I SA/Kr 152/23

WyrokWSA w Krakowie2023-05-10

Skład orzekający: Waldemar Michaldo, Wiesław Kuśnierz, Jarosław Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do złożenia dokumentów rozliczeniowych i zwolnienia z opłacania składek w okresie pandemii COVID-19, biorąc pod uwagę złożoność przepisów i potencjalne trudności w ich stosowaniu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ ZUS błędnie zinterpretował przepisy dotyczące przywrócenia terminu do złożenia dokumentów rozliczeniowych w okresie pandemii COVID-19. Organ zawęził podstawy przywrócenia terminu do przyczyn bezpośrednio związanych ze stanem epidemii (np. choroba, kwarantanna), podczas gdy przepisy (art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19 w powiązaniu z art. 58 k.p.a.) wymagają jedynie uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. Ponadto, sąd wskazał, że organ nie zastosował się do wcześniejszych wytycznych sądu z dnia 30 listopada 2021 r., co narusza art. 153 p.p.s.a. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję i postanowienie.
Stan faktyczny
Skarżący K.T. wnioskował o zwolnienie z opłacania składek za okres marzec-maj 2020 r. z powodu trudności związanych z pandemią COVID-19. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) odmówił zwolnienia, wskazując na nieterminowe złożenie dokumentów rozliczeniowych. Po uchyleniu pierwszej decyzji przez WSA w Krakowie, ZUS ponownie odmówił, a także odmówił przywrócenia terminu do złożenia dokumentów. Skarżący złożył skargę na obie decyzje, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. i ustawy COVID-owej.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Tarnowie z dnia 7 grudnia 2022 r. oraz postanowienie tego organu z dnia 8 listopada 2022 r.

Pełny tekst orzeczenia

|Sygn. akt I SA/Kr 152/23 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 maja 2023 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: Sędzia WSA Waldemar Michaldo (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Wiesław Kuśnierz, Sędzia WSA Jarosław Wiśniewski, , Protokolant: Referent stażysta Marcin Mastej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2023 r, sprawy ze skargi K. T. na w decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział Tarnowie z dnia 7 grudnia 2022 r. nr 570000.71.10.2022-RKS-RDZ-ODW w przedmiocie odmowy zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. uchyla postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział Tarnowie z dnia 8 listopada 2022 r. znak: 570000.71.408.2022-RKS-RDZ-ODW w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu na złożenie dokumentów rozliczeniowych DRA. Wnioskiem z dnia 27 kwietnia 2020 r. K.T. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za okres marzec-maj 2020 r. Decyzją z dnia 12 sierpnia 2020 r. nr 570000/71/169928/2020/ZPWWO Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Tarnowie odmówił K.T. prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na własne obowiązkowe ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe i ubezpieczenie zdrowotne za maj 2020 r. W uzasadnieniu decyzji organ administracji powołał art. 31zo ust. 2 i 4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.). Organ wskazał, że deklaracje rozliczeniowe za m.in. maj 2020 r. wnioskodawca przesłał w dniu 1 lipca 2020 r. podczas, gdy winien był to uczynić do dnia 30 czerwca 2020 r. W związku z tym organ uznał, że wnioskodawcy nie przysługuje prawo do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za maj 2020 r. Pismem z dnia 24 sierpnia 2020 r. K.T. wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy. Wskazał, że po otrzymaniu wezwania organu do bezzwłocznego złożenia brakujących dokumentów rozliczeniowych, w dniu 1 lipca 2020 r. złożył wszelkie wymagane dokumenty rozliczeniowe, tj. deklaracje rozliczeniową i imienne raporty miesięczne dotyczące okresu marzec – ma 2020 r. Mimo to organ dokonał wymiaru składek. Zdaniem wnioskodawcy, takie działanie organu narusza w sposób rażący zaufanie do organów administracji publicznej i stawia pod znakiem zapytania zasadność oraz zgodność z prawem dokonywanych przez ZUS działań. Decyzją z dnia 25 września 2020 r. nr 570000/71/169928/2020-RDZ-ODW-SC Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Tarnowie utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 12 sierpnia 2020 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że obowiązująca od 1 lutego 2020 r. nowelizacja ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 266 ze zm.) wprowadziła zmiany w art. 18c i nowe przepisy zmieniły sposób ustalania podstawy wymiaru składek. Oprócz bowiem dotychczasowego obowiązku przedkładania przez przedsiębiorcę informacji o rocznym przychodzie z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej oraz o podstawie wymiaru składek, nałożono obowiązek przekazywania danych dotyczących dochodu oraz form opodatkowania. Organ wskazał, że wnioskodawca jako płatnik opłacający niższe składki na ubezpieczenia społeczne miał obowiązek sporządzić i przekazać w terminie ustawowym, tj. do 10 marca 2020 r., deklarację ZUS DRA cz. II z nową podstawą wymiaru składek, która będzie obowiązywała od lutego do grudnia 2020 r. W tym samym terminie miał obowiązek złożyć deklarację rozliczeniową za luty 2020 r. Dokumenty te zostały przekazane do ZUS dopiero 21.04.2020 r. Taki stan sprawy spowodował, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie mógł utworzyć deklaracji rozliczeniowych za marzec 2020 r. i zwolnić tym samym płatnika z obowiązku ich złożenia. Organ wskazał, że art. 31zq ust. 3 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych wyjątkowo wydłużył termin złożenia deklaracji rozliczeniowych do 30 czerwca 2020 r. Deklaracja rozliczeniowa za marzec 2020 r. została przekazana do ZUS w dniu 1 lipca 2020 r. Wnioskodawca zatem nie spełnił określonego w powołanym przepisie warunku dającego podstawę do pozytywnego rozpatrzenia wniosku. Jeśli zaś chodzi o kwestię deklaracji rozliczeniowych sporządzanych z urzędu, to zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych sporządza się je na wypadek niewywiązania się płatnika składek z obowiązku złożenia deklaracji rozliczeniowej w terminie. Zdaniem organu, zastosowanie wymiaru składek z urzędu i związana z tym korespondencja z płatnikiem nie wpływa na rozstrzygnięcie w sprawie o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek za okres marzec - maj 2020 r. Na powyższą decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych K.T. wniósł skargę. Wyrokiem z dnia 30 listopada 2021 r. sygn. akt I SA/Kr 1381/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 25 września 2020 r. nr 570000/71/169928/2020-RDZ-ODW-SC oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 12 sierpnia 2020 r. nr 570000/71/169928/2020/ZPWWO. W uzasadnieniu wyroku Sąd w pierwszej kolejności stwierdził, że organ rozpoznając wniosek strony o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek, nie spełnił wymogów wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności nie wywiązał się z obowiązku wynikającego z art. 9 tego Kodeksu. W następstwie złożenia przez stronę wniosku doszło bowiem do wszczęcia postępowania administracyjnego, w którym organ mając na uwadze zasadę informowania stron zawartą w powyższym przepisie, powinien był udzielić stronie skarżącej należytego i wyczerpującego wyjaśnienia m.in. o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Zdaniem Sądu, organ, kierując się treścią tego przepisu, powinien czuwać nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielić jej niezbędnych wyjaśnień i wskazówek w sprawie, a więc konkretnie wskazać, jakich dokumentów niezbędnych do pozytywnego załatwienia wniosku brakuje. Sąd wskazał, że w badanej sprawie, zgodnie z przytoczonymi powyżej przepisami skarżący jako płatnik składek na ubezpieczenia społeczne miał obowiązek sporządzić i przekazać w terminie ustawowym, tj. do 10 marca 2020 r., deklarację ZUS DRA cz. II z nową podstawą wymiaru składek, która będzie obowiązywała od lutego do grudnia 2020 r. Dokumenty te zostały przekazane do ZUS w dniu 21 kwietnia 2020 r. Jednakże art. 31zq ust. 3 ustawy o COVID-19 wydłużył termin złożenia deklaracji rozliczeniowych do 30 czerwca 2020 r. Organ administracji publicznej skierował do skarżącego wezwanie do bezzwłocznego złożenia brakujących dokumentów rozliczeniowych. Po otrzymaniu powyższego wezwania skarżący złożył niezwłocznie (1 lipca 2020 r.) wszelkie wymagana dokumenty rozliczeniowe, tj. deklaracje rozliczeniową i imienne raporty miesięczne dotyczące okresu marzec - czerwiec 2020 r. Tym samym płatnik wykonał wszelkie działania, stosownie do wezwania organu administracji publicznej. Zdaniem Sądu, zgodnie z wezwaniem organu, niezwłoczne uzupełnienie dokumentacji powinno mieć ten skutek, że Zakład nie dokonuje wymiaru składek za wnioskowany okres. W niniejszej sprawie skarżący na wezwanie organu niezwłocznie przedłożył wymagane dokumenty, a mimo to organ dokonał wymiaru składek. Takie działanie mocno podważa, według Sądu, zasadę pogłębiania zaufania obywateli do Państwa wyrażoną w art. 8 k.p.a. WSA w Krakowie stwierdził, że w następstwie wpływu wniosku organ winien był zweryfikować, czy jest on kompletny i czy zostały spełnione wszystkie wymogi formalne wniosku, przy czym zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. zobligowany był działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. W ocenie Sądu, organ w niniejszej sprawie tej zasadzie uchybił, co ostatecznie spowodowało negatywne rozpatrzenie wniosku strony. Sąd nakazał by ponownie rozpatrując sprawę organ przeprowadził postępowanie zgodnie z wymogami wynikającymi z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Ponadto, uwzględniając cel zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek, jakim jest zniwelowanie skutków kryzysu gospodarczego oraz trwający nadal stan epidemii, organ miał rozważyć zastosowanie instytucji przewidzianej w obowiązujących od 16 grudnia 2020 r. przepisach art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy, dodanych ustawą z dnia 9 grudnia 2020r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 2255 ze zm.). Uwzględniając powyższą regulację w ponownie prowadzonym postępowaniu organ miał mieć na względzie obowiązek zawiadomienia strony o uchybieniu terminu i wyznaczenia jej terminu 30 dni na złożenie wniosku o jego przywrócenie. Pismem z dnia 22 sierpnia 2022 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych zawiadomił K.T., że w terminie 30 dni od dnia otrzymania tego zawiadomienia może złożyć wniosek o przywrócenie terminu na złożenie dokumentów rozliczeniowych za okres od marca do maja 2020 r. Organ poinformował również, że wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu płatnik powinien podać oraz udokumentować szczegółowe przyczyny niezachowania terminu na złożenie dokumentacji rozliczeniowej za ten okres związane ze stanem epidemii wywołanym COVID-19. W dniu 23 września 2022 r. (data stempla pocztowego) K.T. złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia dokumentów rozliczeniowych za okres marzec - maj 2020 r. W uzasadnieniu wniosku płatnik wskazał, że brak złożenia w wymaganym terminie dokumentów rozliczeniowych wynikał przede wszystkim z nowej sytuacji, która związana była z pojawieniem się stanu epidemii COVID-19. Wszelkie bowiem przepisy prawne związane z zaistniałą sytuacją były wprowadzane w szybkim tempie i niejednokrotnie trudno było się zorientować w zakresie aktualnych obowiązków i wymogów obowiązujących płatnika. Ponadto zarówno płatnik, jak i obsługujące go Biuro Rachunkowe doznały ograniczeń z uwagi na pracę zdalną i zwolnienia lekarskie pracowników. Zdaniem wnioskodawcy, powyższe okoliczności stanowią więc okoliczność przez niego niezawinioną, gdyż uchybienie terminu było spowodowane szczególną i trudną do przezwyciężenia okolicznością jaką była sytuacja epidemiologiczna. Postanowieniem z dnia 8 listopada 2022 r. nr 570000.71.408.2022-RKS-RDZ-ODW Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Tarnowie odmówił przywrócenia K.T. terminu do złożenia dokumentów rozliczeniowych DRA za okres od marca do maja 2020 r. W ocenie organu, płatnik nie uprawdopodobnił, że opóźnienie w złożeniu deklaracji rozliczeniowej za okres od marca do maja 2020 r. było związane bezpośrednio ze stanem epidemii np. chorobą, przebywaniem na kwarantannie lub pobytem w szpitalu. Organ uznał zatem, że brak jest podstaw do uznania, że w sprawie bezpośrednią przyczyną uchybienia terminu złożenia deklaracji rozliczeniowej za okres marzec – maj 2020 r. w terminie do 30 czerwca 2020 r. były okoliczności mające związek ze stanem epidemii. Następnie decyzją z dnia 7 grudnia 2022 r. nr 570000.71.10.2022-RKS-RDZ-ODW Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Tarnowie odmówił K.T. prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na własne obowiązkowe ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe i ubezpieczenie zdrowotne za okres od marca do maja 2020 r. Uzasadniając swoją decyzję organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania w niniejszej sprawie i wskazał, że w toku postępowania na podstawie zgromadzonej dokumentacji ustalono, że daty składania wcześniejszych dokumentów rozliczeniowych, tj. za rok 2019 (styczeń, luty, lipiec, sierpień, wrzesień, październik) oraz za rok 2020 (styczeń) potwierdza możliwą terminową wysyłkę dokumentów. Zdaniem organu, przedstawione przez płatnika okoliczności nie dały zatem podstaw do stwierdzenia, że uchybienia terminu nastąpiło bez jego winy. ZUS stwierdził, że ustalono, iż deklaracje za okres od marca 2020 r. do maja 2020 r. zostały złożone po wymaganym terminie, tj. 1 lipca 2020 r. W ocenie organu, praca zdalna, nowe i skomplikowane przepisy, o których płatnik pisze nie miały wpływu na terminowość składania przez niego dokumentów rozliczeniowych. Zakład Ubezpieczeń Społecznych oświadczył, że przeanalizował przedstawione przez płatnika okoliczności i uznał, że w sprawie nie zachodzą przesłanki przywrócenia terminu określone w art. 15 zzzzzn2 ustawy covidowej. Organ stwierdził, że K.T. miał, jak każdy zainteresowany płatnik, możliwości zapoznania się z tematyką dotyczącą warunków zwolnienia z opłacania składek. W przypadku nie korzystania z ogólnie dostępnych mediów, istniała i nadal istnieje możliwość uzyskiwania wszelkich informacji w zakresie spraw obsługiwanych przez ZUS na infolinii, tj. w Centrum Obsługi Telefonicznej. Powołując się na treść art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19 i art. 58 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego organ stwierdził, że przeanalizował dokumentację zgromadzoną w sprawie. Zdaniem organu, płatnik nie uprawdopodobnił, że opóźnienie w złożeniu deklaracji rozliczeniowej za okres od marca do maja 2020 r. było związane bezpośrednio ze stanem epidemii, np. chorobą, przebywaniem na kwarantannie lub pobytem w szpitalu. Mając na uwadze powyższe organ stwierdził, że w sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające brak winy w uchybieniu terminu do złożenia dokumentów rozliczeniowych za okres od marca do maja 2020 r. Z tych powodów Zakład Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z dnia 8 listopada 2022 r. nr 570000.71.408.2022-RKS-RDZ-ODW odmówił przywrócenia płatnikowi terminu do złożenia dokumentów rozliczeniowych, których termin złożenia upłynął 30 czerwca 2020 r. ZUS uznał, że w niniejszej sprawie ustawowy termin do złożenia dokumentów rozliczeniowych za okres od marca do maja 2020 r. nie został spełniony, tym samym płatnik nie spełnił warunków niezbędnych do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020 r. Z powyższą decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie zgodził się K.T. i pismem z dnia 9 stycznia 2023 r. wniósł na nią skargę, domagając się jej zmiany, poprzez przyznanie mu prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020 r., względnie jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Ponadto skarżący zaskarżył postanowienie tego organu z dnia 8 listopada 2022 r. o odmowie przywrócenia terminu do złożenia dokumentów rozliczeniowych DRA za okres od marca do maja 2020 r. i wniósł o jego zmianę, poprzez przywrócenie terminu do złożenia dokumentów, ewentualnie jego uchylenie i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji i postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie: 1) art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, mając na względzie słuszny interes strony, a to poprzez brak wezwania skarżącego do uzupełnienia braków wniosku o zwolnienie od opłacenia składek; 2) art. 8 i art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez brak prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, a to poprzez skierowanie do skarżącego wezwania do złożenia dokumentów ubezpieczeniowych pod rygorem odmowy zwolnienia z opłacenia składek mimo wypełnienia przez skarżącego dyspozycji wezwania, a także poprzez brak należytego wezwania skarżącego do uzupełnienia braków wniosku o zwolnienie od opłacenia składek oraz poprzez brak należytego informowania skarżącego o nadzwyczajnych regulacjach związanych z pandemią spowodowaną COVID-19, w sytuacji, gdy żaden podmiot gospodarczy nie miał wystarczającej wiedzy na temat obowiązujących przepisów; 3) art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez pominięcie twierdzeń strony i nieustosunkowanie się do podnoszonych przez nią okoliczności w złożonym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy; 4) art. 12 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez brak należytego wezwania skarżącego do uzupełnienia braków wniosku o zwolnienie od opłacenia składek; 5) art. 64 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez brak wezwania skarżącego do przedłożenia deklaracji rozliczeniowej w terminie umożliwiającym wywiązanie się przez niego z ustawowego obowiązku przedłożenia deklaracji rozliczeniowej do 30 czerwca 2020 r., a także poprzez pominięcie funkcji ochronnej instytucji wezwania do uzupełnienia braków, w sytuacji gdy skarżący niezwłocznie uzupełnił wszelkie braki wniosku; 6) art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji nie zawierającej wyczerpującego uzasadnienia, w szczególności brak należytego odniesienia się do kwestii odmowy przywrócenia terminu do złożenia deklaracji rozliczeniowych; 7) art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych i art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez przyjęcie, że strona musi uprawdopodobnić, że uchybienie terminowi było bezpośrednio związane ze stanem epidemii, np. chorobą lub pobytem w szpitalu, w sytuacji gdy przepis wskazuje jedynie, że uchybienie ma nastąpić w okresie epidemii, nie zaś z powodu epidemii; poprzez przyjęcie, że strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie nastąpiło bez jej winy, w sytuacji, gdy w wyroku WSA w Krakowie wyraźnie wskazano, że organ dokonując naruszeń przepisów postępowania administracyjnego, przyczynił się do niewywiązania się przez skarżącego z obowiązku uzupełnienia wniosku o deklarację rozliczeniową, tj. uchybił w tym zakresie terminowi, co w kontekście panującej pandemii i nadzwyczajnej sytuacji dla wszystkich podmiotów gospodarczych - uprawdopodobnia brak winy skarżącego. W uzasadnieniu skargi skarżący przytoczył okoliczności, które jego zdaniem przemawiają za zasadnością podniesionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że w myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Normatywnym potwierdzeniem sprawowania przez sądy administracyjne kontroli działalności administracji publicznej jest również art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), stanowiący ponadto, że sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Zaznaczenia wymaga, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Co więcej, pozostaje zobowiązany do wzięcia z urzędu pod rozwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodniesionych w skardze, pozostających jednak w związku z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Oznacza to zatem, że w przypadku zaistnienia takiej konieczności, uchylone może zostać nie tylko orzeczenie organu wydane w postępowaniu odwoławczym, które zostało zaskarżonego do wojewódzkiego sądu administracyjnego, ale i orzeczenie wydane na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Poruszając się w tak zakreślonych ramach kontroli zgodności z prawem, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja oraz postanowienie organu o odmowie przywrócenia terminu do złożenia dokumentów rozliczeniowych DRA naruszają prawo w sposób powodujący konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego. Zaskarżona decyzja została wydana na skutek uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 30 listopada 2021 r. sygn. akt I SA/Kr 1381/21 decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 25 września 2020 r. nr 570000/71/169928/2020-RDZ-ODW-SC oraz poprzedzającej ja decyzji tego organu z dnia 12 sierpnia 2020 r nr 570000/71/169928/2020-ZPWWO o odmowie skarżącemu prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za maj 2020 r. Uchylając ww. decyzje Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, że organ rozpoznając wniosek strony o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek, nie spełnił wymogów wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności z art. 9 tej ustawy. Sąd wskazał, że skarżący jako płatnik składek na ubezpieczenia społeczne miał obowiązek sporządzić i przekazać w terminie ustawowym, tj. do 10 marca 2020 r., deklarację ZUS DRA cz. II z nową podstawą wymiaru składek, która będzie obowiązywała od lutego do grudnia 2020 r. Dokumenty te zostały przekazane do ZUS w dniu 21 kwietnia 2020 r. Jednakże art. 31zq ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm., zwanej dalej ustawą o COVID-19), wydłużył termin złożenia deklaracji rozliczeniowych do 30 czerwca 2020 r. Organ administracji publicznej skierował do skarżącego wezwanie do bezzwłocznego złożenia brakujących dokumentów rozliczeniowych. Po otrzymaniu powyższego wezwania skarżący złożył niezwłocznie (1 lipca 2020 r.) wszelkie wymagana dokumenty rozliczeniowe, tj. deklaracje rozliczeniową i imienne raporty miesięczne dotyczące okresu marzec - czerwiec 2020 r. Tym samym płatnik wykonał wszelkie działania, stosownie do wezwania organu administracji publicznej. Zdaniem Sądu, zgodnie z wezwaniem organu, niezwłoczne uzupełnienie dokumentacji powinno mieć ten skutek, że Zakład nie dokonuje wymiaru składek za wnioskowany okres. Mimo to organ dokonał wymiaru składek. Takie działanie mocno podważa, według Sądu, zasadę pogłębiania zaufania obywateli do Państwa wyrażoną w art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego. WSA w Krakowie stwierdził, że w następstwie wpływu wniosku organ winien był zweryfikować, czy jest on kompletny i czy zostały spełnione wszystkie wymogi formalne wniosku, przy czym zgodnie z art. 12 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego zobligowany był działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. W ocenie Sądu, organ w niniejszej sprawie tej zasadzie uchybił, co ostatecznie spowodowało negatywne rozpatrzenie wniosku strony. Sąd nakazał by ponownie rozpatrując sprawę organ przeprowadził postępowanie zgodnie z wymogami wynikającymi z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Ponadto, uwzględniając cel zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek, jakim jest zniwelowanie skutków kryzysu gospodarczego oraz trwający nadal stan epidemii, organ miał rozważyć zastosowanie instytucji przewidzianej w obowiązujących od 16 grudnia 2020 r. przepisach art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy o COVID-19. Uwzględniając powyższą regulację w ponownie prowadzonym postępowaniu organ miał mieć na względzie obowiązek zawiadomienia strony o uchybieniu terminu i wyznaczenia jej terminu 30 dni na złożenie wniosku o jego przywrócenie. Wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W orzecznictwie sądowym utrwalone jest stanowisko, iż w pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego. Wykładnia w tym sensie zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (wyrok NSA z dnia 6 lutego 2013 r. sygn. akt II GSK 2101/11, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA) dostępna pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący i wywiera skutki w dwóch płaszczyznach, mianowicie ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże je w sprawie. Jedynie w przypadku, gdy ulegnie zmianie podstawa prawna danego stosunku prawnego lub gdy zmienią się okoliczności faktyczne, będziemy mieli do czynienia z nową sprawą, do której zasada z art. 153 p.p.s.a. nie będzie miała już zastosowania (por. wyrok NSA z dnia 16 maja 2012 r. sygn. akt II GSK 550/11, CBOSA). Oddziaływaniem art. 153 p.p.s.a. objęte jest przede wszystkim przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania (por. wyrok NSA z dnia 21 marca 2014 r. sygn. akt I GSK 534/12, CBOSA). W ocenie orzekającego w niniejszej sprawie Sądu, organ II instancji nie zastosował się w sposób prawidłowy do wytycznych zawartych w wyroku z dnia 30 listopada 2022 r. sygn. akt I SA/Kr 1381/21. Jak wynika z akt sprawy, w związku z ww. wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zawiadomieniem z dnia 22 sierpnia 2022 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych poinformował skarżącego, że może złożyć wniosek o przywrócenie terminu do złożenia dokumentacji rozliczeniowej za okres marzec - maj 2020 r. w terminie 30 dni od dnia odebrania tego zawiadomienia. Organ stwierdził przy tym, że we wniosku skarżący winien podać i udokumentować szczegółowe przyczyny niezachowania terminu na złożenie dokumentacji rozliczeniowej za ten okres związane ze stanem epidemii wywołanym COVID-19. W dniu 23 września 2022 r. (data stempla pocztowego) skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia dokumentów rozliczeniowych za okres marzec - maj 2020 r. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że stan epidemii COVID-19 spowodował, że przepisy prawne były wprowadzane w szybkim tempie i niejednokrotnie trudno było się zorientować w zakresie aktualnych obowiązków i wymogów obowiązujących płatników. Ponadto zarówno skarżący, jak i obsługujące go Biuro Rachunkowe doznały ograniczeń z uwagi na pracę zdalną i zwolnienia lekarskie pracowników. Postanowieniem z dnia 8 listopada 2022 r. nr 570000.71.408.2022-RKS-RDZ-ODW Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił przywrócenia skarżącemu terminu do złożenia dokumentów rozliczeniowych DRA za okres od marca do maja 2020 r., gdyż nie uprawdopodobnił on, że opóźnienie w złożeniu deklaracji rozliczeniowej było związane bezpośrednio ze stanem epidemii np. chorobą, przebywaniem na kwarantannie lub pobytem w szpitalu. W ocenie Sądu, stanowisko organu przedstawione w zaskarżonej decyzji jest błędne i nie stanowi realizacji wytycznych zawartych w wyroku tut. Sądu z dnia 30 listopada 2021 r. Zgodnie z treścią art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy o COVID-19, w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. Z kolei przepis art. 15zzzzzn2 ust. 2 stanowi, że w zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Natomiast przepis art. 15zzzzzn2 ust. 3 stanowi, że w przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Wskazać należy, że w treści zawiadomienia z dnia 22 sierpnia 2022 r. o możliwości złożenia przez skarżącego wniosku o przywrócenie terminu do złożenia dokumentacji rozliczeniowej za okres od marca do maja 2020 r. organ błędnie pouczył skarżącego, że wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu powinien podać i udokumentować przyczyny niezachowania terminu związane ze stanem epidemii wywołanym COVID-19. Tym samym organ dopuścił się zawężenia podstaw przywrócenia terminu przewidzianych art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19 jedynie do przyczyn związanych ze stanem epidemii COVID-19. Omawiany akt prawny, mimo że wydany w związku z tą epidemią, zawężenia takiego jednak nie przewiduje. Przepis ten zawiera jedynie regulację szczególną w zakresie kategorii możliwych do przywrócenia terminów (poszerzając znacznie ten zakres względem Kodeksu postępowania administracyjnego), w zakresie terminu do złożenia wniosku w tym przedmiocie oraz w zakresie spoczywającego na organach administracji obowiązku zawiadomienia strony o uchybieniu terminu. Natomiast co do przyczyn uchybienia terminu należy stosować regulację zawartą w Kodeksie postępowania administracyjnego, przewidującą przywrócenie terminu w sytuacji, gdy zostanie uprawdopodobnione, że jego uchybienie nastąpiło bez winy zainteresowanego (zob. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 23 lutego 2023 r. sygn. akt I SA/Go 453/22, wyrok WSA w Łodzi z dnia 8 czerwca 2022 r. sygn. akt II SA/Łd 20/22, czy wyrok WSA w Białymstoku z dnia 31 marca 2022 r. sygn. akt II SA/Bk 84/22, dostępne w CBOSA). Organ dopuścił się zatem błędnego zastosowania przepisu art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19. Nie ma zatem racji organ podnosząc w zaskarżonej decyzji, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do złożenia deklaracji rozliczeniowej za okres marzec – maj 2020 r., gdyż nie wykazał, że opóźnienie to było związane ze stanem epidemii, np. z chorobą, przebywaniem na kwarantannie lub pobytem w szpitalu. Jak to już zostało powyżej wskazane takiego zawężenia podstaw przywrócenia terminu art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19 nie przewiduje. Również w postanowieniu z dnia 8 listopada 2022 r. o odmowie przywrócenia terminu na złożenie dokumentów rozliczeniowych DRA organ błędnie zawęził podstawy przywrócenia terminu na podstawie art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19 i uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił, że opóźnienie w złożeniu deklaracji było związane bezpośrednio ze stanem epidemii, np. chorobą, przebywaniem na kwarantannie lub pobytem w szpitalu. Już samo to uchybienie uzasadnia konieczność wyeliminowania tego postanowienia z obrotu prawnego. Niezależnie jednak od powyższego wskazać należy, że choć z treści przepisu art. 15zzzzzn² ust. 1 i 2 ustawy o COVID-19 nie wynika, według jakich zasad i przesłanek organy administracji powinny rozpatrywać wnioski o przywrócenie terminów, to jednak skoro ustawodawca nawiązał w ust. 3 tego artykułu wprost do art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm., zwanej dalej k.p.a.), to należy przyjąć, że jego intencją było, aby wnioski tego rodzaju rozpatrywane były właśnie w oparciu o tryb z Kodeksu postępowania administracyjnego. Do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu znajdą więc zastosowanie postanowienia art. 58 k.p.a., ale z modyfikacjami przepisu art. 15zzzzzn² ust. 1 i 2 ustawy o COVID-19 jako lex specialis. Rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu materialnego odbywa się zatem z zastosowaniem przesłanki określonej w art. 58 § 1 k.p.a. Stosownie do art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Warunkiem przywrócenia terminu jest zatem brak zawinienia strony w uchybieniu terminu. Co do tej przesłanki, której spełnienie było zakwestionowane przez orzekający w sprawie organ administracji publicznej, wskazać trzeba, że zgodnie z wolą ustawodawcy warunkiem przywrócenia terminu, na podstawie art. 58 § 1 k.p.a., jest jedynie uprawdopodobnienie (a nie udowodnienie) przez stronę braku winy w uchybieniu terminowi. Uprawdopodobnienie jest zaś środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym, niedającym pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Jest to środek zwolniony od ścisłych formalności dowodowych (zob. m. in. wyroki NSA: z dnia 9 stycznia 2004 r., sygn. akt III SA 354/02; z dnia 22 grudnia 2011 r., sygn. akt II FSK 1279/10; z dnia 21 lipca 2016 r., sygn. akt II GSK 313/15,). W sprawach o przywrócenie terminu wystarczające jest zatem jedynie uprawdopodobnienie zdarzeń, które były przeszkodą do złożenia pisma w terminie, nie zaś przedstawienie niepodważalnych dowodów, świadczących o niedających się przezwyciężyć przeszkodach (por. wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2013 r., sygn. akt II FSK 178/12). W treści wniosku o przywrócenie terminu skarżący wskazał, że uchybienie terminu spowodowane było stanem epidemii i związanymi z tym brakami kadrowymi wśród pracowników skarżącego oraz biura rachunkowego, z którego usług korzystał, spowodowanymi pracą zdalną i zwolnieniami lekarskimi. Tym samym, wbrew twierdzeniom organu, skarżący wskazał w treści wniosku o przywrócenie terminu, że opóźnienie w złożeniu deklaracji rozliczeniowych było spowodowane stanem epidemii. Jest wiedzą powszechnie znaną, że w trakcie trwania pandemii COVID-19, zwłaszcza w jej początkowym okresie ( a więc w pierwszej połowie 2020r.), wiele osób przebywało na zwolnieniach chorobowych bądź trafiało na izolację / kwarantannę w związku z zakażeniem lub podejrzeniem zakażenia wirusem SARS-CoV-2. Nagły wybuch pandemii, zwłaszcza w jej początkowej fazie, spowodował zakłócenie normalnego funkcjonowania zarówno po stronie organów administracji państwowej jak i po stronie podmiotów obrotu gospodarczego, dotykając większą cześć gałęzi gospodarki. Konieczność przystosowania się administracji jak i życia gospodarczego do nowych warunków wymagał nie tylko interwencji ustawodawcy we wprowadzaniu regulacji łagodzących skutki pandemii ( jak. np. ustawa o COVID-19), ale także zmian organizacyjnych, w ramach których tam gdzie było to możliwe decydowano się na wykonywanie pracy zdalnej. Okres przejściowy, w ramach którego społeczeństwo przystosowywało się do nowych realiów funkcjonowania siłą rzeczy związany był z zakłóceniem normalnego funkcjonowania życia gospodarczego, co nie ominęło także biur księgowo - rachunkowych. Należy również zauważyć, że termin na złożenie deklaracji rozliczeniowych upływał w dniu 30 czerwca 2020 r. Natomiast skarżący dokumenty te złożył w dniu 1 lipca 2020 r., a więc zaledwie 1 dzień po terminie. W ocenie Sądu, w kontekście przywołanych powyżej okoliczności należy uznać, iż skarżący w toku postępowania przywołał okoliczności dostatecznie uprawdopodabniające brak jego winy w uchybieniu terminu do złożenia deklaracji rozliczeniowych z przyczyn od niego niezależnych. W związku z tym ZUS w realiach niniejszej sprawy winien przywrócić skarżącemu termin do złożenia deklaracji za okres marzec - maj 2020 r. Konsekwencją uznania, że organ rentowy błędnie odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia deklaracji rozliczeniowych jest wadliwość zaskarżonej decyzji. ZUS odmówił bowiem skarżącemu zwolnienia z obowiązku uiszczenia składek za okres marzec – maj 2020 r. tylko dlatego, że nie uprawdopodobnił on, że opóźnienie w złożeniu deklaracji było związane bezpośrednio ze stanem epidemii. Wadliwość postanowienia z dnia 8 listopada 2022 r. skutkuje również wadliwością zaskarżonej decyzji. W związku z powyższym Sąd uznał, że organ nie zrealizował w sposób wyczerpujący wytycznych Sądu zawartych w wyroku z dnia 30 listopada 2021 r. czym naruszył treść art. 153 p.p.s.a. Podkreślić należy, że choć przepis art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19 wszedł w życie w dniu następującym po dniu ogłoszenia, to jest 16 grudnia 2020 r., a więc już po wydaniu pierwszej decyzji w niniejszej sprawie, tj. 12 sierpnia 2020 r., to niewątpliwie obejmuje zdarzenia, które miały miejsce: "w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19". Stan epidemii został zaś ogłoszony od dnia 20 marca 2020 r. na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r., poz. 491), a został odwołany z dniem 16 maja 2022 r. rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 12 maja 2022 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz.U. z 2022 r. poz. 1027). W ocenie Sądu, rozpatrującego niniejszą sprawę stanowisko dopuszczające zastosowanie omawianego przepisu w tym okresie zasługuje na aprobatę (por. wyroki WSA: w Bydgoszczy z 24 sierpnia 2021 r., sygn. akt I SA/Bd 406/21; w Szczecinie z 23 września 2021 r., sygn. akt I SA/Sz 593/21, w Poznaniu z 8 września 2021 r., sygn. akt III SA/Po 160/21 i sygn. akt III SA/Po 162/21, wyrok WSA w Krakowie z dnia 30 listopada 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 1332/21). Podkreślić także należy, że choć w dacie wydania zaskarżonej decyzji w niniejszej sprawie, tj. 7 grudnia 2022 r., przepisy art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19 nie obowiązywały, to nie mogą one być obecnie przez Sąd i organ pomijane. Odwołanie stanu epidemii nie oznacza, że do stanów faktycznych powstałych w stanie epidemii przepisy art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19 nie mogą być stosowane po dniu 16 maja 2022 r. Przywołana regulacja wyznacza bowiem kierunek, w którym powinny zmierzać interpretacja i stosowanie przepisów ustawy o COVID-19, czyli z pominięciem nadmiernego formalizmu, z faktycznym dążeniem do umożliwienia płatnikom skorzystania ze zwolnienia z opłacenia składek. Wynika z tego, że sam ustawodawca uznał za konieczne zamieszczenie w ustawie o COVID-19 tej daleko idącej i bardzo korzystnej z punktu widzenia interesów płatników regulacji prawnej (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 10 stycznia 2023 r. sygn. akt SA/Kr 1192/22). Podkreślić też zdecydowanie należy, że płatnicy składek nie powinni być traktowani w różny sposób w zależności jedynie od tego, kiedy zostanie złożona deklaracja, tj. czy przed datą wejścia w życie art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19, czy też po tej dacie, co ma bezpośrednie znaczenie jeśli chodzi o obowiązki organu pouczania w zakresie możliwości przywrócenia terminów, także zawitych. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien wykonać zalecenia zawarte w ww. wyroku z dnia 30 listopada 2021 r. oraz uwzględnić stanowisko Sądu zawarte w niniejszym wyroku. Organ winien ponownie rozpoznać wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia deklaracji rozliczeniowych za okres od marca do maja 2020 r. przywracając w tym zakresie termin, a następnie merytorycznie rozpoznać sprawę zwolnienia z opłacania należności składkowych za wymieniony okres przyjmując, że deklaracje rozliczeniowe zostały złożone w terminie. Mając zatem na uwadze, że zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania Sąd działając w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł o jej uchyleniu – jak w pkt I wyroku. O uchyleniu postanowienia z dnia 8 listopada 2022 r. nr 570000.71.408.2022-RKS-RDZ-ODW o odmowie przywrócenia terminu Sąd orzekł w pkt II wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło