II SO/Ke 7/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Ziomek, , , po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2020r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. K. o wymierzenie PKS Kielce Sp. z o.o. w Korczynie grzywny za nieprzekazanie skargi w terminie postanawia: I. Wymierza PKS Kielce Sp. z o.o. z siedzibą w Korczynie grzywnę w kwocie 200 (dwieście) złotych; II. zasądza od PKS Kielce Sp. z o.o. z siedzibą w Korczynie na rzecz A. K. kwotę (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 11 grudnia 2019 r. A. K. wniósł do tut. Sądu, na podstawie art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniosek o wymierzenie PKS Kielce Sp. z o.o. z siedzibą w Korczynie grzywny z uwagi na nieprzekazanie Sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu wnioskodawca podał, że w dniu 28 lipca 2019 r. wniósł do tut. Sądu, za pośrednictwem ww. Spółki, skargę na bezczynność w przedmiocie informacji publicznej. Skarga wypłynęła do Spółki w dniu 1 sierpnia 2019 r., a zatem powinna być przesłana do Sądu najpóźniej w dniu 16 sierpnia 2019 r. Pomimo upływu tego terminu nie została przekazana do rozpoznania przez Sąd. W odpowiedzi na wniosek Spółka wniosła o odstąpienie od wymierzenia grzywny oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. Wyjaśniła, że informacje, o których udostepnienie wnosi skarżący stanowią tajemnicę handlową Spółki (liczba kontrolerów, zasady ich wynagradzania) i nie stanowią informacji publicznej. Tryb i przebieg kontroli biletów oraz wzór legitymacji kontrolera dostępne są dla wszystkich pasażerów w formie regulaminu przewozów i znajdują się w każdym autobusie do wglądu pasażerów. Zdaniem Spółki skarżący pod pretekstem dostępu do informacji publicznej próbuje zmusić ją do wyjawienia tajemnic handlowych. W związku z powyższym Spółka uznała, że nie ma obowiązku odpowiadać na pisma skarżącego. Wniosła o odrzucenie skargi jako niezasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wymierzenie grzywny jest zasadny. Zgodnie z art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej "Ppsa", organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Stosownie do art. 55 § 1 Ppsa, w razie niezastosowania się do powyższego obowiązku, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6, przy czym, w przypadku skarg dotyczących udostępnienia informacji publicznej termin ten, stosownie do art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2019 r., poz. 1429), wynosi 15 dni od dnia otrzymania skargi. Na wstępie podkreślić należy, że obowiązek przekazania sądowi skargi istnieje niezależnie od tego, czy dany podmiot uzna, że skarga nie należy do kognicji sądu administracyjnego, czy też uzna, że nie jest organem administracji, albo nie jest dysponentem żądanych informacji, bądź stwierdzi, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej. Już tylko samo żądanie strony nadania skardze określonego biegu obliguje podmiot, do którego skarga ta została skierowana, do uczynienia zadość temu żądaniu. To dopiero bowiem Sąd w toku postępowania zainicjowanego skargą zobowiązany jest dokonać oceny wniosku i ustalić, czy skarga, a więc pismo kierowane do sądu, mieści się w zakresie właściwości sądów administracyjnych, czy żądane informacje były informacją publiczną oraz czy adresat wniosku o udzielenie tych informacji zobowiązany był do rozpoznania wniosku stosownie do przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nawet uzasadnione przekonanie, że skarga nie jest dopuszczalna z uwagi np. na brak właściwości sądu administracyjnego, nie zwalnia więc podmiotu od obowiązku przekazania tej skargi do sądu wraz z odpowiedzią na skargę. Organ (w tym przypadku Spółka) nie może zastępować sądu w dokonaniu oceny skargi tak pod względem formalnym, jak i merytorycznym w oparciu o skargę i akta administracyjne, nawet pozostając w uzasadnionym przekonaniu o niedopuszczalności skargi (por. postanowienie NSA z dnia 22 listopada 2019 r. sygn. I OZ 1145/19; wszystkie powołane orzeczenia dostępne pod adresem: orzeczenia.gov.pl). Celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 Ppsa jest nie tylko pełnienie funkcji dyscyplinującej mającej na celu doprowadzenie do wykonania przez organ ciążącego na nim obowiązku procesowego, ale również funkcji represyjnej. Ta druga funkcja służy bowiem ochronie wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa strony do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Dodatkowo grzywna pełni funkcję prewencyjną, jej wymierzenie służy także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. W wymiarze indywidualnym ukarany organ będzie chciał uniknąć powtórzenia takiej sytuacji, choćby z uwagi na związane z tym uszczuplenie środków finansowych (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. II GPS 3/09; postanowienie NSA z 11 maja 2012 r. sygn. I OZ 328/12;). Przepis art. 55 § 1 Ppsa pozostawia po stronie sądu pewną dozę uznania, z uwagi na użycie zwrotu "może orzec", nie wskazuje na obligatoryjny charakter grzywny w tym przypadku, a jedynie wprowadza fakultatywnie możliwość jej orzeczenia. W tym miejscu podkreślić należy, że powołane przepisy przewidują wyłącznie dwa warunki, których spełnienie pozwala sądowi na wymierzenie grzywny, tj. stwierdzenie uchybienia przez organ terminowi do przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę oraz złożenie przez stronę wniosku o wymierzenie grzywny. Oznacza to, że przesłanką do wymierzenia grzywny jest sam fakt nieprzekazania sądowi administracyjnemu skargi, akt sprawy i odpowiedzi na skargę, bez względu na powody takiego stanu rzeczy (por. postanowienie NSA z dnia 31 stycznia 2019 r., sygn. I OZ 1296/18). Wymierzając natomiast grzywnę, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności danej sprawy, w tym m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ ciążącego na nim obowiązku (por. postanowienie NSA z dnia 10 grudnia 2018 r. sygn. I OZ 930/18). Jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi, pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, a może mieć jedynie wpływ na jej wysokość (por. postanowienia NSA z dnia 22 lipca 2014 r. sygn. I OZ 489/14; z dnia 20 listopada 2018 r. sygn. II GZ 395/18). W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że skarga A. K. z dnia 28 lipca 2019 r., wniesiona za pośrednictwem PKS Kielce Spółki z o.o. z siedzibą w Korczynie, wpłynęła do Spółki w dniu 1 sierpnia 2019 r. Zatem 15-dniowy termin do przekazania tut. Sądowi akt sprawy wraz z odpowiedzią na skargę upłynął w dniu 16 sierpnia 2019 r. Spółka do dnia dzisiejszego nie przekazała skargi do Sądu wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, uznając, że informacje żądane przez skarżącego nie stanowią informacji publicznej. Spółka nadal więc pozostaje w zwłoce w wykonaniu obowiązków wynikających z art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Grzywnę za naruszenie obowiązku przekazania skargi do sądu, zgodnie z art. 154 § 6 w zw. z art. 55 § 1 Ppsa, wymierza się w wysokości do dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2019 r. wyniosło 4918,17 zł, zgodnie z komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 11 lutego 2020 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2019 r. (M.P. z 2020 r. poz. 174). Ustawodawca nie przewidział dolnej granicy grzywny, ani nie określił dyrektyw jej wymierzania, pozostawiając decyzję w tej materii sądowi. Należy więc przyjąć, że wysokość grzywny wymierzanej organowi uzależniona jest od stopnia zawinienia organu w związku z nieprzekazaniem skargi. W rozpoznawanej sprawę Sąd, wymierzając grzywnę w wysokości 200 zł, miał na uwadze, że Spółka do dnia dzisiejszego nie przekazała skargi. Przekonanie Spółki, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej, co może stwierdzić jedynie sąd administracyjny, nie uprawnia do całkowitego ignorowania pism kierowanych wszak do sądu. W niniejszej sprawie skarga na bezczynność zawierała konkretne zarzuty, z przywołaniem stosownych przepisów Ppsa i ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przy odrobinie dobrej woli Spółka, nawet nie korzystając z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, mogła stwierdzić, że powinna przekazać skargę. Poza przekonaniem, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej nie podała żadnych okoliczności uniemożliwiających przekazanie skargi. Grzywna w powyższej wysokości będzie więc miała charakter dyscyplinująco-represyjny, nakierowany na doprowadzenie do wykonania obowiązku. Mając na uwadze charakter omawianej instytucji, Sąd stwierdził, że celowe i zasadne jest nałożenie na Spółkę grzywny w wysokości orzeczonej w punkcie I postanowienia na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 Ppsa. O kosztach postępowania orzeczono jak w pkt II postanowienia, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 Ppsa.