II SA/Ke 1144/14

WyrokWSA w Kielcach2015-02-11

Skład orzekający: Sylwester Miziołek, Maria Grabowska, Dorota Pędziwilk-Moskal

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, prawidłowo wywiązał się z obowiązku samodzielnej oceny zebranego materiału dowodowego, w tym sprzecznych orzeczeń lekarskich, zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. i wskazaniami sądu zawartymi w poprzednim wyroku?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, nie wywiązał się z obowiązku samodzielnej oceny zebranego materiału dowodowego, w tym sprzecznych orzeczeń lekarskich. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów art. 107 § 3 K.p.a., ponieważ organ ograniczył się jedynie do powołania jednej opinii, nie odnosząc się do pozostałego materiału dowodowego. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła stwierdzenia choroby zawodowej – gruźlicy naciekowej płuca u pracownika. Po wieloletnim postępowaniu, decyzja organu pierwszej instancji stwierdzająca chorobę zawodową była dwukrotnie uchylana przez organ odwoławczy i przekazywana do ponownego rozpoznania. Skarżący zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie przepisów K.p.a. dotyczących uzasadnienia decyzji, wskazując na brak wskazania faktów, dowodów i przyczyn odmowy wiarygodności, a także brak wyjaśnienia podstawy prawnej.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz Domu Pomocy Społecznej kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 lutego 2015r. sprawy ze skargi D. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] numer [...] w przedmiocie choroby zawodowej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz Domu Pomocy Społecznej kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, po rozpatrzeniu odwołania D., utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Decyzją z dnia [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny stwierdził u M. S. chorobę zawodową tj. gruźlicę naciekową płuca. Decyzją z dnia [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarnego, po rozpatrzeniu odwołania D., uchylił ww. rozstrzygnięcie i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Decyzją z dnia [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny ponownie stwierdził u M. S. chorobę zawodową tj. gruźlicę naciekową płuca, wymienioną w pozycji 11 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013r. poz. 1367). Decyzją z dnia [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, po rozpatrzeniu odwołania D., uchylił ww. decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie wskazano, że organ I instancji nie dostosował się do zaleceń wskazanych w uzasadnieniu decyzji z dnia 1 września 2011r. i rozstrzygnął sprawę w oparciu o zbyt ogólną ocenę narażenia zawodowego oraz orzeczenie lekarskie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy z dnia 27 marca 2012r., które – zdaniem organu odwoławczego – nie ma zgodnie z art. 84 § 1 K.p.a. charakteru opinii biegłego. Podkreślono przy tym, że w trakcie wieloletniego postępowania zebrano obszerny materiał dowodowy, który jakkolwiek nie potrzebuje dodatkowego uzupełnienia, to wymaga wnikliwej analizy pod kątem wartości dowodowej. Natomiast z dokumentacji sprawy bezspornie wynika, że u skarżącej rozpoznano gruźlicę naciekową płuca i była ona leczona przeciwprątkowo przez 6 miesięcy, a w tym samym okresie w D. odnotowano wśród mieszkańców siedem przypadków zachorowań na gruźlicę, przy czym przypadki te miały miejsce w jednej grupie, którą nie opiekowała się skarżąca. Wyrokiem z dnia 25 października 2012r. o sygn. akt II SA/Ke 594/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, po rozpatrzeniu skargi M. S., uchylił ww. decyzję organu odwoławczego z dnia 25 lipca 2012r. W uzasadnieniu wskazano, że u skarżącej rozpoznano ww. chorobę zawodową, a bezpośrednio przez zachorowaniem pracowała ona w środowisku, w którym stwierdzono zachorowania na gruźlicę. Spór sprowadza się natomiast do istnienia związku przyczynowego pomiędzy wystąpieniem u skarżącej ww. choroby a wykonywaną pracą. Podkreślono, że oceną co do istnienia tego związku różnią się nie tylko strony, ale także specjalistyczne jednostki organizacyjne służby zdrowia uprawnione do wydawania orzeczeń w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej. Wskazano przy tym, że ostatnia decyzja organu I instancji została wydana na podstawie orzeczenia lekarskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy z dnia 27 marca 2012r. o rozpoznaniu u skarżącej ww. choroby zawodowej, w którym dodatkowo stwierdzono, że "analiza informacji zawartych w dokumentacji pacjentki dotyczących rozpoznania choroby, jak i oceny narażenia zawodowego, pozwala na stwierdzenie z przeważającym prawdopodobieństwem związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rozpoznaną gruźlicą naciekową płuca lewego, a zawodowym kontaktem pacjentki z pensjonariuszami będącymi potencjalnym źródłem zakażenia prątkami gruźlicy". Jednocześnie Sąd podkreślił, że cyt. orzeczenie jest ostatnim, choć jednym z wielu (w tym także sprzecznych ze sobą) orzeczeń, jakie zostały wydane w niniejszej sprawie. Z tego też względu. zdaniem Sądu, Świętokrzyski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny jako organ merytorycznie rozpoznający sprawę winien samodzielnie dokonać oceny zebranego, obszernego i kompletnego materiału dowodowego, w tym orzeczeń lekarskich. Wyrokiem z dnia 2 września 2014r. o sygn. akt II OSK 181/13 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną D. od ww. wyroku. W uzasadnieniu, odnosząc się do kwestii oceny niejednoznacznych we wnioskach orzeczeń lekarskich, podkreślono, że to organ – a nie biegły – decyduje o załatwieniu sprawy. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, wydając opisaną na wstępie decyzję z dnia [...]., utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji, wskazał że kwestią sporną w czasie wieloletniego trwania postępowania było wykazanie spełnienia drugiego z warunków określonych w § 1 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych – czyli ustalenie związku przyczynowego pomiędzy wystąpieniem u strony gruźlicy naciekowej płuca, a wykonywaną przezeń pracą w D.. W tym zakresie podkreślono, że na potrzeby przedmiotowego postępowania wydanych zostało 8 orzeczeń lekarskich, w tym 5 orzeczeń o rozpoznaniu u wyżej wymienionej choroby zawodowej i 3 orzeczenia o braku podstaw do jej rozpoznania oraz uzyskano jedną opinię z dodatkowej konsultacji lekarskiej przeprowadzonej w Instytucie Medycyny Pracy. W tej ostatniej opinii stwierdzono, że istnieją podstawy do rozpoznania choroby zawodowej, gdyż nie można wykluczyć kontaktu M. S. z pensjonariuszami prątkującymi, którzy byli upośledzeni w stopniu umiarkowanym i mogli poruszać się samodzielnie po ośrodku. W dalszej części uzasadnienia wskazano, że "Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, zgodnie z dyspozycjami Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Kielcach i Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, dokonał analizy i oceny materiału dowodowego w zakresie istnienia związku przyczynowego rozpoznanej u M. S. gruźlicy naciekowej płuca z praca w D. i stwierdził, że skoro pracodawca nie przedstawił jednoznacznego dowodu wykluczającego bezpośredni kontakt wyżej wymienionej z chorymi na gruźlicę pensjonariuszami to należy uznać, że rozpoznana gruźlica miała związek z warunkami pracy". Powołano się przy tym na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 lipca 1984r. w sprawie o sygnaturze II PRN 9/84 (OSNCP nr 4 z 1984r. poz. 53), w myśl którego konstrukcja przepisu § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 1983r. przemawia za tym, że w przypadku pozytywnego ustalenia, że stwierdzona u pracownika choroba jest wymieniona w wykazie oraz, że praca była wykonywana w warunkach narażających na jej powstanie, istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową a warunkami narażającymi na j ej powstanie. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniósł D., zarzucając ww. decyzji organu odwoławczego naruszenie art. 107 § 3 K.p.a., polegające na tym, że: - uzasadnienie decyzji wydane zostało bez wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, - uzasadnienie prawne nie wyjaśnia podstawy prawnej decyzji i nie przytacza przepisów prawa. Jednocześnie strona zakwestionowała stwierdzenie organu II instancji, który – nie dokonując oceny zebranych dowodów – stwierdził, że żadna ze stron nie przedstawiła ewidentnych i bezspornych dowodów na potwierdzenie swoich racji. Tym samym, zdaniem skarżącego, brak oceny dowodów, które przedstawiły strony, stoi w jawnej sprzeczności z dyspozycją art. 107 § 3 K.p.a. Odnosząc się do powołanego przez organ wyroku Sądu Najwyższego strona skarżąca wskazała, że orzeczenie to pochodzi z 1984r. i nie przystaje do obecnego stanu prawnego. Mając na uwadze powyższe strona skarżąca wniosła o uchylenie ww. decyzji i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie z uwagi na trafność podniesionej w jej treści argumentacji. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej ustawą P.p.s.a., zadaniem wojewódzkich sądów administracyjnych jest sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a.), a kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane wyżej kryteria, doszedł do przekonania, iż w toku postępowania administracyjnego organy obu instancji dopuściły się naruszenia szeregu przepisów postępowania – a to art. 7, 8, 11, 77 § 1, 80, 107 § 3 K.p.a. – w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zagadnieniem o zasadniczym znaczeniu dla rozpoznania niniejszej sprawy jest kwestia związania Sądu prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 25 października 2012r., sygn. akt II SA/Ke 594/12. Stosownie bowiem do art. 153 ustawy P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Z tego też względu orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania, w jakim zostało wydane, obejmując zarazem przyszłe (ewentualne) postępowanie administracyjne w sprawie (por. wyrok NSA z dnia 22 marca 1999r., sygn. akt IV SA 527/97). Jest to szczególnie istotne przy orzeczeniach kasatoryjnych, gdzie w uzasadnieniu wyroku sądu administracyjnego zawarte są wskazania co do dalszego postępowania organów administracji publicznej, jak również ocena prawna ich dotychczasowych działań. Ze względu na powyższe zarówno organy administracji publicznej, orzekające w niniejszej sprawie, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach związani są powołanym wyrokiem z dnia 25 października 2012r., sygn. akt II SA/Ke 594/12. Orzeczeniem tym uchylono decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...]. Tym ostatnim rozstrzygnięciem uchylono decyzję organu I instancji z dnia [...] stwierdzającą u M. S. chorobę zawodową tj. gruźlicę naciekową płuca, wymienioną w pozycji 11 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013r. poz. 1367), przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Jak wynika z uzasadnienia powołanego wyroku: 1. "spór sprowadza się do istnienia związku przyczynowego pomiędzy wystąpieniem u skarżącej ww. choroby, a wykonywaną przez nią pracą. Ocena co do istnienia tego związku była sporna nie tylko między stronami, ale także pomiędzy specjalistycznymi jednostkami organizacyjnymi służby zdrowia uprawnionymi do wydawania orzeczeń w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej", 2. "ostatnia decyzja organu I instancji została wydana na podstawie orzeczenia lekarskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy z dnia 27 marca 2012r. o rozpoznaniu u skarżącej ww. choroby zawodowej, w którym dodatkowo stwierdzono, że analiza informacji zawartych w dokumentacji pacjentki dotyczących rozpoznania choroby, jak i oceny narażenia zawodowego, pozwala na stwierdzenie z przeważającym prawdopodobieństwem związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rozpoznaną gruźlicą naciekową płuca lewego, a zawodowym kontaktem pacjentki z pensjonariuszami będącymi potencjalnym źródłem zakażenia prątkami gruźlicy". 