I SA/Kr 1129/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2017r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 7 lipca 2016r. nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutu na prowadzone postępowanie egzekucyjne postanawia: - odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi - Postanowieniem z dnia 9 grudnia 2016r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 58 §1 pkt 2 p.p.s.a. odrzucił skargę G.K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 7 lipca 2016r. nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutu na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Postanowienie zostało doręczone skarżącej w dniu 17 stycznia 2017r. Pismem nadanym w urzędzie pocztowym dnia 24 stycznia 2017r., strona wniosła o "przywrócenie terminu do wniesienia ponownego zażalenia dot. postępowania egzekucyjnego". Prośbę o przywrócenie terminu strona uzasadniła tym, iż od wielu lat choruje na wiele poważnych schorzeń, a od roku ma problem z poruszaniem się i robi wiele badań, by wyjaśnić co jest przyczyną bólów i ograniczonej możliwości poruszania się. Zaznaczyła, że w związku z tym, że ma problemy z poruszaniem się, musi prosić kogoś o pomoc w najprostszych czynnościach. Wskazała także, że w sierpniu 2016r. był dzień wolny od pracy (15 sierpnia) i według jej wyliczenia przesunął się jeden dzień do wniesienia skargi do Sądu. Stwierdziła, że nie mogła wysłać skargi, bo nie mogła chodzić, a "telefonicznie nikt porad nie udziela". Do pisma strona dołączyła kserokopię skierowania jej do szpitala z dnia 17 stycznia 2017r., na oddział Chirurgii Ogólnej z rozpoznaniem: wewnątrzbrzuszny i wewnątrzmiedniczny obrzęk, masa i guz, wystawione przez lekarza specjalistę chirurgii ogólnej z Zespołu Przychodni Specjalistycznych Sp. z o.o. Ambulatoryjne Lecznictwo Specjalistyczne w T. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Instytucja przywrócenie uchybionego terminu została uregulowana w przepisach Działu III rozdziału 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016, poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z art. 86 §1 tej ustawy, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie natomiast do art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Ustawa procesowa podobnie jak zbliżone regulacje zawarte w Kodeksie postępowania cywilnego, nie precyzuje pojęcia ustania przyczyny uchybienia terminu, a zatem tego momentu, od którego zaczyna biec siedmiodniowy termin do wniesienia wniosku o przywróceniu terminu. Nie budzi przy tym wątpliwości, że zarówno w procedurze sądowoadministracyjnej jak i cywilnej, siedmiodniowy termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu jest ustawowym przywracalnym terminem procesowym. Termin ten podlega przywróceniu na zasadach ogólnych (por. uchwała Sądu Najwyższe go z dnia 17 lutego 2009r. sygn. akt III CZP 117/08). Istotnym dla dalszych rozważań jest ustalenie, co w realiach konkretnej sprawy oznacza ustanie przyczyny uchybienia terminu. Przy przyjęciu, że powodem uchybienia terminu była określona przeszkoda, której strona nie była w stanie usunąć, to ustanie przyczyny uchybienia terminu nastąpi w dacie usunięcia tej przeszkody. Ta konstatacja obejmuje jednak tylko te sytuacje, gdy strona świadoma uchybienia terminu dokonuje spóźnionej czynności procesowej, składając jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu. Inna sytuacja występuje natomiast wówczas, gdy strona przekonana o dokonaniu czynności procesowej w terminie dowiaduje się, że uchybiła terminowi do jej dokonania. Źródła informacji o uchybieniu terminu mogą być różne. Zarówno sama strona może zreflektować się, że dokonała czynności z uchybieniem terminu, jak i uzyskać tę wiedzę z zarządzeń lub postanowień właściwego sądu. W niniejszej sprawie skarżąca wniosła skargę za pośrednictwem organu w dniu 29 sierpnia 2016r. W tym dniu organ nadał skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Termin do wniesienia skargi w sposób przewidziany w prawidłowym pouczeniu zawartym w treści zaskarżonej decyzji upływał w dniu 26 sierpnia 2016r. Bez żadnej wątpliwości strona uchybiła więc terminowi do wniesienia skargi. Na podstawie okoliczności sprawy Sąd uznał, że o okoliczności, iż nie dochowano terminu do wniesienia skargi, strona dowiedziała się z postanowienia Sądu o odrzuceniu skargi na podstawie art. 58 §1 pkt 2 p.p.s.a., którego odpis wraz z uzasadnieniem został jej doręczone w dniu 17 stycznia 2017r. Sąd przyjął więc, że przyczyna uchybienia terminu ustała w tym właśnie dniu. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został złożony w dniu 24 stycznia 2017r., na co wskazuje data stempla pocztowego na kopercie. Z powyższego wynika, że wniosek został złożony z zachowaniem siedmiodniowego terminu, o którym mowa w art. 87 §1 p.p.s.a. Przystępując do rozpatrzenia okoliczności podnoszonych we wniosku o przywrócenie terminu, należy podkreślić, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy. Nieuwagi czy zaniedbania nie można kwalifikować jako braku winy będącego przesłanką przywrócenia uchybionego terminu (por. postanowienie NSA z dnia 28 maja 2004 r., FZ 93/04, niepubl.), dlatego takie okoliczności, jak złe obliczenie terminu do podjęcia czynności nie mogą znaleźć uznania Sądu. Brak winy oznacza sytuację, w której wystąpiły niezależne od strony i niemożliwe do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2008r. sygn. akt I OZ 246/08), uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując zdrowiem lub życiem własnym bądź innych lub nie narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe (por. komentarz do art. 86 w: T. Woś (red.) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz , WK 2016, teza 3). Przeszkody te muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, Sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest zatem dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. postanowienie NSA z dnia 22 lutego 2012r., I FZ 522/11, LEX nr 1115932). Obowiązkiem strony jest więc uwiarygodnienie swojej staranności oraz wykazanie, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu, była od niej niezależna (postanowienie NSA z dnia 28 września 2011r., II FZ 508/11, LEX nr 948971). Przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie SN z dnia 6 października 1998r., II CKN 8/98, LEX nr 50679). W przedmiotowej sprawie strona powołuje się na problemy z chodzeniem, bóle i różnorakie choroby (których jednak nie wymienia szczegółowo), zaznacza że w zeszłym roku robiła różne badania i dołącza do wniosku o przywrócenie terminu skierowanie do szpitala z daty 17 stycznia 2017r. Tymczasem z orzecznictwa sądowoadministracyjnego wynika, że podeszły wiek i zły ogólny stan zdrowia nie przesądzają o braku winy w uchybieniu terminu dokonania czynności procesowej (por. wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2007r., II OSK 479/07, LEX nr 344095). Nawet samo zwolnienie lekarskie nie stanowi potwierdzenia braku winy strony w uchybieniu terminu. Niekoniecznie bowiem musi ono wykluczać możliwość dokonania czynności procesowej przez stronę i możliwość nadania pisma procesowego w urzędzie pocztowym osobiście lub przez inną osobę, np. domownika (por. postanowienia NSA: z dnia 22 stycznia 2010r., I OZ 28/10, LEX nr 599944, i z dnia 29 stycznia 2015r., II OZ 60/15, LEX nr 1646246). W ocenie Sądu strona nie uprawdopodobniła, że w sierpniu 2016r. (do dnia 26 sierpnia 2016r. strona powinna była złożyć skargę do Sądu za pośrednictwem organu) nie mogła się poruszać i dokonać czynności w terminie. Oświadczenia strony w tym zakresie są poparte jedynie skierowaniem do szpitala, ale z datą styczniową 2017r., która nie wskazuje na stan zdrowia skarżącej w okresie, gdy biegł termin do złożenia skargi. Poza tym, w ocenie Sądu nawet przy przyjęciu, że w sierpniu 2016r. strona nie mogła się poruszać – a co nie zostało przez nią uprawdopodobnione, skoro jej oświadczenia są poparte jedynie skierowaniem do szpitala z datą styczniową 2017r. – strona mogła skorzystać przecież z innych – niż osobista wizyta w urzędzie pocztowym czy w organie, za pośrednictwem którego miała złożyć skargę – możliwości dochowania terminu czynności, takich jak prośba grzecznościowa do członków rodziny, znajomych czy sąsiadów, których telefonicznie mogła prosić o przysługę, czy także ustanowienie pełnomocnika w sprawie. Taka postawa byłaby wskazaniem, że strona czyniła wysiłki, aby należycie zadbać o swoje interesy, nawet wobec istnienia obiektywnych trudnych do przezwyciężenia przeszkód w zachowaniu terminu do dokonania czynności, i w konsekwencji mogłaby skutkować przywróceniem terminu do wniesienia skargi w przedmiotowej sprawie. Wobec powyższego, Sąd orzekł jak w sentencji, biorąc za podstawę art. 86 §1 p.p.s.a.