I SA/Ke 153/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Artur Adamiec po rozpoznaniu 24 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. P. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi E. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. (obecnie: Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K.) z [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za [...] r. postanawia: oddalić wniosek. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. (obecnie: Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K.) z [...] r. w przedmiocie podatku od towarów i usług, E. P. zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wskazała, że za wstrzymaniem wykonania omawianej decyzji przemawia niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, jak również możliwość spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wykonanie przedmiotowej decyzji może skutkować w pierwszej kolejności pozbawieniem skarżącej płynności finansowej oraz możliwością pozbawienia jej zdolności kredytowej. Skarżąca miałaby problemy z wywiązywaniem się z bieżących zobowiązań finansowych takich jak: spłata rat kredytów, płatności na rzecz kontrahentów. Natychmiastowe wykonanie decyzji mogłoby się wiązać z koniecznością ograniczenia wydatków, co w konsekwencji doprowadziłoby do zaniechania planowanych inwestycji, a nawet zakończenia prowadzenia działalności gospodarczej. Skarżąca wskazała również, że wykonanie przedmiotowej decyzji może negatywnie wpłynąć na standing finansowy, tj. na sytuację ekonomiczną i jej zdolność do wywiązywania się ze zobowiązań finansowych w wyznaczonych terminach zapłaty. Zdaniem skarżącej, opisane tak skutki wykonania zaskarżonej decyzji z pewnością spełniają przesłankę niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, którą orzecznictwo sądów administracyjnych zdefiniowało jako szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 § 1 i 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), powoływanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, jednakże sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części tego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że w art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lipca 2012 r. sygn. akt II FZ 456/12 – powołane orzeczenia dostępne są na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem przesłankami warunkującymi wstrzymanie wykonania aktu nie są jakiekolwiek skutki i jakakolwiek szkoda, ale szkoda i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 lipca 2014 r., sygn. akt I FZ 197/14). Sąd w kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji działa przy tym wyłącznie na wniosek strony, zatem to ona jest zobowiązana do uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających prawdopodobieństwo wywołania skutków wskazanych w art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. Wnioskujący winien wskazać na konkretne zdarzenia, czy też okoliczności świadczące o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione oraz poprzeć je stosownymi dokumentami. Zadaniem sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za uwzględnieniem jej wniosku. W orzecznictwie podkreśla się, że strona skarżąca jest wręcz zobligowana do przedstawienia argumentów i uzasadniających je dokumentów pozwalających sądowi na wszechstronną analizę przesłanek skorzystania z art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 lutego 2009 r., II FZ 39/09 i z 18 marca 2010 r., II FSK 502/09). Podzielając w całości przedstawioną powyżej i ugruntowaną w orzecznictwie sądów administracyjnych wykładnię art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. oraz odnosząc ją do niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że wniosek E. P. nie spełnia wyżej wskazanych wymagań. Skarżąca we wniosku powołała się tylko na ogólnie sformułowane przesłanki i lakoniczne ich uzasadnienie. Nie przedstawiła żadnych informacji w zakresie jej sytuacji majątkowej: osiąganych dochodów z gospodarstwa rolnego, ponoszonych wydatków (w tym rat kredytowych), majątku ruchomego, nieruchomości, obciążeń majątkowych, osób pozostających na utrzymaniu, itd. W związku z tym nie można ustalić, w jakim stopniu zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jak już wyżej wskazano, wstrzymanie wykonania decyzji uzasadniać mogą tylko konkretne okoliczności, będące wynikiem wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na aktualną sytuację majątkową strony, powodujące znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Innymi słowy, strona musi wykazać, że w powiązaniu z jej sytuacją majątkową, wykonanie decyzji spowoduje znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki z powodu wystąpienia tych konkretnych okoliczności. W ocenie Sądu skarżąca tego nie uczyniła. W aktach sprawy znajduje się wprawdzie wniosek o przyznanie prawa pomocy, w którym znajdują się informacje dotyczące aktualnej sytuacji majątkowej, to jednak należy wskazać, że z wniosku tego nie sposób wywieść możliwości wystąpienia zdarzeń określonych w art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. Badanie przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej nie sprowadza się wyłącznie do oceny kondycji finansowej wnioskującej strony, a ocena ta nie jest tożsama z oceną dokonywaną przy badaniu wniosku o prawo pomocy. Przesłanek wynikających z art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. nie należy mylić z przesłankami, jakimi należy kierować się w ramach instytucji prawa pomocy. Trudna sytuacja finansowa nie może bowiem stanowić samoistnej podstawy orzeczenia, o którym mowa w art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 kwietnia 2004 r. FZ 38/04, z 20 września 2013 r. II FZ 641/13, z 26 sierpnia 2016 r. I FZ 188/16). W odniesieniu do argumentu o możliwości pozbawienia skarżącej płynności finansowej i zdolności kredytowej należy wyjaśnić, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Rodzaj obowiązku objętego tą decyzją nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, gdyż odnosi się do świadczenia pieniężnego, z natury rzeczy odwracalnego. W sytuacji uwzględnienia skargi istnieje możliwość zwrotu nadpłaconych kwot. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Podsumowując należy wskazać, że strona składająca wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji winna przekonać sąd o tym, że wykonanie tego rozstrzygnięcia zrodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W niniejszej sprawie ogólna argumentacja nie pozwoliła dokonać takiej oceny. Wobec powyższego Sąd, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.