II SAB/Go 33/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Asesor WSA Jarosław Piątek Protokolant st.sekr.sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi K.C., A.R.-C. na bezczynność i przewlekłość Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie samowoli budowlanej I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do wydania aktu, II. stwierdza, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania, które miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, III. wymierza Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego grzywnę w wysokości 1000 (jeden tysiąc) złotych, IV. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących K.C. i A.R.-C. solidarnie kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 12 października 2010 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (określanego dalej jako PINB) wpłynął wniosek K.C., którym zwrócił się o wszczęcie postępowania w sprawie budowy komina w mieszkaniu lokatorskim w miejscowości [...], zajmowanym przez K.L.. PINB pismem z dnia [...] października 2010 r. powołując się na przepis art. 61 § 1 i 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. nr 98 poz. 1071 ze zm. – określanej dalej jako k.p.a.) poinformował strony o wszczęciu na wniosek K.C. postępowania w sprawie budowy komina w lokalu mieszkalnym w miejscowości [...], wynajmowanym przez K.L.. Jednocześnie wezwał strony do udziału w planowanych na dzień [...] listopada 2010 r. oględzinach na posesji [...] oraz pouczył o obowiązku posiadania podczas czynności niezbędnych dokumentów dotyczących obiektu i o możliwości składania podczas czynności do protokołu wniosków i uwag. W dniu [...] listopada 2010 r. zawarta została przed PINB ugoda pomiędzy A.R. – C., K.C. oraz Gminą reprezentowaną przez K.T., na podstawie której, w związku ze zrealizowaniem robót budowlanych polegających na wybudowaniu komina wewnątrz budynku [...] z naruszeniem przepisów prawa, inwestor wykonanego komina – Gmina wykona ocenę techniczną zrealizowanych robót budowlanych z niezbędnymi uzgodnieniami w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się postanowienia zatwierdzającego ugodę, sporządzoną dokumentację zaś przedłoży organowi w celu ewentualnego podjęcia dalszych działań administracyjnych w sprawie, z kolei K.C. wyraził akceptację wykonanych robót, pod warunkiem, że nie spowodują one zagrożenia pożarowego oraz zrealizowane zostaną zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Dnia [...] listopada 2010 r. PINB wydał na podstawie art. 119 k.p.a. postanowienie nr [...], którym zatwierdził ugodę zawartą w dniu [...] listopada 2010 r. W dniu 1 grudnia 2010r. do PINB wpłynęło pismo K.C., zawierające oświadczenie, iż odstępuje on od zawartej w dniu [...] listopada 2010r. ugody, wskazując, że podjęte przez Gminę czynności koncentrują się na szukaniu tzw. haków, a nie na załatwieniu problemu, w związku z czym powstała obawa, że przedstawiciele inwestora nie dostrzegą zagrożeń związanych z wybudowaniem spornego komina. W związku z tym wniósł o wznowienie postępowania zgodnie z wnioskiem z dnia [...] października 2010 r. Pismem z dnia [...] grudnia 2010 r. Wójt Gminy przychylił się do wniosku strony, podkreślając, iż przeprowadzenie postępowania przez PINB jest najlepszym rozwiązaniem. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] powołując się na przepis art. 132 w zw. z art. 122 k.p.a. PINB uchylił postanowienie [...] z dnia [...] listopada 2010 r. zatwierdzające ugodę zawartą w dniu [...] listopada 2010 r. W dniu 15 lutego 2011 r. wpłynęło do PINB pismo K.C. z dnia [...] lutego 2011 r. z prośbą o wskazanie na jakim etapie jest obecnie postępowanie w sprawie budowy komina dymnego w miejscowości [...]. Pismem z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] na podstawie art. 79 § 1 k.p.a. PINB zawiadomił strony postępowania, o zaplanowanej na dzień [...] marca 2011 r. czynności oględzin spornego obiektu. W dniu [...] marca 2011 r. przeprowadzona została czynność oględzin, na okoliczność, której sporządzono protokół. W trakcie czynności przedstawiciel Gminy przedstawił wykonaną przez inż. M.W. ekspertyzę dotyczacą budowy przewodu kominowo – dymowo – wentylacyjnego w lokalu nr 2 w budynku nr [...]. Z kolei K.C. wskazał, że ustali wraz z K.L. (nieobecną w dniu przeprowadzenia czynności) termin oględzin i o terminie poinformuje organ. W dniu [...] marca 2011 r. przeprowadzono oględziny komina wybudowanego w budynku mieszkalnym [...]. W dniu 1 września 2011 r. do PINB wpłynęło zawiadomienie Komendy Powiatowej Policji nr [...] o wszczęciu dochodzenia o przestępstwo z art. 90 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. nr 156 poz. 1118 ze zm.- dalej u.p.b. ) w sprawie wykonania prac budowlanych w budynku mieszkalnym w miejscowości [...], we wrześniu 2010 r. wbrew przepisom Prawa budowlanego. Pismem z dnia [...] września 2011 PINB na wezwał inż. M.W. do stawienia się w dniu [...] września 2011 r. w sprawie wyjaśnienia stwierdzonych nieścisłości w opracowanej przez niego ekspertyzie budowlanej przewodu kominowego w budynku mieszkalnym [...]. O czynności zawiadomiono także strony podstępowania. W dniu [...] września 2011 r. przeprowadzono czynność wyjaśnienia wątpliwości dotyczących przedłożonej ekspertyzy budowlanej, na okoliczność czego sporządzono protokół. W dniu 1 grudnia 2011 r. wpłynęło pismo K.C. z wnioskiem o udostępnienie do przejrzenia dokumentacji sprawy oraz wydania kserokopii kart. Pismem z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] PINB na podstawie art. 10 § 1 k.p.a. zawiadomił strony postępowania o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym, wypowiedzenia się, ewentualnie zgłoszenia żądań, w sprawie, w terminie 7 dni od dnia otrzymania zawiadomienia. Jednocześnie organ pouczył strony, że niezajęcie stanowiska przez strony nie będzie stanowiło przeszkody w wydaniu decyzji. W dniu 12 marca 2012 r. z aktami administracyjnymi sprawy zapoznał się przedstawiciel Gminy. Dnia 13 marca 2012 r. do PINB wpłynęło pismo K.C. zawierające wniosek o udostępnienie do przejrzenia dokumentacji sprawy oraz wydanie uwierzytelnionej kopii kart faktury zakupu materiałów na budowę komina, w celu sprawdzenia jakie materiały zostały zastosowane do budowy przedmiotowego komina, ze względu na bezpieczeństwo mieszkańców. Dokumenty udostępniono stronie dnia 13 marca 2012 r., co potwierdził on własnoręcznym podpisem na adnotacji zawartej na wniosku. Decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, powołując się na art. 51 ust. 1 pkt 2 u.p.b. orzekł, iż nie nakłada na Gminę obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych dotyczących budowy na poddaszu, przy istniejącym trzonie kominowym, przewodu kominowego: dymowego i wentylacyjnego, z wyprowadzeniem go ponad dach, w lokalu mieszkalnym w [...]. Jednocześnie organ orzekł, że powyższe roboty budowlane zostały doprowadzone do stanu zgodnego z prawem. K.C. i A.R.-C. wnieśli odwołanie od powyższej decyzji PINB. Wpłynęło ono do organu w dniu 5 lipca 2012 r. i wraz z aktami zostało przekazane organowi odwoławczemu w dniu 10 lipca 2012 r. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ( określany dalej jako WINB), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej jej podstawy prawnej oraz w części dotyczącej orzeczenia, iż organ nie nakłada obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych i że w związku przedmiotowe roboty budowlane zostały doprowadzone do stanu zgodnego z prawem i jednocześnie w zakresie objętym uchyleniem orzekł, że podstawą prawną decyzji jest art. 51 ust.1 pkt. 2 w zw. z ust. 7 u.p.b. oraz orzekł o braku konieczności nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem przedmiotowych robót budowlanych, a w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Dnia 20 września 2012 r. K.C. zwrócił się do PINB o udostępnienie dokumentacji sprawy oraz wydania kopii informacji eksperta z dnia [...] września 2012 r., załącznik do tej informacji, faktury VAT z dnia [...] sierpnia 2010 r. oraz deklaracji zgodności nr [...]. Dokumenty wydano stronie dnia 24 września 2012 r. co potwierdził on własnoręcznym podpisem pod adnotacją zawartą na wniosku. Na powyższą decyzję WINB skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli K.C. i A.R.-C.. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 6 i art. 7 k.p.a., bowiem organ drugiej instancji dopuścił do użytku komin mimo nie spełnienia przez inwestora wymogów wynikających z obowiązujących przepisów, wskazując, że komin nie odpowiada minimalnym wymaganiom zawartym w rozporządzeniu z dnia 12 kwietnia 2002 r. Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim muszą odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U Nr 75 poz. 690), a konkretnie § 145, § 266 tego rozporządzenia oraz § 19 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych (Dz. U. Nr 74 poz. 836). Wyrokiem z dnia 30 stycznia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/GO 830/12 uchylił zaskarżoną opisaną powyżej decyzję WINB z dnia [...] sierpnia 2012 r., W dniu 4 kwietnia 2013 r. do PINB wpłynęło pismo WINB informujące o zatrzymaniu akt administracyjnych sprawy do czasu ponownego rozpatrzenia odwołania od decyzji nr [...]. PINB z dnia [...] czerwca 2012r. w związku z prawomocnym wyrokiem WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 30 stycznia 2013 r. sygn. akt II SA/Go 830/12. Do pisma załączono kopię odpisu w/w orzeczenia sądu. W dniu 29 kwietnia 2013 r. wpłynęła do PINB decyzja WINB z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...], którą organ odwoławczy powołując się na przepis art. 138 § 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną odwołaniem A.R. – C. i K.C. decyzję nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. PINB i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Jednocześnie w tym samym dniu wpłynęło do PINB postanowienie WINB z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...], którym organ odwoławczy na podstawie art. 123 w zw. z art. 25 i art. 26 § 2 k.p.a. po rozpatrzeniu żądania A.R. – C. i K.C. odmówił wyłączenia od udziału PINB oraz wyznaczenia innego organu do załatwienia sprawy. Pismem z dnia [...] maja 2013 r. PINB. zawiadomił strony postępowania o zamiarze przeprowadzenia w dniu [...] czerwca 2013 r. oględzin budynku na posesji [...]. W zawiadomieniu zawarto pouczenie, że w trakcie czynności oględzin należy posiadać wszystkie dokumenty dotyczące sprawy, w tym protokoły z przeprowadzonych kontroli stanu technicznego obiektu budowlanego. W dniu [...] maja 2013r. do PINB wpłynęło pismo K.C. oraz A.R. – C. z wnioskiem o niezwłoczne zobowiązanie Gminy do zastosowania się do zaleceń kominiarza T.H. zawartych w protokole sprawozdawczo – opiniodawczym z dnia [...] stycznia 2013 r. oraz stosownie do wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. zobowiązanie Gminy do przedłożenia opinii z zakresu budownictwa oraz opinii kominiarskiej przeprowadzonej przez biegłych z listy rzeczoznawców, dotyczącej wybudowanego z naruszeniem przepisów prawa budowlanego komina. Pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. PINB wezwał mistrza kominiarskiego K.R. do osobistego stawienia się w siedzibie organu w dniu [...] czerwca 2013 r. celem złożenia wyjaśnień w sprawie zaleceń zawartych w sporządzonym w dniu [...] stycznia 2013 r. protokole nr [...] i z dnia [...] listopada 2010 r. Pismem z dnia [...] czerwca 2013r. PINB wezwał mistrza kominiarskiego T.H. do osobistego stawienia się w siedzibie organu w dniu [...] czerwca 2013 r. celem złożenia wyjaśnień w sprawie sporządzonego protokołu sprawozdawczo – opiniodawczego nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. W dniu [...] czerwca 2013 r. organ przeprowadził oględziny wybudowanego komina dwukanałowego, dobudowanego do istniejącego komina murowanego w budynku mieszkalnym w m. [...], z której to czynności sporządzono protokół. Z uwagi na okoliczność niestawienia się T.H. w dniu [...] czerwca 2013r. nie przeprowadzono czynności przesłuchania mistrzów kominiarskich. Na tą okoliczność sporządzona została notatka służbowa. Pismem z dnia [...] lipca 2013r. nr PINB organ wezwał mistrza kominiarskiego T.H. do osobistego stawienia się w siedzibie organu w dniu [...] lipca 2013 r. celem złożenia wyjaśnień w sprawie sporządzonego protokołu sprawozdawczo – opiniodawczego nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. Pismem z dnia [...] lipca 2013 r. nr PINB wezwał mistrza kominiarskiego K.R. do osobistego stawienia się w siedzibie organu w dniu [...] lipca 2013 r. celem złożenia wyjaśnień w sprawie zaleceń zawartych w sporządzonym w dniu [...] stycznia 2013 r. protokole nr [...] i z dnia [...] listopada 2010 r. W dniu [...] lipca 2013 r. przeprowadzono czynność przesłuchania świadków – T.H. oraz K.R., z których to czynności sporządzono dwa odrębne protokoły oznaczone tym samym numerem [...]