II SAB/Go 25/20

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2020-05-28

Skład orzekający: Adam Jutrzenka-Trzebiatowski, Krzysztof Dziedzic, Jarosława Piątek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Komendant Powiatowy Policji dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o wyrównanie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop, mimo braku jednoznacznych przepisów wykonawczych po wyroku Trybunału Konstytucyjnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Komendant Powiatowy Policji dopuścił się bezczynności, ponieważ brak jednoznacznych przepisów wykonawczych po wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie może stanowić usprawiedliwienia dla organu administracji publicznej do niezałatwienia sprawy. Organ powinien był albo naliczyć ekwiwalent, albo wydać decyzję odmowną. Sąd zobowiązał Komendanta do rozpoznania wniosku w terminie jednego miesiąca i stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Stan faktyczny
D.B. złożyła wniosek o naliczenie ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który uznał przepis określający wysokość ekwiwalentu za niezgodny z Konstytucją. Komendant Powiatowy Policji wielokrotnie przedłużał termin załatwienia sprawy, powołując się na skomplikowany stan prawny i oczekiwanie na regulacje ustawowe. Po złożeniu ponaglenia i postanowieniu Komendanta Wojewódzkiego Policji o braku bezczynności, D.B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji.
Rozstrzygnięcie
I. zobowiązuje Komendanta Powiatowego Policji do rozpoznania wniosku skarżącej D.B. z dnia [...] r. w terminie jednego miesiąca od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, II. stwierdza, że Komendant Powiatowy Policji dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. w pozostałym zakresie skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Asesor WSA Jarosława Piątek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 maja 2020 r. sprawy ze skargi D.B. na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w przedmiocie wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop I. zobowiązuje Komendanta Powiatowego Policji do rozpoznania wniosku skarżącej D.B. z dnia [...] r. w terminie jednego miesiąca od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, II. stwierdza, że Komendant Powiatowy Policji dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. w pozostałym zakresie skargę oddala. D.B. wystąpiła do Komendanta Powiatowego Policji [...] (określanego dalej jako organ albo KPP) z pismem z dnia [...] listopada 2018 r., w którym wniosła o spowodowanie ponownego przeprowadzenia czynności materialno-technicznej, polegającej na prawidłowym naliczeniu jej ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15 orzekającym, że art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w zakresie w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 miesięcznego uposażenia jest niezgodny art. 66 ust. 2 w zw. z art. 66 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji RP. Do tego wniosku D.B. dołączyła kopię świadectwa pracy oraz kopię rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] stycznia 2006 r., zwalniającego ją ze służby w Policji z dniem [...] lutego 2006 r. oraz określającego m.in. wypłatę uposażenia za 35 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego. Powyższe podanie wpłynęło do KPP w dniu 16 listopada 2018 r. Pismem z dnia [...] lutego 2020 r. organ, powołując się na art. 36 § 1 w zw. z art. 35 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. – określanej dalej jako k.p.a.), zawiadomił D.B., że z uwagi na skomplikowany stan prawny, znaczną ilość podobnych wniosków podlegających rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej oraz konieczność skompletowania dokumentacji przechowywanej aktualnie w archiwach, nie jest możliwym zachowanie przez organ terminu załatwienia sprawy, określonego w art. 35 § 3 k.p.a., wyznaczając jednocześnie nowy termin załatwienia rozpoznawanej sprawy na dzień [...] marca 2019 r. Kolejnymi pismami, opatrzonymi datami: [...] maja 2019 r. i [...] grudnia 2019r. KPP zawiadomił wnioskodawczynię, iż z uwagi na skomplikowany stan prawny związany z brakiem jednoznacznych uregulowań pozwalających na określenie wysokości współczynnika niezbędnego do wyliczenia wysokości uposażenia w przeliczeniu na jeden dzień służby nie jest możliwym zachowanie przez organ terminu załatwienia sprawy, określonego w art. 35 §3 k.p.a., wyznaczając nowy termin załatwienia sprawy odpowiednio na dzień [...] grudnia 2019 r. i [...] grudnia 2020 r. Jednocześnie w piśmie tym organ nadmienił, że obecnie trwają pracę legislacyjne, mające na celu "wskazanie rangi ustawowej współczynnika", a przeszkoda będzie trwała do czasu ustanowienia przez ustawodawcę przepisów, w których wskazane zostanie jak należy wyliczyć wysokość ekwiwalentu. Organ podkreślił ponadto, iż oczekuje na ujęcie w ramach nowelizacji ustawy o Policji przepisów przejściowych, rozstrzygających do jakich zdarzeń prawnych, czy też podmiotów, nowe przepisy prawa znajdą zastosowanie. Oprócz wystosowania powyższych zawiadomień organ uzyskał zaświadczenie z Komendy Wojewódzkiej Policji z dnia [...] marca 2019 r.,określające kwotę ekwiwalentu pieniężnego wypłaconego D.B. oraz odpis, sporządzony w dniu [...] lipca 2019 r., opisanego powyżej rozkazu personalnego z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...]. D.B. złożyła w dniu 10 marca 2020 r. ponaglenie do Komendanta Wojewódzkiego Policji (określany dalej jako KWP) za pośrednictwem KPP, w którym domagała się niezwłocznego załatwienia jej wniosku z dnia [...] listopada 2018 r. Postanowieniem z dnia [...] marca 2020 r. KWP uznał, iż KPP "nie pozostaje w bezczynności i przewlekłości postępowania". D.B. w dniu 10 kwietnia 2020 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na bezczynność KPP w sprawie jej wniosku z dnia [...] listopada 2019 r. o wyrównanie ekwiwalentu za niewykorzystany urlop należny w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji, domagając się: 1. zobowiązania organu do dokonania czynności wypłaty wymienionej należności w określonym terminie z ustawowymi odsetkami, 2. przyznania od organu na jej rzecz sumy pieniężnej, 3. stwierdzenia, że do bezczynności doszło z rażącym naruszeniem prawa. Skarżąca zarzucił organowi: - granie na zwłokę, co uniemożliwiło jej realizację gwarantowanego w art. 66 ust. 2 Konstytucji RP prawa funkcjonariusza Policji do urlopu wypoczynkowego w formie ekwiwalentu z tytułu jego niewykorzystania, pod pozorem konieczności oczekiwania na ustanowienie przez ustawodawcę przepisu, w którym wskaże jak należy obliczać wysokość ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop; - naruszenie art. 190 ust. 4 Konstytucji w zw. z art. 115a ustawy o Policji uchylanie się od rozstrzygnięcia mojej sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości. W uzasadnieniu tego pisma KPP przedstawił jakie czynności zostały podjęte przez niego po wpłynięciu wniosku, które zostały szczegółowo opisane powyżej, a które jego zdaniem świadczą, że nie doszło do bezczynności. Odnosząc się do przywołanego przez stronę wyroku Trybunału Konstytucyjnego organ podkreślił, wskutek wyeliminowania z porządku prawnego art. 115a ustawy o Policji w części i jak dotąd zaniechania legislacyjnego przez ustawodawcę wprowadzenia normy ustawowej, która określałaby mechanizm naliczania ekwiwalentu według wskazań Trybunału Konstytucyjnego, brak jest podstawy prawnej do działania przez organ. Stosownie bowiem do art. 7 Konstytucji i art. 6 k.p.a. organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Stąd brak w obecnym stanie prawnym normy ustawowej wprowadzającej prawidłowy mechanizm naliczania omawianego ekwiwalentu, spełniający standardy konstytucyjne, oznacza tymczasowy brak podstawy prawnej do działania przez organ Policji celem merytorycznego rozpoznania żądania skarżącej. KPP zaznaczył również, że wydatek ze środków publicznych musi być dokonany na podstawie konkretnego tytułu prawnego, tj. zgodnie z przepisami dotyczącymi poszczególnych rodzajów wydatków (art. 44 ust. 2 ustawy o finansach publicznych). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2475). W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – określanej dalej jako p.p.s.a.) kontrola ta obejmuje również bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 4 a, a w przypadku informacji publicznej także innych podmiotów zobowiązanych do jej udzielenia. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W aktualnym stanie prawnym bezczynność zdefiniowana została jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.), a przewlekłość jako prowadzenie postępowania dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). Zgodnie z art. 35 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1). Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Bezczynność organu, czyli niekorzystanie z kompetencji, którą ze względu na zaistnienie wymaganych przez prawo okoliczności organ jest obowiązany wykorzystać, stanowi specyficzny przejaw nielegalności zachowań administracji publicznej niezgodnej nie tylko z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, ale również unijnymi standardami dobrej administracji (por. art. 41 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, Dz.U.UE.C.2007.303.1). Instytucja bezczynności, jak i przewlekłości postępowania ma na celu ochronę praw podmiotowych jednostki, w tym prawa do rozstrzygnięcia sprawy w rozsądnym terminie. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Skarga strony została poprzedzona ponagleniem złożonym w trybie art. 37 k.p.a. Został zatem spełniony wymóg wynikający z art. 53 § 2b p.p.s.a. i dlatego skarga podlegała merytorycznemu rozpatrzeniu. Istota sporu sprowadza się w przedmiotowej sprawie do oceny tego, czy KPP dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu opisanego na wstępie wniosku skarżącej z dnia [...] listopada 2018 r., w którym domagała się naliczenia jej ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop w prawidłowej wysokości, uwzględniającej rozstrzygnięcie zawarte w wyroku TK z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie podziela argumentów organu, wskazujących na brak możliwości rozpoznania przedmiotowej sprawy. Wskazać należy, że sposób ustalenia wysokości świadczenia pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy funkcjonariuszy policji reguluje art. 115a ustawy o Policji. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem realizacja prawa do tego ekwiwalentu następuje w drodze czynności materialno-technicznej, tj. poprzez wypłatę ekwiwalentu, natomiast odmowa jego wypłaty w drodze decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z 15 kwietnia 2014 r., I OSK 542/13). Organ powinien zatem albo naliczyć ekwiwalent przysługujący skarżącej i dokonać jego wypłaty albo w terminie określonym przepisami kodeksu wydać odmowną decyzję administracyjną (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 22 listopada 2019 r., II SAB/Rz 90/19). Wskazać również należy, że brak reakcji ustawodawcy na skutek wyroku TK wydanego w sprawie K 7/15, nie może być w państwie praworządnym i demokratycznym uznawany za przeszkodę w realizacji praw jednostek. Inne rozumienie prowadziłoby do pozbawienia mocy orzeczeń TK – czyli organu powołanego na podstawie ustawy zasadniczej do kontroli konstytucyjności prawa. W powołanym wyroku TK stwierdził, iż art. 115a ustawy o Policji w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (wyrok zakresowy negatywny). Prawo do ekwiwalentu pieniężnego z tytułu niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego nabywane jest wyłącznie w sytuacji zwolnienia ze służby. Jak wskazano w jego uzasadnieniu, ze względu na funkcję art. 66 ust. 2 Konstytucji RP (gwarancja prawa do wypoczynku) i jego związek z ochroną zdrowia i życia pracownika, podstawową formą urzeczywistnienia przedmiotowego uprawnienia jest faktyczne wykorzystanie urlopu. Organizacja służby w Policji powinna zatem umożliwiać skorzystanie z niego tak, aby zrealizowany był podstawowy cel prawa do wypoczynku, tj. regeneracja sił funkcjonariuszy potrzebna do dalszego wykonywania służby. Jednakże na skutek okoliczności niezależnych od funkcjonariusza może niekiedy dojść do sytuacji, że nie zdołał on faktycznie wykorzystać urlopu przed ustaniem stosunku pracy. Wówczas jedyną formą rekompensaty corocznego płatnego urlopu jest przewidziany przez ustawodawcę ekwiwalent pieniężny. Świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest wynagrodzenie za jeden dzień roboczy. Taki sposób obliczania wartości jednego dnia urlopu wynika z faktu, że urlop wypoczynkowy liczony jest wyłącznie w dniach roboczych. Interpretację taką wspiera także treść art. 121 ust. 1 ustawy o Policji, który ustala wysokość uposażenia przysługującego policjantowi w razie wykorzystania urlopu. Ekwiwalent będący substytutem urlopu powinien więc odpowiadać wartości tego świadczenia w naturze. Dlatego przyjęcie w art. 115a ustawy o Policji wskaźnika 1/30 części miesięcznego uposażenia policjanta oznacza, że wypłacanej policjantowi należności za jeden dzień niewykorzystanego urlopu nie można nazwać rekompensatą ekwiwalentną, co prowadziło, w ocenie Trybunału, do naruszenia "istoty" corocznego płatnego urlopu chronionego przez art. 66 ust. 2 Konstytucji RP. Sąd w niniejszym składzie podziela ugruntowane stanowisko wyrażone w licznych wyrokach sądów administracyjnych zapadłych w podobnych sprawach (por. wyroki WSA w Opolu z dnia 17 września 2019 r., II SAB/Op 50/19; WSA w Szczecinie z dnia 27 czerwca 2019 r., II SAB/Sz 37/19; WSA w Gliwicach z 16 stycznia 2020 r., III SAB/Gl 279/19, wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 25 marca 2020 r., II SAB/Go 7/20, ), że skutkiem wskazanego wyroku TK jest utrata z dniem 6 listopada 2018 r. mocy obowiązującej art. 115a ustawy o Policji, ale tylko w zakresie, w jakim ustalał wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia. Wyrok TK jako orzeczenie zakresowe nie powoduje utraty mocy obowiązującej całego art. 115a ustawy o Policji. Przepis ten nadal obowiązuje z tym, że należy traktować go jako pozostający w sprzeczności z Konstytucją RP, ale tylko w granicach określonych w wyroku TK. W pozostałym zakresie przepis należy stosować i interpretować zgodnie ze wskazówkami przedstawionymi przez TK, co oznacza, że brak jest prawnych przeszkód do rozpoznania wniosku o wyrównanie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop. Oznacza to, że organ administracji publicznej orzekający na podstawie art. 115a ustawy o Policji musi zrekonstruować jego treść zgodnie z wyrokiem TK. Przyjąć należy zatem, że świadczeniem ekwiwalentnym za dzień niewykorzystanego urlopu funkcjonariusza jest wynagrodzenie za jeden dzień roboczy. Ilość dni roboczych w każdym roku kalendarzowym jest okolicznością faktyczną możliwą do ustalenia w oparciu o kalendarz na dany rok i przepisy ustawy z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 90). Z kolei pobierane przez funkcjonariusza wynagrodzenie w danym roku kalendarzowym należy do danych posiadanych przez organ policyjny. Jakiekolwiek wątpliwości co do sposobu, w jaki współczynnik dni roboczych powinien zostać ustalony nie mogą, zdaniem Sądu, uniemożliwiać realizacji gwarantowanego art. 66 ust. 2 Konstytucji RP prawa funkcjonariuszy Policji do urlopu wypoczynkowego w formie ekwiwalentu z tytułu jego niewykorzystania. Nie jest należytą realizacją tego prawa dokonanie w przeszłości wypłaty ekwiwalentu w wysokości ustalonej w oparciu o przepis uznany przez Trybunał za niekonstytucyjny (por. wyrok WSA w Warszawie z 30 kwietnia 2020 r., II SAB/Wa 93/20, wyrok WSA w Poznaniu z 19 lutego 2020 r., II SAB/Po 137/19, wyrok WSA w Kielcach z 30 października 2019 r., II SA/Ke 695/19). Z przytoczonych względów - zdaniem Sądu - podnoszone przez organ argumenty o braku podstaw prawnych do załatwienia sprawy są niezasadne, gdyż nie mogą one stanowić usprawiedliwionej przyczyny bezczynności. Bezczynność organu II instancji powoduje bowiem stan, w którym prawo strony nie może być skutecznie dochodzone i kontrolowane pod względem meritum sprawy na drodze sądowej. W ocenie Sądu stanu bezczynności organu II Instancji nie eliminuje fakt wystosowania do skarżącej zawiadomień o niezałatwieniu sprawy w terminie na podstawie art. 36 k.p.a. W orzecznictwie zasadnie wskazuje się, że samo przedłużenie terminu do załatwienia sprawy nie świadczy automatycznie o braku bezczynności organu. Sama czynność zawiadomienia strony postępowania o nowym terminie załatwienia sprawy nie usprawiedliwia bezczynności organu, istotna jest przyczyna zwłoki wskazana przez organ (por. wyroki NSA: z dnia 31 marca 2019 r., I OSK 2497/17, z dnia 8 lutego 2018 r., I OSK 2192/17). Dodatkowo należy wskazać, iż pierwsze zawiadomienie o przedłużenie terminu zostało wystosowane już po upływie dwumiesięcznego terminu dla załatwienia spraw szczególnie skomplikowanych, przewidzianego w art. 35 § 3 k.p.a. Natomiast wyznaczenie kolejnego nowego terminu nastąpiło w dniu 21 maja 2019 r., a więc prawie dwa miesiące po upływie terminu określonego w pierwszym zawiadomieniu. Podkreślić ponadto należy, iż zgodnie z art. 15zzs ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374), dodanym w dniu 31 marca 2020 r. (Dz.U. z 2020 r., poz. 568) w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID bieg terminów procesowych w postępowaniach administracyjnych, nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres (ust. 1 pkt 6), a w okresie, o którym mowa w ust. 1: 1) przepisów o bezczynności organów oraz o obowiązku organu i podmiotu, prowadzących odpowiednio postępowanie lub kontrolę, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosuje się; 2) organom lub podmiotom prowadzącym odpowiednio postępowanie lub kontrolę nie wymierza się kar, grzywien ani nie zasądza się od nich sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa (ust. 10); ponadto zaprzestanie czynności przez sąd, organ lub podmiot, prowadzące odpowiednio postępowanie lub kontrolę, w okresie, o którym mowa w ust. 1, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (ust. 11). Jednakże przepis ten został uchylony przez art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych ... (Dz.U. z 2020 r., poz. 875), zmieniającej powyższą ustawę z dniem 16 maja 2020 r. Ponadto stosownie do art. 68 ust. 6 i 7 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. terminy, których bieg uległ zawieszeniu albo się nie rozpoczął, biegną dalej albo rozpoczynają swój bieg po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie tej ustawy, a mianowicie od dnia 24 maja 2020 r. Należy zatem stwierdzić, że skoro KPP - do dnia orzekania przez Sąd - nie odniósł się w sposób prawem przewidzianym do wniosku skarżącej, opisanego na wstępie, przez podjęcie czynności materialno-technicznej wypłaty uzupełniającej kwoty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop albo wydanie decyzji odmowej, co potwierdził w piśmie z dnia [...] maja 2020 r., to tym samym dopuścił się bezczynności, o czym orzeczono w pkt II wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Ponadto Sąd, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zobowiązał KPP do rozpatrzenia wniosku skarżącej z dnia [...] listopada 2018 r. w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy mając na względzie, że taki termin będzie wystarczający do rozpoznania sprawy (pkt I wyroku). Jednocześnie Sąd, stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a., stwierdził, iż bezczynność w sprawie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II wyroku). Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu powyższego przepisu pozostaje bowiem stan, którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12, LEX nr 1218894). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niezasługujące na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do k.p.a., Warszawa 1998 r., s. 808-812). Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. postanowienie NSA z 27 marca 2013 r., I OSK 468/13, wyrok WSA we Wrocławiu z 10 kwietnia 2014 r., II SAB/Wr 14/14). W niniejszej sprawie taka sytuacja nie zaistniała, skoro organ podjął formalnie działania mające na celu rozpoznanie wniosku, pozostając w błędnym przekonaniu, iż bez ingerencji ustawodawcy w treść art. 115a ustawy o Policji nie jest możliwe załatwienie sprawy. Trudno więc uznać w kontekście powyższych okoliczności, iż działania organu miały charakter celowy, noszący cechy lekceważącego traktowania obowiązków nałożonych na organy administracji. Z powyżej podanych przyczyn Sąd nie znalazł również podstaw do wymierzenia organowi z urzędu grzywny, czy zasądzenia żądanej przez skarżącą sumy pieniężnej (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Ponadto zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych ich wymierzenie oraz przyznanie jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, (por. wyrok WSA w Gliwicach z 6 maja 2020 r., III SAB/Gl 43/20), czego w przedmiotowej sprawie Sąd nie stwierdził. W związku z tym w tej części skarga została oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a. (pkt. III wyroku).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło