II SO/Ke 14/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Armański po rozpoznaniu w dniu 30 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. K. o wymierzenie A Sp. z o.o. z siedzibą w [...] grzywny za nieprzekazanie skargi w terminie postanawia: I. wymierzyć A Sp. z o.o. z siedzibą w [...] grzywnę w kwocie 400 (czterysta) złotych; II. zasądzić od A Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na rzecz A. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 3 września 2024 r. A. K. (zwany dalej "stroną") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), wniosek o wymierzenie A Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (zwanej dalej "Spółką") grzywny z uwagi na nieprzekazanie – w ustawowym terminie – tut. Sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Jednocześnie strona wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania na swoją rzecz i uiściła wpis sądowy w wysokości 100 zł. W uzasadnieniu wnioskodawca podał, że 23 lipca 2024 r. (data nadania) wniósł do tut. Sądu, za pośrednictwem Spółki, skargę na jej bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarga wypłynęła do Spółki w 26 lipca 2024 r. – a zatem powinna być przesłana do Sądu najpóźniej 12 sierpnia 2024r. Pomimo upływu tego terminu nie została jednak przekazana do rozpoznania przez Sąd. W odpowiedzi na ww. wniosek Spółka podniosła jedynie, że strona nie wskazała numeru kontaktowego oraz adresu email, zapytanie zostało napisane w sposób niezrozumiały, ponieważ Spółka nie dokonuje kontroli biletów, a jedynie je sprzedaje, honorując wszelkie ulgi ustawowe, natomiast kontroli biletów dokonuje przy składaniu wniosku o dopłaty Urząd Marszałkowski. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wymierzenie grzywny jest zasadny. Zgodnie z art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 t.j.), dalej "Ppsa", organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Stosownie do art. 55 § 1 Ppsa, w razie niezastosowania się do powyższego obowiązku, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6, przy czym, w przypadku skarg dotyczących udostępnienia informacji publicznej termin ten, stosownie do art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2019 r., poz. 1429), wynosi 15 dni od dnia otrzymania skargi. Na wstępie podkreślić należy, że obowiązek przekazania sądowi skargi istnieje niezależnie od tego, czy dany podmiot uzna, że skarga nie należy do kognicji sądu administracyjnego, czy też uzna, że nie jest organem administracji, albo nie jest dysponentem żądanych informacji, bądź stwierdzi, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej. Już tylko samo żądanie strony nadania skardze określonego biegu obliguje podmiot, do którego skarga ta została skierowana, do uczynienia zadość temu żądaniu. To dopiero bowiem Sąd w toku postępowania zainicjowanego skargą zobowiązany jest dokonać oceny wniosku i ustalić, czy skarga, a więc pismo kierowane do sądu, mieści się w zakresie właściwości sądów administracyjnych, czy żądane informacje były informacją publiczną oraz czy adresat wniosku o udzielenie tych informacji zobowiązany był do rozpoznania wniosku stosownie do przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nawet uzasadnione przekonanie, że skarga nie jest dopuszczalna z uwagi np. na brak właściwości sądu administracyjnego, nie zwalnia więc podmiotu od obowiązku przekazania tej skargi do sądu wraz z odpowiedzią na skargę. Organ (w tym przypadku Spółka) nie może zastępować sądu w dokonaniu oceny skargi tak pod względem formalnym, jak i merytorycznym w oparciu o skargę i akta administracyjne, nawet pozostając w uzasadnionym przekonaniu o niedopuszczalności skargi (por. postanowienie NSA z 22 listopada 2019 r. sygn. I OZ 1145/19; wszystkie powołane orzeczenia dostępne pod adresem: orzeczenia.gov.pl). Celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 Ppsa jest nie tylko pełnienie funkcji dyscyplinującej mającej na celu doprowadzenie do wykonania przez organ ciążącego na nim obowiązku procesowego, ale również funkcji represyjnej. Ta druga funkcja służy bowiem ochronie wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa strony do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Dodatkowo grzywna pełni funkcję prewencyjną, jej wymierzenie służy także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. W wymiarze indywidualnym ukarany organ będzie chciał uniknąć powtórzenia takiej sytuacji, choćby z uwagi na związane z tym uszczuplenie środków finansowych (por. uchwała 7 sędziów NSA z 3 listopada 2009 r., sygn. II GPS 3/09; postanowienie NSA z 11 maja 2012 r. sygn. I OZ 328/12;). Przepis art. 55 § 1 Ppsa pozostawia po stronie sądu pewną dozę uznania, z uwagi na użycie zwrotu "może orzec", nie wskazuje na obligatoryjny charakter grzywny w tym przypadku, a jedynie wprowadza fakultatywnie możliwość jej orzeczenia. W tym miejscu podkreślić należy, że powołane przepisy przewidują wyłącznie dwa warunki, których spełnienie pozwala sądowi na wymierzenie grzywny, tj. stwierdzenie uchybienia przez organ terminowi do przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę oraz złożenie przez stronę wniosku o wymierzenie grzywny. Oznacza to, że przesłanką do wymierzenia grzywny jest sam fakt nieprzekazania sądowi administracyjnemu skargi, akt sprawy i odpowiedzi na skargę, bez względu na powody takiego stanu rzeczy (por. postanowienie NSA z dnia 31 stycznia 2019 r., sygn. I OZ 1296/18). Wymierzając natomiast grzywnę, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności danej sprawy, w tym m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ ciążącego na nim obowiązku (por. postanowienie NSA z dnia 10 grudnia 2018 r. sygn. I OZ 930/18). Jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi, pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, a może mieć jedynie wpływ na jej wysokość (por. postanowienia NSA z dnia 22 lipca 2014 r. sygn. I OZ 489/14; z dnia 20 listopada 2018 r. sygn. II GZ 395/18). W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że skarga A. K. nadana 23 lipca 2024 r., wpłynęła do A Sp. z o.o. z siedzibą w [...] 26 lipca 2024 r. Potwierdza to dowód nadania przesyłki załączony do wniosku oraz wydruk ze strony internetowej Poczty Polskiej "Śledzenie przesyłek". Zatem piętnastodniowy termin do przekazania tut. Sądowi akt sprawy wraz z odpowiedzią na skargę, jak trafnie wskazała strona, upłynął 12 sierpnia 2024 r. (10 sierpnia przypadał na sobotę). Spółka do dnia dzisiejszego nie przekazała skargi do Sądu wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, ograniczając się do stwierdzenia w odpowiedzi na wniosek, że kontroli biletów w jej autobusach (czego dotyczył wniosek o udzielenie informacji publicznej) dokonuje Urząd Marszałkowski. Spółka nadal więc pozostaje w zwłoce w wykonaniu obowiązków wynikających z art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Grzywnę za naruszenie obowiązku przekazania skargi do sądu, zgodnie z art. 154 § 6 w zw. z art. 55 § 1 Ppsa, wymierza się w wysokości do dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Według komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2024 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2023 r. przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2023 r. wyniosło 7.155,48 zł (M.P. z 2024r. poz. 110). Ustawodawca nie przewidział dolnej granicy grzywny, ani nie określił dyrektyw jej wymierzania, pozostawiając decyzję w tej materii sądowi. Należy więc przyjąć, że wysokość grzywny wymierzanej organowi uzależniona jest od stopnia zawinienia organu w związku z nieprzekazaniem skargi. W rozpoznawanej sprawę Sąd, wymierzając grzywnę w wysokości 400 zł, miał na uwadze, że Spółka do dnia dzisiejszego nie przekazała skargi. Przekonanie Spółki, że nie jest organem właściwym do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, co może stwierdzić jedynie sąd administracyjny, nie uprawnia do całkowitego ignorowania pisma kierowanego przez stronę wszak do sądu. W niniejszej sprawie skarga na bezczynność zawierała konkretne zarzuty, z przywołaniem stosownych przepisów Ppsa. Nie było przeszkód do przekazania skargi. Powołane przez Spółkę okoliczności braku wskazania numeru kontaktowego oraz adresu email, czy też sformułowania zapytania w sposób niezrozumiały nie uniemożliwiały przekazania skargi – w której wyraźnie wskazano adres i żądania strony. Grzywna w powyższej wysokości będzie więc miała charakter dyscyplinująco-represyjny, nakierowany na doprowadzenie do wykonania obowiązku. Mając na uwadze charakter omawianej instytucji, Sąd stwierdził, że celowe i zasadne jest nałożenie na Spółkę grzywny w wysokości orzeczonej w punkcie I postanowienia na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 Ppsa. O kosztach postępowania orzeczono jak w pkt II postanowienia, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 Ppsa.