II SA/Ke 877/14
WyrokWSA w Kielcach2015-01-28
Skład orzekający: Beata Ziomek, Dorota Pędziwilk-Moskal, Jacek Kuza
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej ma obowiązek zawiesić postępowanie o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę, gdy toczy się postępowanie rozgraniczeniowe dotyczące spornej granicy działek?Ratio decidendi
Sąd uznał, że toczące się postępowanie rozgraniczeniowe nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., które obligowałoby do zawieszenia postępowania o pozwolenie na budowę. Prawo budowlane nie uzależnia wydania pozwolenia na budowę od wyniku postępowania granicznego, a organ nie rozstrzyga kwestii przebiegu granic. Kluczowe jest oświadczenie inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością, które korzysta z domniemania prawdziwości, oraz dane z map geodezyjnych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W. W. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty S. uchylającą własną decyzję z 2009 r. i zatwierdzającą projekt budowlany oraz udzielającą pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak zawieszenia postępowania z uwagi na toczący się spór o granicę działki oraz nieprawidłowości w projekcie budowlanym dotyczące grubości ściany i wpływu rozbudowy na jej budynek. Organy administracji obu instancji utrzymały w mocy decyzję zatwierdzającą projekt i udzielającą pozwolenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal,, Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Wojewody z dnia 29 lipca 2014 r. znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę we wznowionym postępowaniu. oddala skargę.
Decyzją z dnia 29 lipca 2014 r., znak: [...] Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania W. W., utrzymał w mocy podjętą w trybie wznowieniowym decyzję Starosty S. z dnia 22 kwietnia 2014 r. znak: [...], którą organ ten, działając na podstawie art. 150 § 1, art. 104, art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy Prawo budowlane:
– uchylił w całości ostateczną decyzję własną z dnia 3 kwietnia 2009 r. znak: B.II.C.7351-S-35/09 zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą B. i M. małż. W. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, polegającą na dobudowie pomieszczeń mieszkalnych wraz z wykonaniem wewnętrznej instalacji elektrycznej, na działce nr 1539/2 w S. przy ul. D. 46, ponieważ wyszły na jaw istotne okoliczności faktyczne nieznane organowi w dniu wydania decyzji;
– zatwierdził projekt budowlany i udzielił B. i M. małż. W. pozwolenia na rozbudowę ww. budynku polegającą na dobudowie pomieszczeń mieszkalnych wraz z wykonaniem wewnętrznej instalacji elektrycznej.
W uzasadnieniu organ II instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
Wnioskiem z dnia 7 sierpnia 2009 r. W. W. wystąpiła do Starosty S. o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem opisanej na wstępie decyzji z dnia 3 kwietnia 2009 r. W toku prowadzonego postępowania wznowieniowego, wszczętego postanowieniem z dnia 29 września 2009 r., organ I instancji trzykrotnie wydawał decyzje w niniejszej sprawie, za każdym razem uchylane w trybie odwoławczym przez Wojewodę, ostatnio decyzją z dnia 28 czerwca 2012 r. W decyzji tej stwierdzono w aktach sprawy brak aktualnej decyzji konserwatora zabytków uzgadniającej projekt architektoniczny przedmiotowej inwestycji. Ponadto organowi I instancji polecono ocenić, czy na postępowanie wznowieniowe ma wpływ zawieszenie postępowania administracyjnego w sprawie wykazania w ewidencji gruntów i budynków prawidłowego przebiegu granicy działki nr 1540, do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, za które uznano zakończenie sprawy o rozgraniczenie działki nr 1540 z działką nr 1539/2.
Ostateczną decyzją z dnia 28 września 2012 r. Starosta S. odmówił wprowadzenia zmiany w rejestrze gruntów obrębu S. polegającej na wykazaniu w ewidencji gruntów i budynków prawidłowego przebiegu granicy działki nr 1540.
W dniu 30 października 2012 r. inwestorzy w odpowiedzi na wezwanie organu I instancji zawarte w postanowieniu z dnia 26 września 2012 r., przedłożyli ostateczną decyzję Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 22 października 2012 r. zezwalającą na dokończenie rozbudowy przedmiotowego budynku, a nadto uzupełnili projekt budowlany o dane dotyczące wymiarów, rzędnych, wzajemnych odległości oraz analizę projektowanego komina. W dniach 23 grudnia 2013 r. i 18 lutego 2014 r. inwestorzy złożyli wyjaśnienia dotyczące grubości ściany istniejącej części rozbudowywanego budynku mieszkalnego.
W oparciu o ww. ustalenia, organ I instancji wydał opisaną na wstępie decyzję z dnia 22 kwietnia 2014 r.
W odwołaniu W. W. zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, z uwagi na niedołączenie przez inwestorów rysunku zawierającego właściwe wymiary ścian, brak ekspertyzy technicznej, odniesienia się do rozbieżności miedzy wymiarami projektu, a pomiarami dokonanymi w terenie przez organy nadzoru budowlanego. Ponadto zarzuciła naruszenie art. 73 k.p.a., z uwagi na brak możliwości zapoznania się z materiałami. Dodatkowo podniosła, że w projekcie budowlanym nie określono wpływu rozbudowy na jej budynek, decyzja dotyczy inwestycji zlokalizowanej w północno-zachodniej części działki nr 1539/2, podczas gdy faktycznie inwestycja realizowana jest w części północno-wschodniej. Inwestycja realizowana jest w granicy, a granica jest dopiero ustalana w sprawie toczącej się przez sądem cywilnym. Ponadto projektant nie posiadał ważnego na dzień wykonania załączników do projektu zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego, ani nie złożył oświadczenia, o którym mowa w tym przepisie.
Rozpatrując odwołanie Wojewoda ustalił, że zaskarżone pozwolenie na budowę dotyczy budynku parterowego z poddaszem nieużytkowym, usytuowanego na działce nr 1539/2, w granicy z działką nr 1540, stanowiącą własność W. W. i przylegającego ścianą szczytową północną do budynku mieszkalnego parterowego, z poddaszem nieużytkowym, znajdującego się na tej działce. Zdaniem organu odwoławczego, w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka wznowieniowa określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Z pisma Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 września 2009 r. wynika, że decyzja o pozwoleniu na rozbudowę była wadliwa, ponieważ zatwierdzony projekt budowlany nie odzwierciedlał stanu faktycznego na terenie działki inwestorów. W toku postępowania wznowieniowego dokumentacja projektowa została uzupełniona o rysunki styku rozbudowywanego budynku z budynkiem istniejącym na sąsiedniej nieruchomości, przekrój pionowy, a także rozwiązania projektowe dotyczące muru ogniowego, projektowanych kominów, ekspertyzę techniczną wpływu projektowanej rozbudowy na budynek autorki odwołania oraz inne dodatkowe wyjaśnienia. Zmiany powyższe oznaczają zdaniem organu, że projekt budowlany wymagał powtórnego zatwierdzenia. Decyzją z dnia 22 kwietnia 2012 r. zatwierdzono więc projekt budowlany będący załącznikiem nr 1 do decyzji, w tym: 1a – projekt budowlany z dnia 15 lutego 2009 r.; 1b – jego uzupełnienie z dnia 31 stycznia 2011 r.; 1c – jego kolejne uzupełnienie z dnia 4 kwietnia 2011 r.; 1d – jego kolejne uzupełnienie z dnia 29 października 2012 r.; wreszcie 1e – wyjaśnienia do projektu budowlanego z dnia 15 grudnia 2013 r.
Analizując przedłożony do zatwierdzenia projekt budowlany pod kątem spełnienia warunków określonych w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, organ odwoławczy stwierdził, że projekt ten jest zgodny z ustaleniami decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia 14 października 2008 r. o warunkach zabudowy, a nadto został sporządzony zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych (...). Projekt zagospodarowania działki został sporządzony na kopii aktualnej mapy do celów projektowych, przy czym dokumenty potwierdzające aktualność mapy przyjęto do zasobu Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w S. w dniu 19 stycznia 2009 r., zgodnie z przepisami rozporządzanie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 21 lutego 1995 r. w sprawie rodzaju i zakresu opracowań geodezyjno-kartograficznych (...).
Organ uznał, że w niniejszej sprawie znajduje zastosowanie § 12 ust. 3 pkt 1 cyt. rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (...) dopuszczający możliwość sytuowania budynków bezpośrednio przy granicy działki. Przewidziane w projekcie ściany budynku spełniają wymogi ściany oddzielenia przeciwpożarowego wynikające z § 235 ust 2 i 3 ww. rozporządzenia.
Z uwagi na to, że projektowana inwestycja znajduje się na terenie historycznego układu urbanistycznego miasta S., projekt budowlany został uzgodniony przez Kierownika Delegatury w S. Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków. Dodatkowo, decyzją z dnia 3 lutego 2009 r., Wojewódzki Konserwator Zabytków zezwolił na rozbudowę istniejącego budynku mieszkalnego polegającą na dobudowie pomieszczeń mieszkalnych na działce nr 1539/2.
Zdaniem organu odwoławczego, w świetle istniejących okoliczności Starosta S. zasadnie, na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił decyzję własną z dnia 3 kwietnia 2009 r., ponieważ zatwierdzała ona projekt budowlany, w którym projektant przyjął błędne założenia co do grubości ściany w granicy z działką nr 1540. Rozbieżności te były wynikiem różnej grubości materiałów wykończeniowych, której celem było wyrównanie krzywizny ścian.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ II instancji wyjaśnił, że w piśmie z dnia 4.04.2011r. projektant określił wpływ oddziaływania budynku na bezpieczeństwo użytkowania, wskazując na usytuowanie projektowanej dobudowy poza obrysem istniejącego budynku na działce nr 1540, co oznacza brak oddziaływania na budynek na działce sąsiedniej. Ekspertyza dotycząca stanu technicznego budynku została opracowana w grudniu 2010 r., przez mgr inż. J. W. Wbrew twierdzeniom zawartym w odwołaniu, jego autorka była informowana o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. W toku postępowania wielokrotnie zapoznawała się z aktami sprawy, w tym z projektem budowlanym i jego uzupełnieniami.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach W. W. wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj.:
– art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez ustalenie, że inwestorzy posiadają prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w odniesieniu do inwestycji polegającej na rozbudowie w granicy, w sytuacji gdy jej przebieg nie jest ustalony, a nadto nastąpiło zagarnięcie ściany nośnej domu skarżącej (projekt przewiduje 24 cm grubości ściany, tymczasem wg inwentaryzacji projektanta ściana powinna mieć grubość tylko 12 cm);
– art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez niezawieszenie postępowania, mimo że w sprawie występuje zagadnienie wstępne, tj. spór o przebieg granicy między nieruchomościami, będący przedmiotem postępowania rozgraniczeniowego toczącego się od 2009 roku przed sądem cywilnym.
Skarżąca zarzuciła ponadto organom naruszenie prawa materialnego, tj.:
– art. 35 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego w zw. z § 204 ust. 5 i § 206 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych (...) poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego mimo niedołączenia przez inwestorów prawidłowej ekspertyzy technicznej dotyczącej oddziaływania rozbudowy na budynek skarżącej;
– art. 5 ust. 1 pkt 8 i 9 w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez brak sprawdzenia projektu budowlanego z punktu widzenia poszanowania występujących w obszarze oddziaływania inwestycji uzasadnionych interesów skarżącej, wynikających z przysługującego jej prawa własności (art. 144 k.c.).
W uzasadnieniu skarżąca podkreśliła, że przedmiotowa rozbudowa realizowana jest z przekroczeniem granic działki, a na styku budynków opiera się o ścianę szczytową jej domu. W trakcie rozbudowy doszło do uszkodzenia mienia skarżącej poprzez zabudowanie części dachu jej domu. Zdaniem skarżącej oświadczenie inwestorów o posiadaniu prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie zostało prawidłowo zweryfikowane przez organ. Na poparcie tego stanowiska przywołała wyrok NSA w sprawie II OSK 2095/12. Wskazała, że w postępowaniu rozgraniczeniowym dopuszczony został dowód z oględzin z udziałem biegłych m.in. na okoliczność, czy budynek inwestorów ma własną ścianę szczytową, czy też opiera się na ścianie nośnej budynku sąsiedniego. W tej sytuacji niemożliwe było zdaniem skarżącej prawidłowe zweryfikowanie oświadczenia inwestorów o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W uzasadnieniu skargi wskazano ponadto na niewyczerpujące odniesienie się do zarzutów odwołania, przez co naruszono zasadę przekonywania (art. 11 k.p.a.). Przyczyną wznowienia postępowania (nową okolicznością w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.) były rozbieżności w grubości ściany stanowiącej miejsce styku budynku inwestorów z budynkiem skarżącej. Kwestia ta nie została przez organ wyjaśniona, nadal bowiem nie wiadomo, czy istnieje jedna, czy dwie ściany szczytowe na styku budynku rozbudowywanego z budynkiem istniejącym na działce sąsiedniej. W inwentaryzacji projektant podał, że grubość ściany budynku inwestorów wynosi 12 cm, tymczasem w projekcie stwierdził, że grubość ta na dole wynosi 24 cm, a u góry – 12 cm. Oznacza to, że 12 cm ściany na dole musi pochodzić z budynku sąsiedniego.
Uzasadniając zarzut naruszenia § 204 ust. 5 i § 206 ust. 1-2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (...), skarżąca wskazała na brak ekspertyzy technicznej w zakresie oddziaływania rozbudowy na budynek skarżącej. Nie można bowiem za taką uznać ani oświadczenia projektanta o braku oddziaływania rozbudowy na budynek skarżącej jak również "Opini o stanie technicznym" opracowanej przez mgr inż. J. W., którą inwestorzy wykorzystali niezgodnie z celem jej sporządzenia i bez wiedzy jej autora. Opinia ta została bowiem sporządzona na zlecenie skarżącej na potrzeby planowanej rozbudowy jej budynku. Autor tej opinii wskazał ponadto, że dalszy remont i przebudowa budynku są możliwe przy zachowaniu obecnego systemu obciążeń, czemu na przeszkodzie stanęła rozbudowa inwestorów. Skarżąca złożyła więc "Aneks nr 1" do ww. opinii, z którego wynika, że brak możliwości realizacji zamierzonej przez nią inwestycji związany jest z błędnie zaprojektowaną i zrealizowaną inwestycją na działce nr 1539/2.
Ponadto, zdaniem skarżącej ściana rozbudowy budynku inwestorów na długości ok. 7 m wraz z ławą pod kątem 80° zachodzi na istniejącą ścianę północną budynku skarżącej. Zatwierdzony projekt budowlany nie jest zatem zgodny z decyzją o warunkach zabudowy.
W uzasadnieniu zarzutu naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego wskazano, że projektant nie przedłożył szczegółowej analizy w zakresie głębokości posadowienia fundamentów z uwzględnieniem rozwiązań styku budynków, a obowiązek taki został nałożony na inwestorów postanowieniem z dnia 15 marca 2011 r.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podniesiono, że od nowelizacji Prawa budowlanego w roku 2003 inwestor nie musi udowadniać prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a organ nie ma kompetencji, aby badać prawdziwość złożonego oświadczenia.
Odnośnie zarzutu naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ wskazał, że wyrokiem z dnia 6 lutego 2014 r. WSA w Kielcach, sygn. II SA/Ke 1048/13, oddalił skargę W. W. na postanowienie Wojewody stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na postanowienie o odmowie zawieszenia niniejszego postępowania wznowieniowego.
W kwestii naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, organ wskazał na znajdującą się w aktach sprawy informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia opracowaną w dniu 15.02.2009r. Ponadto w piśmie z dnia 1.04.2011r. projektant określił wpływ oddziaływania budynku na bezpieczeństwo użytkowania i wyjaśnił, że projektowana dobudowa usytuowana jest poza obrysem budynku na działce nr 1540. Z ekspertyzy mgr inż. J. W. wynika zaś, że główne elementy konstrukcyjne budynku mieszkalnego na działce nr 1540 są w dobrym stanie technicznym, co pozwala na bezpieczne dalsze projektowanie przebudowy obiektu, jego remontu i adaptacji poddasza na cele mieszkaniowe.
Zgodnie ze stanowiskiem organu, wykonanie ekspertyzy, o której mowa w § 206 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (...) może okazać się konieczne zarówno po wydaniu pozwolenia na budowę przed rozpoczęciem budowy, jak i w toku budowy w celu zapobieżenia zagrożeniu dla bezpieczeństwa istniejących budynków. Należy więc odróżnić sporządzenie takiej ekspertyzy w zakresie koniecznym do zatwierdzenia projektu budowlanego od ekspertyz, które należy sporządzić przed rozpoczęciem i w toku budowy. W konsekwencji nie stanowi naruszenia § 206 ust. 1 w zw. z § 204 ust. 5 ww. rozporządzenia, nałożenie na inwestora obowiązku sporządzenia dodatkowej ekspertyzy, w tym inwentaryzacji budynków sąsiednich, po zatwierdzeniu projektu budowlanego, przed rozpoczęciem budowy lub po jej rozpoczęciu. Na poparcie tego stanowiska organ przywołał wyrok NSA w sprawie II OSK 1230/07.
Na rozprawie w dniu 15 stycznia 2015 r. skarżąca powołała się na opinię biegłego złożoną w postępowaniu rozgraniczeniowym, z której wynika, że budynek inwestorów od strony skarżącej nie posiada własnej ściany i został dostawiony do budynku sąsiedniego. Rozbudowa nie jest zakończona, ponieważ wymagałaby dobudowania ściany szczytowej, co oznacza konieczność obcięcia części dachu budynku sąsiedniego, na co skarżąca nie wyraziła zgody.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.).
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest wydana w trybie wznowieniowym decyzja Wojewody utrzymująca w mocy decyzję Starosty S. uchylającą własną ostateczną decyzję z dnia 3 kwietnia 2009r. i zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego. Granice postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę (rozbudowę) wyznacza przepis art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.). Przepis ten stanowi, że przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza:
1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 6;
4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.
W razie spełnienia wymagań określonych w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, oraz złożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 32 ust. 4 pkt 2), właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę (art. 35 ust. 4). Przepis art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego nie dopuszcza jakiejkolwiek uznaniowości w sprawie wydania pozwolenia na budowę, ani możliwości uzależnienia wydania tego pozwolenia od spełniania dalszych warunków. W postępowaniu w przedmiocie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę organ nie sprawdza więc, czy inwestor rzeczywiście zrealizuje obiekt budowlany, którego projekt przedstawił do zatwierdzenia, a jedynie dokonuje oceny, czy przedłożony projekt spełnia wymogi, o których mowa w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. Identycznie w niniejszej sprawie, której specyfika polega na tym, że inwestycja jest już częściowo zrealizowana (na podstawie wadliwego pozwolenia na budowę), przedmiotem oceny organu architektoniczno-budowlanego nie może być stan faktyczny istniejący na terenie inwestycji, a wyłącznie spełnienie przez projekt budowlany wymogów określonych w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. Natomiast ewentualne istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego stanowić będą podstawę do wszczęcia przez organy nadzoru budowlanego postępowania w trybie art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego. Obowiązkiem inwestora jest bowiem zrealizować planowany obiekt zgodnie z warunkami pozwolenia na budowę, w tym w sposób nieodbiegający istotnie od zatwierdzonego projektu budowlanego.
Wznowienie postępowania w niniejszej sprawie pozostaje w związku ze sprawą wydania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w S. formalnie decyzji, a w rzeczywistości postanowienia z dnia 24 lipca 2009 r. o odmowie wstrzymania rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego realizowanej przez małż. W.. Postanowienie powyższe zostało utrzymane w mocy postanowieniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 września 2009 r. Wyrokiem z dnia 13 stycznia 2010 r. sygn. II SA/Ke 667/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę W. W. na powyższe rozstrzygnięcie. Orzeczenie to zostało uchylone przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 17 czerwca 2011 r. sygn. II OSK 1106/10, uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzającą je "decyzję" organu I instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyjaśnił, że w przypadkach określonych w art. 50 (a także w art. 51) Prawa budowlanego chodzi o samowolne odstąpienie od warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę. Ujawnione w trakcie oględzin nieprawidłowości stanowią samowolne odstąpienie od warunków udzielonego pozwolenia na budowę, a więc wyczerpują znamiona art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, gdyż wykraczały poza udzielone wcześniej pozwolenie budowlane, a więc były prowadzone bez wymaganego pozwolenia na budowę. Nadto ujawnione braki w projekcie budowlanym, jak też wykazywane inne nieprawidłowości nakazywały również ocenić potrzebę wstrzymania prowadzonych prac również w trybie art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, gdyż prowadzenie tych prac mogło spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi. Stwierdzenie Sądu I instancji, że zatwierdzony decyzją o pozwoleniu na budowę projekt budowlany zawiera znaczące wady, i że organ odwoławczy podjął stosowne kroki w celu wznowienia postępowania w tym zakresie nie uzasadniał wydania w tak ustalonych okolicznościach sprawy odmowy wstrzymania prac budowlanych.
Rozpoznając skargę W. W. NSA uznał, że rozstrzygnięcia odmawiające wstrzymania rozbudowy budynku mieszkalnego małż. W. naruszają prawo, albowiem z uwagi na zaistnienie przesłanki z art. 50 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego należało w tej sprawie wydać takie postanowienie, aby doprowadzić rozpoczętą sprzecznie z zatwierdzonym pozwoleniem na budowę inwestycję do stanu zgodnego z prawem.
Wskazując na okoliczność wykończenia przez inwestorów spornego obiektu, NSA stwierdził, że wszczęte postępowanie w sprawie wstrzymania robót budowlanych należy umorzyć w trybie art. 105 § 1 k.p.a. jako bezprzedmiotowe. Jednocześnie uznał, że organ mając na uwadze ujawnione nieprawidłowości, w szczególności dotyczące zatwierdzonego projektu budowlanego, winien doprowadzić do uruchomienia postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji z dnia 3 kwietnia 2009 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę aby doprowadzić sporną budowę do stanu zgodnego z prawem lub też podjąć inne czynności wynikające z przepisów Prawa budowlanego, w tym art. 51.
Zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Orzekające w niniejszej sprawie organy, jak również Wojewódzki Sąd Administracyjny, były zatem związane oceną prawną wyrażoną w cyt. wyroku NSA z dnia 17 czerwca 2011 r. Prowadzenie w niniejszej sprawie, z uwagi na braki w projekcie budowlanym, postępowania wznowieniowego dotyczącego decyzji z dnia 3 kwietnia 2009 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, było więc prawidłowe, skoro stanowiło realizację zaleceń zaprezentowanych w cyt. wyroku NSA.
W ocenie Sądu warunki określone w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego zostały spełnione w postępowaniu będącym przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej, co znalazło wyraz w treści uzasadnienia decyzji organów obu instancji. Inwestor spełnił również warunek, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, ponieważ przedłożył oświadczenie o prawie do dysponowania.
Nie ma racji skarżąca twierdząc, że z uwagi na toczące się postępowanie rozgraniczeniowe organ powinien w niniejszej sprawie zawiesić postępowanie wznowieniowe. Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inne organy lub sąd.
Należy zauważyć, że kwestia wpływu toczącego się pomiędzy właścicielami działek 1539/2 i 1540 postępowania rozgraniczającego była już przedmiotem oceny WSA w powołanym wyroku z dnia 13.01.2010r. Wprawdzie wyrok ten został uchylony, jednakże NSA nie zakwestionował wywodów Sądu odnoszących się do relacji pomiędzy postępowaniem rozgraniczeniowym a postępowaniem przed organami nadzoru budowlanego w sprawie rozbudowy budynku mieszkaniowego jednorodzinnego realizowanego przez B. i M. W., wskazujących, że organ nadzoru budowlanego musi odnieść swoje ustalenia do granicy ewidencyjnej.
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela prezentowany w orzecznictwie pogląd, że kwestia dotycząca rozgraniczenia działek nie może być postrzegana jako zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Żaden bowiem przepis ustawy Prawo budowlane nie uzależnia wydania decyzji o pozwoleniu na budowę od wyniku postępowania w przedmiocie przebiegu granic. Stosownie do treści art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, inwestor ubiegając się o pozwolenie na budowę zobowiązany jest jedynie do złożenia oświadczenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Okoliczność, że aktualnie toczy się spór o granice działki, na której zaprojektowano obiekt budowlany, nie może mieć wpływu na postępowanie administracyjne w przedmiocie pozwolenia na budowę. Organ administracyjny rozpatrujący sprawę o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę nie rozstrzyga kwestii przebiegu granic. Elementem projektu budowlanego stanowiącego podstawę wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, jest projekt zagospodarowania terenu sporządzony na mapie geodezyjnej do celów projektowych, przygotowanej przez uprawnionego geodetę i przyjętej do zasobu geodezyjno - kartograficznego, nie zaś urzędowe potwierdzenie przebiegu granic na niej zaznaczonych. W postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę dokumentem, na którym organ opiera swoje rozstrzygnięcia, jest oświadczenie inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Miarodajne są nadto dane z ksiąg wieczystych oraz dokumentacja obrazująca usytuowanie granic, mapy przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Wyżej wymienione dokumenty urzędowe, zgodnie z treścią art. 76 § 1 k.p.a. korzystają z domniemania prawdziwości (autentyczności) oraz domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone.
Poza sporem pozostaje w niniejszej sprawie okoliczność, że projekt zagospodarowania działki został sporządzony na kopii aktualnej mapy do celów projektowych, a dokumenty potwierdzające aktualność mapy przyjęto do zasobu Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w S. w dniu 10.01.2009r. i zaewidencjonowano pod nr 2789-221/08.
Podsumowując, rozstrzygnięcie sprawy w postępowaniu rozgraniczeniowym nie jest rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., w postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę, ponieważ z uwagi na wymóg złożenia jedynie oświadczenia, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, kwestia tego zagadnienia w sprawie w ogóle nie występuje (por. wyrok NSA z dnia 24.01.2012, sygn. akt II OSK 2102/10).
Odnosząc się do zarzutu braku w budynku inwestora osobnej ściany szczytowej na styku z budynkiem skarżącej, przypomnieć należy, że ocenie organów architektoniczno-budowlanych w niniejszej sprawie podlegał projekt budowlany, a nie stan istniejący na nieruchomości. Z dokumentacji graficznej załączonej do "Uzupełnienia do projektu budowlanego" z dnia 29.10.2012r. oraz "Wyjaśnień do projektu budowlanego" z dnia 15 grudnia 2013 r., wynika, że projektant przewidział na całej wysokości projektowanego obiektu, od strony działki nr 1540, osobną ścianę szczytową o grubości 12 cm, wraz z odpowiednią dylatacją. Obowiązkiem inwestorów jest wybudowanie takiej ściany, jeśli nie chcą narazić się na zarzut istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego (art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego).
W kontekście obowiązku sprawdzenia wynikającego z art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 sierpnia 2008 r., sygn. II OSK 940/07, wyjaśnił, że w wyniku zmiany art. 35 Prawa budowlanego przez art. 1 pkt 28 lit. b ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718), która weszła w życie z dniem 11 lipca 2003 r., do Prawa budowlanego wprowadzono zasadę wyłącznej odpowiedzialności za projekt architektoniczno-budowlany projektanta oraz osoby sprawdzającej. Uprawnienia kontrolne organu administracji architektoniczno-budowlanej, który prowadzi postępowanie w sprawie o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę, ewentualnie o wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, zostały ograniczone wyłącznie do kompetencji obejmującej sprawdzenie zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, względnie decyzji o warunkach zabudowy, a także wymaganiami ochrony środowiska.
Projekt architektoniczno-budowlany dotyczy bezpośrednio obiektu budowlanego: jego formy, konstrukcji oraz funkcji, a także wskazuje m.in. proponowane niezbędne rozwiązania techniczne, materiałowe i zasady nawiązania do otoczenia. Organ nie jest uprawniony do badania zgodności projektu architektoniczno-budowlanego z przepisami techniczno-budowlanymi lub innymi przepisami prawa, poza przepisami określającymi wymogi ochrony środowiska. Rozszerzająca interpretacja uprawnień organu w zakresie kontroli na podstawie art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego oznaczałaby w istocie przywrócenie uchylonej zasady oceny materialnych rozwiązań projektu budowlanego przez organ (uchylony art. 35 ust. 2 Prawa budowlanego) i stanowiłaby naruszenie zasady związania organów administracji publicznej prawem (art. 7 k.p.a.). Sprawdzanie zgodności projektu budowlanego z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, zostało więc ograniczone do projektu zagospodarowania działki (art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego).
Zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i 4 Prawa budowlanego, do podstawowych obowiązków projektanta należy opracowanie projektu budowlanego w sposób zgodny z ustaleniami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, o której mowa w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2006 r. Nr 129, poz. 902), lub w pozwoleniu, o którym mowa w art. 23 i art. 23a ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej (Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1502, ze zm.), wymaganiami ustawy, przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Projektant ma obowiązek zapewnić sprawdzenie projektu architektoniczno-budowlanego pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności lub rzeczoznawcę budowlanego. Projektant, a także sprawdzający, do projektu budowlanego dołączają oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Nieprzestrzeganie przez projektanta w sposób rażący przy projektowaniu lub wykonywaniu robót budowlanych przepisów art. 5 Prawa budowlanego stanowi wykroczenie podlegające karze grzywny (art. 93 pkt 1 Prawa budowlanego). Osoby wykonujące samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, które dopuściły się występków lub wykroczeń, określonych ustawą Prawo budowlane podlegają ponadto odpowiedzialności zawodowej w budownictwie (art. 95 Prawa budowlanego).
W świetle powyższego, w odniesieniu do projektu architektoniczno-budowlanego organ prowadzący postępowanie zmierzające do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę bada wyłącznie, czy zostało złożone stosowne oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej (art. 20 ust. 4 w związku z art. 35 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego). Oświadczenie takie, z listopada 2013 r., zostało załączone do wyjaśnień do projektu budowlanego z dnia 15 grudnia 2013 r. Pełną odpowiedzialność za zgodność tego projektu z prawem ponosi zatem projektant. W konsekwencji, w sprawie niniejszej organ architektoniczno-budowlany, poza przeprowadzoną kontrolą zgodnie z przepisami prawa, nie miał obowiązku prowadzenia ani dodatkowych badań, ani ustaleń pod względem możliwości technicznych jego wykonania. Obowiązkiem organu było jednak dokonanie oceny zgodności zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, co w sprawie niniejszej organy obu instancji uczyniły. W ocenie Sądu zakres sprawdzenia był wystarczający do wydania zaskarżonej decyzji.
Możliwość usytuowania przedmiotowego obiektu w granicy z działkami nr 1539/2 i1540 wynika z § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. nr 75, poz. 690 ze zm.). Przepis ten stanowi, że w zabudowie jednorodzinnej, uwzględniając przepisy odrębne oraz zawarte w § 13, 60 i 271-273, dopuszcza się: sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16 m. Z projektu budowanego wynika, że szerokość działki inwestorów wynosi 5,44 i 6,05 m.
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się niezgodności projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy wydanej przez Burmistrza Miasta i Gminy S. w dniu 14 października 2008 r., znak: [...]. Sama skarżąca nie wskazała zaś, który jej zdaniem zapis ww. decyzji został naruszony.
Nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego w zw. z § 204 ust. 5 i § 206 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (...). W § 206 ust. 1 ww. rozporządzenia przewidziano obowiązek, w przypadku, o którym mowa w § 204 ust. 5 – tj. wzniesienia budynku w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu budowlanego – poprzedzenia budowy ekspertyzą techniczną stanu obiektu istniejącego, stwierdzającego jego stan bezpieczeństwa i przydatności do użytkowania, uwzględniającą oddziaływania wywołane wzniesieniem nowego budynku. W aktach sprawy znajduje się ponadto ekspertyza mgr. inż. J. W. z grudnia 2010 r. Okoliczność, że została wydana na potrzeby innego postępowania nie wpływa na jej wartość merytoryczną.
W aktach sprawy znajduje się ponadto "Informacja dotycząca bezpieczeństwa i ochrony zdrowia" z dnia 15.02.2009r. W piśmie z dnia 4.04.2011r. projektant określił natomiast wpływ oddziaływania planowanej inwestycji na bezpieczeństwo, wyjaśniając, ze projektowana dobudowa usytuowana jest poza obrysem istniejącego budynku na działce nr 1540, w związku z czym nie będzie oddziaływała na budynek na działce sąsiedniej.
W toku postępowania administracyjnego skarżąca poza kwestionowaniem ustaleń organu w powyższym zakresie nie przedłożyła żadnego dowodu (w szczególności konkurencyjnej opinii, sporządzonej przez uprawniony podmiot), który pozwalałby na zakwestionowanie ustaleń organów obu instancji. Organy architektoniczno-budowlane nie są natomiast władne kwestionować ekspertyzy technicznej wykonanej przez osobę legitymującą się stosownymi uprawnieniami, wyłącznie z tej przyczyny, że strona skarżąca ustaleń i wniosków zawartych w tym orzeczeniu nie akceptuje. Z zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a. nie wynika, aby organ administracji publicznej prowadząc postępowanie w sprawie miał zastępować stronę w poszukiwaniu dowodów dla uzasadnienia jej stanowiska, przeczącego zgromadzonemu materiałowi dowodowemu. Obowiązkiem organu jest natomiast wykazanie, że ekspertyza wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu (por. wyroki NSA: z dnia 7.08.2013r., sygn. II OSK 1754/13; z dnia 8.11.2013r., sygn. II OSK 1291/12).
W świetle powyższego, wobec spełnienia wymagań określonych w art. 35 ust. 1 oraz art. 32 ust. 4 w zw. z art. 35 ust. 4 Prawo budowlane - organ nie mógł odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło