I SA/Kr 1715/13
PostanowienieWSA w Krakowie2014-02-26
Skład orzekający: Michał Śmiałowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która wykazała znaczący kapitał zakładowy, wysokie wartości aktywów trwałych oraz przychody, ale jednocześnie stratę roczną, może zostać częściowo zwolniona od kosztów sądowych, jeśli nie przedstawiła pełnej dokumentacji finansowej potwierdzającej jej trudną sytuację?Ratio decidendi
Wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych dla osoby prawnej nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona nie wykazała w sposób wyczerpujący, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Obowiązek wykazania tej okoliczności spoczywa na wnioskodawcy, a brak współpracy z sądem poprzez nieprzedłożenie wymaganych dokumentów uniemożliwia pozytywne rozpatrzenie wniosku.Stan faktyczny
Spółka M. Sp. z o.o. złożyła wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od gier. Spółka wykazała znaczący kapitał zakładowy i aktywa, ale jednocześnie stratę roczną. Sąd wezwał spółkę do przedłożenia szeregu dokumentów finansowych, aby ocenić jej rzeczywistą sytuację majątkową. Spółka nie wywiązała się z tego obowiązku, nie przedkładając wymaganych dokumentów ani wyjaśnień.Rozstrzygnięcie
Wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Sp. z o.o. w K., o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej , z dnia 09.09.2013r., nr [...] w przedmiocie podatku od gier za październik 2010r. postanawia: wniosek oddalić
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M. Sp. z o.o. w K., o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej, z dnia 09.09.2013r., nr [...], w przedmiocie podatku od gier za październik 2010r.
Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o majątku i dochodach" oraz akt sprawy o sygn. I SA/Kr 1713/13 M.Sp. z o.o. w K. zajmuje się głównie produkcją gier i zabawek, działalnością hotelarską , restauracyjną, rozrywkową i rekreacyjną oraz prowadzeniem działalności w zakresie gier na automatach.
Kapitał zakładowy spółki wynosi 1 928 000 zł. a wartość rzeczowych aktywów trwałych według bilansu na dzień 31.12.2012r. wynosiła 19 959 941,61 zł., przy czym na aktywa te składały się: środki trwałe o wartości 9 968 300,61 zł. oraz środki trwałe w budowie o wartości 9 991 641 zł. Środki trwałe obejmowały natomiast: grunty o wartości 120 000 zł., urządzenia techniczne i maszyny o wartości 49 630,37 zł. oraz inne środki trwałe o wartości 9 798 670,24 zł.
Rok 2012 spółka zamknęła stratą w wysokości 1 738 766,26 zł., przy przychodzie na poziomie 111 490 974 zł. Według bilansu na dzień 31.12.2012r. spółka na koniec tego roku posiadała w kasie i na rachunkach środki pieniężne w wysokości 11 552 867,63 zł.
Na dzień 30.09.2013r. na rachunku w Banku Spółdzielczym w B. strona skarżąca miała kwotę 1 785,75 zł. Obecnie podaje, iż na koncie tym znajduje się suma 1 858,38 zł.
Spółka podnosi, iż znajduje się w trudnej sytuacji finansowej na skutek zmian w przepisach o podatku od gier.
Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie częściowym) - por. art. 246§2 w/w ustawy. Podkreślić więc należy na wstępie, iż instytucja przyznania prawa pomocy ( w przedmiotowym przypadku częściowego zwolnienia od kosztów sądowych) osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej ma charakter fakultatywny. Przyznanie prawa pomocy osobom prawnym i innym jednostkom organizacyjnym, przy spełnianiu przesłanek przewidzianych w przepisie art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ppsa, nie ma więc charakteru bezwzględnego. Sąd bowiem może, a nie musi, przyznać taką pomoc. (por. postanowienie NSA z dnia 30.11.2010r. sygn. I FSK 790/2010, postan. NSA z dnia 30.09.2011r. , sygn. akt II Fz 409/11).). Jeżeli skarżąca jest podmiotem gospodarczym , to powinno unikać się przerzucania ryzyka prowadzenia działalności na innych obywateli. To bowiem z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia (por. postanowienie NSA z dnia 09.03.2011r., sygn. akt II FZ 91/2011, postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84 i postan. NSA z dnia 10.01.2005r., sygn. akt FZ 478/04).
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Warto zauważyć ponadto, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 w/w ustawy, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP.
W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§2 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wnioskodawca ma też obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 15.03.2012r., sygn. akt II FZ 175/12, postanowienie NSA z dnia 04.04.2011r., sygn. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 15.06.2010r., sygn. akt II OZ 530/10, postanowienie NSA z dnia 19.10.2010r., sygn. akt II GZ 296/10, postanowienie NSA z dnia 05.12.2006r., sygn. akt II FZ 703/06).
Zdaniem orzekającego dane przedstawione we wniosku były niewystarczające do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych M. Sp. z o.o. w K.. Stąd też strona skarżąca została wezwana do przedłożenia:
- wyciągów z kont bankowych spółki obejmujących operację z ostatnich trzech miesięcy oraz obrazujących ich obecny stan,
- zeznania podatkowego za 2012 rok,
- zaświadczenia z odpowiedniego urzędu skarbowego o wysokości uzyskanego przez stronę skarżącą dochodu w 2013r. lub braku dochodu w tym roku,
- zaświadczenia o wysokości funduszy posiadanych w kasie spółki,
- ostatniego zeznania podatkowego z tytułu podatku VAT,
- bilansu oraz rachunku zysku i strat za 2012r.,
- oświadczenia określającego ilu pracowników zatrudnia spółka,
- spisu posiadanych nieruchomości z podaniem numerów ksiąg wieczystych dla nich prowadzonych.
Z nałożonego obowiązku strona skarżąca nie wywiązała się jednak. Nie przysłała bowiem wymaganych dokumentów bardzo istotnych, z punktu widzenia oceny jej aktualnej sytuacji finansowej. Nie złożyła też żadnych wyjaśnień dotyczących w/w kwestii.
Spółka powinna się zatem liczyć, iż w przypadku wyżej opisanego zachowania orzekający nie będzie miał wystarczających podstaw do przyznania jej prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 11.12.2008r. , sygn. akt I FZ 394/08, postanowienie NSA z dnia 15.09.2010r., sygn. akt II FZ 400/10). Mając na względzie fakt, iż to właśnie na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania niezdolności do ponoszenia kosztów sądowych, stwierdzić należy, iż M. Sp. z o.o. w K., nie wykazała przesłanek warunkujących przyznanie jej prawa pomocy (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. sygn. akt. III SA/Gl 823/09, postanowienie NSA z dnia 18.06.2010r., sygn. akt II FZ 253/2010). W związku z tym żądanie nawet częściowego zwolnienia od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie a rozpatrywany wniosek zgodnie z przyjętą linią orzeczniczą (por. postanowienie NSA z dnia 08.11.2006r. sygn. akt II OZ 1112/2006, ONSAiWSA 2007/4, poz. 79, por też postanowienie NSA z dnia 06.02.2013r. , sygn. akt I GZ 12/13) należało oddalić. Orzekanie na podstawie niekompletnych danych nie jest bowiem dopuszczalne (por. postanowienie NSA , z dnia 24.01.2011r. , sygn. akt II FZ 733/10).
Biorąc pod uwagę powyższe orzeczono jak w sentencji , na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§2 pkt. 2 , w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz .270 z p. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło