie [...]: 342 (trasa w jedną stronę – 171 km, więc łącznie 171 km x 2 = 342 km) x 0,8358 zł/km (stawka za kilometr przebiegu pojazdu zgodnie z § 2 pkt 1 lit. b rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002 r. w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własności pracodawcy (Dz. U. Nr 27, poz. 271 ze zm.) = 285,84 zł; b) koszt przejazdu płatną autostradą A2 na odcinku [...]: 2x26 zł = 52 zł ; 4. wpis stały od skargi na bezczynność w wysokości 100 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśli art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - określanej dalej jako p.p.s.a.) kontrola ta obejmuje również bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 4 a, a w przypadku informacji publicznej także innych podmiotów zobowiązanych do jej udzielenia. Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 a p.p.s.a. ). Ponadto sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ( art. 149 § 2 p.p.s.a. ). Niniejsza skarga dotyczy bezczynności pierwotnie Dyrektora S[...], a następnie w konsekwencji przekształcenia tej jednostki w spółkę prawa handlowego, Szpitala [...] sp. z o.o., w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] grudnia 2015 r. złożonego przez E.S. o udostępnienie informacji publicznej . Z przedłożonego do odpowiedzi na skargę odpisu z KRS wynika, iż Szpital [...] sp. z o.o. został ujawniony w rejestrze przedsiębiorców w dniu [...] stycznia 2016 r. w następstwie dokonania przez Zarząd Województwa aktu przekształcenia S[...] w powyższy Szpital [...] na podstawie art. 69 w zw. z art. 75 pkt 2 o u.d.l. Zgodnie z art. 80 ust. 1 u.d.l. dniem przekształcenia samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej w spółkę, o której mowa w art. 69, jest dzień wpisania tej spółki do rejestru przedsiębiorców, czyli w odniesieniu do Szpitala [...] jest to dzień [...] stycznia 2016 r. Z dniem przekształcenia następuje wykreślenie z urzędu samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej z KRS ( art. 80 ust. 2 u.d.l. ), a jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej, spółka kapitałowa z dniem przekształcenia wstępuje we wszystkie prawa i obowiązki, których podmiotem był samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej ( art. 80 ust. 4 u.d.l. ). W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, iż skarga na bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej jest dopuszczalna bez uprzedniego wzywania do usunięcia naruszenia prawa ( por. wyroki NSA z dnia 21 lipca 2011 r. sygn. akt I OSK 678/11 , z dnia 24 maja 2006 r. sygn. akt I OSK 601/05, z dnia 03 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 2603/13 oraz postanowienia NSA z dnia 7 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OSK 462/10 i z dnia 31 marca 2008 r. sygn. akt I OSK 262/08 ). U.d.i.p., jako ustawa szczególna, reguluje w sposób kompleksowy kwestie związane z prawem dostępu do informacji publicznej. Wobec tego to jej uregulowania decydują o trybie postępowania w tych sprawach, a przepisy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. - określanej dalej jako k.p.a. ) znajdują zastosowanie tylko wtedy, gdy przepisy tej ustawy tak stanowią. U.d.i.p. odsyła do przepisów k.p.a. jedynie w art. 16 ust. 2, a więc należy wyłączyć stosowanie przepisów tego kodeksu do faz poprzedzających wydanie decyzji. Tym samym w przypadku bezczynności w sprawach dotyczących udzielania informacji publicznej przepis art. 37 k.p.a. nie może w ogóle mieć zastosowania. Środków zaskarżenia w razie bezczynności nie przewiduje też omawiana u.d.i.p. Oznacza to, że w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej przepisy art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. nie mogą być stosowane. Ta ostatnia uwaga dotyczy również art. 52 § 3 i § 4 p.p.s.a., gdyż tryb przewidziany w tych przepisach odnosi się do aktów i czynności, a nie bezczynności podmiotu zobowiązanego w zakresie podejmowania aktów i czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Sąd podziela powyższe orzecznictwo oraz zawartą w nim argumentację i nie znajduje podstaw od odstąpienia od powyższego poglądu li tylko z powodów natury w istocie niejurydycznych zaprezentowanych w odpowiedzi na skargę. Bezczynność organu zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. ( por. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109 ). Na gruncie u.d.i.p. przez bezczynność organu rozumieć należy sytuację, w której organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje. Natomiast stanowisko organu o odmowie udzielenia informacji winno przybrać procesową formę decyzji administracyjnej, co uzasadnia stosowanie w tym zakresie przepisów k.p.a. Jeżeli jednak żądanie nie dotyczy informacji publicznej, organ odmawia jej udostępnienia zwykłym pismem, sporządzonym z zachowaniem przewidzianych terminów. Dla oceny, czy organ pozostaje w bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej, czego dotyczy niniejsze postępowanie, istotne znaczenie ma ustalenie, iż dysponuje on informacją, która jest informacją publiczną w rozumieniu art. 6 u.d.i.p. oraz że jest on podmiotem zobowiązanym do udostępnienia tej informacji. Przy czym stosownie do treści art. 4 ust. 3 u.d.i.p. podmioty określone w ust. 1 i 2 tego artykułu są zobowiązane do udzielenia informacji, jeśli są w jej posiadaniu. W dalszej kolejności ustaleniu podlega, czy organ udostępnił żądaną informację ( lub podjął inne ustawą określone czynności ) we wskazanym ustawą terminie ( art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p.). Przepis art. 4 ust. 1 u.d.i.p. określa katalog podmiotów zobligowanych do udostępniania informacji publicznej, stanowiąc że są nimi: władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W świetle powyższej regulacji, nie ulega wątpliwości, że zarówno Dyrektor S[...] jako organ reprezentujący jednostkę publiczną służby zdrowia, jak i Szpital [...], działający wprawdzie w formie spółki prawa handlowego, której jednak jedynym udziałowcem jest jednostka samorządu terytorialnego tj. Województwo (co wynika ze wspomnianego odpisu z KRS) mieści się w zakresie podmiotowym stosowania u.d.i.p., a zatem są podmiotami zobowiązanymi na gruncie tej ustawy do udzielenia informacji, mającej walor informacji publicznej, będącej w ich posiadaniu. Analizując natomiast wniosek skarżącej - z punktu widzenia przedmiotowego - należy wskazać, iż zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu tej ustawy i podlega udostępnieniu na określonych w tej ustawie zasadach. Udostępnieniu podlegają zwłaszcza informacje wymienione w art. 6 u.d.i.p. Dane dotyczące organizacji takiego podmiotu, w tym liczby zatrudnionych pracowników, środków finansowych przeznaczanych na jego funkcjonowanie i realizację jego zadań, sposób ich wydatkowania stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 2 b i f u d.i.p. W świetle powyższych uwag nie ulega wątpliwości, iż żądane we wniosku z dnia [...] grudnia 2015 r. informacje stanowią informację publiczną, co zresztą nie stanowiło sporu w niniejszej sprawie. Przy czym podkreślenia wymaga w tym miejscu, iż zgodnie z art. 2 u.d.i.p. każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5 u.d.i.p., prawo dostępu do informacji publicznej ( ust. 1 ), a od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu faktycznego lub prawnego ( ust. 2 ). Natomiast udostępnienie informacji przetworzonej jest możliwe w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego ( art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. ). Przy czym w niniejszej sprawie nie mieliśmy do czynienia z informacją przetworzoną, lecz z informacją prostą, gdyż jej zasadnicza treść nie ulegała zmianie przed jej udostępnieniem, co nie było kwestionowane przez organ. Po rozstrzygnięciu, iż żądana przez skarżącą informacja ma charakter informacji publicznej i wniosek został skierowany do podmiotu zobowiązanego do jej udzielenia, można poddać ocenie, czy organ dopuścił się zarzucanej mu bezczynności. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku ( art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Jeżeli w wyniku udostępnienia informacji publicznej na wniosek, o którym mowa w art. 10 ust. 1, podmiot obowiązany do udostępnienia ma ponieść dodatkowe koszty związane ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku, podmiot ten może pobrać od wnioskodawcy opłatę w wysokości odpowiadającej tym kosztom ( art. 15 ust. 1 u.d.i.p.). Podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, powiadomi wnioskodawcę o wysokości opłaty. Udostępnienie informacji zgodnie z wnioskiem następuje po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy, chyba że wnioskodawca dokona w tym terminie zmiany wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji albo wycofa wniosek ( art. 15 ust. 2 u.d.i.p. ). W niniejszej sprawie organ nie wskazywał, aby zachodziły okoliczności określone w art. 13 ust. 2 oraz art. 15 ust. 2 u.d.i.p., a tym samym winien był udzielić informacji bez zbędnej zwłoki, nie później niż 14 dni od dnia złożenia wniosku. Przy czym termin ten nie powinien być liczony od dnia [...] grudnia 2015 r., jak wskazuje skarżąca. Mail zawierający wniosek o udostępnienie informacji został bowiem wysłany w powyższym dniu o godzinie 23.36. Stąd możliwe było jego odczytanie dopiero w dniu następnym, co też miało miejsce. Wynika to z wewnętrznej korespondencji mailowej między jednostkami S[...]; treść maila skarżącej została bowiem przekazana Działowi Zarządzenia Zasobami Ludzkim w dniu 18 grudnia 2015 r. o godz. 8.21 . Stąd też wspomniany 14 - dniowy termin do udzielenia odpowiedzi na wniosek zaczął biec w dniu 18 grudnia 2015 r. Przy czym bezzasadne są zarzuty organu, iż wniosek skarżącej został skierowany na niewłaściwy adres mailowy. Został on bowiem wysłany na adres mailowy Dyrektora S[...] ([...]) wskazany na stronie internetowej [...] (k. 36 akt), jako adres do składania skarg i wniosków. Zresztą ze wspomnianej powyżej wewnętrznej korespondencji wynika, iż niezwłocznie po wpłynięciu wniosku został one przekazany działowi, który miał się zająć udzieleniem odpowiedzi na ten wniosek. Przy czym nie miał zastosowania na tym etapie postępowania powoływany przez organ art. 391§ 1 pkt 1 k.p.a. Jak już bowiem powyżej wspomniano przepisy tego kodeksu nie stosuje się do faz poprzedzających wydanie decyzji, o której mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Niewątpliwie - nawet licząc bieg terminu od dnia 18 grudnia 2015 r. - organ udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącej już po upływie 14 – dniowego terminu określonego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Uczynił to bowiem dopiero po wpłynięciu do niego skargi na bezczynność, co miało miejsce w dniu 13 stycznia 2016 r. Oznacza to, iż na dzień złożenia skargi ( data jej nadania - 11 stycznia 2016 r.) organ pozostawał w bezczynności. Dla zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną albo też niezawinioną opieszałością organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać dokonane. Powyższe kwestie mogą co najwyżej mieć znaczenie dla kwalifikacji bezczynności, jako posiadającej albo nieposiadającej cech rażącego naruszenia prawa. Dlatego też nieuzasadnione były twierdzenia organu, iż skarga została złożona przedwcześnie. W związku z powyższym Sąd – na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. – stwierdził, iż organ dopuścił się bezczynności ( pkt II wyroku ). Skoro organ po wniesieniu skargi, ale przed jej rozpoznaniem udzielił odpowiedzi na pytania skarżącej zawarte we wniosku o udzielenie informacji publicznej, postępowanie sądowe w części dotyczącej nakazania organowi rozpatrzenia w zakreślonym terminie wniosku podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe z uwagi na brak możliwości zastosowania przez sąd trybu przewidzianego w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Stosownie do uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu – w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a tej ustawy – organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Zatem mimo tego, że w dniu wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności wobec nieudzielenia odpowiedzi na wniosek skarżącego, odpadła przesłanka wydania przez Sąd orzeczenia na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. tj. nakazania organowi załatwienia wniosku, albowiem organ udzielił odpowiedzi na wniosek po wniesieniu skargi. Wobec powyższego należało orzec jak w punkcie I sentencji wyroku na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. o umorzeniu postępowania w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku skarżącej z dnia [...] grudnia 2015 r. Jednocześnie Sąd stwierdził na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa ( pkt III wyroku). Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1 a p.p.s.a., będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, LEX nr 1218894). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne ( por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Nieudostępnienie informacji publicznej nie miało bowiem cech lekceważącego traktowania obowiązków nakładanych przez u.d.i.p. Przekroczenie bowiem ustawowego terminu do załatwienia było nieznaczne. Z tych samych powodów Sąd nie znalazł podstaw do wymierzania organowi z urzędu grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 201 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na koszty poniesione przez skarżącą składają się: 1) opłata w wysokości 100 zł ustalona zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193 ze zm. ) ; 2) wynagrodzenie radcy prawnego ustalone zgodnie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia MS z dnia 28 października 2015 r. 3) opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. Sąd nie zaliczył natomiast do kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw należnych skarżącej wydatków związanych z dojazdem jej pełnomocnika na rozprawę w dniu 30 marca 2016 r. Zgodnie bowiem z art. 205 § 2 p.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Z treści tego przepisu wynika zatem, że do niezbędnych kosztów postępowania zalicza się wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, które nie są wynagrodzeniem ani nie stanowią kosztów sądowych. Wydatkiem adwokata lub radcy prawnego nie będzie więc zwrot kosztów podróży, gdyż ustawodawca uznał za niezbędne w tym zakresie tylko koszty nakazanego przez Sąd osobistego stawiennictwa strony. W związku z tym przyjmuje się, iż brak jest podstaw prawnych do zasądzenia na rzecz strony reprezentowanej przez adwokata lub radcy prawnego zwrotu kosztów dojazdu tego pełnomocnika na rozprawę ( por. wyroki NSA z dnia 5 stycznia 2007 r. sygn. akt II FSK 1197/05, z dnia 14 września 2010 r. sygn. akt I FSK 939/09, z dnia 19 grudnia 2014 r., sygn. akt II FSK 2904/12 i z dnia 19 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 1996/13 oraz postanowienie NSA z dnia 20 marca 2014 r. , sygn. akt I FZ 32/14). W orzecznictwie i piśmiennictwie wyrażany jest również nieco odmienny pogląd o dopuszczalności uwzględnienia wydatku w postaci kosztów stawiennictwa profesjonalnego pełnomocnika, gdy sąd na podstawie art. 91 § 3 p.p.s.a. nakazał osobiste stawiennictwo pełnomocnika ( por. M. Niezgódka-Medek, P.p.s.a. Komentarz, Lex 2013, t. 4 do art. 205 , postanowienie NSA z dnia 16 kwietnia 2014 r. , sygn. akt II FSK 838/13 ) , co nie miało miejsca w niniejszej sprawie. Ponadto można spotkać się w judykaturze i doktrynie z trzecim poglądem, a mianowicie, że powyższe stanowiska należy poddać rewizji w związku z uchwałą SN z dnia 18 lipca 2012 r., sygn. akt III CZP 33/12, podjętą na tle analogicznego do przepisu unormowania procedury cywilnej. W uchwale tej SN wskazał, że strona przegrywająca sprawę jest obowiązana zwrócić przeciwnikowi zastępowanemu przez pełnomocnika będącego adwokatem koszty jego przejazdu do sądu, jeżeli w okolicznościach sprawy były one niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. W świetle powyższego stanowiska, koszt dojazdu profesjonalnego pełnomocnika na rozprawę jest zaliczony do wydatków, o których wspomina art. 205 § 2 p.p.s.a.( por. wyrok NSA z dnia 12 czerwca 2014 r. , sygn. akt I OSK 289/14, M. Jagielska, J. Jagielski, P. Gołaszewski /w/ R. Hauser, M. Wierzbowski /red/, P.p.s.a. Komentarz, C.H. BECK 2013, s. 724 ). Przy czym zwolennicy tego poglądu wskazują, iż sąd ma obowiązek każdorazowo ocenić, czy tego rodzaju wydatek jest związany z czynnościami niezbędnymi do celowego dochodzenia praw. W ocenie Sądu nie sposób zaliczyć do kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia prawa koszty przyjazdu pełnomocnika na rozprawę, w sytuacji, gdy tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, jego aktywność na tej rozprawie ograniczyła się jedynie do złożenia oświadczenia o podtrzymaniu stanowiska wyrażonego we wcześniejszych pismach i przedłożenia spisu kosztów, powiększonego o koszty przejazdu, a spór między stronami przeniósł się w istocie na płaszczyznę samych kosztów postępowania. Ponadto trzeba pamiętać, próbując recypować niektóre poglądy z procedury cywilnej na grunt postępowania sądowoadministracyjnego o zasadniczych różnicach w samym modelu tych postępowań, w szczególności, iż sądy administracyjne w przeciwieństwie do sądów powszechnych nie prowadzą co do zasady postępowania dowodowego i orzekają na podstawie akt sprawy administracyjnej oraz nie są - przynajmniej na etapie postępowania w pierwszej instancji - związane zarzutami i wnioskami skargi. Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku organu o odstąpienie od zwrotu kosztów postępowania w trybie art. 206 p.p.s.a. Nie stwierdził bowiem, iż w sprawie zachodzą uzasadnione przypadki, o których mowa w tym przepisie, gdyż organ skargę uwzględnił w całości, udzielając żądanej odpowiedzi na złożony przez skarżącą wniosek, jednakże po upływie terminu określonego przez u.d.i.p. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia o kosztach postępowania pozostawała kwestia w jakim celu skarżąca zamierzała wykorzystać i jakie znaczenie dla niej miały żądane informacje, skoro – jak już powyżej wspomniano - udzielenie informacji publicznej nie jest uzależnione od wykazania interesu prawnego bądź faktycznego. Sąd - rozstrzygając o kosztach postępowania - stwierdził również brak podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie art. 208 p.p.s.a, zgodnie z którym sąd może, niezależnie od wyników sprawy, o których mowa w art. 200, art. 203, art. 204 i art. 207, nałożyć na stronę obowiązek zwrotu kosztów - w całości lub w części - wywołanych jej niesumiennym lub oczywiście niewłaściwym postępowaniem. Do tego rodzaju postępowania nie sposób bowiem zaliczyć skorzystania przez stronę z uprawnienia do złożenia skargi do sądu administracyjnego w sytuacji dopuszczenia się przez organ bezczynności ( por. postanowienie NSA z dnia 27 sierpnia 2014 r., sygn. akt II FSK 400/14 ).