3. "stwierdzenia, które znalazły się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji pozostają ze sobą w sprzeczności, a organ odwoławczy – wbrew dyspozycji art. 138 § 2 K.p.a. – nie wskazał przepisów postępowania administracyjnego, które zostały naruszone przez organ I instancji", 4. "obszerny materiał dowodowy zgromadzony w trakcie 10-cioletniego postępowania daje podstawę do przyjęcia, że wszystkie istotne okoliczności sprawy zostały wyjaśnione, a co za tym idzie wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ II instancji było nie tylko możliwe, ale także konieczne", 5. "bezzasadnym jest więc kwestionowanie przez organ odwoławczy kompletności orzeczeń lekarskich, które w określeniu zawodowego pochodzenia występującej u skarżącej gruźlicy opierały się w głównej mierze na wynikach dochodzenia przeprowadzonego przez organ inspekcji sanitarnej, a te z nich, które stwierdziły u M. S. chorobę zawodową na tej podstawie, dopuściły tym samym medyczną możliwość zakażenia w środowisku pracy", 6. "nieuprawnionym jest tym samym zarzucanie organowi I instancji, że nie wskazał konkretnych miejsc na terenie zakładu, w których mogło dochodzić do kontaktów z chorymi na gruźlicę; tym bardziej, że z decyzji I instancji wynika ustalenie, że skarżąca mogła mieć kontakt z chorymi na gruźlicę pensjonariuszami, którzy mogli poruszać się po terenie DPS, a także podczas wakacji, urlopu opiekuna grupy i remontów, kiedy grupy były łączone, czy podczas uroczystości typu msza, wigilia." W konsekwencji powyższych rozważań tut. Sąd stwierdził, że "wydając zaskarżoną decyzję Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny jako organ merytorycznie rozpoznający sprawę winien samodzielnie dokonać oceny zebranego, obszernego i kompletnego materiału dowodowego, w tym także sprzecznych ze sobą orzeczeń lekarskich, gdyż w ocenie Sądu nie było potrzeby ich uzupełnienia." Przedstawione powyżej stanowisko tut. Sądu potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny, oddalając wyrokiem z dnia 2 września 2014r. o sygn. akt II OSK 181/13 skargę kasacyjną D. od ww. wyroku. W uzasadnieniu podkreślono, że orzeczenia lekarskie pozwalają jedynie na poczynienie ustaleń faktycznych, dokonywanych ostatecznie przez organ. Obowiązkiem organu jest zatem skonfrontowanie zgromadzonych opinii i dokonanie ich oceny na podstawie wiedzy i doświadczenia życiowego. W konsekwencji nie sposób oczekiwać, by szerokiej analizy i oceny merytorycznej z odniesieniem się do wydanych w sprawie orzeczeń lekarskich, dokonywała jednostka orzecznicza. Mając na uwadze treść wskazań zawartych w cyt. wyroku z dnia 25 października 2012r. stwierdzić należy, ze nie zostały one zrealizowane na gruncie prowadzonego ponownie postępowania odwoławczego – o czym świadczy treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji, która nie spełnia wymogów art. 107 § 3, art. 8 oraz art. 11 K.p.a. Jak wynika bowiem z art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie decyzji składa się z uzasadnienia faktycznego, zawierającego w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, a także przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił mocy dowodowej oraz uzasadnienia prawnego zawierającego wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów, które zdecydowały o treści decyzji. Powyższe wynika z celu uzasadnienia – stanowiącego integralny składnik decyzji – jakim jest wyjaśnienie stronie jej dyspozytywnej części, którą jest rozstrzygnięcie (por. wyrok NSA z dnia 12 maja 2000r., sygn. akt. I SA/Kr 856/98, LEX nr 43041). Prawidłowe zredagowanie pod względem merytorycznym i prawnym uzasadnienia decyzji ma istotne znaczenie dla stosowania zasad postępowania administracyjnego tj. zasady przekonywania (art. 11 K.p.a.), jak również zasady pogłębiania zaufania obywateli (art. 8 K.p.a.) – realizowanych na podstawie art. 107 § 3 K.p.a. Prawidłowe uzasadnienie rozstrzygnięcia powinno umożliwiać stronie zapoznanie się z motywami, którymi kierował się organ, a także kontrolę prawidłowości rozstrzygnięcia przez sąd. Treść uzasadnienia winna obrazować szczegółowy tok rozumowania organu, które doprowadziło do wydania konkretnego rozstrzygnięcia, oraz wskazywać i wyjaśniać przesłanki faktyczne, jakimi kierował się organ podejmując konkretne rozstrzygnięcie Powyższe wymogi nie zostaną zrealizowane, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla sprawy. Uchybienie takie może mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, stwarza bowiem przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów postępowania administracyjnego w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 9 kwietnia 2001r., sygn. akt V SA 1611/00, LEX nr 80635). Nie może bowiem pozostać w obrocie prawnym decyzja organu odwoławczego, która – tak jak zaskarżone w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie – w istocie nie zawiera własnych ustaleń i rozważań, poprzestając jedynie na powołaniu się na stwierdzenia zawarte w jednej z wielu wydanych na potrzeby prowadzonego postępowania opinii lekarskich – bez jakiegokolwiek odniesienia się do pozostałej części zebranego materiału dowodowego. Zakres stosowania cyt. regulacji K.p.a. w prowadzonym w niniejszej sprawie postępowaniu odwoławczym – dotyczącym stwierdzenia choroby zawodowej – wyznacza m.in. art. 235¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2014r. poz. 1502 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Z kolei stosownie do art. 2352 Kodeksu pracy rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 Kodeksu pracy, Rada Ministrów wydała ww. rozporządzenie z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych. Zgodnie z § 8 ust. 1 tego rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Nie budzi przy tym wątpliwości, że organ nie powinien przyjmować bezkrytycznie wniosków płynących z orzeczeń lekarskich. Skoro bowiem są one opiniami w rozumieniu art. 84 K.p.a., to podlegają weryfikacji tak jak każdy inny dowód w sprawie i zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 77 § 1 K.p.a., powinny być ocenione w aspekcie rozpatrzenia całego materiału dowodowego (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 29 sierpnia 2013r. o sygn. akt IV SA/Gl 699/12, LEX nr 1365282). Wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego polega zaś na takim ustosunkowaniu się do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów, z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych i prawnych. Ocena materiału dowodowego następuje natomiast zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, określoną w art. 80 K.p.a. Brak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji należytego rozważenia przez organ w sposób kompleksowy wszystkich dowodów, stanowi o naruszeniu art. 107 § 3 K.p.a. w zakresie uzasadnienia faktycznego decyzji (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 22 marca 2012r. o sygn. akt III SA/Lu 769/11, LEX nr 1139314). Zachowuje przy tym aktualność pogląd, że jeśli można stwierdzić, iż konkretny czynnik może być odpowiedzialny za powstanie określonej jednostki chorobowej, to narażenie na jego działanie na stanowisku pracy daje podstawę, by domniemywać, że doprowadził on do powstania tego schorzenia (por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2010r. sygn. II OSK 1740/10, LEX nr 644355). Domniemanie to upada, jeżeli zebrany materiał dowodowy pozwala jednoznacznie lub z wysokim prawdopodobieństwem wykluczyć taki związek przyczynowo-skutkowy, to znaczy wskazać inną niż zawodowa etiologię choroby. Jednocześnie związek przyczynowy pomiędzy rozpoznanym schorzeniem, a pracą w narażeniu musi być wykazany bezspornie, a co najmniej z wysokim prawdopodobieństwem (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 18 lutego 2014r. o sygn. akt III SA/Kr 808/13, LEX nr 1502711). Kierując się treścią cyt. przepisów oraz mając na uwadze treść wskazań zawartych w cyt. wyroku tut. Sądu z dnia 25 października 2012r. stwierdzić należy, że w ponownie prowadzonym postępowaniu odwoławczym Świętokrzyski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny nie dokonał oceny zebranego, obszernego i kompletnego materiału dowodowego zgodnie ze sformułowanymi w tym zakresie wymogami art. 7, 77 § 1 oraz 80 K.p.a. O powyższych uchybieniach świadczy treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji, która nie spełnia wymogów art. 107 § 3, art. 8 oraz art. 11 K.p.a. Wbrew bowiem cyt. na wstępie stanowisku tut. Sądu, wskazującym – wobec odmienności istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stwierdzeń zawartych w aż 8 orzeczeń lekarskich – na konieczność dokonania przez organ II instancji samodzielnej oceny zebranego w sprawie obszernego materiału dowodowego, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ograniczono się jedynie do powołania opinii z dodatkowej konsultacji lekarskiej przeprowadzonej w Instytucie Medycyny Pracy. W tym zakresie organ odwoławczy zacytował stwierdzenie ww. jednostki o istnieniu podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, powołującej się w tym zakresie na brak możliwości wykluczenia kontaktu M. S. z pensjonariuszami prątkującymi, którzy byli upośledzeni w stopniu umiarkowanym i mogli poruszać się samodzielnie po D.. Jednocześnie w uzasadnieniu ww. decyzji nie odniesiono się do pozostałej części zgromadzonego materiału dowodowego – w szczególności do opisanych w poprzednim orzeczeniu tut. Sądu następujących orzeczeń – które nie stwierdziły u M. S. chorób pochodzenia zawodowego: 1. opinii Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy z 18 lutego 2003r., w której nie potwierdzono jednoznacznie zakażenia prątkami gruźlicy oraz w oparciu o dochodzenie przeprowadzone przez PWIS przyjęto "brak udowodnionego narażenia zawodowego", 2. orzeczenia lekarskiego nr 1/2004 Wojewódzkiego Specjalistycznego ZOZ Gruźlicy i Chorób Płuc – Wojewódzkiej Specjalistycznej Przychodni Gruźlicy i Chorób Płuc; w uzupełnieniu do tego orzeczenia lekarz je wydający stwierdził, że jego "negatywna opinia w tej sprawie podyktowana jest jedynie brakiem potwierdzenia gruźlicy w badaniach plwociny u M. S., a nie przekonaniem o braku kontaktu opiekunki grup z osobami prątkującymi", 3. orzeczenia lekarskiego nr 4/09 wydanego przez Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc z dnia 23 listopada 2009r., w którym wskazano, że brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wynika z faktu, że "w skierowaniu na badania w celu rozpoznania choroby zawodowej jednoznacznie jest powiedziane, iż nie wykazano narażenia M. S. na kontakty zawodowe z chorymi na czynną gruźlicę oraz materiałem potencjalnie zakaźnym w środowisku pracy". Ponadto za niewystarczające z punktu widzenia spełnienia wymogów prawidłowego uzasadnienia decyzji administracyjnej należy uznać lakoniczne stwierdzenie organu odwoławczego o dokonaniu – "w zgodzie z orzeczeniami sądów administracyjnych" – analizy i oceny materiału dowodowego w zakresie istnienia związku przyczynowego rozpoznanej u M. S. gruźlicy naciekowej płuca z pracą w D.. Konstatacja ta nie została bowiem poparta przytoczeniem (poza ww. opinią Instytutu Medycyny Pracy) oraz dokonaniem oceny jakiegokolwiek innego dowodu. Jeśli chodzi zaś o przedstawiony przez organ pogląd, że skoro pracodawca nie przedstawił jednoznacznego dowodu wykluczającego bezpośredni kontakt wyżej wymienionej z chorymi na gruźlicę pensjonariuszami to rozpoznana gruźlica miała związek z warunkami pracy, to argumentacja taka – w świetle obszerności zebranego w sprawie materiału dowodowego – jest niewystarczająca dla uznania poprawności zakwestionowanego rozstrzygnięcia. W istocie rzeczy brak prawidłowo sporządzonego uzasadnienia uniemożliwia Sądowi merytoryczną zaskarżonej decyzji. Z powyższych względów w pełni zasadny jest pogląd strony skarżącej o naruszeniu przez organ odwoławczy art. 107 § 3 K.p.a. Podobnie, jeśli chodzi o zarzut dotyczący powołania przez organ wyroku Sądu Najwyższego z dnia 9 lipca 1984r. w sprawie o sygnaturze II PRN 9/84 (OSNCP nr 4 z 1984r. poz. 53), wypada zauważyć że orzeczenie to zostało wydane na kanwie poprzednio obowiązującego § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. (Dz. U. nr 65, poz. 294 ze zm.). Ponadto podkreślić trzeba, że organ administracji publicznej powinien powoływać się na orzecznictwo sądowe w uzasadnieniu prawnym dopiero po dokonaniu analizy – w sposób zgodny z przepisami procedury administracyjnej – zebranego w sprawie materiału dowodowego, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Organ II instancji, rozpatrując ponownie przedmiotową sprawę, wyeliminuje wskazane powyżej nieprawidłowości. Zostaną przy tym spełnione w całości przytoczone powyżej szczegółowe zalecenia tut. Sądu zawarte w poprzednio wydanym orzeczeniu, a wydane rozstrzygnięcie będzie zawierało uzasadnienie spełniające wymogi z art. 107 § 3 K.p.a. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy P.p.s.a. orzekł jak w pkt I wyroku. Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku uzasadnia art. 152 ustawy P.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono jak w pkt III orzeczenia na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ustawy P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło