II SA/Ke 913/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Detka po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. W. na uchwałę Rady Gminy Łagów z dnia 25 maja 2016 r. nr XXIII/198/16 w sprawie rozpatrzenia skargi na działalność Wójta Gminy postanawia: odrzucić skargę. W dniu 25 maja 2016 r. Rada Gminy Łagów podjęła uchwałę Nr XXIII/198/16 w sprawie rozpatrzenia skargi na działalność Wójta Gminy. Pismem z 7 października 2016 r. E. W. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na powyższą uchwałę wnosząc o stwierdzenie jej nieważności oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że powyższa uchwała została podjęta w wyniku jego skargi na przewlekłość prowadzonego przez Wójta Gminy Łagów postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. W dniu 7 czerwca 2016 r. zwrócił się do Rady Gminy Łagów z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, a w odpowiedzi otrzymał pismo z informacją, że Rada Gminy utrzymuje w mocy swoją uchwałę i nie widzi naruszenia prawa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że złożone wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało przekazane Wojewodzie Świętokrzyskiemu jako organowi nadzoru razem ze złożonym zażaleniem, a Wojewoda wydał w dniu 28 czerwca 2016 r. rozstrzygnięcie nadzorcze stwierdzające nieważność zaskarżonej uchwały co spowodowało wyeliminowanie uchwały z obrotu prawnego. To czyni żądanie skarżącego bezpodstawnym i bezprzedmiotowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016, poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu adminsitracyjnego. Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). W niniejszym postępowaniu skarżący domagał się zweryfikowania legalności uchwały podjętej w sprawie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy Łagów, wniesionej w trybie działu VIII kpa. W orzecznictwie ugruntowane jest już stanowisko, iż uchwała rady gminy w przedmiocie wniesionej na podstawie art. 227 kpa skargi powszechnej, jest w istocie zawiadomieniem o sposobie jej załatwienia. Nie stanowi ona rozstrzygnięcia sprawy z zakresu administracji publicznej w rozumieniu 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r., poz. 446 ) i z tych przyczyn nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 19 maja 2004 r., sygn. akt IV SA 1992/03, postanowienie WSA w Rzeszowie z dnia 7 sierpnia 2008 r. sygn. akt II SA/Rz 270/08, postanowienie WSA w Warszawie z 19 maja 2004 roku, sygn. akt IV SA 1992/2003, dostępne na stroniehttp://orzeczenia.nsa.gov.pl, postanowienie NSA z dnia 12 kwietnia 2001 r., sygn. akt I SA 2668/2000, LEX nr 54426). Podkreślenia wymaga bowiem, iż organy jednostek samorządu terytorialnego podejmują co prawda uchwały we wszystkich sprawach należących do ich właściwości (co sugerowałoby możliwość zaskarżenia ich do sądu administracyjnego), jednakże uchwały podjęte w wyniku skargi wniesionej na podstawie art. 227 kpa (a z taką uchwałą mamy do czynienia w niniejszej sprawie) są taką samą czynnością informującą o sposobie załatwienia skargi, jak i czynności innych organów wymienionych w art. 229 kpa, którym uchwała nie jest przypisana jako prawna forma działania. Uznanie zatem, że w sytuacji, gdy załatwienie skargi, o której mówi art. 227 kpa, nastąpiło w formie uchwały, na którą służy skarga do sądu administracyjnego, powodowałoby niczym nieuzasadnioną nierówność prawną podmiotów, bowiem tym podmiotom, których skarga nie została załatwiona w formie uchwały, skarga do sądu na czynność informującą o sposobie załatwienia skargi nie służyłaby (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 sierpnia 2014 r., sygn. akt I OSK 1870/14, z dnia 20 listopada 2013 r. sygn. akt II OSK 2783/13, z dnia 24 października 2013 r. sygn. akt I OSK 2480/13, z dnia 11 października 2013 r. sygn. akt I OSK 2373/13, z dnia 16 maja 2012 r. sygn. akt I OSK 1026/12, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wyłączenie spod kognicji sądów administracyjnych uchwał organów samorządu terytorialnego w przedmiocie rozpoznania skarg wniesionych w trybie działu VIII kpa ma ten skutek, że wniesioną w tym przedmiocie skargę należy uznać za niedopuszczalną i w oparciu o art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. odrzucić. Dodatkowo zauważyć należy, że jak wynika z akt sprawy, rozstrzygnięciem nadzorczym z 28 czerwca 2016 r. Wojewoda Świętokrzyski na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r., poz. 446 ze zm.) stwierdził nieważność uchwały stanowiącej przedmiot niniejszej sprawy. Rozstrzygnięcie nadzorcze, po uzyskaniu waloru prawomocności, wywołuje skutek prawny polegający na tym, że zakwestionowana uchwała (zarządzenie lub część tych aktów) organu gminy eliminowana jest z obrotu prawnego, ze skutkiem ex tunc, czyli z mocą wsteczną – to jest od daty podjęcia uchwały. Tym samym uchwała jest nieważna od chwili jej podjęcia, a zatem prawnie bezskuteczna. Od samego początku taki akt nie wywołuje żadnych skutków prawnych z niego wynikających (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 17 sierpnia 2016 r. II SA/Ol 476/16, dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Niezależnie zatem od przesłanki wskazanej w art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., skarga w niniejszej sprawie nie mogła zostać merytorycznie rozpoznana wobec braku przedmiotu zaskarżenia (art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.) Uwzględniając powyższe kwestie Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.