I SA/Kr 1205/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 10 października 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.A.S., o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 22.04.2014r., nr [...] do [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2008 do stycznia 2011r. oraz marzec 2011r. postanawia: wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej , z dnia 22.04.2014r., nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2008 do stycznia 2011r. oraz marzec 2011r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów M. S. ur. w 1975r. wraz z córkami; ES ur. w 2001r. oraz K.S. ur. w 1994r. jest na utrzymaniu swoich rodziców : W. D i J. D. Oni też pokrywają koszty związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego. Wnioskodawczyni od mamy dostaje ponadto ok. 200 - 300 zł., miesięcznie. Z mężem T. S. pozostaje w faktycznej separacji i od kilku miesięcy nie prowadzi z nim gospodarstwa domowego. Jest on zameldowany na pobyt stały w innej miejscowości. W D otrzymuje emeryturę w wysokości 844,01 zł., miesięcznie , netto. W 2013r. z tego tytułu uzyskał 11 570,44 zł. dochodu. J D otrzymuje emeryturę w wysokości 940,03 zł., miesięcznie, netto a w 2013r, uzyskała z tego tytułu oraz z tytułu najmu lub dzierżawy dochód w łącznej wysokości 13 538,62 zł., przy przychodzie na poziomie 40 214,94 zł. M S z kolei, w 2013r. z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej, uzyskała 375 274,92 zł. dochodu, przy przychodzie w wysokości 604 404,53 zł. Wnioskodawczyni podaje , iż obecnie jej firma jest w stanie zawieszenia , gdyż klienci odeszli z powodu działań operacyjnych prowadzonych przez UKS i prokuraturę . Do miesięcznych kosztów utrzymania strona skarżąca zalicza opłatę za gaz – ok. 600 zł., opłatę za energię elektryczną – ok. 100 zł., opłatę za telefon – 90 zł., opłatę za odpady komunalne – 22 zł., opłatę za inne opłaty komunalne – 76 zł., koszty wyżywienia, kosmetyków i artykułów pierwszej potrzeby – ok. 400 zł., K S aktualnie studiuje w W i jest właścicielką domu, który poprzednio był własnością M S i jej męża. J D. w Banku Spółdzielczym w N. posiada dwa konta: osobiste i firmowe – prowadzone na rzecz "D. J, "D" Zakład Produkcyjno Usługowy". Na rachunek osobisty wpływa cyklicznie kwota 7000 zł. (dowód : przelew z dnia 14.05.2014r., przelew z dnia 14.06.2014r., przelew z dnia 14.08.2014r. ). M.S. posiada natomiast trzy konta, jedno osobiste – prowadzone przez Bank Spółdzielczy w N. i dwa firmowe, prowadzone przez Bank Pekao S.A. na rzecz : "Z. D M ". Na rachunku osobistym, dnia 14.05.2014r., odnotowano przelew przychodzący w wysokości 3000 zł., a na jeden z rachunków firmowych stale wpływają kwoty w różnych wysokościach, takich jak: 6000 zł. – przelew z dnia 02.05.2014r., 2 200 zł. – przelew z dnia 12.05.2014r. , 1 200 zł. i 1300 zł.– przelewy z dnia 12.05.2014r. , 5 900 zł. i 300 zł. – przelewy z dnia 29.05.2014r. , 4 246 zł. – przelew z dnia 30.06.2014r. , 5 400 zł. – przelew z dnia 30.07.2014r. , Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest instytucją o charakterze wyjątkowym, stosowaną wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej. Stanowi odstępstwo zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Jest jednocześnie formą dofinansowania strony skarżącej z budżetu państwa, przez co powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To strona ma wykazać taką sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia przy tym wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do uprawdopodobnienia , iż zachodzą uwarunkowania przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. , sygn. III SA/GL 823/09). Wnioskodawca ma też obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Umożliwia to konstrukcja art. 255 w/w ustawy a zastosowanie tej normy poprzez wezwanie strony skarżącej o przedłożenie dodatkowych oświadczeń lub dokumentów stanowi rodzaj uzupełniającego postępowania dowodowego, dzięki któremu wydane orzeczenie opierać się będzie o zasadę prawdy materialnej. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć natomiast wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 11.02.2014r., sygn. akt II FZ 1474/13, postanowienie NSA z dnia 15.03.2012r., sygn. akt II FZ 175/12, postanowienie NSA z dnia 04.04.2011r., sygn. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 15.06.2010r., sygn. akt II OZ 530/10, postanowienie NSA z dnia 19.10.2010r., sygn. akt II GZ 296/10, postanowienie NSA z dnia 05.12.2006r., sygn. akt II FZ 703/06). Tymczasem przedstawione przez wnioskodawczynię dane, dotyczące podstawowych kwestii, z punktu widzenia analizy wniosku o przyznanie prawa pomocy mając charakter wybiórczy i niepełny. Przede wszystkim należy podkreślić , że niewiarygodne są twierdzenia strony skarżącej jakoby była tylko na utrzymaniu rodziców a prowadzona przez nią działalność gospodarcza była zawieszona. Po pierwsze bowiem, na jej rachunek osobisty miał miejsce wpływ 3000 zł. - z tytułu niewyjaśnionego przez skarżącą, po drugie z kolei, na jej konto firmowe stale wpływają znaczne kwoty pieniędzy, świadczące o tym , że działalność ta jest prowadzona. Zaznaczyć też trzeba , że wysokość podanych dochodów rodziców skarżącej - jako jedynych żywicieli rodziny, budzi również duże wątpliwości w kontekście odnotowywanych cyklicznych wpłat na rachunek J.D. po 7000 zł. Zwrócić należy uwagę , iż orzekający aby rzetelnie ocenić zdolności płatnicze strony skarżącej musi dysponować dokładnymi i obszernymi informacjami na temat jej sytuacji majątkowej , rodzinnej i finansowej. Informacje te powinien dostarczyć wnioskodawca tak aby orzekający mógł przeprowadzić pewnego rodzaju symulację finansową określającą relację wydatków gospodarstwa domowego do jego dochodów, z uwzględnieniem posiadanych środków trwałych i oszczędności. Brak danych w tym zakresie lub przedstawienie niepełnych danych skutecznie uniemożliwia taką analizę . To z kolei wyklucza przyznanie prawa pomocy. W konsekwencji w/w okoliczności trzeba stwierdzić , że strona skarżąca nie dość dokładnie i wyczerpująco przedstawiła swoją sytuację majątkowa. Orzekający nie ma więc wystarczającego materiału aby przeprowadzić rzetelną analizę jej sytuacji finansowej i zdolności płatniczych. Ocena taka nie można się natomiast opierać się na niekompletnych faktach (por. postanowienie NSA z dnia 24.01.2011r., sygn. akt II FZ 733/10, postanowienie NSA z dnia 06.02.2013r., sygn. akt I GZ 12/13, postanowienie NSA z dnia 11.12.2008r. , sygn. akt I FZ 394/08, postanowienie NSA z dnia 15.09.2010r., sygn. akt II FZ 400/10, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. sygn. akt. III SA/Gl 823/09, postanowienie NSA z dnia 18.06.2010r., sygn. akt II FZ 253/2010, postanowienie NSA z dnia 08.11.2006r. sygn. akt II OZ 1112/2006, ONSAiWSA 2007/4, poz. 79). Biorąc pod uwagę powyższe, orzeczono jak w sentencji, na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§1 pkt.2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r.,poz .270 z p. zm.).