I SA/Ke 611/15
WyrokWSA w Kielcach2015-11-19
Skład orzekający: Ewa Rojek, Artur Adamiec, Mirosław Surma
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy moment powstania obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości z tytułu budowli (Plac Manewrowy) jest uzależniony od faktycznego zakończenia budowy, czy od spełnienia formalnych wymogów prawa budowlanego? Czy obiekt budowlany oznaczony w ewidencji jako budynek (Wiata) może być opodatkowany jako budowla, jeśli jego cechy nie odpowiadają definicji budynku zawartej w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych, a dane z ewidencji gruntów i budynków są wiążące dla organów podatkowych?Ratio decidendi
Obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające jego powstanie, co w przypadku budowli lub budynku następuje z dniem 1 stycznia roku następującego po roku, w którym budowa została zakończona lub rozpoczęto użytkowanie przed ostatecznym wykończeniem. Kluczowe jest faktyczne zakończenie budowy, a nie spełnienie formalnych wymogów prawa budowlanego. Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, stanowiące podstawę wymiaru podatków, są wiążące dla organów podatkowych, chyba że ich moc dowodowa zostanie podważona w trybie art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie.Stan faktyczny
Spółka C.-K. sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji i określiła wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2009 r. na kwotę 274 614,78 zł. Spór dotyczył momentu powstania obowiązku podatkowego od budowli "Plac manewrowy wraz z urządzeniami" oraz klasyfikacji obiektu budowlanego o pow. użytkowej 480,24 m² (Wiata). Skarżąca kwestionowała ustalenia organów dotyczące zakończenia budowy Placu manewrowego oraz klasyfikację Wiaty jako budynku, argumentując, że powinna być ona traktowana jako budowla. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej oraz ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Rojek, Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec (spr.), Sędzia WSA Mirosław Surma, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Szyszka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2015 r. sprawy ze skargi C.-K. sp. z o.o. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2009 r. oddala skargę.
1. Decyzja organu administracji publicznej i przedstawiony przez ten organ tok postępowania
1.1. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K.decyzją z [...]. nr [...] uchyliło decyzję Burmistrza Miasta i Gminy K. z [...] r. nr [...] w sprawie określenia C. K. Sp. z o.o. (Spółka) wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2009 w kwocie 292 486 zł i określiło to zobowiązanie na kwotę 274 614,78 zł.
1.2. W uzasadnieniu decyzji wskazano na grunty, budynki i budowle Spółki objęte opodatkowaniem podatkiem od nieruchomości za 2009 r. Kolegium podniosło, że kwestią sporną w przedmiotowej sprawie jest ustalenie momentu powstania obowiązku podatkowego od budowli pod nazwą "Plac manewrowy wraz
z urządzeniami" oraz klasyfikacja obiektu budowlanego o pow. użytkowej 480,24 m² ujętego w ewidencji budynków pod nr 957/10;5.
Kolegium wskazało na przepisy ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach
i opłatach lokalnych (j.t. Dz.U.2010.95.613 ze zm.) dalej "u.p.o.l", określające przedmiot opodatkowania (art. 2 ust. 1), definicję budowli (art. 1a ust. 1), moment powstania obowiązku podatkowego (art. 6 ust. 1 pkt 2) oraz przepisy ustawy – Prawo budowlane, definiujące pojęcie obiektu budowlanego (art. 3 pkt 1 lit. b), budowli
(art. 3 pkt 3), urządzenia budowlanego (art. 3 pkt 9). Podniosło, że moment powstania obowiązku podatkowego zależy od alternatywnych faktycznych zdarzeń: (a) zakończenia budowy albo (b) rozpoczęcia użytkowania budowli albo budynku lub ich części przed ich ostatecznym wykończeniem. Zdaniem organu pierwszej instancji budowa Placu wraz z urządzeniami, została zakończona w roku 2008 bowiem
30 grudnia 2008 r. Spółka wystawiła fakturę nr 961011/2008, na podstawie której "S.-G. Sp. z.o.o.", zapłaciła na poczet ceny za Plac z urządzeniami kwotę 3.953.552,45 zł. (pozostała kwota zgodnie z zapisem w akcie notarialnym miała zostać zapłacona do 31.12.2009 r.). Z aktów notarialnych z 7 października
2009 r. i 16 września 2009 r. dotyczących sprzedaży m.in. Placu wraz
z urządzeniami, wynika że obiekt ten był kompletny i zdatny do użytku, bowiem przedmiotem sprzedaży była budowla, w postaci utwardzonego placu
z odwodnieniem i odprowadzeniem wód gruntowych oraz urządzeń; oświetlenia placu, ogrodzenia i monitoringu.
Kolegium wyjaśniło, że na gruncie ustawy podatkowej termin "zakończenie budowy" nie został określony, definicja tego terminu nie została także określona
w ustawie z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz.U.2013.1409 ze zm.). Zdaniem organu decyduje faktyczne zakończenie prac związanych ze wznoszeniem budynku. Fakt złożenia do Starostwa Powiatowego 14 czerwca 2010 r., zawiadomienia
o zakończeniu budowy inwestycji o nazwie "Adaptacja polegająca na przebudowie hal przemysłowych odlewni byłego Z.", w ramach budowy której wykonano sporne przedmioty opodatkowania - nie ma w sprawie decydującego znaczenia.
W akcie notarialnym z 16 września 2009 r., zostało zawarte stwierdzenie (§7), że na poczet ceny (za budowlę w postaci utwardzenia placu z odwodnieniem
i odprowadzeniem wód gruntowych oraz urządzeń: oświetlenia placu, ogrodzenia
i monitoringu), została zapłacona kwota 3.953.552,45 zł, na podstawie faktury
nr 961011/2008 z 30 grudnia 2008 r. Do przedmiotowej faktury został sporządzony znajdujący się w aktach sprawy dokument - "Protokół wydania nakładów na gruncie w postaci inwestycji w toku na plac składowy" z 30 grudnia 2008 r., który szczegółowo precyzuje jakie budowle - i ich elementy istniały w dniu wystawienia faktury 30 grudnia 2008r. Z dokumentu tego wynika, że na 30 grudnia 2008 r. istniała budowla w postaci placu składowego oraz instalacji odwodnienia tego placu. Natomiast proces budowlany urządzeń budowanych takich jak oświetlenie, ogrodzenie i monitoring nie był zakończony o czym świadczy ich niekompletność opisana w protokole wydania nakładów na gruncie w postaci inwestycji w toku na plac składowy oraz pismo wyjaśniające spółki Star-G. z 22 stycznia 2015 r.
Mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a przede wszystkim protokół z 30 grudnia 2008 r. Kolegium uznało, że budowa została zakończona 30 grudnia 2008 r. Fakt, że instalacja odwodnienia placu nie była połączona z istniejącą instalacją uliczną nie świadczy o tym, że proces jej budowy nie został zakończony. Podłączenie niewątpliwie wykonanej, istniejącej instalacji odwodnieniowej w instalację uliczną nie jest warunkiem jej istnienia, czy też zakończenia prac związanych z jej wznoszeniem a zatem nie jest to okoliczność, od której jest zależny obowiązek podatkowy w przedmiotowej sprawie. Kolegium ponadto zauważyło, że pomimo wezwania z 15 stycznia 2015 r. ani strona postępowania ani też spółka S.-G. nie udokumentowała przeprowadzenia prac budowlanych dotyczących placu składowego i odwodnienia po 30 grudnia 2008 r. Brak ujęcia w ewidencji środków trwałych spółki, przedmiotowej budowli nie świadczy o nie zakończeniu jej budowy, bowiem ujęcie danego składnika majątku w ewidencji środków trwałych jest prawem, a nie obowiązkiem podatnika.
Zdaniem Kolegium, wbrew stanowisku organu pierwszej instancji, nie była natomiast 30 grudnia 2008 r. zakończona budowa takich budowli jak instalacja oświetleniowa, ogrodzenie, monitoring.
1.3 Ustalając stan faktyczny Kolegium ponadto próbowało uzyskać dziennik budowy spornych obiektów. W piśmie z 15 czerwca 2015 r. podatnik stwierdził, że nie jest w posiadaniu dziennika budowy spornych obiektów bowiem został on przekazany do właściwego Starostwa Powiatowego. W piśmie z 22 czerwca 2015 r. Starosta K. poinformował, że do kompetencji starosty należy zarejestrować dziennik budowy i przekazać go inwestorowi. Kolegium 7 lipca 2015 r. skierowało wezwanie do załączenia do akt sprawy przedmiotowego dziennika budowy również do S. –G., jednak do dnia wydania decyzji pozostało ono bez odpowiedzi.
1.4. W kwestii klasyfikacji obiektu budowlanego o pow. użytkowej 480,24 m² określonego w ewidencji budynków pod nr 957/10;5, Kolegium wskazało, że
w świetle art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawa geodezyjnego
i kartograficznego (Dz.U.2005.240.2027 ze zm.), nie ma możliwości przyjęcia do wymiaru podatku odmiennych danych od tych, które wynikają z ewidencji gruntów
i budynków. Z załączonego do akt sprawy wypisu z rejestru budynków z 9 maja
2013 r., wynika że pod nr 957/10;5 znajduje się budynek o funkcji: "zbiorniki, silosy
i budynki magazynowe". Organ ponadto zwracał się do starostwa o wyjaśnienie podstawy wpisu spornego obiektu i 14 maja 2014 r. uzyskał odpowiedź, że budynek ten został wprowadzony do ewidencji na podstawie operatu geodezyjnego, zawierającego arkusz spisowy budynków położonych na działce 957/10, przyjętego do zasobu 19 stycznia 2006 r. Zdaniem Kolegium w związku z powyższym brak jest możliwości zakwestionowania wpisu dokonanego przez odpowiedni organ oraz przyjęcia, że obiekt budowlany ujęty w ewidencji budynków pod nr 957/10;5, nie posiada cech budynku.
1.5. Odnosząc się do dokumentu prywatnego strony - "Opinia w zakresie kwalifikacji prawnej obiektu budowlanego - Wiata" z marca 2014r., Kolegium wskazało, że opinia wykonana na zlecenie strony nie ma mocy dokumentu urzędowego. Odstępstwa od bezwzględnego związania wpisami zawartymi
w ewidencji gruntów i budynków mogą mieć miejsce w sytuacji, gdy informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo, przed danymi ewidencyjnymi, wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów lub też w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych
w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku.
1.6. W dniu 20 kwietnia 2015 r. została sporządzona opinia biegłego - rzeczoznawcy majątkowego R. Z. na okoliczność ustalenia wartości budowli, o której mowa w art. 4 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., z której wynika, że wartość budowli utwardzonego placu z odwodnieniem (przedmiotu opodatkowania) - wynosi 3.982.114,34 zł. Spółka zarzuciła, że ww. wartość budowli jest zawyżona, bowiem na 31 grudnia 2008 r. budowa budowli, nie została zakończona. Odnosząc się do zastrzeżeń strony Kolegium wskazało, że ustalona przez biegłego wartość jest niższa niż wartość ustalona przez organ I instancji, co do której Spółka nie zgłaszała żadnych zastrzeżeń. Ponadto, jak wyjaśniono wyżej 31 grudnia 2008 r. budowa obiektu w postaci utwardzenia placu oraz instalacji odwodnieniowej została zakończona. Spółka S. G. w odpowiedzi na wezwanie do wskazania
i udokumentowania wydatków poniesionych na budowę obiektu po jego zakupie, załączyła do akt jedynie fakturę z 13 maja 2009 r., dotyczącą montażu szlabanu na kwotę 7320 zł. Zarówno zbywca jak i nabywca budowli nie udokumentowali swoich twierdzeń o tym, że przedmiot opodatkowania (plac składowy oraz instalacja odwadniająca) 31 grudnia 2008 r. nie nadawał się do użytkowania z powodu braku elementów istotnych dla istnienia budowli.
1.7. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej, Kolegium określiło Spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości na rok 2009 przedstawiając szczegółowo sposób jego obliczenia.
2. Skarga do Sądu
2.1. Na powyższą decyzję Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Zarzuciła naruszenie:
- art. 122 w zw. z art. 187 Ordynacji podatkowej poprzez oparcie rozstrzygnięcia na wadliwie ustalonym stanie faktycznym, w zakresie ustalenia daty zakończenia budowy Placu Manewrowego wraz z urządzeniami, a co za tym idzie - momentu powstania obowiązku podatkowego z tytułu posiadania tegoż Placu;
- art. 191 w zw. z art. 181 w z w. z art. 187 Ordynacji podatkowej poprzez niezasadną odmowę mocy dowodowej przedłożonym przez skarżącą dowodom, w tym opinii
w zakresie kwalifikacji prawnej obiektu budowlanego – Wiata;
- art. 122 w zw. z art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez dokonanie ustaleń faktycznych co do kwalifikacji prawnopodatkowej wiaty wyłącznie na podstawie wpisów w ewidencji gruntów i budynków, a nie rzeczywistego stanu;
- art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej poprzez nieuwzględnienie możliwości obalenia domniemania wynikającego z dokumentu urzędowego (wypis z ewidencji gruntów
i budynków) i nie wzięcie pod uwagę przedstawionego przez skarżącą w toku postępowania kontrdowodu wobec treści wpisów w ewidencji gruntów i budynków,
w szczególności opinii w zakresie kwalifikacji prawnej obiektu budowlanego – Wiata;
- art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. w zw. z art. 3 pkt 2 prawa budowlanego poprzez niewłaściwe zastosowanie w procesie kwalifikacji obiektu wiaty do prawidłowej grupy przedmiotów opodatkowania podatkiem od nieruchomości, w sytuacji gdy zastosowanie przepisu uzasadnia konstrukcja oraz charakter definicji budynku
i budowli z u.p.o.l. i niewłaściwe zastosowanie polegające na odmowie uznania
za budowlę obiektu wiaty, która nie posiada wszystkich elementów charakterystycznych dla budynku z art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. i powinna być uznana za budowlę z art. 1a ust 1 pkt 2 u.p.o.l.;
- art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. w zw. z art. 3 pkt 3 prawa budowlanego poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie obiektu - wiata za budynek, podczas gdy obiekt ten jest budowlą;
- art. 2 ust. 1 pkt 2 i 3 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l. w zw. z art. 21 prawa geodezyjnego i kartograficznego przez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że obiekt budowlany wiaty, szczegółowo opisany we wniosku
o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości z 7 września 2012 r., należy kwalifikować na potrzeby opodatkowania jako budynek, tj. w taki sposób jak kwalifikuje go ewidencja gruntów i budynków, podczas gdy obiekt ten nie posiada wszystkich elementów, jakie wymaga definicja ustawowa budynku zawarta w u.p.o.l., która ma decydujące znaczenie dla kwalifikacji prawnej obiektów budowlanych,
a zatem przedmiotowa wiata winna być kwalifikowana na gruncie podatku od nieruchomości do kategorii budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej;
- art. 21 ust. 1 prawa geodezyjnego i kartograficznego w zw. z § 2 ust 1 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków w zw. z art. 40 ustawy o statystyce publicznej pkt 1 ppkt 2 załącznika do Rozporządzenia Rady Ministrów z 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB), poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że dane wynikające z ewidencji mają rozstrzygający i niepodważalny charakter dla ustalenia kwalifikacji obiektu budowlanego na potrzeby opodatkowania podatkiem od nieruchomości podczas gdy, w ewidencji nie zamieszcza się danych o budowlach, zaś definicja budynku funkcjonująca na potrzeby prowadzenia ewidencji jest niezgodna z definicją budynku zawartą w art. 1a ust.1 pkt 1 u.p.o.l.;
- art. 217 Konstytucji RP w zw. z § 2 ust 1 pkt 4 ww. Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w zw. z art. 40 ustawy o statystyce publicznej
i pkt 1 ppkt 2 załącznika PKOB, poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na ustalaniu przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości na podstawie aktu prawnego rangi niższej niż ustawa podczas, gdy zgodnie z Konstytucją, przedmiot opodatkowania powinien być określony w ustawie;
- art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. w zw. z art. 3 pkt 1 lit. b, 3 i 9 prawa budowlanego poprzez błędną wykładnię i uznanie, że obiekt budowlany Placu Manewrowego nie stanowi jednego przedmiotu opodatkowania, tj. budowli stanowiącej całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, lecz stanowi zespół powiązanych ze sobą urządzeń budowlanych.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
2.2. Zdaniem skarżącej "dzielenie" jednego obiektu budowlanego, jakim jest Plac Manewrowy, tj. obiektu stanowiącego całość techniczno-użytkową wraz
z instalacjami i urządzeniami, na kilka urządzeń budowlanych jest nieprawidłowe
i uzasadnione wyłącznie zamiarem naliczenia podatku. Z dowodów zgromadzonych w toku postępowania, w tym z protokołu wydania nakładów z 30 grudnia 2008 r., jednoznacznie wynika, że budowa Placu była rozłożona w czasie i prowadziła do wytworzenia jednego obiektu budowlanego, który bez wytworzenia wszystkich jego elementów nie nadawał się do prawidłowego używania. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie potwierdza przy tym, że przed zakończeniem budowy rozpoczęto jego użytkowanie. W ocenie skarżącej na podstawie analizy przepisów rozdziału 5 prawa budowlanego można ustalić moment, który decyduje
o zakończeniu budowy. Zakończenie budowy nastąpi, gdy złożone zostanie zawiadomienie o zakończeniu budowy spełniające wymagane przepisami ustawy Prawo budowlane warunki. W ocenie Spółki organ zatem nieprawidłowo wskazał, jako okoliczność decydującą o powstaniu obowiązku podatkowego "istnienie" budowli lub budynku, które w ocenie organu oznacza, iż obiekt zaczyna istnieć zaraz po wybudowaniu, z czego organ wyprowadza.
Na gruncie niniejszej sprawy, budowa Placu wraz z urządzeniami została zakończona 14 czerwca 2010 r., zgodnie z zawiadomieniem o zakończeniu budowy, znajdującym się w aktach sprawy, złożonym przez spółkę S. - G. sp. z o.o., Powyższe potwierdza również przesłany na wezwanie organu przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego załącznik do ww. zawiadomienia, tj. oświadczenie złożone przez S. - G. sp. z o.o. z siedzibą w K., dotyczące zawiadomienia Państwowej Inspekcji Sanitarnej i Państwowej Inspekcji Pracy o zakończeniu budowy, w ramach której wybudowany został przedmiotowy Plac wraz
z urządzeniami. Dopiero zatem z datą 14 czerwca 2010 r. można przyjąć, że Plac spełniał warunki przewidziane przez prawo budowlane, kwalifikujące ten obiekt do normalnej eksploatacji i użytkowania.
Dodatkowo skarżący wskazał, że Plac wraz z urządzeniami, po zakończeniu wszystkich prac, czyli będący zdatnym do użytkowania, został wprowadzony na listę środków trwałych już przez nowego właściciela, tj. spółkę S. - G. sp. z o.o. Nowy właściciel musiał dopełnić szeregu obowiązków oraz formalności, aby przedmiotowy Plac był zdatny do użytku, takich jak chociażby budowa kanalizacji odwadniającej czy oświetlenia. Budowa przedmiotowego obiektu, w chwili jego sprzedaży przez skarżącego, tj. 16 września 2009 r., nie była zatem zakończona, w chwili sprzedaży był to jeszcze środek trwały "w budowie", a opieranie się przez organ na wyrwanych z kontekstu oświadczeniach zawartych w akcie notarialnym warunkowej umowy sprzedaży, czy też okoliczności wystawienia faktury na poczet ceny, w świetle pozostałego, zgromadzonego w postępowaniu materiału dowodowego, jest bezzasadne.
2.3. Skarżąca wskazując na definicje pojęć "budynek" i "budowla" z u.p.o.l., stwierdziła, że wiata będąca we władaniu skarżącej, z uwagi na brak wydzielenia
z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, nie może być kwalifikowana jako budynek, lecz stanowi budowlę, i jako budowla winna zostać opodatkowania podatkiem od nieruchomości.
Tymczasem organy podatkowe, zakwalifikowały przedmiotową wiatę jako budynek, powołując się na art. 21 prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz ewidencję gruntów i budynków, w której wiata ta określana jest jako budynek. Stanowisko to jest niezasadne. W toku postępowania skarżąca przedstawiła dokument prywatny w postaci ekspertyzy przygotowanej przez osobę posiadającą wiadomości specjalne z zakresu architektury i budownictwa. Z dokumentu tego oraz załączonego do niego materiału fotograficznego jednoznacznie wynika, że sporna wiata, z uwagi na brak wydzielenia z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, nie spełnia definicji budynku w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. i powinna zostać opodatkowana podatkiem od nieruchomości w kategorii "budowle". Organ nie uznał za skuteczny tego przeciwdowodu.
Starosta nie posiada kompetencji do ustalania przedmiotu i podstawy opodatkowania dla przedmiotów opodatkowania będących budynkami. W innym wypadku przepis ten faktycznie ograniczałby kompetencje wójta, burmistrza, prezydenta miasta do określania w drodze decyzji podatkowej przedmiotu i podstawy opodatkowania budynków w sposób niezgodny z zapisami w ewidencji gruntów
i budynków. Taka wykładnia przepisów prowadzi również do nieuprawnionego przeniesienia części kompetencji organu wykonawczego gminy na starostę, mimo braku wyraźnej podstawy prawnej. Przyznanie kompetencji do kształtowania elementów zobowiązania podatkowego może zostać przydzielone staroście, jednakże w każdym przypadku musi mieć wyraźną podstawę w akcie rangi ustawowej. Zdaniem skarżącej zapisy ewidencji gruntów i budynków powinny być uwzględniane przez organy podatkowe przy określaniu przedmiotów i podstaw opodatkowania podatkiem od nieruchomości w sytuacji, gdy informacje zawarte
w ewidencji, które mają być wykorzystane w postępowaniu podatkowym w celu określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, odpowiadają definicjom z ustawy podatkowej.
2.4. Porównanie definicji budynku z art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. i definicji utworzonej z przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego
i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków, ustawy o statystyce publicznej oraz rozporządzenia w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych prowadzi do oczywistego wniosku - definicje te są odmienne, a ich zakresy znaczeniowe nie w pełni się ze sobą pokrywają. Zdaniem skarżącej
w kwestii wymiaru zobowiązań w podatku od nieruchomości, rozstrzygający charakter i bezwzględne pierwszeństwo przyznać należy ustawie o podatkach
i opłatach lokalnych. Organy podatkowe ustalając wymiar zobowiązania podatkowego powinny opierać się jedynie na stanie faktycznym, tj. czy obiekt spełnia łącznie wszystkie przesłanki pozwalające uznać go za budynek w świetle
art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. Organy podatkowe przy wymiarze podatku od nieruchomości nie powinny traktować wpisu do ewidencji gruntów i budynków jako wyłącznego dowodu. Może być wiążący jedynie w takich przypadkach, gdy przepisy prawa materialnego wprost odsyłają do ewidencji gruntów i budynków W sytuacjach gdy istnieje rozbieżność pomiędzy wpisem do ewidencji, a kwalifikacją obiektu
w świetle przepisów u.p.o.l., domniemanie wynikające z dokumentu urzędowego jakim jest ewidencja gruntów i budynków może zostać obalone.
2.5. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.
3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
3.1. W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U.2012.270 ze zm.), zwanej dalej "ustawa p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W świetle art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ustawy p.p.s.a.).
Kontrolując w tak zakreślonych granicach zaskarżoną decyzję, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, w sprawie nie doszło bowiem do mającego wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów prawa materialnego, jak też mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. przepisów Ordynacji podatkowej. Sąd uznał przy tym, że stan faktyczny ustalony przez organ znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Ustalenia te Sąd przyjął za podstawę dalszych rozważań.
3.2. Przedmiotem sprawy jest kwestia prawidłowości określenia Spółce przez organ podatkowy podatku od nieruchomości na 2009 r.
Spór dotyczy opodatkowania Placu Manewrowego oraz Wiaty. Pierwsza z ww. kwestii spornych dotyczy momentu powstania obowiązku podatkowego. Bezpośrednim źródłem sporu w tym zakresie jest kwestia określenia momentu zakończenia budowy. Zdaniem organu moment zakończenia budowy to stan faktyczny, niezależny o spełnienia formalnych warunków przewidzianych w prawie budowlanym. Wskazując, że sporny Plac składa się z urządzeń budowlanych
w postaci utwardzonego placu, instalacji odwodnienia, oświetlenia placu, ogrodzenia oraz monitoringu, organ stanął na stanowisku, że dwa z pierwszych ww. urządzeń były kompletne już 30 grudnia 2008 r., w związku z czym, obowiązek podatkowy
w stosunku do nich powstał 1 stycznia 2009 r. W ocenie skarżącej natomiast zakończenie budowy wiąże się ze spełnieniem warunków formalnych, przewidzianych przez prawo budowlane. Podnosząc, że Plac stanowi jedną budowlę, skarżąca stwierdziła, że jej budowa została zakończona 14 czerwca 2010 r. wraz ze złożeniem do starostwa powiatowego zawiadomienia o zakończeniu budowy inwestycyjnej o nazwie "Adaptacja podlegająca na przebudowie hal przemysłowych odlewni byłego Z.".
Spółka ponadto uważa, że Wiata powinna zostać opodatkowana jako budowla związana z prowadzeniem działalności gospodarczej, stosownie do definicji budowli zawartej w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych. Organ twierdzi natomiast, że Wiata została prawidłowo opodatkowana jako budynek, gdyż taka jej kwalifikacja wynika z ewidencji gruntów i budynków, zapisami której, organy podatkowe są związane, stosownie do art. 21 prawa geodezyjnego i kartograficznego.
Sąd stwierdził, że prawidłowe jest stanowisko organu.
3.3. W zakresie pierwszej z ww. kwestii spornych należy wskazać, że obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku (art. 6 ust. 1 u.p.o.l.). Jeżeli okolicznością, od której jest uzależniony obowiązek podatkowy, jest istnienie budowli albo budynku lub ich części, obowiązek podatkowy powstaje z dniem 1 stycznia roku następującego po roku, w którym budowa została zakończona albo w którym rozpoczęto użytkowanie budowli albo budynku lub ich części przed ich ostatecznym wykończeniem (art. 6 ust. 2 u.p.o.l.). Z powyższej regulacji wynika, że moment powstania obowiązku podatkowego zależy od dwóch alternatywnych zdarzeń zakończenia budowy lub rozpoczęcia użytkowania budowli lub budynku przez ich ostatecznym wykończeniem.
Odnosząc się do określenia momentu zakończenia budowy w kontekście
art. 6 ust. 2 u.p.o.l., należy podzielić stanowisko organu, że chodzi o faktyczne zakończenie budowy. Złożenie zawiadomienia o zakończeniu budowy, o którym mowa w art. 56 i 57 prawa budowlanego, nie jest konieczne dla stwierdzenia zakończenia budowy w rozumieniu art. 6 ust. 2 u.p.o.l. Przepisy prawa podatkowego uzależniają opodatkowanie budynków od określonego stanu faktycznego zakończenia budowy lub rozpoczęcia użytkowania przed ostatecznym wykończeniem budynków), a nie stanu technicznego. Wynika to wprost z art. 6 ust. 2 u.p.o.l., który
w zakresie określenia momentu powstania obowiązku podatkowego odwołuje się do zakończenia budowy oraz rozpoczęcia użytkowania budynku lub budowli (lub ich części) przed ich ostatecznym wykończeniem bez względu na to, czy zostały spełnione przesłanki budowy i użytkowania tych obiektów przewidziane w przepisach prawa budowlanego. Ratio legis ust. 2 art. 6 u.p.o.l. dotyczy zatem właściwości budynków i budowli, jaką jest ich powstanie – zaistnienie, czy też mówiąc językiem przepisu – "istnienie" (por. wyrok NSA z 25 kwietnia 2014 r. sygn. akt II FSK 1025/12). W uzasadnieniu wyroku w sprawie II FSK 1522/06, NSA zauważył, że do uznania, że budowa budynku została zakończona nie jest niezbędne dopełnienie wymogów przewidzianych w prawie budowlanym. Również w wyroku z dnia 8 maja 2014 r. sygn. akt II FSK 1228/12 NSA stwierdził, że zgodnie z art. 6 ust. 2 u.p.o.l. powstanie obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości uzależnione jest od faktu zakończenia prac związanych ze wznoszeniem obiektu budowlanego lub od rozpoczęcia jego użytkowania przed ostatecznym zakończeniem robót, a więc powstanie obowiązku podatkowego nie jest uwarunkowane uzyskaniem prawa do użytkowania budynku po spełnieniu warunków wskazanych w art. 54 i art. 55 Prawa budowlanego. Artykuł 6 ust. 2 u.p.o.l. stanowiąc o okolicznościach, od których uzależniony jest obowiązek podatkowy, używa określenia zakończenie budowy oraz rozpoczęcie użytkowania obiektu budowlanego, ale chodzi wyłącznie o stan faktyczny powodujący moment rozpoczęcia obowiązku podatkowego (ww. wyroki dostępne są na dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wymaga przy tym podkreślenia, że prawo podatkowe może w sposób samoistny określać podmiot i przedmiot opodatkowania i nawet jeżeli prawo budowlane w tym zakresie reguluje kwestię zakończenia budowy czy rozpoczęcia użytkowania budynku w sposób odmienny nie ma to żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
3.4. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie Dyrektor Izby Skarbowej w K. prawidłowo ustali moment powstania obowiązku podatkowego odnośnie urządzeń technicznych w postaci utwardzonego placu manewrowego i instalacji odwodnienia tego placu na 1 stycznia 2009 r., ponieważ obiekty te "istniały" już 30 grudnia 2008 r. Prawidłowo przy tym organ wskazał, że fakt, iż instalacja odwodnienia placu nie była połączona z istniejącą instalacją uliczną nie świadczy o tym, że proces jej budowy nie został zakończony. Podłączenie niewątpliwie wykonanej, istniejącej instalacji odwodnieniowej w instalację uliczną nie jest warunkiem jej istnienia, czy też zakończenia prac związanych z jej wznoszeniem a zatem nie jest to okoliczność, od której jest zależny obowiązek podatkowy
w przedmiotowej sprawie.
Ustaleń tych organ dokonał w oparciu o zapisy aktów notarialnych
nr Rep. A 9268/2009 i Rep. A. 8451/2009, dokumentujących sprzedaż placu, instalacji odwodnienia, oświetlenia placu, ogrodzenia oraz monitoringu przez Spółkę na rzecz spółki S. G., fakturę sprzedaży z 30 grudnia 2008 r. nr 961011/2008 oraz dołączony do niej "Protokół wydania nakładów na gruncie w postaci inwestycji
w toku na plac składowy", który szczegółowo precyzuje jakie budowle i ich elementy istniały w dniu wystawienia ww. faktury.
Powyższych ustaleń dokonano w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania spełniającego wymogi z art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Na potwierdzenie swojego stanowiska, że budowa utwardzonego placu i instalacji odwodnienia została zakończona w 2008 r. organ przedstawił w uzasadnieniu decyzji szereg ustaleń i argumentów. Wskazał na konkretne środki i źródła dowodowe oraz kryteria, jakimi się kierowały dokonując oceny dowodów. Ocena dowodów, jakiej dokonał w sprawie organ, nie wykracza poza ramy swobodnej oceny dowodów i jako taka korzysta z ochrony przewidzianej w art. 191 Ordynacji podatkowej.
W związku z powyższym zarzut naruszenia art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej jest nieuzasadniony.
Jednocześnie wymaga wyjaśnienia, że nałożenie na organy prowadzące postępowanie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia strony postępowania od współudziału w realizacji tego obowiązku. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy nieudowodnienie określonej okoliczności może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony. Z treści przepisów art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej nie da się wyprowadzić konkluzji, że organy administracji zobowiązane są do poszukiwania środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony w sytuacji, gdy ta ostatnia - mimo wezwania - środków takich nie przedstawia. Należy bowiem zauważyć, że art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej nie zwalnia podatnika z obowiązku współdziałania z organem podatkowym we wszechstronnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy tym bardziej, że podatnikowi służy prawo żądania przeprowadzenia określonych dowodów (por. wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2009 r., II FSK 35/08, LEX nr 496226). Tak więc zasada prawdy obiektywnej, wyrażona w art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, doznaje ograniczenia, polegającego na tym, że w dążeniu do ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego obowiązek współdziałania z organami podatkowymi spoczywa również na podatniku. Tymczasem skarżąca pomimo wezwania nie udokumentowała przeprowadzenia prac budowlanych dotyczących spornych urządzeń technicznych po 30 grudnia 2008 r. ani dziennika budowy.
3.5. Sąd nie podzielił również zarzutu naruszenia art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l.
w zw. z art. 3 pkt 1 lit. b, 3 i 9 prawa budowlanego poprzez błędną wykładnię
i uznanie, że obiekt budowlany Placu Manewrowego nie stanowi jednego przedmiotu opodatkowania, tj. budowli stanowiącej całość techniczno-użytkową wraz
z instalacjami i urządzeniami, lecz stanowi zespół powiązanych ze sobą urządzeń budowlanych. Organ prawidłowo bowiem zakwalifikował utwardzony plac, instalację odwodnienia, oświetlenie placu, ogrodzenie oraz monitoring jako urządzenia budowlane, o których mowa w art. 3 pkt 9 prawa budowlanego. Stosownie do powołanej regulacji urządzenie budowlane jest to urządzenie techniczne związane
z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie
z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki. W świetle powyższej definicji organ prawidłowo uznał, że ww. obiekty stanowią urządzenia techniczne z wiązane z obiektem budowlanym jaki jest zakład produkcyjny płytek ceramicznych. W konsekwencji na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3 podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako odrębne budowle (art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. w zw. z art. 3 pkt 9 prawa budowlanego).
3.6. Odnosząc się do drugiej kwestii spornej dotyczącej kwalifikacji obiektu budowlanego o powierzchni użytkowej 480, 24 m² określonego w ewidencji budynków pod nr 957/10;5 (Wiata), należy wskazać, na co prawidłowo zwrócił uwagę organ, że istotne w tym zakresie znaczenie ma art. 21 prawa geodezyjnego
i kartograficznego. Zgodnie z powołanym przepisem podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Dane te dotyczą m.in. rodzajów, powierzchni nieruchomości i obiektów budowlanych czyli wskazują na przedmiot opodatkowania. Ewidencja zawiera także dane wskazujące na podmiot zobowiązany do zapłaty podatku. Ustalenia organów podatkowych oparte o treść ewidencji gruntów stanowią istotny element określenia podatkowego stanu faktycznego. Dokonując ustaleń w sprawie organ jest związany zarówno zakresem przedmiotowym jak i podmiotowym zapisów zawartych w ewidencji gruntów i nie jest uprawniony do dokonywania własnych ustaleń w tym przedmiocie.
W związku z powyższym w niniejszej sprawie organ prawidłowo klasyfikując sporny obiekt - Wiatę oparł się na danych wynikających z opisanej wyżej ewidencji. W konsekwencji stwierdził, że z wypisu rejestru budynków z 9 maja 2013 r. sporządzonego przez s.ostwo powiatowe, wynika że pod nr 957/10;5 znajduje się budynek o funkcji zbiorniki, silosy i budynki magazynowe.
Wymaga wyjaśnienia, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art.194 Ordynacji podatkowej, stanowią więc dowód tego co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Zgodnie
z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych ewidencja gruntów
i budynków jest niewątpliwie urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych i w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji, czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne
z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z ewidencji. Tylko wyjątkowo organy podatkowe mogą odstąpić od obowiązku uwzględnienia danych z ewidencji gruntów. Sytuacja taka może mieć miejsce tylko wówczas, gdy moc dowodowa ewidencji (dokumentu urzędowego) zostanie podważona w trybie art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej, więc zostanie wykazane istnienie innego dokumentu, świadczącego o wadliwości zapisów w ewidencji (zob. wyroki NSA z 26 lipca 2011 r. sygn. akt II FSK 309/10, z 10 czerwca 2011 r. sygn. akt II FSK 226/10, z 14 września 2010 r. sygn. akt II FSK 690/09 i II FSK 1014/10 oraz z 13 stycznia 2010 r. sygn. akt II FSK 1243/08 - dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). W niniejszej sprawie skarżąca nie przedłożyła takich dokumentów. Nie jest nim bowiem "Opinia w zakresie kwalifikacji prawnej obiektu budowlanego - Wiata" z marca 2014 r., która stanowi dokument prywatny (por. wyrok NSA z 12 lutego 2010 r. sygn. akt II FSK 524/09 - dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl.)
W związku z powyższym nie miały wpływu na treść rozstrzygnięcia zarzuty naruszenia art. 191 w zw. z art. 181 w zw. z art. 187 i art. 122 w zw. z art. 194 § 1 oraz art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej.
W świetle powyższego ponadto bezpodstawnym okazał się zarzut naruszenia art. 217 Konstytucji RP w zw. z § 2 ust 1 pkt 4 ww. Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w zw. z art. 40 ustawy o statystyce publicznej i pkt 1 ppkt 2 załącznika PKOB poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na ustalaniu przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości na podstawie aktu prawnego rangi niższej niż ustawa podczas, gdy zgodnie z Konstytucją, przedmiot opodatkowania powinien być określony w ustawie.
Należy podkreślić, że rozstrzyganie o treści wpisu do ewidencji gruntów
i budynków nie należy do przedmiotu postępowania podatkowego lecz jest poddane odrębnym procedurom zawartym w innych ustawach.
3.7. Podsumowując, Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie organ prawidłowo ustalił stan faktyczny i w tak ustalonym stanie faktycznym prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego. Z tych względów zarzuty naruszenia prawa materialnego są nieuzasadnione.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło