I SA/Kr 1024/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.K., o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata , radcy prawnego, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 11.04.2013r. nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do maja 2007r. oraz grudzień 2006r. postanawia: wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata , radcy prawnego, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 11.04.2013r. nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do maja 2007r. oraz grudzień 2006r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach", oraz nadesłanych dokumentów J.K. mieszka w S. przy ul. N., w domu będącym własnością rodziców. Podaje, iż nie uzyskuje dochodów i pozostaje na utrzymaniu matki – A.K.. Dnia 23.06.2010r. zawarł on z małżonką – G.K. "umowę majątkową małżeńską" wyłączającą wspólność majątkową małżeńską i ustanawiającą rozdzielność majątkową małżeńską. Małżonkowie mają dwójkę dzieci: O.K. ur. w 2008r. i A.K. ur. w 2010r. , które są na utrzymaniu matki – G.K.. W dniach od 09.07.2013r. do 23.07.2013r. miał miejsce wyjazd wakacyjny do miejscowości B na W., w którym brała udział cała rodzina tj. wnioskodawca jego żona i troje dzieci. Wycieczka finansowana była przez babcię. Strona skarżąca podaje , iż nie posiada oszczędności ani przedmiotów o wartości pow. 300 euro. Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To strona ma wykazać taką sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia przy tym wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do uprawdopodobnienia , iż zachodzą uwarunkowania przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. , sygn. III SA/GL 823/09). Wnioskodawca ma też obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 15.03.2012r., sygn. akt II FZ 175/12, postanowienie NSA z dnia 04.04.2011r., sygn. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 15.06.2010r., sygn. akt II OZ 530/10, postanowienie NSA z dnia 19.10.2010r., sygn. akt II GZ 296/10, postanowienie NSA z dnia 05.12.2006r., sygn. akt II FZ 703/06). Dane przedstawione we wniosku były niewystarczające do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych J.K.. Stąd też został on wezwany do przedłożenia szeregu dokumentów. Z nałożonego obowiązku nie wywiązał się jednak w pełni . Nie przesłał bowiem zaświadczenia z zakłady pracy o wysokości wynagrodzenia uzyskiwanego przez żonę, wyciągów z jej kont bankowych, obejmujących operację z ostatnich trzech miesięcy i ich obecny stan oraz zeznania podatkowego G.K., za 2012r. Jako powód braku informacji w tym zakresie wnioskodawca podał ustanowioną rozdzielność majątkową małżeńską. Trzeba jednak podkreślić , iż dla sprawy nie ma znaczenia fakt, że małżonkowie pozostają w rozdzielności majątkowej. Zgodnie bowiem z art. 23 ustawy z dnia 25.02.1964r. (Dz.U z 1964r. , nr 9 poz. 59 z p.zm.) Kodeks rodzinny i opiekuńczy małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy i z tego obowiązku nie zwalnia pozostawanie w rozdzielności majątkowej (postanowienie NSA z dnia 06.10.2004r. , sygn. akt GZ 71/04, ONSAiWSA 2005 ). Obowiązek ten rozszerza się także na partycypowanie w kosztach zaistniałych procesów sądowych (por. postanowienie NSA z dnia 04.12.2008r, sygn. akt I FZ 460/08 ). Zaznaczyć również wypada, iż rozdzielność majątkowa małżeńska w świetle przepisów prawa rodzinnego odnosi się , do majątków małżonków , a nie do ich wzajemnych obowiązków. Błędne jest zatem założenie , iż rozdzielność majątkowa małżeńska zwalnia jednego małżonka z pomocy finansowej na rzecz drugiego w zakresie prowadzonego postępowania sądowego (por. postanowienie NSA z dnia 29.06.2010r. , sygn. akt I Fz 229/09 ). W konsekwencji więc braku możliwości dogłębnego wyjaśnienia sytuacji finansowej G.K. nie sposób mówić o rzeczywistym wyjaśnieniu sytuacji J.K., zwłaszcza kiedy istnieją pomiędzy nimi więzi faktyczne o czym świadczy np. wspólny wyjazd z dziećmi. Nie można bowiem przyznać prawa pomocy jednemu z małżonków , jeśli okazałoby się , że dochody drugiego pozwalają na pokrycie kosztów postępowania (por. postanowienie SN z dnia 05.05.1967r. , sygn. akt I Cz 37/67). Podkreślić należy również pewne nieścisłości w oświadczeniach J.K. mające istotne znaczenie przy analizie przedstawionych danych. Otóż we wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym na formularzu PPF ujawnił on , iż posiada dwójkę dzieci. Tymczasem w odpowiedzi na wezwanie z dnia 06.01.2014r. podał, iż w wycieczce na W. brało udział troje dzieci. Nie jest więc wiadome czy J.K. jest ojcem dwójki czy trójki dzieci. Poza tym we wspomnianej odpowiedzi na wezwanie wnioskodawca stwierdził, iż nie wie do kogo należy konto bankowe nr [...], podczas gdy 03.06.2013r. przelał z tego rachunku na konto tut. Sądu kwotę 200 zł. (dowód: przelew , k. akt 55). Fakt ten rzutuje na ocenę jego zdolności płatniczych i poddaje pod wątpliwość wiarygodność strony skarżącej w tym zakresie. W konsekwencji w/w okoliczności trzeba więc stwierdzić , że strona skarżąca nie dość dokładnie i wyczerpująco przedstawiła swoją sytuację finansową. Orzekający nie ma więc wystarczającego materiału, do którego przedłożenia zobowiązany był wnioskodawca, aby przeprowadzić rzetelną analizę jego sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych. Ocena taka nie może się natomiast opierać na niekompletnych faktach (por. postanowienie NSA z dnia 11.12.2008r. , sygn. akt I FZ 394/08, postanowienie NSA z dnia 15.09.2010r., sygn. akt II FZ 400/10, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. sygn. akt. III SA/Gl 823/09, postanowienie NSA z dnia 18.06.2010r., sygn. akt II FZ 253/2010, postanowienie NSA z dnia 08.11.2006r. sygn. akt II OZ 1112/2006, ONSAiWSA 2007/4, poz. 79). Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art.244§1, art.245§2, art. 246§1 pkt.1, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r.,poz .270 z p. zm.) orzeczono jak w sentencji.