II SA/Ke 52/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Zielińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2009 roku sprawy ze skargi B. Ch. na uchwałę Rady Miejskiej z dnia [...] numer [...] w przedmiocie likwidacji szkoły oddala skargę. Uchwałą Nr [...] z dnia [...], Rada Miejska na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. h ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym i art. 59 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, po uzyskaniu pozytywnej opinii Kuratora Oświaty orzekła o likwidacji z dniem 31 sierpnia 2008 r. Szkoły Filialnej w U. o strukturze organizacyjnej klas I –III, podporządkowanej organizacyjnie Szkole Podstawowej Nr 1 w P. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach B. Ch. wnosząc o stwierdzenie jego nieważności. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 59 ust. 1 zd. 2 ustawy o systemie oświaty poprzez nie wykonanie ustawowego obowiązku prawidłowego powiadomienia rodziców uczniów likwidowanej szkoły o zamiarze jej likwidacji co najmniej na 6 miesięcy przed terminem tej likwidacji, oraz naruszenie art. 59 ust. 2 cyt. ustawy poprzez nie przedstawienie Kuratorowi Oświaty wszystkich niezbędnych danych uzasadniających likwidację szkoły i przez to wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada powyższej normie prawnej. W uzasadnieniu skargi B. Ch. wskazała, że we wniosku złożonym do Kuratora Oświaty podano niepełne dane dotyczące warunków organizacji i wykonywania obowiązku dowozu dzieci do szkoły. Gmina poprzestała jedynie na przedstawieniu sposobu dotychczasowego dowozu do Szkoły Podstawowej w P. dzieci z klas IV-VI pochodzących z miejscowości z obrębu likwidowanej szkoły. Nieprawidłowo również podano odległość likwidowanej placówki od jednostki macierzystej, określając ją na 10 km, podczas gdy trasa dojazdu jest dłuższa i przekracza wymagane odległości. W przekonaniu skarżącej wątpliwości budzi również sposób wyliczenia kosztów utrzymania placówki rzutujący na względy ekonomiczne projektowanej likwidacji, gdyż argumenty oszczędności finansowych w kosztach funkcjonowania szkół nie wskazują wymiernych korzyści materialnych płynących z planowanego zamiaru likwidacji jednostki oświatowej w Unikowie. Zdaniem autora skargi likwidacja szkoły wpłynie na pogorszenie warunków dydaktycznych, opiekuńczych i wychowawczych uczniów, wydłuży drogę do szkoły i obniży poziom bezpieczeństwa, a co więcej zwiększy zagęszczenie klas. B. Ch. podała, że zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego opinia kuratora nie może się opierać na ogólnikach bez powołania źródłowych danych, na podstawie których ją sformułowano. W przedmiotowej sprawie natomiast Gmina powołuje się na dane dotyczące prognoz demograficznych oraz koszów utrzymania placówki bez podania źródeł tych informacji. Skarżąca zarzuciła, że Gmina nie poinformowała wszystkich rodziców w sposób formalny o zamiarze przeprowadzenia likwidacji szkoły w U. (nie odbyło się żadne zebranie rodziców w tym przedmiocie, organ również nie dysponuje żadnym dowodem potwierdzającym dokonanie zawiadomienia o likwidacji). Powołując się na wyrok NSA z dnia 3 kwietnia 2007 r. w sprawie o sygn. I OSK 66/07 B. Ch. podniosła, że okoliczności dotyczącej zawiadomienia o likwidacji szkoły nie można domniemywać. Jeśli chodzi o interes prawny w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały, skarżąca upatruje go w tym, że skarga pochodzi od rodziców dzieci uczęszczających do likwidowanej szkoły. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wyjaśniając, że w dniu 28 stycznia 2008 r. wystosowano do rodziców uczniów Szkoły Filialnej w U. pismo z informacją o zamiarze i przyczynach likwidacji tejże szkoły, załączając zaskarżoną uchwałę. Zarzut naruszenia art. 59 ust. 1 zd. 2 ustawy o systemie oświaty jest zatem chybiony, gdyż o zamiarze likwidacji rodzice uczniów zostali powiadomieni na zebraniach oraz w formie pisemnej, co zostało potwierdzone podpisami rodziców na dokumentach pocztowych. Ponadto organ wskazał, że w piśmie zawiadamiającym Kuratora Oświaty o zamiarze likwidacji szkoły wskazano liczbę dzieci, które miałyby uczęszczać do tej szkoły, zaś podstawę ustalenia liczby dzieci stanowiły dane uzyskane z ewidencji ludności. Rada Miejska podkreśliła, że fakt prawidłowego działania Gminy przy likwidacji szkoły został potwierdzony przez Wojewodę pismem z dnia 30 maja 2008 r., w którym Wojewoda stwierdził, że nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności przedmiotowej uchwały. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Kielcach w dniu 22 kwietnia 2009 r. pełnomocnik organu złożył odpisy z dzienników szkolnych roku szkolnego 2007/2008 Szkoły Filialnej w U. klas I, II i III oraz Oddziału Przedszkolnego celem wykazania, że B. Ch. nie jest rodzicem dziecka, które w roku szkolnym 2007/2008 uczęszczało do tej szkoły bądź do jej Oddziału przedszkolnego grupy zerowej oraz podał, że dziecko skarżącej urodziło się w 2006r. Pełnomocnik skarżącej nie kwestionował faktu, że dziecko B. Ch. nie uczęszczało do Szkoły Filialnej w U. ani do jej oddziału przedszkolnego w roku szkolnym 2007/2008 oraz wyjaśnił, że interes prawny skarżącej został naruszony, gdyż jest ona matką dziecka, które w przyszłości mogłoby uczęszczać do szkoły, gdyby nie została ona zlikwidowana. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej u.p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli dotyczącej uchwał podejmowanych przez organy samorządu terytorialnego, sąd obowiązany jest zbadać, czy dany akt wydany został z obrazą obowiązujących przepisów, gdyż zaistnienie takiej sytuacji powoduje konieczność stwierdzenia jego nieważności bądź stwierdzenia, że wydany został z naruszeniem prawa (art. 147 § 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych aktów administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną ( art. 134 § 1 u.p.p.s.a.). Skarga niniejsza wniesiona została w oparciu o przepis art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. 01.142.1591 ze zm.), zwanej dalej ustawą, zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Z akt niniejszej sprawy wynika, że B. Ch. spełniła opisane wyżej wymogi formalne, a mianowicie wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa (pismem z dnia 15 listopada 2008r.), a następnie wniosła skargę w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia. W tej sytuacji, mając na uwadze treść zacytowanego wyżej przepisu art. 101 ust.1 ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny poddał analizie legitymację skargową B. Ch., albowiem warunkiem skuteczności skargi wniesionej w oparciu o ten przepis musi być naruszenie przez zaskarżoną uchwałę interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego. Z oświadczenia pełnomocnika skarżącej złożonego na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Kielcach w dniu 22 kwietnia 2009 r. wynika, że B. Ch. upatruje naruszenie swojego interesu prawnego w tym, że jest ona matką dziecka, które w przyszłości mogłoby uczęszczać do szkoły, gdyby nie została ona zlikwidowana. Skarżąca nie kwestionowała natomiast faktu, że jej dziecko nie uczęszczało do Szkoły Filialnej w U. ani też do jej oddziału przedszkolnego w roku szkolnym 2007/2008r. Powyższa okoliczność wynika również bezspornie ze złożonych odpisów dzienników szkolnych klas I, II i III oraz Oddziału Przedszkolnego z roku szkolnego 2007/2008 Szkoły Filialnej w U. Należy podkreślić, że interes prawny, o jakim mowa w art. 101 ust.1 ustawy, to interes chroniony przepisami prawa. Naruszenie tego interesu oznacza zatem taką sytuację, w której dany podmiot na skutek podjęcia przez organ gminy uchwały lub zarządzenia z zakresu administracji publicznej, nie może realizować przysługujących mu praw (wynikających z określonych przepisów prawa materialnego) bądź jest w tym działaniu ograniczony. W orzecznictwie przyjmuje się także, że wnoszący skargę w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym musi wykazać, że istnieje związek pomiędzy jego prawnie gwarantowaną sytuacją, a zaskarżoną uchwałą, polegający na tym, że uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienia jako indywidualnego podmiotu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 stycznia 2008r., sygn. akt I SA/Łd 1041/07, LEX nr 462667, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 25 lutego 2008r., sygn. akt II SA/Wr 327/07, Wspólnota 2009/11/44, wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 22 lutego 2006r., sygn. akt II OSK 1127/05, LEX nr 194894 i z dnia 23 listopada 2005r., sygn. akt I OSK 715/05, LEX nr 192482). Przepisem prawa materialnego, który chroni interesy rodziców dzieci uczęszczających do szkoły objętej likwidacją, jest art. 59 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jednolity Dz.U. Nr 256/04 poz. 2572 ze zm.). Przepis ten przewiduje bowiem, że organ prowadzący jest obowiązany, co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji, zawiadomić o zamiarze likwidacji szkoły między innymi rodziców uczniów (w przypadku szkoły dla dorosłych - uczniów). Z obowiązkiem tym skorelowane jest uprawnienie rodziców do uzyskania we wskazanym terminie takiej informacji. Obowiązek zawiadomienia dotyczy jednak tylko rodziców dzieci uczęszczających do szkoły objętej likwidacją w roku szkolnym, w którym ta likwidacja następuje. Nie dotyczy on natomiast rodziców dzieci uczęszczających do oddziału przedszkolnego, nawet jeżeli jest on zorganizowany w likwidowanej szkole. Przepis art. 2 pkt 1 i 2 ustawy o systemie oświaty traktuje bowiem przedszkola i szkoły jako odrębne i odmienne jednostki, których połączenie w jeden zespół nie przekreśla całkowicie odrębności organizacyjnej (art. 62 ust. 2 ustawy o systemie oświaty). Nie zmienia tego faktu możliwość organizowania w szkołach podstawowych oddziałów przedszkolnych (art. 14a ustawy o systemie oświaty) - wyrok Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie z dnia 10 października 2007 r., III SA/Kr 437/07, LEX 366767). Tym bardziej więc nie może być mowy o istnieniu obowiązku zawiadomienia o zamiarze likwidacji szkoły rodzica dziecka, które ze względu na wiek, w dacie podjęcia uchwały o likwidacji szkoły nie uczęszcza ani do tej szkoły, ani do zorganizowanego w niej oddziału przedszkolnego. Dlatego nie można w takiej sytuacji przyjąć, aby uchwała o likwidacji takiej szkoły naruszała w jakikolwiek sposób interes prawny rodzica takiego dziecka. W kontekście powyższych rozważań i na tle bezspornych ustaleń, że na datę orzekania w niniejszej sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, dziecko skarżącej nie uczęszczało do szkoły objętej planem likwidacji, bo urodziło się w 2006 roku przyjąć należy, że aktualnie B. Ch. nie ma interesu prawnego, aby powyższą uchwałę zaskarżyć w trybie art. 101 ust.1 ustawy, a co za tym idzie, nie ma także podstaw do przyjęcia, ażeby skarżąca wykazała, że na datę orzekania w sprawie jej skargi, zaskarżona uchwała Rady Miejskiej z dnia [...] nr [...], podjęta w przedmiocie likwidacji Szkoły Filialnej w U., w jakikolwiek sposób jej interes prawny naruszała. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącej naruszenie interesu prawnego skarżącej nie może wynikać z faktu, że w przyszłości jej dziecko mogłoby uczęszczać do Szkoły Filialnej w U., gdyby nie została zlikwidowana. Żaden przepis prawa nie chroni bowiem interesu prawnego takich rodziców. W tym stanie rzeczy uznać należy, że B. Ch. nie przysługuje w niniejszej sprawie legitymacja skargowa, co powoduje konieczność oddalenia skargi, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a. Taka przyczyna rozstrzygnięcia powoduje, że przedstawione w skardze zarzuty nie mogły być przedmiotem niniejszych rozważań.