I SA/Ke 282/17

WyrokWSA w Kielcach2017-06-21

Skład orzekający: Magdalena Chraniuk-Stępniak, Maria Grabowska, Danuta Kuchta

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Gmina, która odzyskała podatek VAT związany z inwestycją dofinansowaną ze środków unijnych, jest zobowiązana do zapłaty odsetek od zwróconego dofinansowania, mimo że pierwotnie VAT był uznany za koszt kwalifikowalny, a następnie obowiązek zwrotu odsetek kwestionuje z powodu przedawnienia lub braku winy?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę Gminy, uznając, że odzyskanie przez beneficjenta podatku VAT związanego z inwestycją dofinansowaną ze środków unijnych, który pierwotnie został uznany za koszt kwalifikowalny, skutkuje uznaniem tego wydatku za niekwalifikowalny. W konsekwencji, beneficjent jest zobowiązany do zwrotu dofinansowania wraz z odsetkami, liczonymi od dnia przekazania środków. Zarzut przedawnienia nie został uwzględniony, ponieważ bieg terminu przedawnienia należy liczyć od momentu powstania nieprawidłowości (podwójnego finansowania), a nie od daty zawarcia umowy. Ponadto, charakter odpowiedzialności beneficjenta jest obiektywny, niezależny od winy czy dobrej wiary.
Stan faktyczny
Gmina Z. otrzymała dofinansowanie ze środków EFRR na realizację projektu budowy kanalizacji sanitarnej, wykazując VAT jako koszt kwalifikowalny. Po zmianie wykładni prawa i wyroku TSUE, Gmina odzyskała VAT związany z inwestycją. Instytucja Zarządzająca uznała odzyskany VAT za wydatek niekwalifikowalny i orzekła o zwrocie części dofinansowania wraz z odsetkami. Gmina zaskarżyła decyzję, kwestionując zasadność naliczenia odsetek i podnosząc zarzut przedawnienia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Gminy Z.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska,, Sędzia WSA Danuta Kuchta (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Szyszka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi Gminy Z. na decyzję Zarządu Województwa Ś. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu części dofinansowania oddala skargę. Zarząd Województwa [...] (Zarząd, [...]), jako Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa [...] ([...]) na lata 2007-2013, decyzją z [...] r. nr [...]utrzymał w mocy decyzję własną z [...]r. nr [...] orzekającą o zwrocie przez Gminę [...] (Gmina), części dofinansowania ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR) wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, udzielonego w ramach [...] na lata 2007-2013 na podstawie umowy nr [...]o dofinansowanie Projektu. W uzasadnieniu wskazano, że Zarząd ogłosił dwuetapowy konkurs zamknięty [...] w ramach Działań 4.1 ’’Rozwój regionalnej infrastruktury ochrony środowiska i energetycznej" oraz 4.2 "Rozwój systemów lokalnej infrastruktury ochrony środowiska i energetycznej" [...] na lata 2007 – 2013. Szczegółowe wymogi i kryteria ubiegania się o dofinansowanie realizacji składanych projektów, w ramach konkursu zawiera dokument "Regulamin dwuetapowego konkursu zamkniętego [...] 4.1 "Rozwój regionalnej infrastruktury ochrony środowiska i energetycznej" 4.2 "Rozwój systemów lokalnej infrastruktury ochrony środowiska i energetycznej" [...] na lata 2007 - 2013" (Regulamin), będący załącznikiem do uchwały Zarządu nr [...]r. Do konkursu przystąpiła Gmina składając [...] r. wniosek o dofinansowanie projektu pn.: "Budowa kanalizacji sanitarnej z przykanalikami wraz z pompowniami ścieków i ich zasilaniem energetycznym dla aglomeracji [...] - miasto [...]" (Projekt) wraz z dokumentacją. Beneficjent planując realizację projektu współfinansowanego ze środków funduszy strukturalnych określił zakres kosztów projektu, w szczególności tak zwanych kosztów kwalifikowalnych podlegających dofinansowaniu. Koszty kwalifikowalne, które podlegały dofinansowaniu zostały wykazane przez Beneficjenta we wniosku o dofinansowanie w części dotyczącej kwalifikowalności wydatków w pkt E7. Harmonogram rzeczowo-finansowy. W tej części wniosku Beneficjent wskazał VAT. Ponadto, w dalszej części wniosku Beneficjent złożył oświadczenie, że realizując Projekt nie może odzyskać w żaden sposób poniesionych kosztów VAT, którego wysokość określił w kategorii wydatków kwalifikowalnych wniosku, tj. w części E7. Organ zawarł [...]r. z Beneficjentem Umowę nr [...]o dofinansowanie Projektu (Umowa). W oparciu o Umowę oraz składane przez Beneficjenta wnioski o płatność rozliczające poniesione wydatki w ramach realizacji Projektu, IZ w okresie od 17 grudnia 2010 r. do 7 marca 2012 r. zatwierdziła do wypłaty, a następnie przekazała Beneficjentowi łącznie kwotę dofinansowania ze środków EFRR w wysokości: 2.701.272,14 zł. Zarząd wskazał na zapadły [...]r. wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz uchwałę NSA z [...]r. w przedmiocie prawa do odliczenia podatku naliczonego przez gminę z faktur zakupowych związanych z realizacją inwestycji, które zostały następnie przekazane do gminnego zakładu budżetowego i są przez niego wykorzystywane do sprzedaży opodatkowanej podatkiem od towarów i usług. W odpowiedzi na wezwanie organu Beneficjent w piśmie z [...]r. Beneficjent powiadomił, że [...] r. złożył korekty deklaracji VAT za 2011 r. wraz z wnioskiem o zwrot VAT. Organ podatkowy po przeprowadzeniu czynności sprawdzających [...]r. dokonał zapłaty na rzecz Gminy [...] wnioskowanego VAT wynikającego z faktur dotyczących realizacji ww. inwestycji otrzymanych w 2011 r. Kwota odzyskanego VAT przypadająca na koszty kwalifikowalne wyniosła 443.170,74 zł. Jednocześnie Beneficjent poinformował, że co do wydatków poniesionych w latach wcześniejszych nie ma możliwości odzyskania VAT z uwagi na upływ terminu przedawnienia, natomiast co do faktur otrzymanych w 2012 r. i kolejnych latach oznajmił, że planuje złożenie korekt wraz z wnioskami o zwrot VAT i po otrzymaniu zwrotu środków dokona odpowiedniego zwrotu części dofinansowania. Mając powyższe na uwadze [...] uznała VAT wynikający z faktur związanych z realizacją przedmiotowej inwestycji w wysokości 864.115,04 zł za niekwalifikowalny. Dofinansowanie w wysokości 194.590,80 zł od VAT z faktur związanych z realizacją inwestycji w wysokości 324.318,00 zł (faktury poniesione od 2007 do 2010 r., rozliczone we wnioskach o płatność nr [...],[...]), który jest niemożliwy do odzyskania przez Beneficjenta z organu podatkowego z uwagi na upływ terminu przedawnienia, nie podlega zwrotowi do [...]. Mając na uwadze, że Gmina skorzystała z prawa odzyskania VAT, składając [...] r. korekty deklaracji VAT wraz z wnioskiem o zwrot VAT za rok 2011, a w konsekwencji otrzymała [...] r. zwrot przedmiotowej kwoty VAT od wydatków poniesionych" na inwestycję w 2011 r., nie ulega wątpliwości, iż Gminie przysługiwało takie prawo także w kolejnych latach oraz że Gmina otrzymała z tytułu tych samych wydatków związanych z realizowanym Projektem zarówno refundację ze środków Unii Europejskiej jak również zgodnie ze złożoną deklaracją otrzymała zwrot VAT za 2011 r. Fakt czy Beneficjent skorzysta z możliwości odzyskania VAT za lata kolejne czy też nie, jest bez znaczenia, albowiem zaistnienie przesłanki umożliwiającej odzyskanie tego podatku wskazuje na możliwość podwójnego finansowania oraz na konieczność uznania go za wydatek niekwalifikowany w Projekcie. W związku z powyższym IZ uznała VAT z faktur związanych z realizacją inwestycji w wysokości 539.797,04 zł zrefundowany w ramach Projektu i możliwy do odzyskania za wydatek niekwalifikowalny. Z uwagi, że doszło do spełnienia przesłanki z art. 207 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 u.f.p. dofinansowanie wykorzystane z naruszeniem procedur oraz pobrane nienależnie w wysokości 323.878,22 zł podlegało procedurze odzyskania. W dniu [...] r. Beneficjent dokonał zwrotu na rachunek bankowy Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] kwoty w wysokości 265.902,44 zł tytułem zwrotu dofinansowania, z tytułu odzyskania VAT za 2011 r. W piśmie z [...] r. Beneficjent poinformował o kwocie zwrotu, przyporządkowując jednocześnie kwotę zwrotu do poszczególnych wniosków o płatność składanych i rozliczanych w trakcie realizacji Projektu, z zaznaczeniem, że środki te stanowią kwotę główną. W związku z tym, że Beneficjent nie dokonał [...]r. zwrotu wymaganej na dzień zwrotu kwoty głównej dofinansowania z EFRR wykorzystanego z naruszeniem procedur oraz pobranego nienależnie wraz z odsetkami IZ, na podstawie art. 67 u.f.p, stwierdzającego, że do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej, dokonała stosownego przeliczenia w oparciu art. 62 § 1 tejże ustawy oraz art. 55 § 2 mając jednocześnie na uwadze pismo Beneficjenta z [...]r. wskazujące kwoty zwrotu w podziale na poszczególne wnioski o płatność. W związku z powyższym na poczet spłaty kwoty głównej dofinansowania wykorzystanego z naruszeniem procedur oraz pobranego nienależnie [...] zaliczyła kwotę w wysokości 179.543,89 zł, natomiast na poczet odsetek w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych kwotę w wysokości 86.358,55 zł. Do zwrotu w ramach ww. wniosków o płatność pozostała kwota dofinansowania pobranego nienależnie VAT od kosztów poniesionych w 2011 r. w wysokości 86.358,55 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi o dnia przekazania do dnia zwrotu. Ponadto do zwrotu pozostała również kwota dofinansowania wykorzystanego z naruszeniem procedur oraz pobranego nienależnie VAT od kosztów poniesionych w 2012 r. Instytucja Zarządzająca pismem z [...] r. poinformowała Beneficjenta o wysokości kosztów uznanych za niekwalifikowalne oraz odniosła się do kwestii odsetek wskazując, że podstawę zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich stanowią przepisy art. 207 ust. 1 pkt 1-3 u.f.p., który nierozerwalnie łączy pojęcie kwoty głównej (w tym przypadku kwoty dofinansowania niekwalifikowalnego VAT) z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania dofinansowania. A zatem do naliczenia odsetek IZ zobligowana jest aktem prawa powszechnie obowiązującego (art. 207 ust. 1 u.f.p.), a co za tym idzie IZ nie ma możliwości odstąpienia od naliczania odsetek w analizowanej sprawie. W dniu [...]r. Beneficjent dokonał zwrotu na rachunek bankowy Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] kwoty w wysokości 57.975,78 zł tytułem zwrotu dofinansowania ze środków EFRR w ramach projektu nr [...]z tytułu odzyskania VAT za 2012 r. W piśmie z [...]r. W związku z tym, że Beneficjent [...]. nie dokonał zwrotu wymaganej na dzień zwrotu kwoty głównej dofinansowania z EFRR wykorzystanego z naruszeniem procedur oraz pobranego nienależnie wskazanej w piśmie z [...]r. wraz z odsetkami, [...] dokonała stosownego przeliczenia w oparciu art. 62 § 1 oraz art. 55 § 2 Ordynacja podatkowa,. W związku ze zmianą stanu faktycznego w sprawie [...] pismem z [...]r. poinformowała Beneficjenta, że do zwrotu w ramach przedmiotowego Projektu pozostaje dofinansowanie z EFRR wykorzystane z naruszeniem procedur oraz pobrane nienależnie w łącznej wysokości 102.518,67 zł wraz z odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych. Zdaniem organu w związku z wejściem w życie 1 października 2016 r. ustawy z 5 września 2016 r. o szczególnych zasadach rozliczeń podatku od towarów i usług oraz dokonywania zwrotu środków publicznych przeznaczonych na realizację projektów finansowanych z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej lub od państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu przez jednostki samorządu terytorialnego (Dz.U.2016r.1454) (zwana dalej "ustawą o szczególnych zasadach rozliczeń VAT") zaistniała konieczność ponownego ustalenia okresu odsetkowego w stosunku do kwoty dofinansowania z EFRR wykorzystanej z naruszeniem procedur oraz pobranej nienależnie pozostałej do spłaty po przeliczeniu dokonanym w oparciu art. 62 § 1 oraz art. 55 § 2 działu III Ordynacji podatkowej, której wysokość została wskazana w piśmie z 13 kwietnia 2016 r. W piśmie z 18 października 2016 r., w którym strona wskazała, że w świetle obecnych przepisów Gmina przed 1 października 2016 r. dokonała odliczenia VAT podlegającego dofinansowaniu i dokonała jego zwrotu na konto IZ, wobec czego nie jest obowiązana do zwrotu jakichkolwiek odsetek. Zdaniem strony konieczność zapłaty odsetek została przewidziana wyłącznie dla sytuacji dokonania odliczenia VAT przed 1 października 2016 r. Gmina dokonała odliczenia VAT podlegającego dofinansowaniu i dokonała jego zwrotu na konto IZ, wobec czego nie jest obowiązana do zwrotu jakichkolwiek odsetek. W przypadku zwrotu odpowiedniej części odzyskanego VAT przed dniem wejścia w życie ustawy odsetki są nienależne, albowiem taka sytuacja nie została przewidziana w § 18 ust. 2 ustawy o szczególnych zasadach rozliczeń VAT. W dniu 24 października 2016 r. na rachunek bankowy IZ wpłynęły środki z Urzędu Miasta i Gminy [...] w wysokości 4933 zł, tytułem zwrotu odsetek od dofinansowania ze środków EFRR w ramach Projektu w związku z odzyskaniem VAT za 2011 r. i 2012 r. W piśmie z 24 października 2016 r., strona wskazała, że w związku ze zwrotem dofinansowania z tytułu odliczenia VAT naliczonego od nabycia towarów i usług, finansowanego ze środków europejskich nie jest obowiązana do zwrotu jakichkolwiek odsetek, jednak ze względów ostrożnościowych, gdyby ostatecznie okazało się, że jest zmuszona do ich zwrotu, dokonała zwrotu odsetek od zwróconego uprzednio dofinansowania obliczonych według metodologii wskazanej w ustawie o szczególnych zasadach rozliczeń VAT. W związku ze zmianą stanu faktycznego i prawnego w sprawie zwrotu dofinansowania z EFRR wykorzystanego z naruszeniem procedur oraz pobranego nienależnie, określonego w piśmie z 13 kwietnia 2016 r. IZ poinformowała stronę o dokonanym przeliczeniu kwoty zwrotu oraz pozostałej kwocie przypadającej do zwrotu oraz terminie naliczania odsetek. Ponadto IZ zwróciła uwagę, że proporcjonalne zaliczenie dokonanej wpłaty na poczet dofinansowania wykorzystanego z naruszeniem procedur oraz pobranego nienależnie oraz odsetek następuje z urzędu i jest niezależne od woli Beneficjenta. Zarząd wskazał, że podstawowym aktem prawnym regulującym zasady, sposób i tryb korzystania ze środków finansowych z Funduszy Strukturalnych i funduszu spójności jest Rozporządzenie Rady (WE) 1083/2006 z 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące EFRR, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz.U.L210 z 31.07.2006 r.). Zgodnie z art. 56 ust. 4 tego rozporządzenia zasady kwalifikowalności wydatków ustanawia się na poziomie krajowym, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w rozporządzeniach szczególnych dotyczących poszczególnych funduszy. Takim rozporządzeniem szczególnym jest Rozporządzenie Nr 1080/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 5 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1783/1999 (Dz.U. L 210 z 31.07.2006 r.). Podstawową zasadą udzielania wsparcia z funduszy unijnych jest zakaz tzw. podwójnego finansowania. Postanowienia przepisów dotyczących funduszy strukturalnych na lata 2007 - 2013, mówiące o zakazie współfinansowania z innego instrumentu wspólnotowego, zamieszczono w art. 54 pkt 5 Rozporządzenia Rady nr 1083/2006. Zgodnie z art. 57 tego rozporządzenia każdy projekt współfinansowany ze środków funduszy strukturalnych musi zachować trwałość przez okres 5 lat od daty finansowego zakończenia projektu. W związku z powyższym, w przypadku nabycia przez Beneficjenta (zarówno w trakcie realizacji jak i w okresie trwałości projektu) prawnej możliwości odzyskania VAT od wydatków kwalifikowanych, VAT stanowi koszt niekwalifikowany. Organ wyjaśnił, że jakkolwiek Rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 zostało od 1 stycznia 2014 r. uchylone przez art. 153 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z 17 grudnia 2013 r. to z mocy art. 152 ust. 1 stanowiącego przepis przejściowy, rozporządzenie nr 1303/2013 nie ma wpływu na kontynuację albo modyfikację, w tym całkowite lub częściowe anulowanie pomocy zatwierdzonej przez Komisje na mocy Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 lub wszelkich innych przepisów prawa mających zastosowanie do tej pomocy na dzień 31 grudnia 2013 r. Niniejsze rozporządzenie lub także inne przepisy prawa mające zastosowanie stosowane są nadal po 31 grudnia 2013 r. do tej pomocy lub do danych operacji aż do ich zamknięcia. Ustawa z 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U.2016.383 ze zm.) dalej "ustawa z.p.p.r." jest aktem prawnym odwołującym się do zasad zawartych w Rozporządzeniu Rady (WE) 1083/2006. W nawiązaniu do art. 56 ust. 4 ww. Rozporządzenia Rady oraz do art. 35 ust. 3 pkt 4 a ustawy z.p.p.r kwestie kwalifikowalności wydatków na poziomie krajowym zostały uregulowane przez Ministra Rozwoju Regionalnego w Krajowych wytycznych zgodnie, z którymi do wydatków niekwalifikowanych zaliczono m.in. VAT, który może zostać odzyskany w oparciu o przepisy krajowe, tj. ustawę o podatku od towarów i usług. Aby VAT był uznany za wydatek kwalifikowany musi być faktycznie poniesiony przez beneficjenta oraz beneficjent nie ma prawnej możliwości odzyskania VAT, przy czym możliwość odzyskania tego podatku rozpatrywać należy w świetle przepisów ustawy o VAT. W przypadku zrefundowania kosztów VAT ze środków funduszy strukturalnych lub Funduszu Spójności, a następnie odzyskanie tego podatku ze środków budżetu państwa w oparciu o ustawę z 11 marca 2004 r. o VAT dochodzi do niedozwolonego podwójnego finansowania. Odnosząc się do zarzutu o nienależnych odsetkach, organ stwierdził, że odsetki od kwoty należności głównej w przedmiotowym przypadku są należne. Z konstrukcji art. 207 u.f.p. wynika bowiem, że jeżeli wystąpi jedna z sytuacji opisanych w punktach 1-3 ustępu 1, w szczególności gdy okaże się, że środki wykorzystano z naruszeniem procedur i pobrano nienależnie, to środki te podlegają zwrotowi wraz z odsetkami. Przepis ten określając konsekwencje prawne wypełnienia dyspozycji normy prawnej (wystąpienia którejkolwiek z sytuacji opisanych w punktach 1-3 ustępu 1) nie uzależnia konsekwencji prawnych od sytuacji strony, jego woli, możliwości wpływu na wystąpienie tej okoliczności, zawinienia, itp. Nie można więc uznać, że w przypadku, gdy okoliczności wskazane w punktach 1-3 przepisu wystąpiły niezależnie od woli strony, to konsekwencje prawne winny być inne. Przy czym art. 207 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 u.f.p., nie przewiduje możliwości odstąpienia od naliczania odsetek, czy też naliczania ich za inny okres, niż wprost wskazany w niniejszym artykule. Organ w ramach prowadzonego postępowania nie może wbrew wyraźnemu brzmieniu umowy i ustawy odstąpić od naliczania odsetek, czy też przyjąć innej daty, która względem strony jest zasadna np. datę przekazania środków z urzędu skarbowego. Ustawa o szczególnych zasadach rozliczeń VAT, która weszła w życie 1 października 2016 r. wprowadziła zmiany sposobu rozliczeń VAT przez jednostki samorządu terytorialnego i przepisy regulujące zasady dokonywania przez jednostki samorządu terytorialnego korekt deklaracji za okres przed centralizacją. W zakresie rozliczeń VAT jako kosztu kwalifikowalnego ustawa przewiduje obowiązek zwrotu tych środków wraz z odsetkami liczonymi od dnia dokonania korekty. W ww. zapisach ustawy można znaleźć potwierdzenie prawidłowości rozwiązania przyjętego przez IZ (art. 17 ust. 1 i 2). Mając powyższe na uwadze, żądanie odsetek od kwoty należności głównej (w związku ze zmianą kwalifikowalności VAT i dokonaniem korekty deklaracji VAT) w przedmiotowym przypadku jest zasadne. Odnosząc się do zarzutu strony, że w trakcie realizacji umowy [...]nie zgłaszała wątpliwości w zakresie VAT, organ wskazał, że nie zgłaszał wątpliwości w zakresie VAT, albowiem nie miał ku temu podstaw. Pierwotnie VAT mógł stanowić koszt kwalifikowalny Projektu, jednakże ze względu na wyrok TSUE, uchwałę NSA i przede wszystkim faktyczny zwrot VAT z organu podatkowego sytuacja faktyczna i prawna Beneficjenta uległa zmianie. Podsumowują organ wskazał, że brzmienie art. 207 ust. 1 u.f.p. jest jednoznaczne, nie nasuwa żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Przy czym kwestia winy lub jej braku nie jest przesłanką decyzji o zwrocie środków na podstawie art. 207 ust 1 u.f.p. Sposób naliczenia odsetek został określony przez ustawodawcę w ustawie o szczególnych zasadach rozliczeń VAT. W związku z powyższym, co do środków zwróconych na mocy art. 17 ust. 5 pkt 1 ww. ustawy zastosowanie znalazły przepisy art. 207 ust. 1 pkt 1-3 u.f.p, natomiast do środków zwróconych na mocy art. 18 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach rozliczeń VAT zastosowano przepisy ust. 2 tego artykułu. Na powyższą decyzję Zarządu Gmina złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...]. Wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z 21 grudnia 2016 r. oraz umorzenie postępowania na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. Zarzuciła naruszenie: I. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 105 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy postępowanie w sprawie zwrotu dotacji pochodzącej ze środków unijnych było od początku bezprzedmiotowe; a to wyczerpuje przesłankę umorzenia postępowania przewidzianą treścią ww. przepisu; 2. art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji, w sytuacji gdy prawidłowe było uchylenie przedmiotowej decyzji i umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość; 3. art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego oraz jego dowolną ocenę i niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy w sytuacji, gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego, w tym w szczególności ze złożonego przez Skarżącą oświadczenia o kwalifikowalności VAT oraz interpretacji indywidualnej wprost wynika, że począwszy od dnia złożenia oświadczenia aż do faktycznego odzyskania przez skarżącą podatku naliczonego od wydatków poniesionych na inwestycję, nie miała prawnej możliwości odzyskania VAT, a co za tym idzie nie sposób uznać, że pobrane przez nią środki były pobrane nienależnie bądź niezgodnie z procedurą; 4. art. 6., art. 7., art. 8 oraz 9 K.p.a. w zw. z art. 14 k § 1 Ordynacji podatkowej poprzez obciążenie skarżącej negatywnymi konsekwencjami wynikającymi z niejasności przepisów prawa oraz niejednolitej jego wykładni dokonywanej przez organy administracji publicznej i uznanie, że skarżąca mimo dysponowania interpretacją indywidualną wskazującą na brak możliwości odzyskania VAT, pobrała środki nienależnie i niezgodnie z procedurą, o której mowa w art. 184 u.f.p.; II. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006 poprzez jego niezastosowanie w związku z art. 207 ust 1 pkt 2 i 3 u.f.p. w sytuacji gdy Beneficjent może być zobowiązany na podstawie art. 207 u.f.p. do zwrotu środków tylko wówczas, gdy na gruncie przepisów prawa UE można zidentyfikować nieprawidłowości, o których mowa we wskazanym rozporządzeniu; 2. art. 207 ust. 1 pkt 2 i 3, ust. 8 i ust. 9 pkt 1 w zw. z art. 169 ust. 3 u.f.p. poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że skarżąca pobrała środki przeznaczone na realizację programu finansowanego z udziałem środków europejskich nienależnie oraz wykorzystała z naruszeniem procedur, w sytuacji gdy skarżąca pobrała je zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz w wysokości i na warunkach określonych w umowie o dofinansowanie, co oznacza, że w niniejszej sprawie nie doszło do pobrania środków nienależnie czy z naruszeniem procedur, a co za tym idzie nie zostały spełnione przesłanki warunkujące wydanie decyzji w trybie art. 207 u.f.p., w zakresie zwrotu co do odsetek; 3. art. 18 ustawy o szczególnych zasadach rozliczeń VAT poprzez błędne zastosowanie i przyjęcie, że w niniejszej sprawie przedmiotowa ustawa ma zastosowanie, w sytuacji gdy skarżąca zwróciła całą wartość VAT sfinansowanego ze środków [...] na rachunek Urzędu [...] [...], stąd nie została spełniona przesłanka z ww. artykułu, polegająca na niedokonaniu zwrotu środków przeznaczonych na realizację projektów; 4. art. 55 Ordynacji podatkowej poprzez nieprawidłowe rozliczenie dokonanych przez skarżącą wpłat na poczet należności głównej oraz odsetek, w sytuacji gdy skarżąca nie jest obowiązana do zwrotu odsetek; 5. art. 207 ust 1 ufp i art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez ich niezastosowanie i niezbadanie sprawy w sposób zupełny pod względem formalnym i materialnym, co doprowadziło do sytuacji, że organ wydając zaskarżoną decyzję nie uwzględnił faktu, że zobowiązanie określone decyzją organu I instancji wygasło wskutek przedawnienia. W uzasadnieniu skarżąca zwróciła uwagę na interpretację pojęcia nieprawidłowości definiowane w art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006 art. 2 pkt 36 Rozporządzenia 1303/2013 i wskazała na wydane w tym zakresie wyroki NSA. W przedmiotowej sprawie skarżąca, która w momencie pobrania dotacji nie miała prawnej możliwości odliczania podatku naliczonego złożyła oświadczenia o kwalifikowalności VAT jako podatku niepodlegającego odliczeniu w sposób prawidłowy i zgodny z prawdą. W związku z powyższym środki europejskie zostały przez Gminę pobrane zgodnie z prawem i umową. Stąd nie ulega wątpliwości, że nie można tu mówić o powstaniu nieprawidłowości w rozumieniu rozporządzenia, a tym samym dotacja nie została pobrana nienależnie bowiem na dzień pobrania dotacji podatek naliczony stanowił koszt kwalifikowalny, a więc dotacja była pobrana we właściwej wysokości (wynikającej z zawartej z instytucją zarządzającą umowy). W ocenie skarżącej art. 207 u.f.p. mógłby mieć zastosowanie tylko w przypadku, gdyby Gmina odzyskała VAT z budżetu i go nie zwróciła IZ - wówczas byłby to przypadek wykorzystania dotacji z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184. W niniejszym stanie faktycznym Gmina niezwłocznie zwróciła uzyskany podatek. Stąd nie można mówić o naruszeniu procedur. Na potwierdzenie swojego stanowiska skarżąca wskazała na wyrok WSA w [...]z 9 lutego 2017 r. sygn. akt IV SA/Gl 250/16. Skarżąca wskazała ponadto na cywilnoprawny charakter Umowy i wynikających z niej należności. W związku z tym, postanowienia Umowy i jej stosowanie muszą być bezwzględnie zgodne z przepisami i zasadami Kodeksu cywilnego. Uwzględniając orzecznictwo oraz praktykę należy zastanowić się nad oceną treści Umowy i stanu faktycznego w świetle zasady prawa cywilnego wyrażonej w art. 5 K.c. Gmina jako beneficjent nie może ponosić negatywnych konsekwencji na skutek rozliczania dotacji i składania oświadczeń, które były prawidłowe w świetle obowiązującej w danym czasie wykładni i praktyki organów podatkowych, sadów administracyjnych i praktyki IZ. W ocenie Gminy przyjęcie przeciwnego stanowiska, oznaczałoby działanie niezgodne z zasadą z art. 5 K.c. W dalszej kolejności skarżąca argumentowała, że w niniejszym stanie faktycznym działanie Gminy, która nie mogła przewidzieć, iż 1 października 2016 r. wejdzie ustawa, regulująca te kwestie, nie można zakwalifikować jako świadome i celowo naruszające obowiązujące reguły. Dodatkowo podniosła, że ustawodawca w ustawie o szczególnych zasadach rozliczeń VAT uregulował kwestie zwrotu dofinansowania na skutek zmiany kwalifikowalności podatku VAT w związku z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości, wskazując na dwie sytuacje zaistniałe po 1 października 2016 r. uregulowane w art. 17 i art. 18 tej ustawy. Podkreśliła, że do skarżącej nie mają zastosowania ww. przepisy, ponieważ niezwłocznie wpłaciła otrzymane środki na konto organu. Ustawodawca jednoznacznie wskazał w art. 18, że obejmuje sankcją tylko takie jednostki, które otrzymały zwrot przed dniem wejścia omawianej ustawy, zaś nie przekazały go do organu. Z uwagi na powyższe a contrario skoro ustawodawca w ustawie centralizacyjnej (jako lex specialis) nie uregulował kwestii jednostki, która niezwłocznie zwróciła przed 1 października 2016 r. uzyskane środki z organu podatkowego, to nadmiernym byłoby karanie taką jednostkę sankcją przewidzianą w art. 207 ust 1 u.f.p. Ponadto z uwagi na fakt, że skarżąca kwestionuje zasadność zwrotu odsetek, nie zgadza się z zastosowaniem art. 55 Ordynacji podatkowej. Organ więc nieprawidłowo rozliczył dokonane przez skarżącą wpłaty na poczet należności głównej oraz odsetek, ponieważ skarżąca nie jest obowiązana do zwrotu odsetek. Uzasadniając zarzut przedawnienia skarżąca wskazała, że ustawa o finansach publicznych nie zawiera regulacji związanych z przedawnieniem prawa zwrotu środków. W tym zkresie zastosowanie znajduje zatem art. 67 u.f.p. zgodnie, z którym do spraw dotyczących należności objętych decyzją stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w części formalnej i odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej, co oznacza że do środków pochodzących z dotacji, kwalifikujących się po niepodatkowe należności budżetowe stosować należy regulacje prawa materialnego zawarte w Ordynacji piątkowej. Takim przepisem jest art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej. Kwestia przedawnienia, w szczególności jego termin wiąże się ze sposobem powstawania zobowiązania i związanym z tym charakterem decyzji wydawanej przez organ administracji publicznej. Decyzja wydana na podstawie art. 207 u.f.p. ma charakter deklaratoryjny a to z kolei oznacza, że prawo organu do ostatecznego określenia wysokości zobowiązania mającego źródło w obowiązku określonym w art. 207 u.f.p. przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku, w którym środki te zostały przyznane. Deklaratoryjny charakter decyzji potwierdzają orzeczenia sądów. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem za dzień udzielenia dotacji uznać należy dzień jej przyznania, a więc zawarcia umowy, a nie datę przekazania środków. Skoro zatem organ uznał, że skarżąca pobrała środki finansowe w nadmiernej wysokości i nie była uprawniona do wykazywania podatku VAT jako wydatku kwalifikowanego, to tym samym uznał, że przesłanka do zwrotu przekazanych środków istniała już w chwili zawarcia Umowy, a zatem z tą datą powstał obowiązek zwrotu części dofinansowania. Biorąc to pod uwagę przyjąć należy, że decyzja ostateczna określająca wysokość zobowiązania, powstającego jak w tym przypadku z mocy prawa, powinna być wydana najpóźniej do 31 grudnia 2015 r. Tymczasem, decyzja ostateczna, podlegająca zaskarżeniu niniejszą skargą, wydana została 1 marca 2017 r. W tym czasie upłynął już 5 letni termin przedawnienia, a zatem zobowiązanie wygasło. Uzasadniając zarzuty naruszenia przepisów postępowania skarżąca wskazała, że w stanie faktycznym sprawy w związku z faktem, iż nie doszło do nieprawidłowości w rozumieniu przepisów unijnych postępowanie w sprawie zwrotu dotacji pochodzącej ze środków unijnych było od początku bezprzedmiotowe, a to wyczerpuje przesłankę umorzenia postępowania przewidzianą treścią art. 105 K.p.a. Skarżąca wskazała, że w aktach sprawy znajduje się zarówno Umowa, jak i wniosek Gminy o dofinansowanie, w tym również złożone przez nią oświadczenie o kwalifikowalności VAT oraz interpretacja indywidualna przepisów prawa podatkowego z 23 lutego 2011 r. Organ w toku postępowania zobligowany był do wyczerpującego rozpatrzenia tego materiału dowodowego. Tymczasem organ ten ograniczył się jedynie do jego zebrania. Organ posiadał również wiedzę o uzyskanej przez Gminę interpretacji indywidualnej, w której wprost wskazano na brak możliwości odliczenia przez Gminę podatku VAT naliczonego od wydatków poniesionych na inwestycję. Organ nie wziął pod uwagę faktu, że w świetle powyższego Gmina nie miała podstaw do uznania, że VAT naliczony od ww. wydatków może podlegać odliczeniu, a co za tym idzie nie sposób było uznać, że złożone przez nią oświadczenie o kwalifikowalności VAT jest nieprawidłowe. Dokonanie oceny wyników postępowania dowodowego z pominięciem wskazanych na wstępie zasad skarżąca uznała za wadliwe i w konsekwencji prowadzące do dokonania, przez organ dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów. Skarżąca zarzuciła ponadto, że organ w niniejszej sprawie nie dokonał łącznej oceny wszystkich dowodów, lecz ograniczył się jedynie do ostatecznego rozstrzygnięcia kwestii możliwości odzyskania VAT, pomijając fakt, iż począwszy od daty złożenia wniosku o dofinansowanie,- aż do odzyskania podatku naliczonego z właściwego urzędu skarbowego, Gmina pozostawała w potwierdzonym interpretacją indywidualną przeświadczeniu o braku prawa do odzyskania VAT, a tym samym o prawidłowości świadczenia o kwalifikowalności tego wydatku. Uzasadniając zarzut naruszenia zasady zaufania do organów państwa strona wskazała, że w myśl tej zasady nie można przerzucać na podatnika błędów lub uchybień spełnionych przez samego prawodawcę - niejasność przepisów, jak i przez organ podatkowy – niewłaściwa ich interpretacja. Podniosła, że złożyła pierwotnie oświadczenie o kwalifikowalności VAT do IZ zgodnie ze stanowiskiem organów podatkowych. Złożone przez Gminę oświadczenie było oparte bowiem na najlepszej wiedzy Gminy w ramach działania w zaufaniu do organów podatkowych. W ocenie skarżącej niejednolita wykładnia przedmiotowych przepisów oraz zmiana stanowiska organów powinna być nie tylko postrzegana w kontekście wymogu rozstrzygania wątpliwości na korzyść jednostki, ale również nie powinna powodować szkody po stronie skarżącej. Tymczasem szkodę taką skarżąca poniosła bowiem IZ uznała, że w rezultacie skarżąca od samego początku miała prawo odzyskania VAT, co oznacza, że wydatek w tym zakresie, wbrew oświadczeniu skarżącej, nigdy nie był wydatkiem kwalifikowanym, a co za tym idzie podlegał zwrotowi. Szkodą skarżącej jest zatem kwota, którą zapłaciła IZ tytułem odsetek liczonych od pierwotnej daty przekazania środków. Organy powinny były zatem czuwać nad tym, aby strona postępowania nie poniosła szkody z powodu nieznajomości czy niejasności prawa i w tym właśnie celu powinny udzielać niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. W odpowiedzi na skargę Zarząd uznał zarzuty skargi za nieuzasadnione, podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutu przedawnienia wskazał, że kwestię tę reguluje przepis szczególny, tj. art. 3 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE, EUROATOM) nr 2988 z 18 grudnia 1995 r. W piśmie procesowym z 26 maja 2017 r., skarżąca wskazała na niekonsekwencję organu, który stoi na stanowisku, że termin przedawnienia upływa z końcem roku kalendarzowego, w którym upłynął 14-dniowy termin po doręczeniu decyzji na podstawie art. 207 u.f.p., jednocześnie licząc odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych od dnia, co do zasady przekazania dofinansowania. Organ więc wskazuje na różne daty momentu przekształcenia się zobowiązania w zaległość podatkową, w zależności od okoliczności, które są korzystniejsze dla organu. Zdaniem strony z uwagi na powyższe skoro organ uznał, że skarżąca pobrała środki finansowe nienależnie i niezgodnie z procedurą, o której mowa w art. 184 u.f.p., to tym samym uznał, że przesłanka do zwrotu przekazanych środków istniała już w chwili zawarcia umowy, a zatem z tą datą powstał obowiązek zwrotu części dofinansowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U.2016.1066) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. 2016.718 ze zm.), określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany, co do zasady, zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Realizując wyżej określone granice kontroli, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Stan faktyczny ustalony przez organy znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Dlatego ustalenia te Sąd w całości podziela, uznając je za niewadliwe. W sprawie poza sporem jest, że skarżąca otrzymała dofinansowanie na realizację projektu "Budowa kanalizacji sanitarnej z przykanalikami wraz z pompowniami ścieków i ich zasilaniem energetycznym dla aglomeracji [...] - miasto [...]" w [...]r. Wnioskując o dofinansowanie w formie refundacji części wydatków Gmina przedstawiała VAT jako wydatek/koszt kwalifikowalny w całości, tj. taki, którego stosownie do definicji zawartej w części II B pkt 22 Podręcznika kwalifikowalności wydatków, nie ma możliwości odzyskać. W zawartej Umowie o zobowiązała się do realizacji projektu w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami prawa i procedurami w ramach [...] 2007-2013, zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie, z uwzględnieniem, że w sprawach nieuregulowanych Umową znajduje zastosowanie ustawa o VAT. Gmina złożyła oświadczenie, że nie następuje podwójne finansowanie (§ 8 Umowy), oraz zobowiązała się do zwrotu środków odpowiednio w całości lub w części wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, jeżeli zostanie stwierdzone, że wykorzystała całość lub część dofinansowania niezgodnie z przeznaczeniem, bez zachowania obowiązujących przepisów prawa, lub pobrała całość lub część dofinansowania w sposób nienależny lub w nadmiernej wysokości (§ 7 Umowy o dofinansowanie). Bezsporne jest też, że Gmina odzyskała podatek VAT związany z realizowaną inwestycją, a będący kosztem kwalifikowalnym objętym dofinansowaniem oraz że środki odpowiadającej zrefundowanemu podatkowi zwróciła Instytucji Zarządzającej. Spór w sprawie dotyczy zasadności obciążenia Gminy odsetkami, wobec uznania wydatku na VAT poniesionego w ramach realizowanego przez skarżącą Projektu, za wydatek niekwalifikowalny. Zdaniem skarżącej, mimo, że odzyskany faktycznie VAT jest wydatkiem niekwalifikowalnym, brak było podstaw obciążenia Gminy obowiązkiem zapłaty odsetek, ponadto ewentualne zobowiązanie z tego tytułu uległo przedawnieniu zgodnie z art. 70 Ordynacji podatkowej. Zdaniem organu możliwość odzyskania VAT, a tym bardziej jego faktyczne odzyskanie przesądza o uznaniu za wydatek niekwalifikowalny i obliguje Instytucję Zarządzającą do orzeczenia o jego zwrocie wraz z odsetkami. Najdalej idącym zarzutem jest zarzut przedawnienia, podniesiony przez skarżącą na etapie postępowania sądowego, przy czym osią sporu pomiędzy stronami jest moment, od którego bieg terminu winien być liczony. W ocenie organu, datą powstania zobowiązania, a tym samym momentem początkowym biegu terminu przedawnienia jest data faktycznego zwrotu podatku na rzecz Gminy przez urząd skarbowy. Zdaniem skarżącej, skoro według organu skarżąca pobrała środki finansowe nienależnie i niezgodnie z procedurą, przesłanka do zwrotu przekazanych środków istniała już w chwili zawarcia umowy, a zatem z tą datą powstał obowiązek zwrotu części dofinansowania i od daty zawarcia umowy rozpoczął się bieg terminu przedawnienia. Ustawa o finansach publicznych nie zawiera regulacji związanych przedawnieniem prawa zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich. Zgodnie z przepisem art. 67 u.f.p. do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III ustawy Ordynacja podatkowa. Należy zauważyć, że przepis art. 67 u.f.p. odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów działu III Ordynacji podatkowej. Odpowiednie stosowanie oznacza szeroki wachlarz możliwości, poczynając od stosowania wprost przepisów, których dotyczy odesłanie, poprzez stosowanie tych przepisów z pewnymi modyfikacjami, aż do całkowitego wykluczenia stosowania regulacji objętych odesłaniem. W ocenie Sądu przepisów działu III Ordynacji podatkowej w zakresie regulującym terminy przedawnienia nie stosuje się w przedmiotowej sprawie z uwagi na przepis szczególny, tj. Rozporządzenie Rady (WE, [...]) Nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U.UE.L.1995.312.1). Przepis art. 3 ust. 1 tego rozporządzenia przewiduje jako zasadę czteroletni okres przedawnienia liczony od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w art. 1 ust. 1, z tym, że w przypadku nieprawidłowości ciągłych lub powtarzających się okres przedawnienia biegnie od dnia w którym nieprawidłowość ustała. Jednocześnie przepis wyznacza ostateczny moment okresu przedawnienia, którym jest w przypadku programów wieloletnich, moment ostatecznego zakończenia programu. Przerwanie okresu przedawnienia jest spowodowane przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości. Po każdym przerwaniu okres przedawnienia biegnie na nowo. Ustawa o finansach publicznych w art. 207 ust. 1 nie używa terminu nieprawidłowości lecz terminów: wykorzystanie niezgodnie z przeznaczeniem, wykorzystanie z naruszeniem procedur, pobranie nienależnie lub w nadmiernej wysokości. Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku NSA z 18 maja 2017 r. sygn. akt II GSK 4503/16 (dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl), że zastosowane nazewnictwo nie zmienia faktu, że zdarzenia określone w art. 207 ust. 1 u.f.p. są działaniami podejmowanymi na rachunek budżetu Unii, w celu usuwania nieprawidłowości w rozumieniu art. 1 rozporządzenia nr 2988/95, skutkiem czego są to działania podejmowane w zakresie tego rozporządzenia. Są zatem częścią tej samej dyspozycji gwarantującej dobre zarządzanie funduszami Unii i ochronę jej interesów finansowych, a konsekwentnie, terminy użyte w art. 207 ust. 1 pkt 1-3 u.f.p. powinny być interpretowane w sposób jednolity z pojęciem "nieprawidłowości" w rozumieniu art. 1 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95, jak też art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006. Wobec powyższego, koniecznym warunkiem dla dochodzenia zwrotu nienależnie pobranych środków jest wystąpienie nieprawidłowości. Stosownie do art. 7 ust. 1 lit. d Rozporządzenia 1080/2006 nie jest kwalifikowany do wsparcia z EFRR podlegający zwrotowi podatek od towarów i usług. Unormowanie to stanowi realizację podstawowej zasady udzielania wsparcia z funduszy unijnych, tj. zasady zakazu podwójnego finansowania. W przypadku zrefundowania kosztów VAT ze środków funduszy strukturalnych lub Funduszu Spójności, a następnie odzyskania tego podatku ze środków budżetu państwa w oparciu o ustawę o VAT dochodzi do niedozwolonego podwójnego finansowania, a tym samym nieprawidłowości w rozumieniu w rozumieniu art. 1 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95, jak też art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006, który rodzi obowiązek zwrotu nienależnie pobranego dofinansowania. Skarżąca wnioskując o przyznanie dofinansowania, zawierając umowę wskazała VAT jako wydatek kwalifikowalny, posiadała interpretacje podatkowe, a ponadto stanowisko Gminy przyjęte w tym zakresie miało swoje umocowanie w znacznej ilości rozstrzygnięć organów podatkowych i orzecznictwie sądów administracyjnych. W ocenie Sądu, w tej sytuacji samo zawarcie umowy i wypłacenie środków nie dawało organowi podstaw do zakwestionowania VAT jako wydatku kwalifikowalnego jak również brak jest podstaw do przyjęcia, że od daty zawarcia umowy ciążył na beneficjencie obowiązek jego zwrotu. Dopiero złożenie przez Gminę korekty deklaracji spowodowało, że Gmina wycofała się z deklaracji o niemożności odzyskania VAT i stworzyło możliwość podwójnego finansowania. Faktyczne odzyskanie podatku VAT finansowanego ze środków pomocowych i wskazanego w umowie jako koszt kwalifikowalny spowodowało, że wydatek został sfinansowany z innego źródła. Od tej daty wydatek jako podwójnie finansowany ma cechę nieprawidłowości, o której mowa w art. 2 pkt 7 i art. 98 ust. 2 rozporządzenia nr 1083/2006, która daje podstawę do dochodzenia zwrotu. Nie można zatem uznać, jak chce skarżąca, że początkiem biegu terminu przedawnienia było zawarcie Umowy o dofinansowanie Projektu, skoro w tym momencie VAT nie był podwójnie finansowany zarówno ze Skarbu Państwa jak i środków unijnych. To, że przepisy ustawy o VAT pozwalają na dokonanie korekty VAT i takiej korekty podatnik dokonuje w okresie wyznaczonym przez przepisy prawa podatkowego nie może wprost przekładać się na ustalenie, że w rozpatrywanym stanie faktycznym już w dacie zawarcia Umowy na beneficjencie ciążył obowiązek zwrotu dofinansowania w części odpowiadającej VAT. Zwrot środków dofinansowania oraz korekta deklaracji i w konsekwencji zwrot VAT na rachunek podatnika oparte są na odrębnych podstawach prawnych - ustawie o finansach publicznych oraz ustawie o podatku od towarów i usług. Są to odrębne reżimy prawne. Wobec powyższego zdarzeniem, od którego należy liczyć rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia do zwrotu części dofinansowania jest dzień złożenia korekty deklaracji z wnioskiem o zwrot VAT. Jak wskazano wyżej przepis art. 3 ust. 1 rozporządzenia wyznacza ostateczny moment okresu przedawnienia, którym jest w przypadku programów wieloletnich, moment ostatecznego zakończenia programu. Regionalny Program Operacyjny Województwa na lata 2007 -2013 jest programem wieloletnim, stąd uznać należy na mocy wskazanego przepisu, że okres przedawnienia w każdym przypadku biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu. Sprawę zakończenia programu reguluje m. in. decyzja Komisji zmieniającej decyzję C(2013)1573 w sprawie zatwierdzenia wytycznych dotyczących zamknięcia programów operacyjnych przyjętych do celów pomocy z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego i Funduszu Spójności (2007-2013). Zgodnie z ww. zaleceniami wszystkie dokumenty zamknięcia należy złożyć do dnia 31 marca 2017 r., jak określono w art. 89 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999. Oznacza to, że dacie wydania decyzji przez Instytucję Zarządzającą, po ponownym rozpatrzeniu sprawy nie upłynął termin wyznaczony dla ostatecznego zakończenia programu. Należy też mieć na uwadze, że złożone dokumenty będą przez Komisje przed zamknięciem programu weryfikowane. Z powyższych względów zarzut przedawnienia nie jest uzasadniony. W ocenie Sądu należy podzielić stanowisko organu w przedmiocie obciążenia skarżącej odsetkami w sytuacji ustalenia wydatku na VAT poniesionego w związku z realizacją Projektu za wydatek niekwalifikowalny. Przepisy ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju ustanawiają szczegółowe regulacje w zakresie przyznawania środków z funduszy europejskich. W przepisach tych znajdują wyraz zasady określone w rozporządzeniu nr 1083/2006, w ramach poszczególnych programów operacyjnych, ustanowienie systemu zarządzania i kontroli, szczegółowe określenie zadań i funkcji Instytucji Zarządzających. W treści art. 26 ust. 1 ustawy z.p.p.r., określono zadania instytucji zarządzającej, m.in. takie jak określenie kryteriów kwalifikowalności wydatków objętych dofinansowaniem w ramach programu operacyjnego (art. 26 ust. 1 pkt 6), jak też odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi (art. 26 ust. 1 pkt 15). Na system realizacji regionalnego programu operacyjnego składa się przygotowany przez Instytucję Zarządzającą na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 6 ustawy z.p.p.r. Podręcznik kwalifikowalności, który wiąże stronę tak na etapie procedury konkursowej jak i podczas realizacji projektu stosownie do postanowień Umowy o dofinansowanie. Podręcznik kwalifikowalności wydatków zawiera unormowanie kwestii podwójnego finansowania, które oznacza niedozwolone zrefundowanie całkowite lub częściowe danego wydatku dwa razy ze środków publicznych – wspólnotowych lub i krajowych. Wskazuje, że podwójnym finansowaniem jest między innymi zrefundowanie kosztów VAT ze środków funduszów strukturalnych, a następnie odzyskanie tego podatku ze środków budżetu państwa w oparciu o ustawę o podatku od towarów i usług. Zapis ten stanowi konsekwencję postanowień art. 7 ust. 1 Rozporządzenia 1080/2006, który określa jakie wydatki nie mogą być kwalifikowane na poziomie krajowym do wsparcia w ramach EFRR. Stosownie do art. 7 ust. 1 lit. d tego rozporządzenia nie jest kwalifikowany do wsparcia z EFRR podlegający zwrotowi podatek od towarów i usług. Powyższe unormowanie stanowi realizację podstawowej zasady udzielania wsparcia z funduszy unijnych, tj. zasady zakazu podwójnego finansowania. Zgodnie bowiem z art. 54 ust. 5 Rozporządzenia 1083/2006 wydatki współfinansowane z funduszy nie otrzymują pomocy z innego wspólnotowego instrumentu finansowego, a Instytucja Zarządzająca ma zapewnić prowadzenie weryfikacji eliminujących możliwość równoległego finansowania wydatków z innych programów wspólnotowych lub krajowych lub w ramach innych okresów programowania (art. 13 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1828/2006 z 8 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania Rozporządzenia nr 1083/2006). W przypadku zrefundowania kosztów VAT ze środków funduszy strukturalnych lub Funduszu Spójności, a następnie odzyskania tego podatku ze środków budżetu państwa w oparciu o ustawę o VAT dochodzi do niedozwolonego podwójnego finansowania. Ustawa o finansach publicznych ustanawia zasady wydatkowania środków publicznych, w tym środków z funduszy europejskich. W myśl art. 184 tej ustawy wydatki związane z realizacją programów i projektów z ww. środków są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Stosownie zaś do art. 206 u.f.p. szczegółowe warunki dofinansowania projektu określa umowa o dofinansowanie, o której mowa w art. 26 ust. 1 pkt 5 ustawy z.p.p.r. Zgodnie z art. 207 ust. 1 u.f.p. w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są: wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem; wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184; pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości – podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji o zwrocie. Beneficjenci mają zatem obowiązek zrealizować i rozliczyć swój projekt według zasad określonych w umowie o dofinansowanie. Sąd podziela stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2014 r. sygn. akt II GSK 1546/12 (dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl), "że przez "inne procedury obowiązujące przy wykorzystaniu środków europejskich", o których mowa w art. 184 w związku z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., rozumieć należy również postanowienia umowy o dofinansowanie naruszenie, których aktualizuje obowiązek zwrotu przyznanych środków. W związku z powyższym nie może budzić wątpliwości, że w przypadku, gdy podatek VAT, wskazany w umowie jako koszt kwalifikowalny, dofinansowany ze środków pomocowych został przez Gminę odzyskany, zasadnie organ uznał ten wydatek za niekwalifikowalny podlegający zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania środków. Wbrew zarzutom skargi organ rozpatrując sprawę o zwrot środków dotacji na podstawie art. 207 u.f.p. jednoznacznie wyjaśnił w czym upatruje nieprawidłowości przedstawiając stosowną argumentację w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd podziela stanowisko, że wydatek objęty wnioskiem o dofinansowanie ze środków unijnych, który w momencie zawierania stosownej umowy był uznawany za kwalifikowalny (o czym przesądzała dominująca wykładnia przepisów prawa), ma cechę nieprawidłowości, o której mowa w art. 2 pkt 7 i art. 98 ust. 2 rozporządzenia nr 1083/2006, w sytuacji gdy wskutek późniejszej zmiany wykładni prawa, wydatek ten został sfinansowany z innych źródeł. Skarżąca zarzuca, że brak było podstaw do przyjęcia, ze ciąży na niej obowiązek zwrotu pobranych środków powiększonych o odsetki skoro zwróciła środki w wysokości odpowiadającej zrefundowanemu podatkowi zaś pobierając środki w wysokości i na warunkach określonych w Umowie działała zgodnie z wykładnią przepisów podatkowych dokonywaną przez organy podatkowe, co potwierdza wydana na jej wniosek indywidualna interpretacja przepisów prawa podatkowego. Stanowisko skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Szczególny charakter umowy zawartej między właściwą Instytucją Zarządzająca, a beneficjentem pomocy finansowej ze środków funduszy europejskich powoduje, że odpowiedzialność za wystąpienie okoliczności skutkujących obowiązkiem zwrotu środków opiera się na obiektywnych kryteriach niewypełnienia wszystkich warunków umowy. Nie ma znaczenia to, czy można beneficjentowi przypisać bezpośrednio winę z tytułu zaistniałych zdarzeń, czy przyczyny skutkujące obowiązkiem zwrotu były zależne od beneficjenta. Sąd podziela argumentację organu, że w razie stwierdzenia wystąpienia przesłanek z art. 207 u.f.p. organ nie bada winy czy też zamiaru beneficjenta, jego dobrej bądź złej wiary. W ustawie nie przewidziano żadnych okoliczności – wystąpienia winy lub jej rodzaju czy też zakresu udziału podmiotów trzecich w powstaniu sytuacji prowadzących do zwrotu środków. Beneficjent podpisując umowę o dofinansowanie projektu otrzymał bezzwrotną pomoc, pod warunkiem zrealizowania określonych w niej warunków. Zgodnie z art. 207 u.f.p "sankcją" za ich niezachowanie jest zwrot środków pobranych nienależnie, wraz z odsetkami (por. wyrok WSA w [...] z dnia 17 grudnia 2015 r. sygn. akt I SA/Ol 723/15, dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl) Faktyczne odzyskanie zrefundowanego VAT powoduje, ze środki te stają się środkami pobranymi nienależnie. Już samo zaistnienie możliwości odzyskania VAT wskazuje na możliwość podwójnego finansowania oraz konieczność uznania za wydatek niekwalifikowalny (por. wyrok WSA w [...] z 25 czerwca 2015 r. sygn. akt I SA/Ke 146/15, wyrok NSA z 23 maja 2017 r. sygn. akt II GSK 3375/15 dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Konieczność zapłaty odsetek od zwracanej kwoty, liczonych od dnia przekazania środków, wynika nie tylko z art. 207 ust.1 u.f.p., ale także z § 7 ust 1 Umowy. Zauważyć należy, że w § 8 ust. 1 Umowy beneficjent oświadczył, że w przypadku Projektu (...) nie następuje podwójne finansowanie. Podwójnym finansowaniem zgodnie z Krajowymi wytycznymi kwalifikowania wydatków w ramach funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności w okresie programowania 2007-2013 jest w szczególności (...) zrefundowanie kosztów podatku VAT ze środków funduszy strukturalnych lub Funduszu Spójności, a następnie odzyskanie tego podatku ze środków budżetu państwa w oparciu o ustawę o VAT. Postanowienia umowy mają swoje umocowanie w przepisach prawa unijnego, w zakresie kryteriów kwalifikowalności wydatków, w tym VAT, są jasne i nie wymagają dodatkowej interpretacji. Treść podpisanej przez skarżącą umowy o dofinansowanie jednoznacznie określa konsekwencje uznania wydatku za niekwalifikowany. Z powyższego wynika, że nie może mieć znaczenia dla oceny eksponowany przez skarżącą fakt, że składając wniosek o dofinansowanie oraz oświadczenia dotyczące kwalifikowalności VAT Gmina dysponowała interpretacją indywidualną wydaną na jej wniosek w przedmiocie prawa do odliczenia podatku, że w zakresie prawa do odliczenia VAT brak było jednolitej wykładni. Należy wyjaśnić, że interpretacja indywidualna chroni podatnika wyłącznie w stosunkach z organami podatkowymi i organami kontroli skarbowej, co wynika wprost z do art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej, gdyż przedmiotem interpretacji mogą być jedynie przepisy prawa podatkowego. Ponadto istotne znaczenie dla stanowiska organu dokonującego interpretacji ma stan faktyczny podany we wniosku o jej wydanie. Składając wniosek o interpretację Gmina twierdziła, że wykonuje zadania nałożone na nią przez ustawodawcę na podstawie ustawy o samorządzie gminnym z zakresu zadań publicznych, poniesione przez nią wydatki związane z realizacją projektu nie mają lub nie będą miały związku z czynnościami opodatkowanymi. Wskazany stan faktyczny był podstawą do rozważań organu interpretacyjnego. Gmina, występując do organu podatkowego z korektą i wnioskiem o zwrot podatku, zmieniła prezentowane we wniosku o interpretację stanowisko, wskazując, że jest podatnikiem, który poniósł wydatki związane z czynnościami opodatkowanymi w tych latach. W ocenie Sądu, nie jest też zasadny zarzut naruszenia art. 6, art. 7 art. 8 art. 9 K.p.a. w zw. z art. 14 k Ordynacji podatkowej poprzez obciążenie negatywnymi konsekwencjami wynikającymi z niejasności przepisów prawa oraz niejednolitej jego wykładni dokonywanej przez organy administracji publicznej i sądy administracyjne. To Gmina, mając świadomość uregulowań zawartych w Umowie, przewidzianych konsekwencji niedozwolonego zrefundowania danego wydatku dwa razy ze środków publicznych – wspólnotowych lub i krajowych z własnej inicjatywy podjęła działania zmierzające do odzyskania środków związanych z VAT dokonując stosownej korekty. Sąd podziela argumentację organu, że nie może mieć istotnego znaczenia okoliczność, że w toku realizacji projektu Instytucja Zarządzająca nie zgłaszała zastrzeżeń w zakresie kwalifikowalności VAT. To, że projekt został pozytywnie oceniony, bowiem Gmina twierdziła, iż ponoszone przez nią wydatki na realizację projektu nie mają lub nie będą miały związku z czynnościami opodatkowanymi nie zwalniał organu od oceny kwalifikowalności wydatków w trakcie jego realizacji, zwłaszcza w sytuacji podjęcia przez beneficjenta skutecznych działań i w konsekwencji odzyskania podatku naliczonego. Przepis art. 207 u.f.p. nie uzależnia obowiązku orzekania o zwrocie od stanu na dzień przyznania dofinansowania. Kwalifikowalność wydatków oceniana jest w trakcie realizacji Projektu jak i po jego realizacji w okresie trwałości Projektu. Kwalifikowalność wydatków stanowi kategorię obiektywną, niezależną od okoliczności związanych z podejmowaniem czynności w sprawie przez beneficjenta lub instytucję zarządzającą. Oznacza to, że niezależnie od chwili, w której ujawniony został fakt dofinansowania wydatku, który nie był wydatkiem kwalifikowanym, powstaje konieczność zwrotu dofinansowania, gdyż nastąpiło naruszenie procedury przyjętej w systemie realizacji programu operacyjnego (tak np. wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2014r., II GSK 1627/12 dostępny www.orzeczenia.nsa.gov.pl.). Przepis art. 207 ust. 1 pkt 3 u.p.f. zawiera jednoznaczne unormowanie, że w przypadku pobrania środków nienależnych organ jest zobowiązany do dochodzenia ich zwrotu wraz z odsetkami liczonymi w sposób wskazany w ustawie. Ustawodawca jednoznacznie wskazał, że beneficjent zwraca środki pobrane nienależnie wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania tych środków. Wobec powyższego organ nie ma możliwości odstąpienia od zasad naliczania odsetek. Przedstawiony w decyzji sposób zaliczenia przekazanych przez Gminę środków uwzględnia unormowanie art. 62 § 1 i art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej jak również zasady określone w ustawie o szczególnych zasadach rozliczeń VAT. Odnosząc się do zarzutu braku podstaw do zastosowania ustawy o szczególnych zasadach rozliczeń VAT należy podnieść, że wpłacona przez skarżącą Gminę przed wszczęciem postępowania kwota nie obejmowała odsetek, a zatem nie cała wartość dofinansowania (odpowiadająca VAT wraz z odsetkami) została zwrócona IZ. Zatem organ w sposób uprawniony odwołał się do przepisów art. 17 ust. 5 pkt 1 oraz art. 18 ust. 2 ustawy o szczególnych zasadach rozliczeń VAT, stosując w stosunku do środków zwróconych przed dniem wejścia ustawy odsetki zgodnie z zapisami umowy o dofinansowanie i u.f.p. od dnia przekazania środków, stosownie do art. 17 ust. 5 pkt 1 tej ustawy zaś w stosunku do środków, które nie zostały zwrócone do dnia wejścia w życie ustawy od dnia obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego (art. 18 ust. 2). Nie jest uzasadniony zarzut naruszenia art. 5 K.c. Organy orzekające o zwrocie środków przeznaczonych na realizację projektu, nie są właściwe do oceny obowiązku ich zwrotu z punktu widzenia zasad właściwych dla kodeksu cywilnego. Mają stwierdzić fakt istnienia umowy i stosownych postanowień w niej zawartych jako faktów istotnych dla prawa publicznego i w zależności od dokonanych ustaleń są zobowiązane do zastosowania właściwych przepisów. Jak wskazano wyżej stosownie do unormowania art. 67 u.f.p. do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych tą ustawą stosuje się przepisy K.p.a. oraz odpowiednio przepisy działu III ustawy Ordynacja podatkowa. Przepisy kodeksu cywilnego nie mają zatem zastosowania. Zatem zarzut naruszenia zasad współżycia społecznego nie może być uwzględniony. Nie są zasadne zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania art. art. 7, art. 75 § 1 art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Wbrew zarzutom skargi organ rozważył wszystkie dowody, dokonał ich oceny, a wynik przedstawił w prawidłowo sporządzonym, spełniającym wymogi art. 107 § 3 K.p.a., uzasadnieniu. To, że wnioski wprowadzone przez skarżącą są odmienne nie oznacza naruszenia wskazanych przepisów procedury. Podsumowując, nie można podzielić zarzutu skargi, że zaskarżona decyzja narusza przepis art. art. 207 ust. 1 pkt 3 u.p.f. Organ dokonał prawidłowej wykładni i prawidłowo zastosował ten przepis, skoro z poczynionych ustaleń faktycznych, które Sąd przyjmuje jako własne wynika, że objęte obowiązkiem zwrotu środki, były następstwem nienależnie pobranego dofinansowania. Tym samym zarzut naruszenia art. 105 oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. nie jest uzasadniony. W tym stanie rzeczy, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego, a zarzuty skargi nie są uzasadnione Sąd, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło