II SA/Ke 821/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza,, Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 stycznia 2012r. sprawy ze skargi K.P. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Wojewody Świętokrzyskiego na rzecz K.P. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, IV. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokat A.B. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych w tym VAT w kwocie 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. II SA/Ke 821/11 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania K. P. od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] orzekającej o wymeldowaniu K. P. z pobytu stałego z lokalu położonego przy ul. L. 13/31 w K. – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że nie znalazł podstaw do zmiany bądź uchylenia decyzji organu I instancji. Wojewoda podniósł, że jednym z głównych zadań wynikających z ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U z 2006 r. Nr 139, poz. 993) jest rejestracja danych o miejscu pobytu osób. Osoba, która opuszcza miejsce pobytu ma obowiązek dokonać wymeldowania, a jeżeli tego obowiązku nie wykona, zgodnie z art. 15 ust. 2 organ gminy na wniosek strony lub z urzędu wydaje decyzję w sprawie wymeldowania. W zakresie postępowania w przedmiocie wymeldowania w oparciu o art. 15 ust. 2 organ badał i oceniał przesłankę dobrowolnego i trwałego opuszczenia przedmiotowego lokalu przez K. P. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy świadczy, zdaniem organu o tym, że K. P. od marca 2010 r. nie zamieszkuje w lokalu położonym przy ul. L. 13/31 w K., a wcześniej od marca 2009 r. bywał tam sporadycznie pod wpływem alkoholu. Powołując się na zebrany materiał dowodowy organ uznał, że opuszczenia spornego lokalu przez K. P. było dobrowolne i miało charakter trwały, a fakt nie przebywania odwołującego się w miejscu zameldowania potwierdziła przeprowadzona przez funkcjonariuszy Komisariatu Policji w K. kontrola meldunkowa. Wskazuje to jednoznacznie, zdaniem organu, że skarżący nie koncentruje swojego życia w lokalu położonym w K. przy ul. L. 13/31 z którym zerwał wszelkie więzi. Organ wskazał, że mimo twierdzeń odwołującego, że przedmiotowego lokalu nie opuścił dobrowolnie, to nie skorzystał z przysługującego mu prawa złożenia w Sądzie Rejonowym wniosku o przywrócenie naruszonego posiadania a więc tym samym pogodził się z zaistniałą sytuacją i przedmiotowy lokal przestał być dla niego miejscem pobytu stałego w rozumieniu ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zgodnie z art. 6 ust. 1 tej ustawy pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania, a nie tylko sporadycznego. Organ ponadto wskazał, że również ustanowiony przez Sąd Rejonowy przedstawiciel dla K. P. jako osoby nieobecnej w celu reprezentowania go w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego nie zdołał ustalić aktualnego miejsca pobytu odwołującego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na powyższą decyzję wniósł K. P., domagając się jej uchylenia. Skarżący zarzucił, że organ odwoławczy nie wyjaśnił okoliczności faktycznych, które mogły mieć wpływ na treść decyzji, oraz że decyzja nosi błędy w ustaleniach faktycznych. Podał iż wyprowadził się nie z własnej woli, lecz na skutek okoliczności związanych z postępowaniem żony. Wskazał ponadto, że nie utracił też prawa do lokalu bo mieszkanie jest jego własnością w połowie a była żona jeszcze go nie spłaciła. W uzupełnieniu skargi w piśmie z dnia 11 stycznia 2012 r. pełnomocnik skarżącego zarzucił ponadto: 1. naruszenie art. 28 k.p.a. w zw. z art. 15 ust 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U z 2006 r. Nr 139, poz. 993) poprzez nieprzeprowadzenie postępowania administracyjnego z udziałem S. P. jako strony postępowania, 2. naruszenie przepisów prawa procesowego zawartych w art. 7, 8, 9. 77 § 1 i 107 § 1 i 3 k.p.a., które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy; 3. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez wymeldowanie K. P. z pobytu stałego w lokalu położonym w K. przy ul. L. 13/31 pomimo braku przesłanek do wydania takiego orzeczenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania, zaś na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając na uwadze powyższe, rozpoznając skargę K. P. Sąd przede wszystkim ustalił, że decyzja organu I instancji – Prezydenta Miasta K. z dnia [...] orzekająca o wymeldowaniu K. P. z pobytu stałego z lokalu nr 31 położonego przy ulicy L. 13 w K. została najpierw doręczona kuratorowi nieobecnego K. P. – K.B. (karta 62 akt administracyjnych) w dniu 11 stycznia 2011 roku, a następnie w dniu 15 lutego 2011 roku bezpośrednio K. P. (karta 63 akt administracyjnych). Oba te doręczenia zawierały pouczenie o trybie i sposobie złożenia odwołania. Doręczenie decyzji przedstawicielowi skarżącego było skuteczne. Wskazać należy, że zgodnie z art. 34 i 48 § 1 k.p.a. pisma kierowane do osób nieznanych z miejsca pobytu doręcza się ustanowionym przedstawicielom. W konsekwencji termin do wniesienia odwołania rozpoczyna swój bieg od momentu doręczenia decyzji przedstawicielowi. Natomiast późniejsze wydanie stronie postępowania decyzji nie ma wpływu na bieg tego terminu. Odwołanie od przedmiotowej decyzji skarżący K. P. złożył bezpośrednio w Urzędzie Miasta K. w dniu 28 lutego 2011 roku pismem datowanym na 26 lutego 2011 roku, a więc z uchybieniem terminu do jego wniesienia, określonym w art. 129 § 2 k.p.a. albowiem jak już była mowa wyżej późniejsze doręczenie decyzji organu I instancji bezpośrednio stronie, która była reprezentowana w postępowaniu administracyjnym przez kuratora ustanowionego na podstawie art. 34 k.p.a., któremu została uprzednio doręczona decyzja w danej sprawie, nie powoduje otwarcia od początku dla strony terminu do wniesienia odwołania. Czternastodniowy termin wniesienia odwołania liczy się od dnia doręczenia decyzji kuratorowi, w niniejszej sprawie od dnia 11 stycznia 2011 roku a więc ostatnim dniem złożenia odwołania był 25 stycznia 2011 roku. Jeżeli strona nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu ze skutkiem pozytywnym, jej odwołanie wniesione w terminie 14 dni od doręczenia do jej rąk decyzji administracyjnej organu I instancji podlega załatwieniu w trybie art. 134 k.p.a. W świetle takich ustaleń, wstępne postępowanie organu odwoławczego związane z wniesieniem przez skarżącego K. P. odwołania winno zakończyć się wydaniem postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania zgodnie z cytowanym art. 134 k.p.a. Decyzja organu I instancji, po doręczeniu jej kuratorowi stała się ostateczna i nie mogła być przedmiotem postępowania odwoławczego bez zastosowania procedur określonych w art. 58 k.p.a. W niniejszym stanie faktycznym Wojewoda nie był organem uprawnionym do rozpoznania odwołania w postępowaniu odwoławczym, wynika to z faktu, że tylko odwołanie wniesione przez uprawniony podmiot z zachowaniem terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a. wywołuje skutek w postaci uprawnień do rozpoznania sprawy przez organ wyższej instancji. W ugruntowanym poglądzie, zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie przyjmuje się, że rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Oznacza bowiem niedopuszczalną weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, korzystającej z cech trwałości, o jakiej mowa w art. 16 § 1 k.p.a. ( patrz: uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 1998 r. OPS 11/98; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 marca 2009 r. w sprawie II OSK 396/08; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 grudnia 2006 r. w sprawie IV SA/Wa 1983/06; wyrok wojewódzkiego Sądu Administracyjnego W Rzeszowie z 5 listopada 2010 r. w sprawie II SA/Rz 464/10; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 29 marca 2011r. w sprawie II SA/Ol 118/11). Z mocy art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a., Sąd stwierdza nieważność decyzji. Wystąpienie podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, której wydanie w ustalonym stanie faktycznym było niedopuszczalne z podanych wyżej przyczyn oznacza, że załatwienie sprawy nie zależy od interpretacji przepisów prawa materialnego czego domagał się skarżący. Z tych też powodów Sąd nie odniósł się do materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia, jak i skierowanych do niego zarzutów. Z tych też powodów Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w wyroku. Orzeczenie o przyznaniu wynagrodzenia adw. A.B. z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu uzasadnia § 18 ust. 1 pkt 1c oraz § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).