I SA/Kr 118/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.P. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 07.11.2013r., nr [...], w przedmiocie zabezpieczenia na majątku małżonków U.P. i M.P. zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006r. postanawia: wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 07.11.2013r., nr [...], w przedmiocie zabezpieczenia na majątku małżonków U.P.i M.P. zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów M.P. ur. w 1945r. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną U.P. ur. w 1955r. Obecnie otrzymuje on emeryturę w wysokości 1 108,74 zł. miesięcznie , netto, (suma przelana przez ZUS dnia 05.03.2014r.). W lutym 2014r. świadczenie to wyniosło 1 092,88 zł. (przelew z dnia 05.02.2014r.) chociaż we wniosku o przyznanie prawa pomocy sporządzonym dnia 24.02.2014r. podał , iż wynosi ono 983,34 zł., miesięcznie. W 2014r. M.P., z tytułu emerytury , osiągnął dochód w wysokości 14 394,02 zł. Posiada on konto w Banku [...]S.A. , w którym na dzień 27.03.2014r. zgromadzona była kwota 3 197,23 zł. U.P. otrzymuje natomiast rentę w wysokości 835,73 zł., miesięcznie. Z tego tytułu w 2014r. otrzymała 12 123,86 zł. dochodu. Miesięczne wydatki małżonków obejmują m.in.: opłatę za energię elektryczną – 325,34 zł., opłatę za gaz – w zależności od miesiąca , od 1 177,42 zł.( za styczeń 2014r. ) do 874,50 zł. ( za luty 2014r.), opłatę za wodę i odprowadzanie ścieków – 597,89 zł. Płacą oni również podatek od nieruchomości , który w 2013r. wyniósł 7 212 zł. i podzielony był na cztery raty po 1 803 zł. każda. M.P. jest właścicielem: - lokalu użytkowego o pow. 90,40 m2, znajdującego się w K, dla którego prowadzona jest księga wieczysta nr [...], o wartości 500 000 zł., obciążonego hipoteką przymusową w wysokości 689 091 zł.; - nieruchomości lokalowej o pow. 48,87 m2 , znajdującej się w K., dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...], o wartości 350 000 zł., obciążonej hipoteką przymusową w wysokości 640 936 zł.; - nieruchomości lokalowej o pow. 51,09 m2 , znajdującej się w Bielsku Białej, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...], o wartości 150 000 zł., obciążonej hipoteką przymusową w wysokości 100 000 zł.; - udziału 1/5 części w nieruchomości gruntowej o pow. 3,3866 ha, położonej w Bielsku Białej, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...], o wartości 700 000 zł., obciążonej hipoteką przymusową w wysokości 400 000 zł.; - nieruchomości gruntowej o pow. 0,3683 ha, położonej w W., dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...], o wartości 30 000 zł., obciążonej hipoteką przymusową w wysokości 500 000 zł.; - nieruchomości gruntowej o pow. 0,2400 ha, położonej w miejscowości L., dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...], o wartości 80 000 zł., obciążonej hipoteką przymusową w wysokości 160 000 zł. Wraz z żoną jest natomiast właścicielem – na prawach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej - nieruchomości gruntowej o pow. 0,5609 ha, położonej w B., dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...], o wartości 2 000 000 zł., obciążonej hipoteką przymusową w wysokości 5 189 091 zł. oraz nieruchomości gruntowej o pow. 0,1202 ha, położonej w B., dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...], o wartości 100 000 zł., obciążonej hipoteką przymusową w wysokości 483 136 zł. Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To strona ma wykazać taką sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia przy tym wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do uprawdopodobnienia , iż zachodzą uwarunkowania przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. , sygn. III SA/GL 823/09). Wnioskodawca ma też obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Umożliwia to konstrukcja art. 255 w/w ustawy a zastosowanie tej normy poprzez wezwanie strony skarżącej o przedłożenie dodatkowych oświadczeń lub dokumentów stanowi rodzaj uzupełniającego postępowania dowodowego, dzięki któremu wydane orzeczenie opierać się będzie o zasadę prawdy materialnej. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć natomiast wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 11.02.2014r., sygn. akt II FZ 1474/13, postanowienie NSA z dnia 15.03.2012r., sygn. akt II FZ 175/12, postanowienie NSA z dnia 04.04.2011r., sygn. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 15.06.2010r., sygn. akt II OZ 530/10, postanowienie NSA z dnia 19.10.2010r., sygn. akt II GZ 296/10, postanowienie NSA z dnia 05.12.2006r., sygn. akt II FZ 703/06). Tymczasem przedstawione przez wnioskodawcę dane, dotyczące podstawowych kwestii, z punktu widzenia analizy wniosku o przyznanie prawa pomocy, są niepełne. Nie przesłał on mianowicie; - spisu miesięcznych wydatków rodziny związanych z bieżącymi potrzebami, popartego odpowiednimi rachunkami, - wyciągów z kont bankowych U. P., obejmujących operację z ostatnich trzech miesięcy i ich obecny stan, - dowodu przelewu lub przekazu świadczenia otrzymywanego przez U.P., za ostatni miesiąc. Przesłanie faktur za gaz, energię elektryczną, wodę i ścieki nie stanowi bowiem wywiązania się z nałożonego obowiązku dostarczenia takiego spisu, który ma obejmować całość wydatków, choćby nawet orientacyjną. Przedmiotowe faktury są natomiast źródłem informacji o wydatkach, które warto bliżej przeanalizować. Otóż, łączna kwota rachunków za gaz, energię elektryczną wodę i ścieki (nie licząc kosztów podatku od nieruchomości) wynosiła w zależności od ceny gazu: 1 797,73 zł. (przy cenie gazu w wysokości 874,50 zł., tak jak w miesiącu lutym 2014r.) lub 2 100,65 zł. (przy cenie gazu w wysokości 1177,42 zł., tak jak w miesiącu styczniu 2014r.). Widać więc wyraźnie , że same te opłaty pochłaniają łączny miesięczny dochód małżonków a nawet stanowią sumę większą od tego dochodu. Dlatego też przedłożenie "spisu miesięcznych wydatków" jest tak istotne dla sprawy. Dokument ten dawałby bowiem odpowiedź na pytanie ile właściwie małżonkowie wydają na wyżywienie, środki czystości, ewentualne lekarstwa i z jakiego źródła pochodzą na to środki finansowe. Cały ich budżet pokrywa bowiem praktycznie wydatki na wspomniane opłaty. Podkreślić też trzeba, w tym miejscu , iż o dziwo, w sytuacji kiedy cały miesięczny budżet małżonków przeznaczany jest na w/w opłaty, saldo konta M. P. wykazuje tendencję zwyżkową. Dnia 07.01.2014r. miało ono wartość 1 081,70 zł. a dnia 27.03.2014r. wynosiło ono 3 197,23 zł. Z historii tego rachunku wynika ponadto , że wnioskodawca był w stanie, w przedmiotowym okresie uiścić np. do sprawy prowadzonej przed Sądem Okręgowym w S, Wydział I Cywilny o sygn. akt I C 9/14, kwotę 630 zł. Zasady logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego wskazują jednoznacznie , że sytuacja ta prowadzi do wniosku , iż albo wnioskodawca albo jego żona albo też oboje małżonkowie posiadają i inne źródła dochodu , które nie zostały ujawnione. Zaznaczyć przy tym należy, że z akt sprawy wynika , iż w latach 2007- 2012r. emerytura i renta nie były jedynymi źródłami dochodów M. P. i U. P. W okresie tym zdobywali oni środki finansowe m.in. z najmu, działalności wykonywanej osobiście, stosunku pracy. Zwrócić należy uwagę , iż orzekający aby rzetelnie ocenić zdolności płatnicze strony skarżącej musi dysponować dokładnymi i obszernymi informacjami na temat jej sytuacji majątkowej , rodzinnej i finansowej. Informacje te powinien dostarczyć wnioskodawca tak aby orzekający mógł przeprowadzić pewnego rodzaju symulację finansową określającą relację wydatków gospodarstwa domowego do jego dochodów, z uwzględnieniem posiadanych środków trwałych i oszczędności. Brak danych w tym zakresie skutecznie uniemożliwia taką analizę . To z kolei wyklucza przyznanie prawa pomocy. W konsekwencji więc w/w okoliczności trzeba stwierdzić , że strona skarżąca nie dość dokładnie i wyczerpująco przedstawiła swoją sytuację finansową. Orzekający nie ma wystarczającego materiału, do którego przedłożenia zobowiązany był wnioskodawca, aby przeprowadzić rzetelną analizę jego sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych. Ocena taka nie może się natomiast opierać na niekompletnych faktach (por. postanowienie NSA z dnia 24.01.2011r., sygn. akt II FZ 733/10, postanowienie NSA z dnia 06.02.2013r., sygn. akt I GZ 12/13, postanowienie NSA z dnia 11.12.2008r. , sygn. akt I FZ 394/08, postanowienie NSA z dnia 15.09.2010r., sygn. akt II FZ 400/10, postanowienie WSA w G. z dnia 23.10.2009r. sygn. akt. III SA/Gl 823/09, postanowienie NSA z dnia 18.06.2010r., sygn. akt II FZ 253/2010, postanowienie NSA z dnia 08.11.2006r. sygn. akt II OZ 1112/2006, ONSAiWSA 2007/4, poz. 79). Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§1 pkt.2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r.,poz .270 z p. zm.) orzeczono jak w sentencji.