. W związku z okolicznością, iż T.H. wskazał, iż nie jest na chwilę obecną w stanie odnieść się do przedstawionych wątpliwości, wyznaczono nowy termin przesłuchania wskazując na dzień [...] lipca 2013 r. W dniu [...] lipca 2013 r. nie odbyło się przesłuchanie powyższego świadka T.H., z uwagi na jego niestawiennictwo. Na tą okoliczność sporządzono notatkę służbową. Z powodu niestawiennictwa T.H. nie przeprowadzono także przesłuchania K.R.. W dniu [...] lipca 2013 r. wpłynęły do PINB dwa dokumenty zawierające wyjaśnienia mistrza kominiarskiego T.H. w sprawie negatywnego zaopiniowania pionów kominowych. Pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr PINB. wezwał mistrza kominiarskiego T.H. do osobistego stawienia się w siedzibie organu w dniu [...] września 2013 r. celem złożenia wyjaśnień w sprawie sporządzonego protokołu sprawozdawczo – opiniodawczego nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. Pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. PINB wezwał mistrza kominiarskiego K.R. do osobistego stawienia się w siedzibie organu w dniu [...] września 2013 r. celem złożenia wyjaśnień w sprawie zaleceń zawartych w sporządzonym w dniu [...] stycznia 2013 r. protokole nr [...] i z dnia [...] listopada 2010 r. W dniu [...] sierpnia 2013r. do organu wpłynęło pismo Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej przekazujące wniosek A.R. – C. oraz K.C. do załatwienia organowi nadzoru budowlanego, z wyjaśnieniem, że spawa egzekwowania legalności i oceny warunków technicznych dla przewodu kominowego w świetle obowiązujących przepisów przeciwpożarowych wykracza poza kompetencje Państwowej Straży Pożarnej. W dniu [...] września 2013 r. przeprowadzono czynności przesłuchania świadków – T.H. oraz K.R.. W dniu 11 września 2013 r wpłynęło do organu pismo, w którym K.C. zwrócił się o udostępnienie mu akt sprawy oraz wydanie uwierzytelnionej kopii protokołu przesłuchania T.H. oraz K.R.. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2013 r. powołując się na przepis art. 74 § 2 k.p.a. PINB odmówił wydania potwierdzonych kserokopii żądanych przez wnioskodawcę – K.C. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2013 r. PINB na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 1, art. 81c ust. 2 oraz art. 83 ust. 1 u.p.b. nałożył na Gminę obowiązek dostarczenia w terminie do 15 listopada 2013 r. ekspertyzy technicznej dotyczącej wybudowanych we wrześniu 2010 r. przy istniejącym trzonie kominowym przewodów kominowych: dymowego i wentylacyjnego, przynależnych do lokalu mieszkalnego w miejscowości [...]. W dniu 20 września 2013 r. do PINB wpłynęło pismo WINB z informacją o złożeniu przez A.R. – C. oraz K.C. skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych wykonanych w obrębie komina na poddaszu w lokalu nr 2 w budynku mieszkalnym w miejscowości [...] oraz z wezwaniem do złożenia wyjaśnień i przesłania kopii podstawowych dokumentów. W dniu 25 września 2013 r. wpłynęło zażalenie K.C. oraz A.R.C. na postanowienie PINB nr [...] z dnia [...] września 2013 r. o odmowie wydania potwierdzonych kserokopii żądanych przez wnioskodawcę. PINB udzielił odpowiedzi na wezwanie organu nadrzędnego pismem z dnia [...] września 2013 r. Z kolei pismem z dnia [...] września 2013r. PINB przekazał zażalenie K.C. oraz A.R. – C. na postanowienie PINB nr [...] z dnia [...] września 2013 r. wraz z aktami sprawy do WINB. W dniu 18 października 2013 r. do organu wpłynęło pismo WINB z dnia [...] października 2013r. nr [...] stanowiące odpowiedź na skargę A.R. – C. oraz K.C. na przewlekle prowadzenie postępowania przez PINB, którym uznano skargę za nieuzasadnioną. W dniu 29 października 2013 r. do PINB wpłynęło postanowienie WINB z dnia [...] października 2013 r. nr [...], którym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie PINB z dnia [...] września 2013 r. nr [...]. W dniu 15 listopada 2013 r. wpłynął do organu wniosek Gminy o przedłużenie terminu dostarczenia ekspertyzy technicznej w związku z trudnościami z dostaniem się do lokalu mieszkalnego K.C., z którego istnieje wyłączna możliwość dostępu do części komina na poddaszu obiektu. W dniu 28 listopada 2013r. do organu wpłynął protokół nr [...] z przeprowadzonej przez mistrza kominiarskiego A.F. ekspertyzy dotyczącej wybudowanych we wrześniu 2010r. przy istniejącym trzonie kominowym, przewodów kominowych: dymowego i wentylacyjnego, przynależnych do lokalu mieszkalnego w miejscowości [...]. Zawiadomieniem z dnia [...] grudnia 2013 r. PINB na podstawie art. 10 § 1 k.p.a. poinformował strony o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym, wypowiedzenia się i ewentualne zgłoszenia żądań, w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia. W dniu 5 grudnia 2013 r. wpłynęło do organu pismo K.C. i A.R. – C. zawierające wniosek o udostępnienie do przejrzenia dokumentacji sprawy oraz wydanie uwierzytelnionej kserokopii protokołów z przesłuchania T.H. i K.R. oraz opinii rzeczoznawcy przedłożonej przez Gminę. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. PINB odmówił wnioskodawcom wydania uwierzytelnionych kserokopii dokumentów z akt sprawy. W dniu 18 grudnia 2013 r. wpłynęło do PINB zażalenie na powyższe postanowienie, wniesione przez A.R. –C. oraz K.C., które pismem z dnia [...] grudnia 2013 r. wraz z aktami sprawy organ przekazał do WINB. W dniu 23 grudnia 2013 r. do organu wpłynął wniosek K.C. i A.R. – C., stanowiący odpowiedź na pismo organu z dnia [...] grudnia 2013 r., o przeprowadzenie dowodu z ekspertyzy budowlanej, wykonanej przez biegłego z dziedziny budownictwa w celu stwierdzenia czy wybudowany na elementach konstrukcyjnych dachu komin w [...], nie zagraża konstrukcji budynku oraz bezpieczeństwu utraty zdrowia i życia mieszkańców. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. PINB, powołując się na art. 30 ust. 2 pkt 1, art. 81c ust. 2 oraz art. 83 ust. 1 u.p.b. nałożył na Gminę obowiązek dostarczenia w terminie do 28 lutego 2013 r. ekspertyzy technicznej wybudowanych we wrześniu 2010 r. przewodów kominowych: dymowego i wentylacyjnego, przy istniejącym trzonie kominowym, przynależnych do lokalu mieszkalnego budynku mieszkalnego w miejscowości [...]. W dniu 31 stycznia 2014 r. do organu wpłynęło postanowienie WINB z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...], którym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. utrzymane zostało w mocy postanowienie PINB nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. o odmowie wydania wnioskodawcom uwierzytelnionych kserokopii dokumentów z akt sprawy. W dniu 28 lutego 2014 r. do organu wpłynęła ekspertyza techniczna dot. oceny stanu technicznego budynku mieszkalnego sporządzona przez rzeczoznawcę budowlanego mgr. inż. J.M. i mgr. inż. M.W.. Dnia 13 marca 2014 r. A.R. – C. zwróciła się do organu o udostępnienie do przejrzenia akt administracyjnych sprawy oraz wydanie kserokopii protokołów przesłuchań T.H. i K.R., opinii rzeczoznawcy kominiarza oraz rzeczoznawcy budowlanego – przedłożonych przez Gminę. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2014 r. PINB odmówił A.R. – C. udostępnienia poprzez wydanie kserokopii akt sprawy budowy komina w budynku mieszkalnym [...]. Pismem z dnia [...] marca 2014 r. PINB na podstawie art. 10 § 1 k.p.a. poinformował strony o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym, wypowiedzenia się i ewentualne zgłoszenia żądań - w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia. Dnia 26 marca 2014r do organu wpłynęło zażalenie A.R. – C. na postanowienie nr [...] z dnia [...] marca 2014 r., które PINB przekazał do WINB wraz z aktami sprawy przy piśmie z dnia [...] kwietnia 2014 r. W dniu 3 kwietnia 2014 r. K.C. zapoznał się z aktami sprawy i wykonał zdjęcia dokumentów znajdujących się w aktach. W dniu 4 kwietnia 2014r. A.R. – C. i K.C. zwrócili się do PINB z pismem, w którym wskazali, że zawiadomienie o zakończeniu postępowania jest przedwczesne, bowiem organ nie wyjaśnił istotnych dla sprawy kwestii, w tym czy wybudowany samowolnie komin nie zagraża życiu i zdrowiu mieszkańców. Jednocześnie zwrócili się o uzupełnienie sporządzonej ekspertyzy poprzez udzielenie odpowiedzi na szereg sformułowanych przez nich pytań, w tym np. czy prawo budowlane oraz przepisy p-poż. dopuszczają posadowienie murowanego komina na jętce będącej elementem konstrukcyjnym dachu oraz czy rzeczoznawcy dokonując obliczeń dotyczących odpowiedzi na pytanie czy jętka wytrzyma obciążenie murowanego komina uwzględnili wskaźnik zużycia materiału, bowiem jętka została zamontowana ponad 80 lat temu? Pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr PINB wezwał A.F. - autora opracowanej w dniu [...] listopada 2013 r. ekspertyzy technicznej do zajęcia na piśmie stanowiska w zakresie swojej właściwości w przedmiocie wniosków i uwag zawartych przez A.R. – C. oraz K.C. w piśmie z dnia [...] kwietnia 2014 r., w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Także pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r.. PINB wezwał J. ( prawidłowo winno być J.) M. i M.W., autorów opracowanej w dniu [...] lutego 2014 r. ekspertyzy technicznej do zajęcia na piśmie stanowiska w zakresie swojej właściwości w przedmiocie wniosków i uwag zawartych przez A.R. – C. oraz K.C. w piśmie z dnia [...] kwietnia 2014 r., w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. M.W. udzielił odpowiedzi na wezwanie pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. (data wpływu do organu 28 kwietnia 2014 r.). Pismem z dnia [...] maja 2014 r. organ ponownie zwrócił się do A.F. autora opracowanej w dniu [...] listopada 2013 r. ekspertyzy technicznej do zajęcia na piśmie stanowiska w zakresie swojej właściwości w przedmiocie wniosków i uwag zawartych przez A.R. – C. oraz K.C. w piśmie z dnia [...] kwietnia 2014 r., w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Dnia 7 maja 2014 r. do PINB wpłynęło postanowienie WINB z dnia [...] maja 2014 r. nr [...], którym utrzymano w mocy postanowienie PINB nr [...] z dnia [...] marca 2014 r. wydane w przedmiocie odmowy udostępnienia akt sprawy poprzez wydanie kserokopii dokumentów. W dniu 20 maja 2014 r. do PINB wpłynęła opinia rzeczoznawcy A.F.. Pismem z dnia [...] maja 2014 r. PINB na podstawie art. 10 § 1 k.p.a. poinformował strony o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym, wypowiedzenia się i ewentualne zgłoszenia żądań, w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia. W dniu 3 czerwca 2014 r. do organu wpłynął wniosek o przedłużenie postępowania lub jego zawieszenie do czasu sporządzenia opinii zleconej przez Prokuraturę biegłemu sądowemu z dziedziny budownictwa Ł.Z.. W dniu [...] czerwca 2014 r. sporządzono protokół, w którym potwierdzono wykonanie oględzin przez biegłego sądowego w dniu [...] kwietnia 2014 r. Jednocześnie Gmina oświadczyła, że biegły do dnia sporządzenia protokołu nie przedłożył jej ekspertyzy ani zaleceń. Pismem z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] PINB zwrócił się do biegłego sądowego Ł.Z. o udzielenie informacji na piśmie w sprawie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego skontrolowanego elementu obiektu budowlanego, stwarzającego stan zagrożenia bądź mogącego spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Ł.Z., biegły sądowy Sądu Okręgowego, pismem z dnia [...] czerwca 2014 r. (data wpływu do organu - 20 czerwca 2014 r.) poinformował, że z uwagi na toczące się postępowanie w Prokuraturze Rejonowej, wszelkie informacje na temat wykonanej przez niego opinii technicznej, organ może uzyskać w Prokuraturze Rejonowej sygn. akt [...]. Pismem z dnia [...] czerwca 2014 r. nr PINB zwrócił się do Prokuratora Rejonowego o udzielenie informacji dotyczących nieprawidłowości komina budynku mieszkalnego [...] stwierdzonych przez Ł.Z. mogących stanowić zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego. W dniu 8 lipca 2014 r., w odpowiedzi na pismo PINB, Prokurator Prokuratury Rejonowej przesłał organowi kopię sporządzonej w toku prowadzonego dochodzenia opinii biegłego A.F. wraz z jej uzupełnieniem oraz opinię techniczną Ł.Z.. Pismem z dnia [...] lipca 2014 r. PINB zawiadomił strony, na podstawie art. 61 § 1 i 4 k.p.a. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego w miejscowości [...]. Jednocześnie wezwał strony do udziału w oględzinach budynku, które odbędą się w dniu [...] sierpnia 2014 r. W dniu [...] sierpnia 2014 r. do organu wpłynęło pismo A.R. – C. oraz K.C., zawierające oświadczenie, iż odmawiają oni udziału w zaplanowanej przez organ na dzień [...] sierpnia 2014 r. wizji lokalnej, do czasu zakończenia przez Prokuraturę Rejonową dochodzenia oraz postawienia zarzutów narażającym ich na utratę zdrowia i życia. W dniu 4 sierpnia 2014 r. do PINB wpłynęło pismo WINB z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...], z wezwaniem do ustosunkowania się do wniesionej przez A.R. – C. oraz K.C. skargi na działanie PINB oraz przesłania kopii dokumentów. Odpowiedzi na to wezwanie organ udzielił pismem z dnia [...] sierpnia 2014 r. Dnia 29 sierpnia 2014 r. PINB otrzymał pismo WINB z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...], stanowiące odpowiedź na skargę A.R. – C. oraz K.C., którym uznano zarzuty skarżących się za nietrafne, zaś skargę za niezasadną. W dniu 9 września 2014 r. do organu wpłynął wniosek A.R. – C. oraz K.C. o zawieszenie postępowania w przedmiocie doprowadzenia do zgodności z prawem robót budowlanych związanych z budow na poddaszu, przy istniejącym trzonie kominowym, przewodu kominowego: dymnego i wentylacyjnego z wyprowadzeniem go ponad dach, w lokalu mieszkalnym [...] do czasu zakończenia postępowania Prokuratury Rejonowej prowadzonego pod sygnaturą akt [...] o czyn z art. 160 § 3 k.k. w zw. z art. 160 § 1 k.k. Wniosek podpisany został wyłącznie przez K.C., w tym jeden z dwóch złożonych przez niego podpisów został poprzedzony adnotacją " z upoważnienia A.R. – C.". Wraz z wnioskiem złożone zostało również pełnomocnictwo do doręczeń udzielone przez strony r. pr. T.Z.. Pismem z dnia [...] września 2014 r. PINB wezwał A.R. – C. oraz K.C. do uzupełnienia braku formalnego wniosku, w terminie 7 dni, od dnia doręczenia wezwania, poprzez jego własnoręczne podpisanie przez A.R. – C. oraz uczynienie zadość art. 40 § 4 k.p.a. i wykazanie, że strona zamieszkała za granicą lub ma siedzibę za granicą. Następnie pismem z dnia [...] września 2014 r. PINB wezwał powyższe strony – na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. – do uzupełnienia wniosku z dnia [...] września 2014 r. przez złożenie oryginału pełnomocnictwa udzielonego przez A.R. – C. K.C., w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. nr [...] powołując się na przepis art. 101 k.p.a. PINB odmówił zawieszenia postępowania w sprawie robót budowlanych, budowy na poddaszu przewodu kominowego: dymowego i wentylacyjnego z wyprowadzeniem go ponad dach, przy istniejącym przewodzie kominowym, w lokalu mieszkalnym [...]. Pismem z dnia [...] października 2014r. organ zawiadomił strony o oględzinach zaplanowanych na dzień [...] listopada 2014 r. dotyczących spraw prowadzonych pod nr [...] Pismem z dnia [...] listopada 2014 r. A.R. – C. oraz K.C. poinformowali, że nie mogą wziąć udziału w czynności oględzin, bowiem – co jest wiadomym organowi – przebywają za granicą. Jednocześnie wskazali, że planowanie oględzin w czasie gdy strony przebywają za granicą jest nieuzasadnione. W dniu [...] listopada 2014 r. organ przeprowadził czynność oględzin, z czego sporządzono protokół wraz z dokumentacją zdjęciową. Pismem z dnia [...] lutego 2015 r. organ zawiadomił strony o oględzinach zaplanowanych na dzień [...] marca 2015 r. Zawiadomienie to dotyczyło spraw prowadzonych pod nr [...]. Pismem z dnia [...] marca 2015 r., które wpłynęło do organu w dniu 9 marca 2015 r., A.R. – C. oraz K.C. poinformowali, że w dalszym ciągu przebywają za granicą i nie mogą uczestniczyć w czynnościach oględzin. W dniu [...] marca 2015 r. przeprowadzono czynność oględzin, z której sporządzono protokół, który potwierdził stan przewodów kominowych w lokalu mieszkalnym w miejscowości [...], taki sam jak w protokole z dnia [...] listopada 2014 r. Pismem z dnia [...] czerwca 2015 r. organ zawiadomił strony o oględzinach zaplanowanych na dzień [...] lipca 2015 r. Zawiadomienie to dotyczyło spraw prowadzonych pod nr [...]. W dniu [...] lipca 2015 r. przeprowadzono czynność oględzin, z której sporządzono protokół. Pismem z dnia [...] września 2015r. organ zawiadomił strony o zaplanowanych na dzień [...] września 2015 r. oględzinach trzonów kominowych i podłączeń urządzeń grzewczo – kominowych w lokalach nr 1 i 3 w budynki mieszkalnym [...] w związku z zaleceniami zawartymi w pkt 5 opinii biegłego sądowego A.F. z dnia [...] czerwca 2014 r. W odpowiedzi na to zawiadomienie, pismem z dnia [...] września 2015 r. A.R. – C. oraz K.C. wskazali, że z powodu długotrwałego pobytu za granicą nie są w stanie uczestniczyć w oględzinach. W dniu 20 września 2016 r. do organu wpłynęło pismo WINB z dnia [...] września 2016 r. nr [...] zawierające wezwanie do ustosunkowania się do zarzutów skargi A.R. – C. oraz K.C. na brak działań PINB oraz przesłania kopii dokumentów. Odpowiedzi na to wezwanie PINB udzielił pismem z dnia [...] września 2015 r. W dniu 3 października 2015 r. wpłynęła do organu odpowiedź WINB z dnia [...] września 2015r. nr [...] na powyższą skargę stron, którą uznano za nieuzasadnioną. W dniu 25 listopada 2016r. do PINB wpłynęło pismo Prokuratora Rejonowego, sygn. akt [...] o przesłanie kserokopii decyzji administracyjnych oraz postanowień jakie wydane zostały w związku przebudową komina w budynku mieszkalnym zlokalizowanym w miejscowości [...], jak również kserokopii decyzji administracyjnych oraz postanowień jakie zostały wydane odnośnie osób zamieszkałych w tym budynku – K.C. oraz A.R. – C. oraz K.L. związanych z innymi robotami jakie w tym budynku wykonano. Pismem z dnia [...] listopada 2016 r. nr organ zawiadomił strony o zamiarze przeprowadzenia w dniu [...] grudnia 2016 r. oględzin. Zawiadomienie dotyczyło spraw prowadzonych pod nr [...]. W dniu 19 grudnia 2016 r. do organu wpłynęło pismo A.R. – C. oraz K.C. zawierające informację, iż z powodu pobytu za granicą nie mogą oni wziąć udziału w czynności oględzin zarządzonej na dzień [...] grudnia 2016 r. Podkreślili, że w ich ocenie wizja jest bezzasadna, już wielokrotnie organ dokonywał oględzin w opisanym w zawiadomieniu zakresie. Bezczynność organu prowadzi natomiast do powstania zagrożenia dla życia i zdrowia mieszkańców spornego budynku. Pismem z dnia [...] grudnia 2016 r. nr organ udzielił odpowiedzi na powyższe wezwanie Prokuratora Rejonowego. Pismem z dnia [...] stycznia 2017 r. K.C. zwrócił się do PINB o udostępnienie dokumentów sprawy i wykonanie fotokopii. Pismem z dnia [...] stycznia 2017 PINB P zgłosił rokuratorowi Rejonowemu naruszenie przez A.R. – C. i K.C. przepisu art. 91 ust. pkt 1 u.p.b. Pismem z dnia [...] lutego 2016 r. (data wpływu do organu II instancji – 13 lutego 2017 r.) K.C. i A.R. – C., reprezentowani przez pełnomocnika profesjonalnego, wnieśli do WINB zażalenie na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie. W dniu 14 lutego 2017 r. do PINB wpłynęło pismo WINB z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] zawierające wezwanie do ustosunkowania się do zarzutów zawartych w powyższym zażaleniu oraz przesłania kopii podstawowych dokumentów. Odpowiedzi na to wezwanie PINB udzielił pismem z dnia [...] lutego 2017 r. Postanowieniem z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] WINB uznał zażalenie A.R. – C. i K.C. za uzasadnione i wyznaczył PINB dodatkowy 30 – dniowy termin, licząc od dnia otrzymania niniejszego postanowienia, na załatwienie sprawy robót budowlanych związanych z budową na poddaszu przy istniejącym trzonie kominowym przewodu dymowego i wentylacyjnego dla lokalu mieszkalnego w m. [...]. Wpłynęło ono do organu w dniu 9 marca 2017 r. Pismem z dnia [...] marca 2017 r. PINB zawiadomił, na podstawie art. 10 § 1 k.p.a., o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym, wypowiedzenia się i ewentualnego zgłoszenia żądań w niniejszej sprawie. W dniu 31 marca 2017r. do PINB wpłynęła skarga A.R. – C. i K.C., reprezentowanych przez profesjonalnego pełnomocnika na bezczynność PINB polegającą na braku wydania decyzji sprawie [...] w przedmiocie samowoli budowlanej - robót budowlanych dotyczących budowy na poddaszu przy istniejącym trzonie kominowym, przewodu kominowego — dymowego i wentylacyjnego z wyprowadzeniem go ponad dach w lokalu mieszkalnym w [...],należącym do Gminy. Skarżący zarzucili organowi naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 k.p.a przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu, polegające na braku wydania merytorycznej decyzji administracyjnej, mimo upływu 4 lat od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp, uchylającego poprzednią decyzję organu. Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżący wnieśli o: 1) zobowiązanie PINB do wydania decyzji administracyjnej w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi; 2) dokonanie kontroli przewlekłości postępowania administracyjnego, którego dotyczy skarga; 3) na podstawie art. 6 ustawy o odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa w zw. z art. 149 p.p.s.a. o orzeczenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, mimo że będą podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, jeśli taki zostanie wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu; 5) wymierzenie organowi grzywny na postawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a; 6) zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę PINB opisał w skrócie przebieg postępowania, zaś w konkluzji wskazał, że mając na uwadze przeprowadzone czynności i uwzględniając zalecenia biegłego A.F. wydał w dniu [...] kwietnia 2017 r. decyzję nr [...] nakazując inwestorowi – Gminie rozbiórkę wybudowanego na poddaszu, przy istniejącym trzonie kominowym, przewodu kominowego: dymowego i wentylacyjnego, z wyprowadzeniem go ponad dach, w lokalu mieszkalnym [...], czym zakończył postępowanie administracyjne. Powyższa decyzja została dołączona do akt administracyjnych przedłożonych wraz z odpowiedzią . Na rozprawie w dniu 22 czerwca 2017 r. skarżący podtrzymali stanowisko zawarte w skardze z tą tylko zmianą, iż wnieśli o umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji, jednocześnie sprecyzowali, iż żądają stwierdzenia zarówno bezczynności, jak i przewlekłości postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. – określanej dalej jako p.p.s.a.) obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, wydawanej w indywidualnych sprawach. Sprawa niniejsza dotyczy skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez PINB w przedmiocie samowolnie wybudowanego przewodu kominowego w lokalu mieszkalnym położonym w miejscowości [...], z wyprowadzeniem go ponad dach, zainicjowanego wnioskiem K.C. z dnia [...] października 2010 r., w którym to postępowaniu uczestniczyła w charakterze strony również A.R.-C.. Zasadniczym warunkiem skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest - zgodnie z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. - uprzednie wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Powyższy wymóg dotyczy również skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W myśl bowiem art. 37 § 1 k.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Skarżący K.C. i A.R.-C. przed wniesieniem skargi, a mianowicie w dniu 13 lutego 2017 r. złożyli zażalenie w trybie art. 37 § 1 k.p.a., które stanowi wyłącznie warunek formalny do wniesienia przez osobę zainteresowaną skargi do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W sprawach tych istotne znaczenie ma nie tyle sposób rozpatrzenia zażalenia złożonego w trybie art. 37 k.p.a., ale sam fakt dopełnienia takiej czynności przez stronę. Złożenie takiego zażalenia wywiera więc skutek wyczerpania przez stronę przysługujących jej środków zaskarżenia (art. 52 § 1 p.p.s.a.), a tym samym umożliwia skuteczne wniesienie skargi na bezczynność i przewlekłość postępowania organu pozostającego w zwłoce i niepodejmującego w ustawowym terminie aktów wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 p.p.s.a (por. postanowienia NSA: z dnia 23 sierpnia 2016 r., sygn. akt II OSK 1705/16, z dnia 3 października 2012 r., sygn. akt II FSK 2129/12 oraz z dnia 21 grudnia 2012 r., sygn. akt II FSK 2218/12). Mając na uwadze powyższe, Sąd mógł przystąpić do merytorycznego rozpoznania skargi. Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Ponadto sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwić sprawę bez zbędnej zwłoki. W myśl art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Przy czym zgodnie z art. 35 § 4 k.p.a. przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3. Z kolei w myśl art. 36 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (§ 1). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (§ 2). Powołany powyżej art. 149 p.p.s.a. posługuje się pojęciem "bezczynności" organu i "przewlekłego prowadzenia postępowania". Ustawodawca celowo je wyodrębnił nadając im odmienny zakres znaczeniowy. Definicję obu pojęć ukształtowała judykatura oraz piśmiennictwo. Instytucja skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania została do p.p.s.a. wprowadzona ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. Na skutek tej nowelizacji zaistniała konieczność reinterpretacji pojęcia "bezczynność". W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że przewlekłość w prowadzeniu postępowania wystąpi wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, nie pozostając jednocześnie w bezczynności, a podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 k.p.a., ustanawiającego zasadę szybkości postępowania, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje zatem wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Za postępowanie prowadzone przewlekle uznać należy postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny ( por. J. P. Tarno, P.p.s.a. Komentarz, Warszawa 2012, s. 44; J. Drachal, J. Jagielski, R. Stankiewicz, P.p.s.a. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, s. 69-70 ). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy ( por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r. sygn. akt II OSK 549/13). Organ administracji publicznej pozostaje natomiast w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Z bezczynnością mamy do czynienia w sytuacji, gdy brak jest aktywności organu w danej sprawie, w tym również nie wywiązuje się on z obowiązku zawiadomienia strony o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie i wyznaczenia nowego terminu jej rozpatrzenia ( por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12 ). Stwierdzenie, że w określonej dacie - a tą będzie data orzekania przez sąd administracyjny - można zakwalifikować postępowanie organu, jako dotknięte bezczynnością lub przewlekłością, wymaga zbadania sprawy pod wieloma względami, dokonania oceny czynności procesowych, analizy faktów i okoliczności zależnych od działania organu i jego pracowników oraz stanu zastoju procesowego sprawy wynikającego z zaniechania lub wadliwości działań podejmowanych przez strony lub innych uczestników postępowania ( por. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, K.p.a.Komentarz, Warszawa 2011, s. 238, także wyrok NSA z 13 sierpnia 2013 r. sygn. akt II OSK 549/13, wyrok NSA z dnia 7 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 34/13 ). Przy czym sąd nie jest związany przyjętą przez stronę skarżącą w skardze kwalifikacją wskazującą na bezczynność bądź na przewlekłość postępowania. (por. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 2521/13). Stosownie bowiem do przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Dokonując rozgraniczenia zakresu skarg na bezczynność i przewlekłość postępowania, należy mieć jednakże przede wszystkim na uwadze cel wprowadzenia obu tych instytucji w odniesieniu do podstawowego zadania sądownictwa administracyjnego jakim jest ochrona praw podmiotowych jednostki, w tym prawa do rozstrzygnięcia sprawy w rozsądnym terminie. Stąd decyzję dotyczącą tego, czy w danej sprawie istnieje stan bezczynności organu, czy stan przewlekłości prowadzonego postępowania podejmuje sąd, przy czym w postępowaniu zaistnieć może zarówno stan przewlekłego prowadzenia postępowania, jak również bezczynności, dla których wyróżnikiem będzie upływ terminu do załatwienia sprawy określony przez przepisy art. 35 § 1-3 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 4 września 2015 r., sygn. akt II OSK 3141/14) . Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy zauważyć, iż skarżący w niniejszej sprawie wnieśli o stwierdzenie zarówno bezczynności, jak i przewlekłego prowadzenia postępowania, a zdaniem Sądu żądanie to jest w pełni zasadne. Zważyć przede wszystkim należy, iż w trakcie całego postępowania - toczącego się od dnia 12 października 2010 r. - mimo upływu terminu określonego w art. 35 § 3 k.p.a. przez okres ponad 6 lat organ ani razu nie zawiadomił stron postępowania stosownie do art. 36 § 1 k.p.a. o niemożności zakończenia w ustawowym terminie z podaniem przyczyn zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ponadto szczegółowa analiza akt wskazuje, iż organ wielokrotnie przez długie okresy czasu nie podejmował żadnych czynności procesowych zmierzających do załatwienia sprawy, przez co można przypisać mu bezczynność. I tak po uprawomocnieniu się postanowienia z dnia 6 grudnia 2010 r. o uchyleniu postanowienia o zatwierdzeniu ugody, co nastąpiło dnia 15 grudnia 2010 r. organ nie wykonał żadnych czynności procesowych przez ponad 2 miesiące, tj. do dnia 21 lutego 2011 r., kiedy to wyznaczył termin oględzin na dzień [...] marca 2011 r. Po ich przeprowadzeniu ostatecznie w dniu [...] marca 2011 r. PINB uaktywnił się dopiero w dniu 2 września 2011 r. wzywając na przesłuchanie M.W., autora ekspertyzy przedłożonej w trakcie wspomnianych oględzin. Po przesłuchaniu powyższej osoby oraz drugiego autora tej ekspertyzy C.K. w dniu [...] września 2011 r., kolejną czynność procesową ( poza udostępnieniem akt stronie ) PINB podjął dopiero w dniu 2 marca 2012 r. zawiadamiając strony o możliwości zapoznania się z aktami. Mimo zapoznania się z aktami przez strony w dniu 13 marca 2012 r. i niezgłoszenia żadnych wniosków organ I instancji pozostawał bezczynny aż do [...] czerwca 2012 r. kiedy to wydał decyzję nr [...], następnie uchyloną w następnie wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 30 stycznia 2013 r. i decyzji WINB z dnia [...] kwietnia 2013 r. Ponownie rozpoznając sprawę PINB również niewątpliwie dopuścił się bezczynności w okresie : - od dnia 25 listopada 2014 r. ( data przeprowadzenia oględzin ) do dnia 11 lutego 2015 r., kiedy wyznaczono kolejny termin wykonania tej czynności na dzień [...] marca 2015 r.; - od dnia 18 marca 2015 r. ( data przeprowadzenia oględzin) do dnia 11 czerwca 2015 r., kiedy wyznaczono kolejny termin wykonania tej czynności na dzień [...] lipca 2015 r.; - od dnia 15 lipca 2015 r. ( data przeprowadzenia oględzin) do dnia 3 września 2015 r., kiedy wyznaczono kolejny termin wykonania tej czynności na dzień [...] września 2015 r. , przy czym sygnatura zawiadomienia wskazywała, iż w istocie oględziny te dotyczyły innej sprawy o sygn. [...] Następna aktywność procesowa organu - poza odpowiedziami na pisma WINB w związku ze skargą skarżących na zaniechanie podjęcia postępowania i korespondencją z Prokuraturą Rejonową - datuje się na dzień [...] listopada 2016 r., kiedy to wyznaczono termin kolejnych oględzin na dzień [...] grudnia 2016 r. Przy czym również i to zawiadomienie mimo , iż załączone do niniejszych akt w istocie dotyczyło spraw [...], podobnie jak i zawiadomienie skierowane do Prokuratury z dnia [...] stycznia 2017 r. o udaremnianiu czynności przez skarżących. Czynnością, która w istocie zmierzała do zakończenia postępowania było zawiadomienie z dnia [...] marca 2017 r. o możliwości zapoznania się z aktami, po którym nastąpiło wydanie decyzji w dniu [...] kwietnia 2017 r. Powyższa analiza wskazuje jednoznacznie, iż organ na przestrzeni ponad 6 lat rozpoznawania sprawy wielokrotnie dopuszczał się bezczynności trwających od kilku miesięcy do ponad roku, która nie znajduje żadnego racjonalnego uzasadnienia w sprawie. Zważyć również należy, iż w okresach, których organ mimo, iż podejmował czynności procesowe można przypisać mu przewlekłe prowadzenie postępowania. PINB nie dochował bowiem należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, a jego działania były opieszałe, nieskuteczne i nieefektywne, przy jednoczesnym braku koncepcji prowadzenia postępowania, co jest o tyle niezrozumiałe, iż zarówno w wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia z dnia 30 stycznia 2013 r., jak i w decyzji WINB z dnia [...] kwietnia 2013 r. znalazły się wyraźne wskazania, co do dalszego postępowania. Ponadto czynności były podejmowane z naruszeniem zasady koncentracji materiału dowodowego. W szczególności nie miało żadnego uzasadnienia mnożenie dowodu z oględzin w lokalu nr 6/2 po przeprowadzeniu oględzin w dniu [...] listopada 2014 r. Każde bowiem kolejne oględziny potwierdzały bowiem ten sam stan sprawy. Organ w istocie miał problem z rozróżnieniem postępowań, które toczyły się z udziałem skarżących, które miały jednak inny przedmiot, a mianowicie niniejsza sprawa dotyczyła samowolnie wybudowanego przewodu kominowego w lokalu mieszkalnym położonym w miejscowości [...], z wyprowadzeniem go ponad dach, zainicjowanego wnioskiem K.C. z dnia [...] października 2010 r. ([...]), druga natomiast sprawa dotyczyła utrzymania w odpowiednim stanie technicznym przewodów kominowych ([...]). Inna podstawa prawna była tych postępowań. Pierwsza toczyła się na podstawie art. 50 i 51 u.p.b. , natomiast druga na podstawie art. 66 u.p.b. Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie zachodziła zatem potrzeba udostępniania PINB lokalu przez skarżących, a z powodu braku przeprowadzenia oględzin w tym lokalu organ nie był uprawniony do zwlekania z wydaniem decyzji. O mnożeniu zbędnych czynności dowodowych świadczy to, iż organ wydając decyzję w dniu [...] kwietnia 2017 r. oparł się na opinii A.F. z dnia [...] czerwca 2014 r. , którą dysponował od dnia 8 lipca 2014 r. Jako, iż organ po wniesieniu skargi, ale przed jej rozpoznaniem, wydał w dniu [...] kwietnia 2017 r. decyzję rozpoznającą wniosek skarżącego, postępowanie sądowe w części dotyczącej nakazania organowi wydania w zakreślonym terminie aktu podlegało na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. umorzeniu jako bezprzedmiotowe (pkt I wyroku). Brak było bowiem możliwości zastosowania przez sąd trybu przewidzianego w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (por. uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08). Nie zwalniało to jednak Sądu od podjęcia pozostałych rozstrzygnięć właściwych dla tego typu skargi (por. postanowienie NSA z 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12; wyrok NSA z 15 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 2390/12). Mając na uwadze powyższą analizę, czynności podejmowanych przez PINB Sąd na postawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stwierdził, iż dopuścił się on bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania ( pkt II ). Przystępując do oceny, czy bezczynność organu i przewlekłe prowadzenie postępowania miało charakter rażący, podjąć należy próbę zdefiniowania pojęcia "rażącego naruszenia prawa". Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1 a p.p.s.a., będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, LEX nr 1218894). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, K.p.a. Komentarz, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia ( por. postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r., sygn.akt II OSK 468/13 , wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Wr 14/14; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 października 2013 r., sygn. akt II SAB/Po 69/13 i z dnia 11 marca 2015 r., sygn. akt IV SAB/Po 19/15 ). Ocena, czy w stanie faktycznym niniejszej sprawy mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa, powinna być dokonana w kontekście przepisu art. 35 § 3 k.p.a., który to przepis zobowiązuje organ do załatwienia sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego nie później niż w ciągu 2 miesięcy. W niniejszej sprawie pierwszą decyzję kończącą sprawę organ wydał po 20 miesiącach od daty wpływu wniosku, a ponowne rozpoznanie sprawy zajęło mu kolejne 4 lata. W sumie całe postępowanie było prowadzone ponad 6 lat. Istotne znaczeniem ma również to, iż w trakcie całego postępowania okresy całkowitej bezczynności organu trwały od kilku miesięcy do ponad roku, a uaktywnienie się organu następowało w szeregu przypadków dopiero w następstwie skarg stron kierowanych do organu nadrzędnego. Niewątpliwie tak długie prowadzenie postępowania jest nieakceptowane z punktu widzenia zasad demokratycznego państwa prawa, tym bardziej, iż dotyczyło ono poprawności wykonania przewodów kominowych, co ma niezwykle doniosłe znaczenia dla zapewnienia bezpieczeństwa życia i zdrowia wszystkich mieszkańców nieruchomości, objętej postępowaniem. Również naruszenie prawa w zakresie przewlekłego prowadzenia postępowania nosi znamiona oczywistości w sytuacji powielania czynności na okoliczności już stwierdzone albo okoliczności niemających jakiekolwiek znaczenia w sprawie. Tego rodzaju działania nie mają żadnego racjonalnego uzasadnienia, które mogłoby usprawiedliwiać organ. Wobec tego Sąd na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdził, iż bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt II). Strona w treści skargi wnioskowała także o wymierzenie organowi grzywny. Sąd uznał ten wniosek za uzasadniony ze względu na rażące naruszenia prawa i przywołaną powyżej argumentację. Wprawdzie organ po wniesieniu skargi wydał decyzję, miało to jednak jedynie znaczenie dla wysokości grzywny, w stosunku do tego, co żądała strona. Trzeba bowiem podkreślić, iż grzywna na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. nie ma na celu wyłącznie dyscyplinowania organów administracji, ale ma w szerszym zakresie przeciwdziałać ich opieszałości w prowadzeniu spraw w przyszłości oraz służyć usuwaniu negatywnych skutków wynikających z bezczynności postępowania. Sąd uwzględniając okoliczności sprawy wywiódł, iż kwota 1000 zł w realiach sprawy będzie odpowiednia. O należnych skarżącym kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt IV wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i art. 202 § 2 p.p.s.a. Na koszty te składa się: - wpis od skargi w wysokości 100 zł ustalony zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193 ze zm.), - opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł, - wynagrodzenie pełnomocnika skarżących ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).