II SA/Ke 164/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Rojek, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2013 roku sprawy ze skargi J. K. o wymierzenie organowi grzywny za niewykonanie przez Powiat P. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach w sprawie sygn. akt II SA/Ke 810/11 oddala skargę. UZASADNIENIA Pismem z 4 lutego 2013 r. J. K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę w przedmiocie wymierzenia Powiatowi P. grzywny za niewykonanie wyroku tego Sądu z 15 marca 2012 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Ke 810/11. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że pomimo kilkakrotnego wzywania Zarządu Powiatu i Przewodniczącego Rady Powiatu do wykonania ww. wyroku do dnia wniesienia skargi nie został on wykonany. W ocenie J. K. w wyniku "uporczywości i lekceważenia prawa" Stowarzyszenie dalej łamie prawo. W odpowiedzi na skargę Powiat P., reprezentowany przez Starostę, wniósł o jej oddalenie oraz stwierdził, że zarzuty w niej przedstawione są bezzasadne, w szczególności brak jest podstaw do stawiania organom Powiatu P. zarzutów uchylania się od wykonania prawomocnego wyroku Sądu. Organ wyjaśnił, że prowadzenie Środowiskowego Domu Samopomocy w P. zostało powierzone Stowarzyszeniu [...] po przeprowadzeniu konkursu ofert przewidzianego w ustawie o działalności pożytku publicznego i wolontariacie. Umowa o powierzenie zadania została zawarta 31 sierpnia 2010 r. i zgodnie z jej treścią strony ustaliły, iż umowa ta może być rozwiązana przez Powiat w razie niewłaściwej realizacji jej postanowień (§ 13 ust. 1) lub na mocy porozumienia stron (§ 12). Starosta poinformował, że Zarząd Powiatu po otrzymanej informacji, iż w dniu 26 września 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny wydał wyrok w sprawie I OSK 1345/12 oddalając skargę Rady Powiatu w P. od wyroku WSA w Kielcach z 15 marca 2012 r. o stwierdzeniu nieważności uchwały likwidującej [...], podjął decyzję o zwołaniu posiedzenia Zarządu Powiatu na dzień 16 października 2012 r. Na posiedzenie to zaproszono Prezesa Stowarzyszenia [...] (prowadzącego od 1 września 2010 r. ww. ŚDS) celem omówienia dalszego prowadzenia Domu. Zarząd Powiatu na posiedzeniu w dniu 23 października 2012 r. podjął decyzję o realizacji ww. wyroku i przejęciu Domu Samopomocy od Stowarzyszenia. W efekcie tego wystosowano do Stowarzyszenia pismo celem ustalenia najbliższej możliwej daty rozwiązania umowy i przekazania Powiatowi mienia związanego z realizowanym zadaniem. W dniu 7 listopada 2012 r. do Zarządu Powiatu wpłynęło pismo Stowarzyszenia z prośbą o zorganizowanie spotkania zarządów obydwu zainteresowanych stron oraz informacją, że umowa nie przewiduje możliwości jej wcześniejszego rozwiązania z powodu nieważności uchwały czy z innych przyczyn leżących po stronie Powiatu. Na wspólnym posiedzeniu w dniu [...] przedstawiciele Stowarzyszenia wskazali, że umowa na prowadzenie Domu jest prawnie skuteczna i obowiązuje do 31 sierpnia 2013 r. Zarząd Powiatu podjął decyzję, że konieczne jest wcześniejsze przejęcie ŚDS w P. i wezwał Stowarzyszenie do pisemnej odpowiedzi na swoje stanowisko. Odpowiedzią z 27 listopada 2012 r. Stowarzyszenie podtrzymało stanowisko realizacji zadania zgodnie z zawartą umową do 31 sierpnia 2013 r. uzasadniając to faktem zatrudnienia pracowników i negatywnym wpływem na podopiecznych placówki. W dniu 30 stycznia 2013 r. Powiat wniósł do Sądu Rejonowego w P. pozew o nakazanie złożenia przez Stowarzyszenie oświadczenia o rozwiązaniu umowy w drodze porozumienia. W ocenie Powiatu brak jest innych narzędzi prawnych umożliwiających skuteczne rozwiązanie umowy bez zgody Stowarzyszenia. Termin rozprawy wyznaczonej przez Sąd na 4 marca 2013 r. nie doprowadził do wydania orzeczenia, a sprawa została odroczona. Jednocześnie Stowarzyszenie wyraziło wolę podjęcia rozmów celem zawarcia ugody sądowej. Zdaniem Powiatu w opisanym stanie faktycznym brak jest podstaw do twierdzenia, że jego organy uchylają się od wykonania prawomocnego orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego, co czyni skargę bezzasadną. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest skarga o wymierzenie Powiatowi P. grzywny za niewykonanie prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 15 marca 2012 r. sygn. akt II SA/Ke 810/11 w sprawie ze skargi J. K. na uchwałę Rady Powiatu w P. z [...] w przedmiocie likwidacji Środowiskowego Domu Samopomocy w P., na mocy którego Sąd, uwzględniając skargę, stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości. Podstawę skargi J. K. stanowi art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. stanowiący, że w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Oceniając wskazany wyżej warunek formalny wniesienia skargi stwierdzić należy, iż bezsporną w niniejszej sprawie jest okoliczność wezwania organu do wykonania wyroku, co nastąpiło pismem z 3 grudnia 2012 r. skierowanym przez skarżącego do Starosty P. Zauważyć należy, że istotą skargi w przedmiocie wymierzenia grzywny za niewykonanie wyroku sądu jest możliwość zastosowania przez rozpoznający sprawę sąd ustawowo określonych środków, celem nałożenia kary za uchylanie się od wykonania prawomocnego wyroku, zatem środka represyjnego, ale także zdyscyplinowanie organu, co sprowadza się do zapewniania skuteczności wykonywania orzeczeń sądowych. W ramach postępowania wywołanego skargą wniesioną na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a. należy przede wszystkim ustalić jak przebiegało postępowanie organu i dokonać jego oceny pod kątem, czy ustalone fakty wskazują na bezczynność organu, czy też na przebieg postępowania mają wpływ inne okoliczności niezależne od organu prowadzącego postępowanie. Ustalenia te winny zostać dokonane w oparciu o nadesłane akta administracyjne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 października 2009 r. sygn. akt I OSK 467/09, dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Jak wynika z treści skargi, analizy innych pism skarżącego oraz oświadczenia złożonego na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2013r., J. K. opiera swoje stanowisko o niewykonaniu ww. wyroku WSA w Kielcach na tym, iż pomimo stwierdzenia przez Sąd nieważności uchwały w przedmiocie likwidacji Środowiskowego Domu Samopomocy w P. oraz powierzenia jego prowadzenia Stowarzyszeniu [...], Powiat nie rozwiązał z tym Stowarzyszeniem umowy o prowadzenie Domu Samopomocy. W ocenie skarżącego, "wyrok powinien być wykonany przez zwrócenie mienia Powiatowi i przywrócenie go do pracy"(k. 77). Ze stanowiskiem tym nie sposób się jednak zgodzić. Przede wszystkim wskazać należy, iż nie ma racji J. K. twierdząc, że uprawomocnienie się wyroku WSA w Kielcach z 15 marca 2012 r. spowodowało nieważność z mocy prawa umowy z 31 sierpnia 2010 r. o prowadzenie Środowiskowego Domu Samopomocy Społecznej w P. J. K. zdaje się nie dostrzegać relacji pomiędzy aktem administracyjnym, jakim jest uchwała z [...], a ww. umową mającą charakter cywilnoprawny. Skoro umowa ta została zawarta na gruncie prawa cywilnego i wywołuje skutki cywilnoprawne, to również jej rozwiązanie (stwierdzenie nieważności czy też bezskuteczności) może nastąpić tylko na drodze cywilnej, co oznacza, że bez wpływu na jej byt pozostaje wyeliminowanie przez Sąd z obrotu prawnego uchwały stanowiącej podstawę jej zawarcia. Analiza działania Powiatu P. po uprawomocnieniu się wyroku stwierdzającego nieważność uchwały z [...] pozwala na stwierdzenie, iż jego organy nie pozostawały w bezczynności albowiem podjętych zostało szereg działań zmierzających do faktycznego odzyskania mienia i powrotu do stanu sprzed podjęcia wyeliminowanej uchwały. Pierwsze czynności po wydaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku z 26 września 2012 r. sygn. akt I OSK 1345/12, oddalającego skargę kasacyjną Rady Powiatu w P., podjęte zostały już 23 października 2012 r. podczas posiedzenia Zarządu Powiatu P., a pismem z 24 października 2012 r. wezwano Stowarzyszenie do podpisania porozumienia o rozwiązaniu umowy i przekazaniu mienia ŚDS w P. Ponieważ Stowarzyszenie odmówiło podpisania porozumienia, Powiat P. podjął decyzję o skierowaniu sprawy na drogę sądową i w dniu 30 stycznia 2013 r. złożył do Sądu Rejonowego w P. pozew o nakazanie Stowarzyszeniu złożenia oświadczenia woli o rozwiązaniu umowy z 31 sierpnia 2010r. Jak zasadnie wskazane zostało w odpowiedzi na skargę, treść umowy nie zawiera zapisu nakazującego Stowarzyszeniu złożenie oświadczenia o rozwiązaniu umowy w sytuacji zaistniałej w niniejszej sprawie. Umowa ta przewiduje dwa tryby jej rozwiązania. W § 12 – na mocy porozumienia stron oraz w § 13 - przez Powiat ze skutkiem natychmiastowym w przypadku wykorzystania udzielonej dotacji niezgodnie z przeznaczeniem, nieterminowego lub nienależytego wykonywania umowy, przekazania przez Stowarzyszenie części lub całości dotacji osobie trzeciej pomimo braku regulacji umownej w tym zakresie oraz w przypadku odmowy przez Stowarzyszenie poddania się kontroli bądź w terminie określonym przez Powiat nie doprowadzenia do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. W związku z powyższym zasadnie ocenił Powiat, iż w zaistniałej sytuacji powództwo cywilne było jedynym skutecznym sposobem rozwiązania umowy. Na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2013 r. złożone zostało "porozumienie o rozwiązaniu umowy na prowadzenie Środowiskowego Domu Samopomocy w P." zawarte 21 marca 2013 r. pomiędzy Powiatem P., a Stowarzyszeniem Rozwoju Kulturalno-Gospodarczego Powiatu P. w P., w treści którego strony oświadczyły, że z dniem 31 maja 2013 r. rozwiązaniu na mocy porozumienia stron ulega umowa z 31 sierpnia 2010 r. Jednocześnie pismem z 8 kwietnia 2013 r. Powiat P., z uwagi na fakt zawarcia porozumienia – ugody pozasądowej, wycofał pozew, o którym była wyżej mowa. Wskazane wyżej działania Powiatu P. świadczą o tym, że podjęte zostały wszelkie możliwe środki mające na celu wykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 15 marca 2012 r., co - w ocenie Sądu - nie pozwala na stwierdzenie, iż Powiat pozostawał w bezczynności. Zauważyć również należy, że zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie stanowiskiem sąd administracyjny, oceniając zasadność skargi na niewykonanie wyroku, bierze pod uwagę stan istniejący w dacie jej wnoszenia. Oznacza to, że sąd zobowiązany jest uwzględnić skargę opartą na art. 154 § 1 p.p.s.a., jeżeli w dniu jej wniesienia organ pozostawał w stanie bezczynności i nie wykonał prawomocnego wyroku sądu administracyjnego w zakresie określonym w tym przepisie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 marca 2009 r. sygn. akt I OSK 652/08, z 13 października 2011 r. sygn. akt II OSK 1341/11, z 8 grudnia 2011 r. sygn. akt II OSK 2029/11). Sytuacja taka w niniejszej sprawie nie miała jednak miejsca. Jak bowiem wynika z prezentaty na pozwie o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli, o którym była wyżej mowa, został on złożony w Sądzie Rejonowym w Busku - Zdroju w dniu 30 stycznia 2013 r., a skarga J. K. została nadana do WSA w Kielcach 4 lutego 2013 r., a więc już po wniesieniu ww. pozwu. W ocenie Sądu wniesienie pozwu definitywnie przesądziło o podjęciu działań mających na celu wykonanie wyroku stanowiącego przedmiot sprawy. Odnosząc się zaś do stanowiska skarżącego zaprezentowanego na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w dniu 17 kwietnia 2013 r., wyjaśnić należy, że w aktualnym stanie sprawy przedwczesną jest kwestia faktycznego przywrócenia skarżącego do pracy na poprzednim stanowisku, do czasu ustania cywilnoprawnych skutków umowy z 31 sierpnia 2010r., co nastąpi z dniem 1 czerwca 2013 r. Dopiero po tej dacie Powiat P. będzie mógł podjąć działania zmierzające do ewentualnej zmiany sytuacji zawodowej skarżącego. Reasumując stwierdzić należy, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy brak było podstaw do wymierzenia organowi grzywny bowiem nie pozostawał on w bezczynności, o jakiej mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. ----------------------- 1