I SA/Ke 366/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Grabowska po rozpoznaniu w dniu 2 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. Z. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 28 marca 2013 r. w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe "K." S. Spółki Akcyjnej z O. Ś., P. Z. zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że sytuacja materialna skarżącego jest trudna. Wszczęcie postępowania egzekucyjnego uniemożliwi skarżącemu prowadzenie działalności gospodarczej stanowiącej jedyne źródło dochodu. Ewentualna egzekucja doprowadziłaby do blokady środków finansowych gromadzonych na rachunku bankowym na potrzeby bieżącej działalności gospodarczej (regulowanie zobowiązań publiczno-prawnych). W ocenie skarżącego natychmiastowa zapłata niesłusznie nałożonej zaskarżoną decyzją kwoty spowodowałaby trudne dla odwrócenia skutki dla skarżącego i jego rodziny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), powoływanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, jednakże Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części tego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z powyższego wynika, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest odstępstwem od zasady, a przesłanką uzasadniającą wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Okoliczności te strona powinna we wniosku wykazać. Nie jest w tym zakresie wystarczające powoływanie się na przesłanki z art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. bez poparcia twierdzeń strony konkretnymi faktami (zob. postanowienie NSA z dnia 25 kwietnia 2012 r. sygn. akt II FZ 314/12, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wskazane wyżej pojęcia nieostre tj. "trudne do odwrócenia skutki" i "znaczna szkoda" wymagają bowiem skonkretyzowania w postaci dokładnej i wyczerpującej argumentacji wnioskodawcy (zob. postanowienie NSA z dnia 6 lutego 2009r., II FZ 39/09, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przez "znaczną szkodę" należy rozumieć taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Można o niej mówić również, jeżeli rozmiary szkody wykonaniem zaskarżonej decyzji są większe niż zwykłe wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju. Natomiast "trudne do odwrócenia skutki" to takie prawne lub faktyczne konsekwencje, które powodują trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego następuje tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienia NSA z dnia 20 grudnia 2012 r. sygn. akt II OZ 1131/12 i z dnia 4 lipca 2012 r. sygn. akt II FZ 456/12, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdaniem Sądu skarżący nie przedstawił wystarczających argumentów uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji i tym samym nie uprawdopodobnił okoliczności przemawiających za jej wstrzymaniem. Strona ogólnie wskazała na trudną sytuację materialną i powołała się na przesłankę "trudnych do odwrócenia skutków", polegającą na uniemożliwieniu prowadzenia działalności gospodarczej stanowiącej jedyne źródło dochodu wskutek wszczęcia ewentualnego postępowania egzekucyjnego. Niewątpliwie zakończenie bytu prawnego przedsiębiorstwa czy też innego podmiotu wywołuje skutki trudne do odwrócenia i wysoce szkodliwe. Dla udzielenia ochrony tymczasowej nie jest jednakże wystarczające powoływanie się na ewentualną możliwość likwidacji firmy bez poparcia tych przypuszczeń konkretnymi faktami (por. postanowienia NSA z dnia 30 czerwca 2011 r. sygn. akt I FZ 105/11 i z dnia 20 grudnia 2011 r., II GZ 537/11 dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Poza wyrażeniem subiektywnej obawy zlikwidowania działalności gospodarczej, skarżący nie wykazał okoliczności uprawdopodabniających możliwość wystąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. Nie przedstawił żadnych konkretnych okoliczności i dowodów przesądzających o takiej sytuacji skarżącego, w której wykonanie zaskarżonej decyzji będzie stanowić dla niego znaczną szkodę, tj. taką która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia czy spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Wiedza Sądu o stanie majątkowym skarżącego ogranicza się jedynie do informacji zawartej we wniosku o przyznanie prawa pomocy, które Sąd wziął pod uwagę. Sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji bowiem ocenia nie tylko twierdzenia w nim zawarte, ale też wszelkie okoliczności i dokumenty znane sądowi z urzędu (zob. postanowienie NSA z dnia 10 sierpnia 2008 r. sygn. akt II OZ 209/08, lex nr 1043585). We wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawca wskazał, że oprócz działalności gospodarczej nie posiada innych źródeł utrzymania. W zakresie stanu rodzinnego podał osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, tj. żonę i małoletniego syna. Wskazał, że żona uzyskuje ze stosunku pracy dochód miesięczny brutto w wysokości około 5000 zł oraz że wspólność majątkowa małżeńska między nimi została zniesiona. Z działalności gospodarczej za 2013 r. skarżący wykazał stratę w wysokości 3442,70 zł. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika ponadto, że na podstawie zaskarżonej decyzji wszczęto przeciwko skarżącemu postępowanie egzekucyjne i zajęto rachunek bankowy. Zdaniem skarżącego rachunek ten był niezbędny do prawidłowego prowadzenia działalności gospodarczej, w związku z czym nie może w sposób pełny prowadzić działalności i regulować bieżących zobowiązań. W ocenie Sądu na podstawie tych okoliczności nie można ustalić, w jakim stopniu zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a Sąd nie może tych okoliczności domniemywać. Z kolei należy zauważyć, że nie można utożsamiać zapłaty podatku, nawet w trybie egzekucji administracyjnej, ze szkodą lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków, gdyż skutki zapłaty tego zobowiązania są "odwracalne" poprzez zwrot ewentualnej nadpłaty podatku wraz z odsetkami (por. postanowienie NSA z dnia 24 września 2004r., FZ 324/04, niepubl; postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2008r. sygn. akt II FZ 530/08, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). O słabej kondycji finansowej skarżącego nie świadczy fakt poniesienia straty z działalności gospodarczej. Strata w zakresie prowadzonej działalności jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami i nie oznacza braku środków finansowych. O możliwościach płatniczych skarżącego świadczy natomiast fakt, że w dalszym ciągu prowadzi on działalność gospodarczą. Z przedstawionych wyżej informacji wynika, że pomimo wszczęcia wobec skarżącego postępowania egzekucyjnego prowadzi on nadal działalność gospodarczą, jedynie nie "w pełnym zakresie". Wykonywanie zaskarżonej decyzji doprowadziło więc do uszczuplenia zakresu działalności gospodarczej, ale nie do jej całkowitej likwidacji. Wbrew twierdzeniem skarżącego też prowadzona przez niego działalność gospodarcza nie jest jedynym źródłem utrzymania jego rodziny. Budżet domowy zasilają przecież dochody żony. W związku z czym bieżące potrzeby rodziny mogą być zaspakajane z tego źródła. Ograniczenie zakresu prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej na skutek wszczęcia postępowania egzekucyjnego nie spowoduje więc dla jego rodziny trudnych do odwrócenia skutków. Nie ulega wątpliwości, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Rodzaj obowiązku objętego tą decyzją nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, gdyż odnosi się do świadczenia pieniężnego, z natury rzeczy przecież odwracalnego. W sytuacji uwzględnienia skargi istnieje możliwość zwrotu nadpłaconych kwot. Ponadto skarżący może skorzystać z przewidzianej w Ordynacji podatkowej instytucji odroczenia lub rozłożenia na raty zaległości podatkowej, umorzenia jej w całości lub części wskazując właśnie na ważny interes podatnika lub interes publiczny (art. 67a § 1 Ordynacja podatkowa). Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Walor ochronny ma również prawna możliwość zmiany lub uchylenia przez sąd w każdym czasie, z urzędu lub na żądanie skarżącego, własnego postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania aktu, w sytuacji wykazania zmiany okoliczności, które warunkowały jego podjęcie. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd stwierdził że podnoszone przez skarżących okoliczności nie spełniają przesłanek z art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. Z tych względów, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.