I SA/Ke 299/09
WyrokWSA w Kielcach2009-09-25
Skład orzekający: Danuta Kuchta, Ewa Rojek, Mirosław Surma
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka K. H. Sp. z o.o. w K. miała interes prawny do uzyskania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie możliwości zaliczenia kary umownej do kosztów uzyskania przychodów, jeśli opisany stan faktyczny dotyczył relacji między innymi spółkami?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną, ponieważ organ podatkowy nie ustalił, czy wnioskodawca (K. H. Sp. z o.o. w K.) posiadał interes prawny do uzyskania interpretacji we własnej sprawie, co jest warunkiem koniecznym do jej wydania zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej. Sąd nie ocenił merytorycznej zasadności stanowiska podatnika.Stan faktyczny
Spółka K. H. Sp. z o.o. wystąpiła o indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów kary umownej. Opisany stan faktyczny dotyczył umowy o współpracę w zakresie reklamy i promocji oraz porozumienia między innymi spółkami (Spółka A, Spółka B, Spółka C), gdzie kara umowna została nałożona na Spółkę A przez Spółkę C. Organ podatkowy uznał karę za niepodlegającą zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 22 u.p.d.o.p. Spółka wniosła skargę, kwestionując stanowisko organu. Sąd, w toku postępowania, zobowiązał spółkę do wyjaśnienia jej interesu prawnego w uzyskaniu interpretacji.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych i określa, że nie może być wykonana w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Rojek (spr.),, Sędzia WSA Mirosław Surma, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Adamczyk, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 września 2009r. sprawy ze skargi K. H. Sp. z.o.o. w K. na indywidualną interpretację Ministra Finansów z dnia [...] nr [...] w przedmiocie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych 1. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych; 2. określa, iż zaskarżona interpretacja indywidualna nie może być wykonana w całości.
W indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego z dnia [...]znak: [...], wydanej na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej jako Ordynacja podatkowa), Dyrektor Izby Skarbowej w K., działając w imieniu Ministra Finansów stwierdził, że stanowisko K. H. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z/s w K. - przedstawione we wniosku z dnia 9 stycznia 2009r., złożonym w dniu 15 stycznia 2009r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów kary umownej jest nieprawidłowe.
W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.
Spółka A (osoba prawna) w 2003 roku zawarła ze Spółką B (osobą prawną) umowę, której przedmiotem była współpraca w zakresie reklamy i promocji Spółki B w czasie imprez sportowych organizowanych przez Spółkę A lub z jej udziałem. W szczególności współpraca ta, zgodnie z § 2 umowy z dnia 1 lipca 2003r., winna obejmować: eksponowanie nazwy Spółki B w czasie zawodów sportowych, w których Spółka A bierze udział w roli gospodarza, eksponowanie i wymienianie nazwy Spółki B w czasie spotkań, wywiadów, a także w innych informacjach dla środków masowego przekazu oraz w informacjach o terminach i miejscach zawodów, wymieniania nazwy Spółki B w gronie sponsorów Spółki A.
W związku z tym, że tego typu działania promocyjno-reklamowe wiążą się z identyfikowaniem sponsora z reklamującą go Spółką A, Spółka B równolegle do umowy zawarła ze Spółką A Porozumienie z dnia 1 lipca 2003r., którego przedmiotem było ustalenie zasad postępowania w przypadku zaistnienia ze strony Spółki A działań, które w jakikolwiek sposób mogłyby narazić Spółkę B na utratę dobrego imienia i zaufania społecznego. W przypadku odmowy zawarcia przez Spółkę A tego Porozumienia, Spółka B odstąpiłaby od zawarcia w/w umowy o współpracę. Zgodnie ż treścią § 3 pkt 1 tego Porozumienia, w przypadku powzięcia przez Spółkę B informacji, że Spółka A swoimi działaniami dopuściła się w jakikolwiek sposób naruszenia warunków Porozumienia i/lub w stosunku do Spółki A zostało wszczęte jakiekolwiek postępowanie przed organami ścigania lub organami związkowymi w związku z podejrzeniem o popełnienie przestępstwa przekupstwa sportowego, Spółka B ma prawo nałożenia na Spółkę A kary umownej w wysokości stanowiącej kwotę wartości przekazanych na rzecz Spółki A świadczeń finansowych wynikających z umowy o współpracy z dnia 1 lipca 2003r..
Na mocy aneksu z dnia 14 kwietnia 2008r. do w/w umowy o współpracy z dnia 1 lipca 2008r. prawa do umowy przejęła od Spółki B inna spółka - Spółka C, jednocześnie na mocy aneksu do w/w Porozumienia prawa do Porozumienia również przejęła Spółka C.
Spółka A w okresie od 1 lipca 2003r. do 13 kwietnia 2008r. zgodnie z w/w umową otrzymywała przychody od Spółki B, a na mocy aneksu do umowy z dnia 14 kwietnia 2008r. otrzymywała przychody z w/w umowy także od Spółki C.
W związku z faktem, iż stosowne organy związku sportowego, uznały iż w sezonie 2003/2004 doszło w Spółce A do przewinień dyscyplinarnych poprzez popełnienie przestępstwa przekupstwa sportowego przez ówczesnych pracowników Spółki A, Spółka C, działając na podstawie w/w Porozumienia, postanowiła nałożyć na Spółkę A karę umowną. Ponieważ pierwsze informacje o zdarzeniach o charakterze korupcyjnym pojawiły się na początku roku 2008, Spółka C postanowiła ustalić wysokość kary umownej na poziomie jedynie równowartości środków, jakie zostały przekazane do Spółki A w tymże roku, nie roszcząc sobie pretensji do kwot przekazanych przez sponsora w poprzednich latach. O tychże ustaleniach Spółka A została poinformowana w piśmie przewodnim do noty obciążeniowej na określoną wartość kary. Nota obciążeniowa została wystawiona przez Spółkę C w dniu 21 lipca 2008r. i tego samego dnia została doręczona do Spółki A. Spółka A notę obciążeniową ujęła w księgach rachunkowych na dzień jej otrzymania. Wartość noty została w części skompensowana za obustronnym porozumieniem stron ze zobowiązaniami Spółki A wobec Spółki C, a w części zapłacona. Całość rozliczono do dnia 31 sierpnia 2008r. Rokiem podatkowym Spółki A jest okres od 1 lipca do 30 czerwca.
W przedstawionym powyżej stanie faktycznym Spółka skierowała następujące pytanie: czy wobec zaistniałego stanu faktycznego Spółka A może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów otrzymaną karę umowną i czy w przypadku uznania otrzymanej kary umownej za koszt uzyskania przychodu, prawidłowo ustalono dzień poniesienia kosztu na 21 lipca 2008r.
Zgodnie ze stanowiskiem wnioskodawcy, mając na uwadze przepis art. 15 ust. 1 (Dz. U. z 2000r. nr 54, poz. 654 z późniejszymi zmianami, dalej jako u.p.d.o.p.) należy stwierdzić, że kara nałożona przez Spółkę C będąca wynikiem Porozumienia, jest kosztem uzyskania przychodu, ponieważ Porozumienie to Spółka A była zmuszona zawrzeć w celu podpisania odrębnej umowy o współpracę będącej źródłem uzyskania przychodu. Ponadto wydatek poniesiony przez Spółkę tytułem kary został poniesiony w związku z zabezpieczeniem źródła przychodu Spółki. Decydując się na poniesienie kary Spółka A działała w celu zachowania źródła przychodu, tj. dokonując zapłaty przedmiotowej kary unika konsekwencji w zakresie naliczania przez Spółkę C wyższych kosztów (odsetek), bądź kosztów związanych z egzekucją ze strony Spółki C. Istnieje zatem związek z prowadzoną działalnością Spółki.
Ponadto, jak wyjaśnił wnioskodawca, Spółka A decydując się na zapłatę przedmiotowej kary, wzmacnia swoją pozycję jako podmiotu gospodarczego realizującego zobowiązania wynikające z zawartych umów na rzecz ewentualnych przyszłych kontrahentów, jak i samej Spółki C, co do którego nie można wykluczyć nawiązania ponownej współpracy. Podważenie wiarygodności Spółki wiązałoby się z dużymi trudnościami ze znalezieniem potencjalnych, przyszłych sponsorów. zwłaszcza, że umowy w zakresie reklamy są głównym źródłem przychodu Spółki A. Dzięki przyszłym zleceniom od potencjalnych kontrahentów Spółka osiągnie przychód. Uiszczając karę, Spółka działa w celu zachowania wskazanego źródła przychodu. Na poparcie stanowiska wnioskodawca powołał się na interpretację wydaną przez Izbę Skarbową w Poznaniu z dnia 15 września 2008r. (sygn. ILPB3/423-368/08-2/DS).
Do przedstawionego we wniosku stanu faktycznego nie ma, zdaniem Spółki, zastosowania przepis art. 16 ust. 1 pkt 22 u.p.d.o.p., bowiem usługa reklamy określona umową została wykonana prawidłowo i w jej wykonaniu żadna ze spółek nie wykryła wad, ponieważ doszło do eksponowania nazwy Spółki B a potem Spółki C w czasie zawodów sportowych, w których Spółka A brała udział, doszło do eksponowania i wymieniania nazwy Spółki B a potem Spółki C w czasie spotkań, wywiadów, a także w innych informacjach dla środków masowego przekazu oraz w informacjach o terminach i miejscach zawodów, nazwa Spółki B a potem Spółki C była wymieniana w gronie sponsorów Spółki A. Kara nałożona na Spółkę A jest, jak podniósł wnioskodawca, sankcją za inne działania Spółki A nie będące przedmiotem umowy o współpracę, które przyczyniły się do naruszenia dobrego imienia Spółki i mogły ją narazić na utratę zaufania potrzebnego dla funkcjonowania w biznesie i prowadzenia bieżącej działalności. Kara ta nie jest wynikiem wad wykonanych usług reklamy szczegółowo określonych umową o współpracy, mimo, że zawarcie tej umowy było uzależnione od Porozumienia, na podstawie którego kara została nałożona.
W zakresie drugiego z pytań postawionych we wniosku o interpretację, wnioskodawca wskazał, że kara nałożona na Spółkę A nie jest kosztem, który można bezpośrednio przypisać do przychodu uzyskanego przez Spółkę A z tytułu reklamy, jest bowiem sankcją nałożoną na Spółkę A z tytułu jej niepożądanych działań, co potwierdzać ma, w opinii autora wniosku, treść interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 8 sierpnia 2008r. (sygn. IP-PB3-423-789/08-2/KB). Wnioskodawca powołał się na przepisy art. 15 ust. 4d i 4e u.p.d.o.p. Następnie stwierdził, że zgodnie z zasadami ustawy o rachunkowości zdarzenia następujące w danym okresie sprawozdawczym ujmowane są w księgach rachunkowych chronologicznie. Zdarzeniem takim jest m.in. nałożenie kary będącej dla Spółki A uprawdopodobnionym zmniejszeniem w okresie sprawozdawczym korzyści ekonomicznych. Kierując się powyższą zasadą, wnioskodawca stwierdził, iż Spółka winna otrzymaną karę ująć w księgach rachunkowych w momencie zaistnienia tego zdarzenia tj. w momencie nałożenia kary.
Na tle powyższego stanu faktycznego organ, wydając interpretację, powołał się na przepisy art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych i stwierdził, iż aby określony wydatek można było uznać za koszt uzyskania przychodu, między tym wydatkiem, a osiągnięciem przychodu musi zachodzić związek przyczynowy tego typu, że poniesienie wydatku ma lub może mieć wpływ na powstanie lub zwiększenie tego przychodu bądź zachowania źródła tego przychodu.
Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 22 u.p.d.o.p. nie uważa się za koszty uzyskania przychodów kar umownych i odszkodowań z tytułu wad dostarczonych towarów, wykonanych robót i usług oraz zwłoki w dostarczeniu towaru wolnego od wad albo zwłoki w usunięciu wad towarów albo wykonanych robót i usług. Przepis ten dotyczy, zdaniem organu, zdarzeń gospodarczych spowodowanych wadliwością towarów lub robót i usług będących przedmiotem działalności gospodarczej. Wada jest w tym przypadku podstawową przyczyną eliminacji poniesionych kosztów z kosztów podatkowych.
Organ wyjaśnił, iż uregulowania dotyczące kar umownych i odszkodowań posługują się terminologią prawa cywilnego. Zawarte są w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm., dalej jako k.c.). Kary umowne i odszkodowania to różne instytucje prawne, chociaż obie związane są z naprawieniem szkody powstałej na skutek niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania.
Jak wynika z przedstawionego stanu faktycznego Spółka A zawarła ze Spółką B umowę, której przedmiotem była współpraca w zakresie reklamy i promocji Spółki B w czasie imprez sportowych organizowanych przez Spółkę A lub z jej udziałem. Na mocy aneksu do w/w umowy o współpracy prawa do umowy przejęła od Spółki B inna spółka -Spółka C. W związku z faktem, iż stosowne organy związku sportowego uznały, iż w sezonie 2003/2004 doszło w Spółce A do przewinień dyscyplinarnych poprzez popełnienie przestępstwa przekupstwa sportowego przez ówczesnych pracowników Spółki A, Spółka C, działając na podstawie w/w Porozumienia postanowiła nałożyć na Spółkę A karę umowną. Z powyższego wynika, iż w przedmiotowej sprawie umowa została wykonana, ale wadliwie. Biorąc powyższe pod uwagę, organ stwierdził, iż zapłacona przez Spółkę kara umowna nie podlega zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 22 u.p.d.o.p.
Skoro zatem wypłacone przez Spółkę kary umowne nie stanowią kosztu uzyskania przychodu bezzasadnym jest, w ocenie organu, rozstrzyganie o momencie ich poniesienia.
W związku z powyższym stanowiskiem organu, K. H. Sp. z o.o. w K. wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa poprzez stwierdzenie bezskuteczności czynności wydania powyższej interpretacji indywidualnej wskazującej na nieprawidłowe stanowisko podatnika i wydanie interpretacji potwierdzającej prawidłowość jego stanowiska.
W uzasadnieniu swoich żądań Spółka podniosła, że nie może mieć jakiegokolwiek wpływu przestępstwo polegające na przekupstwie sportowym na samą czynność eksponowania nazwy firmy w czasie zawodów sportowych, czy na czynność wymieniania nazwy firmy w gronie sponsorów. W opinii wnioskodawcy, skoro art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych jednoznacznie wskazuje, co nie można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów, zatem a contrario można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu wszelkie inne kary umowne, o ile jest uzasadniony ich związek z uzyskanym przychodem. Spółka powołała się na: pismo Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 10 listopada 2004r. (PD-005U-684/04/MB), pismo Urzędu Skarbowego Poznań-Grunwald z dnia 12 marca 2007r. (AD-II-J-K/423/01/07) i pismo Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 15 września 2008r. (ILPB3/423-368/08-2/DS).
Zapłata przedmiotowej kary umownej miała bezpośredni wpływ na podpisanie przez Spółkę w dniu 2 marca 2009r. kolejnej umowy współpracy z tym samym podmiotem, także w zakresie promocji i reklamy. Ponadto przedmiotowa kara umowna została usankcjonowana w zapisach odrębnego od umowy o współpracy dokumentu, jakim było Porozumienie z dnia 1 lipca 2003r. Na podstawie jego postanowień Spółka A podjęła określone tam zobowiązania, które winna była wykonać niezależnie od obowiązków nałożonych na Spółkę A umową o współpracy z dnia 1 lipca 2003r. Z uwagi na treść art. 483 Kodeksu cywilnego, poza wszelką dyskusją pozostaje fakt, iż jedynie brak wywiązania się przez Spółkę A z obowiązków wynikających z przywołanego wyżej Porozumienia mógł stanowić podstawę do nałożenia kary umownej. Kara została nałożona za niezrealizowanie odrębnych zobowiązań Spółki A, jakie nakładało na nią zapisy Porozumienia. Umowa o współpracy nie zawiera w swej treści zastrzeżenia kary umownej. Poza tym zasada swobody umów i autonomii woli stron pozwala na dowolne ukształtowanie przez same strony odpowiedzialności odszkodowawczej.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie organ stwierdził, w wyniku ponownej analizy sprawy z uwzględnieniem zarzutów przedstawionych w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, że brak jest podstaw do zmiany w/w interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego.
Organ podniósł, iż w przedstawionym stanie faktycznym doszło w istocie do zawarcia umowy sponsoringu, przy czym prawa i obowiązki stron zostały uregulowane w dwóch odrębnych kontraktach: umowie o współpracy i Porozumieniu, zawartych w dniu 1 lipca 2003r. W przypadku odmowy zawarcia przez Spółkę Porozumienia, Spółka B odstąpiłaby od zawarcia umowy o współpracę. Zawarte w dniu 1 lipca 2003r. Porozumienie też jest umową, z której wynikają określone prawa i obowiązki stron. Jeżeli jednakże strona tej umowy -Spółka A- nienależycie wykonuje usługę, której przedmiotem może być powstrzymywanie się lub nie podejmowanie określonych działań, również może zostać obciążona przewidzianą postanowieniami umowy karą umową. Stąd zapłacona przez Spółkę kara umowna stanowi karę z tytułu wady wykonanej usługi, a zatem nie podlega zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów, zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 22 u.p.d.o.p.
Natomiast powoływane przez Spółkę interpretacje, jak wyjaśnił organ, nie stanowią powszechnej wykładni przepisów prawa podatkowego, ponieważ wydawane są w indywidualnych sprawach i wiążą tylko strony postępowania. Ponadto zostały wydane w innych stanach faktycznych od omawianego.
K. H. Sp. z o.o. w K. wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K., wnosząc o uchylenie interpretacji w całości z uwagi na jej wydanie z naruszeniem przepisu art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
W motywach skargi, Spółka sprecyzowała w zakresie stanu faktycznego sprawy, że to Spółka K. K. S.S.A. -jako Spółka A- w 2003 roku zawarła ze Spółką K. S.A. -jako Spółką B- umowę, której przedmiotem była współpraca w zakresie reklamy i promocji Spółki B w czasie imprez sportowych organizowanych przez Spółkę A lub z jej udziałem. Na mocy zaś aneksu z dnia 14 kwietnia 2008r. do w/w umowy o współpracy z dnia 1 lipca 2003r. prawa do umowy przejęła od Spółki B inna spółka - K. H. sp. z o. o. jako Spółka C, jednocześnie na mocy aneksu z tej daty do w/w Porozumienia, prawa do Porozumienia przejęła również Spółka C. Spółka A w okresie od 1 lipca 2003r. do 13 kwietnia 2008r., zgodnie z w/w umową, otrzymywała przychody od Spółki B, a na mocy aneksu z dnia 14 kwietnia 2008r. otrzymywała przychody z w/w umowy także od Spółki C. W związku z faktem, iż stosowne organy związku sportowego - Wydział Dyscypliny, a następnie Związkowy Trybunał Arbitrażowy przy PZPN, uznały iż w sezonie 2003/2004 doszło w Spółce A do przewinień dyscyplinarnych poprzez popełnienie przestępstwa przekupstwa sportowego przez ówczesnych pracowników Spółki A, Spółka C, działając na podstawie w/w Porozumienia, postanowiła nałożyć na Spółkę A karę umowną.
Skarżąca, tak, jak w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, podkreśliła, że można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu wszelkie inne kary umowne niż te, o jakich mowa w przepisie art. 16 ust. 1 pkt 22 u.p.d.o.p., o ile jest uzasadniony ich związek z uzyskanym przychodem. Ponadto interpretacje samych organów skarbowych potwierdzają stanowisko, że zdarzenia będące przyczyną obciążenia karą umowną, a nie mające wpływu na samą jakość towaru czy usługi, nie mogą być uznane za kary z tytułu wady danego towaru czy usługi. Skarżąca podniosła, iż gdyby usługa została wykonana wadliwie, z pewnością nie doszłoby do zapłaty przez sponsora za w/w usługę. Z drugiej strony, gdyby usługa reklamy nie została w ogóle wykonana, a doszłoby do zdarzeń przewidzianych w podpisanym Porozumieniu, Spółka A także zobowiązana byłaby zapłacić karę umowną, a wtedy nie byłoby mowy o jakichkolwiek wadach usługi.
Co do istnienia związku przyczynowego pomiędzy karą, a możliwością uzyskania przychodu w przypadku będącym przedmiotem wniosku o interpretację, bezsprzecznym pozostaje, zdaniem strony, fakt, że zapłata przedmiotowej kary umownej miała bezpośredni wpływ na podpisanie przez Spółkę kolejnej umowy współpracy z tym samym podmiotem i także w zakresie promocji i reklamy. Strona powołała się na stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego w zawarte w orzeczeniu z dnia 27 stycznia 2003r. (III SA 1652/2001), i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zawarte w wyroku z dnia 17 maja 2007r. (I SA/Kr 1590/2005).
Zobowiązania określone w Porozumieniu Spółka A winna była wykonać niezależnie od obowiązków, jakie nakładała na tę Spółkę umowa o współpracy.
Skarżąca podniosła, że w świetle art. 483 kodeksu cywilnego, jedynie brak wywiązania się przez Spółkę A z obowiązków wynikających z w/w Porozumienia mógł stanowić podstawę do nałożenia kary umownej. Umowa o współpracy nie zawiera w swej treści zastrzeżenia kary umownej, co wykluczało możliwość nałożenia tej kary za brak lub wadliwość realizacji usługi reklamowej.
Spółka, powołując art. 3531 Kodeksu cywilnego, podkreśliła również, że w niniejszej sprawie zgodną wolą stron zostało bardzo precyzyjnie określone zobowiązanie Spółki A, którego brak realizacji zagrożony był karą umowną.
W odpowiedzi na powyższą skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego i odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
Na rozprawie w dniu 10 września 2009r. Sąd zobowiązał pełnomocnika strony skarżącej do złożenia w terminie 3 dni pisma procesowego z wyjaśnieniem, w czym skarżąca upatrywała przymiotu zainteresowanej w wydaniu interpretacji w rozumieniu art. 14b §1 Ordynacji podatkowej.
Wywiązując się z powyższego zobowiązania, Spółka przedstawiła pismo procesowe wraz z załącznikami, wywodząc, iż w dniu 2 stycznia 2008r. skarżąca zawarła ze Spółką K. K. S.A. umowę o świadczenie usług. Po sprzedaży akcji w K. K. S.A. przez jej jedynego akcjonariusza Gminie K., służby finansowo-księgowe przeprowadzające badanie finansowe Spółki K. S.A. zakwestionowały zasadność wystawienia przez skarżącą noty obciążeniowej z tytułu kary umownej na kwotę 4 980.000 zł, a w rezultacie jakości usługi doradczej świadczonej przez Spółkę K. H.. W odpowiedzi na spór w tym zakresie skarżąca, wobec faktu, iż nie uczyniła tego Spółka K. S.A., wystąpiła z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej w przedmiotowym zakresie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej jako ustawa p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach (art. 3 ust. 2 pkt 4a ustawy p.p.s.a.). Z kolei art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W świetle powyższych przepisów prawa kontrola Sądu sprowadza się zatem do rozważenia, czy wydana w niniejszej sprawie indywidualna interpretacja przepisów prawa podatkowego nie narusza prawa.
Skarga zasługuje na uwzględnienie choć nie z przyczyn w niej wskazanych.
Przepis art. 14b §1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm., dalej jako Ordynacja podatkowa) stanowi, iż Minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Oznacza to, że wnioskodawca ma uprawnienie do uzyskania od organu podatkowego interpretacji prawa podatkowego w każdej indywidualnej sprawie, która może kształtować jego prawa i obowiązki na gruncie określonej regulacji podatkowej. Przepis ten wprowadza jednak bardzo istotne ograniczenie w zakresie możliwości wystąpienia o interpretację, bowiem wniosek o wydanie interpretacji może złożyć zainteresowany podmiot w swojej indywidualnej sprawie. Przepis powyższy wymaga zatem istnienia pomiędzy sprawą, w której wystąpiono z wnioskiem o udzielenie pisemnej interpretacji, a wnioskodawcą związku wyrażającego się w tym, że przedstawiony we wniosku problem musi dotyczyć sfery opodatkowania, lub ewentualnego opodatkowania wnioskodawcy (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 lutego 2007r., sygn. akt III SA/Wa 1774/06, publ. LEX nr 322375). Podatnik może zatem pytać jedynie o własną sytuację prawnopodatkową, a nie o sytuację innych podatników, do których jego czynności opodatkowane się odnoszą.
W efekcie wnioskodawca ma uzyskać rzetelną informację, jak - w dotyczącym go stanie faktycznym - organ podatkowy interpretuje przepisy podatkowe znajdujące w nim zastosowanie, co może mieć wpływ na prawidłowość dokonania przez niego rozliczenia tegoż podatku (por. wyrok NSA z 9 października 2008 r., sygn. akt I FSK 1239/07, niepubl.).
Okoliczność, czy podmiot, który wystąpił z wnioskiem o pisemną interpretację indywidualną, jest podmiotem uprawnionym do jej uzyskania ma szczególne znaczenie także z uwagi na określone w Ordynacji podatkowej (art. 14k §1, art. 14m §1 czy art. 14o) skutki udzielenia takiej interpretacji zarówno dla organu, jak i podmiotu, który taki wniosek złożył.
W związku z powyższym organ podatkowy, do którego wpłynął wniosek o udzielenie interpretacji, obowiązany jest w pierwszej kolejności ustalić, czy wnioskodawca spełnia warunki do uzyskania interpretacji. Jeżeli treść wniosku w tym zakresie budzi wątpliwości, organ winien wezwać wnioskodawcę do wskazania, czy wniosek dotyczy jego indywidualnej sprawy (art. 155 §1 w związku z art. 14h Ordynacji podatkowej).
Stwierdzenie, iż wniosek o udzielenie interpretacji nie dotyczy indywidualnej sprawy wnioskodawcy, obliguje organ do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia pisemnej interpretacji, co wynika z treści art. 165a § 1 w związku z art. 14h Ordynacji podatkowej (por. wyroki WSA w Warszawie: z dnia 13 listopada 2008r., sygn. akt III SA/Wa 1506/08, Lex nr 477304 i z dnia 23 stycznia 2009r., sygn. akt III SA/Wa 1659/08, Lex nr 506670; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 27 kwietnia 2009r., sygn. akt III SA/Gl 1376/08, Lex nr 491847).
W przedmiotowej sprawie z treści wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej nie wynikało jednoznacznie, którą ze Spółek, o jakich mowa w przedstawionym stanie faktycznym, A, B czy też C jest wnioskodawca. W rubryce B2. poz. 11 dotyczącej statusu wnioskodawcy zaznaczono, że wnioskodawca jest osobą inną niż podatnik, inkasent, płatnik czy osoba trzecia w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej. W świetle powyższego organ zobowiązany był więc do ustalenia, jaki interes prawny ma K. H. Sp. z o.o. w K. w skierowaniu do organu wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego w podanym przez Spółkę stanie faktycznym. Takich ustaleń jednakże organ w sprawie nie dokonał.
Ze względu na niepodjęcie przez organ właściwych działań zmierzających do stwierdzenia, czy wnioskodawca żąda wydania interpretacji indywidualnej we własnej sprawie, a także z uwagi na treść złożonej do Sądu skargi i jej załączników, w toku postępowania sądowego zobowiązano Spółkę do wyjaśnienia, w czym upatruje przymiotu zainteresowanej w wydaniu interpretacji indywidualnej. Stan faktyczny opisany we wniosku w aspekcie powyższych rozważań budzi bowiem, zdaniem Sądu, zasadne wątpliwości co do tego, czy K. H. Sp. z o.o. w K. ma interes prawny wymagany z mocy art. 14 b §1 Ordynacji podatkowej.
Z treści pisma procesowego skarżącej i dołączonych do niego dokumentów, przedstawionych w odpowiedzi na zobowiązanie Sądu, bezspornie wynika, iż w dniu 2 stycznia 2008r. K. K. S.A. w K. zawarła ze Spółką K. H. Sp. z o.o. w K. umowę o świadczenie usług doradczych, administracyjnych, personalnych i marketingowych określonych szczegółowo w umowie (§1 umowy). Z dołączonych do akt sprawy informacji bezsprzecznie wynika, iż po zawarciu powyższej umowy jedyny akcjonariusz Spółki K. K. S.A. zbył swoje akcje na rzecz Gminy K..
W konsekwencji takiej transakcji rozważenia wymaga okoliczność, czy wskutek zbycia akcji i zmian właścicielskich w Spółce K. K. S.A. w K. umowa o świadczenie usług z dnia 2 stycznia 2008r. zachowała moc wiążącą pomiędzy Spółką K. S.A. w K. a Spółką K. H. Sp. z o.o. w K.. Po drugie należy zwrócić uwagę , iż z treści tej umowy nie wynika wprost świadczenie przez skarżącą na rzecz Spółki K. K. S.A. usług w zakresie księgowości czy doradztwa podatkowego. W świetle powyższego konieczne jest zatem zbadanie, czy istotnie K. H. Sp. z o.o. w K. jest "zainteresowanym" w rozumieniu przepisu art. 14b §1 Ordynacji podatkowej.
W obliczu stwierdzonych wątpliwości mających kluczowe znaczenie dla wyniku sprawy i wobec braku podjęcia przez organ stosownych kroków prawnych celem ustalenia interesu prawnego wnioskodawcy, Sąd zaskarżoną interpretację indywidualną przepisów prawa podatkowego na podstawie art. 146 ustawy p.p.s.a. uchylił. Z tych względów Sąd nie mógł ocenić prawidłowości merytorycznego stanowiska w przedmiocie zakresu i sposobu zastosowania przepisów podatkowych w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych zajętego przez organ, a w konsekwencji odnieść się również do merytorycznych zarzutów skargi.
Rozpoznając ponownie niniejszą sprawę organ uwzględni zatem powyższe rozważania Sądu i dalsze postępowanie przeprowadzi w kierunku ustalenia, czy Spółka K. H. Sp. z o.o. w K. legitymuje się interesem prawnym do wystąpienia z wnioskiem o interpretację indywidualną w stanie faktycznym przedstawionym w tymże wniosku.
Na podstawie art. 152 ustawy p.p.s.a. Sąd określił, iż zaskarżona interpretacja indywidualna nie może być wykonana w całości.
Z powodów podanych wyżej orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło