I SA/Kr 1828/15

WyrokWSA w Krakowie2016-01-21

Skład orzekający: Jarosław Wiśniewski, Inga Gołowska, Waldemar Michaldo

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy należności z tytułu opłat za pobyt w izbie wytrzeźwień powstałe w latach 2004-2009 uległy przedawnieniu na podstawie przepisów ustawy o finansach publicznych z 2009 r. i Ordynacji podatkowej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że należności z tytułu opłat za pobyt w izbie wytrzeźwień powstałe w latach 2004-2009 uległy przedawnieniu. Wobec braku regulacji dotyczących przedawnienia tych należności w okresie ich powstania, zastosowanie znalazły przepisy ustawy o finansach publicznych z 2009 r. i Ordynacji podatkowej, a pięcioletni termin przedawnienia należy liczyć od dnia wejścia w życie tych przepisów, tj. od 1 stycznia 2010 r. Termin ten upłynął z dniem 1 stycznia 2015 r.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg Komendanta Wojewódzkiego Policji na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego o umorzeniu postępowań egzekucyjnych. Postępowania egzekucyjne dotyczyły należności z tytułu opłat za pobyt w izbie wytrzeźwień za lata 2004-2009. Organy egzekucyjne uznały te należności za przedawnione na podstawie art. 67 ustawy o finansach publicznych z 2009 r. i art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, licząc termin przedawnienia od 1 stycznia 2010 r. Strona skarżąca kwestionowała możliwość zastosowania tych przepisów do należności powstałych przed 1 stycznia 2010 r. oraz zarzucała naruszenie przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargi Komendanta Wojewódzkiego Policji jako bezzasadne.

Pełny tekst orzeczenia

|Sygn. akt I SA/Kr 1828/15 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 stycznia 2016 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski, Sędziowie: WSA Inga Gołowska, WSA Waldemar Michaldo (spr.), Protokolant: st.sekr.sąd. Bożena Piątek, po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, w dniu 21 stycznia 2016 r., sprawy ze skarg Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 25 września 2015 r. nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego - skargi oddala- Zaskarżonymi postanowieniami z dnia 25 września 2015 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) oraz art. 18 i art. 17 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2014 r. poz. 1619) utrzymał w mocy postanowienia Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego z dnia 30 czerwca 2015 r. wydane w przedmiocie umorzenia postępowań egzekucyjnych. Zaskarżone postanowienia zostały wydane w następującym stanie faktycznym. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego jako organ egzekucyjny, prowadził postępowania egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez wierzyciela - Komendę Wojewódzką Policji, na należności powstałe w wyniku opłaty za pobyt do wytrzeźwienia w jednostce Policji. W dniu 30 czerwca 2015 r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego wydał postanowienia od nr [...] do nr [...] umarzające prowadzone postępowania egzekucyjne na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z powodu przedawnienia. Na powyższe postanowienia wierzyciel – Komendant Wojewódzki Policji złożył do Dyrektora Izby Skarbowej zażalenia, wnosząc o ich uchylenie. W uzasadnieniu ww. zażaleń stwierdził, że egzekwowana należność nie uległa przedawnieniu ponieważ powstała przed wejściem w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, a więc w okresie, kiedy kwestii przedawnienia niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publiczno-prawnym nie regulował żaden przepis. Ponadto w zażaleniach zarzucono naruszenie art. 124 § 2 w związku z art. 107 § 3 k.p.a. oraz podniesiono kwestię uprawnienia organu egzekucyjnego do badania przedawnienia należności w kontekście zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. Dyrektor Izby Skarbowej, po zapoznaniu się ze stanem spraw wyjaśnił, że z poczynionych w sprawie ustaleń wynika, iż opłaty za pobyt do wytrzeźwienia w jednostce Policji, o których mowa w rozpoznawanych sprawach powstały w okresie obowiązywania ustawy o finansach publicznych z 2005 r., której przepisy nie przewidywały przedawnienia niepodatkowych należności budżetowych ani wprost, ani przez odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów działu III Ordynacji podatkowej, normujących m. in. przedawnienie zobowiązań podatkowych. Dopiero przepis art. 67 obowiązującej od dnia 1 stycznia 2010 r. ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych zawiera odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów działu III Ordynacji podatkowej w odniesieniu do niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publiczno-prawnym, do których zalicza się także opłaty za pobyt w izbie wytrzeźwień, placówce lub jednostce Policji. Przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych jak również ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. wprowadzającej ustawę o finansach publicznych nie zawierają jednak żadnych regulacji intertemporalnych w kwestii przedawnienia tych należności, które powstały pod rządami poprzednich przepisów. Zdaniem organu, jeśli ustawodawca nie wprowadza na zasadzie wyjątku odmiennych regulacji w tym zakresie, to przepisy nowej ustawy po jej wejściu w życie stosuje się do obliczania terminu przedawnienia należności bez względu na datę ich powstania. Zatem art. 67 ustawy o finansach publicznych odsyłający do stosowania przepisów działu III Ordynacji podatkowej dotyczy oceny przedawnienia wszystkich niepodatkowych należności powstałych zarówno po dniu wejścia w życie ww. ustawy (1 stycznia 2010 r.), jak również powstałych wcześniej, a trwających w dacie jej wprowadzenia. Organ zażaleniowy zauważył, iż jak wskazuje Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 29 grudnia 2010 r. sygn. akt III SA/Łd 615/10 "5-letni termin przedawnienia w sprawie należy liczyć od dnia 1 stycznia 2010 roku". W takiej sytuacji wprowadzony z dniem 1 stycznia 2010 r. pięcioletni okres przedawnienia należy liczyć od dnia wejścia w życie art. 67 ustawy o finansach publicznych w związku z art. 70 § 1 O.p., tj. od 1 stycznia 2010 r. także do zdarzeń prawnych, które powstały przed tą datą, jednak dalej trwających. Odnosząc się do zarzutu związanego z naruszeniem art. 124 § 2 w związku z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak wyszczególnienia podjętych przez organ egzekucyjny czynności oraz zastosowanych środków egzekucyjnych, Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, że w niniejszych sprawach umorzenie postępowania egzekucyjnego nastąpiło na skutek przesłanki określonej w art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji tj. przedawnienia należności. Przedstawienie w uzasadnieniu postanowienia szczegółowego przebiegu postępowania egzekucyjnego byłoby wskazane w przypadku umorzenia tego postępowania z uwagi na normę prawną zawartą w art. 59 § 2 ww. ustawy, gdzie ustalenia będące wynikiem działań podejmowanych przez organ egzekucyjny wpływają bezpośrednio na decyzję o umorzeniu. W odniesieniu natomiast do umorzenia postępowania egzekucyjnego z powodu przedawnienia szczegółowy opis tego postępowania pozostaje zdaniem organu bez znaczenia. Ponadto organ zwrócił uwagę, że zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na które powołuje się skarżący oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego, stanowią dwa odrębne tryby postępowania administracyjnego, oparte na odmiennych przesłankach oraz innej podstawie prawnej. W odniesieniu do umorzenia postępowania egzekucyjnego stanowisko wierzyciela nie jest wymagane jak w przypadku zarzutów, gdzie ten tryb je przewiduje. Nadto na możliwość umorzenia postępowania egzekucyjnego przez organ egzekucyjny w sytuacji wystąpienia przesłanek ustawowych wskazuje również judykatura sądów administracyjnych, dla przykładu wskazano na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie sygn. akt I SA/Lu 419/13. W skargach wniesionych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Małopolski Komendant Wojewódzki Policji zarzucił wydanie zaskarżonych postanowień Dyrektora Izby Skarbowej z naruszeniem przepisów, które miały istotny wpływ na wynik sprawy tj.: art. 29 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2014 r. poz. 1619 ze zm.); art. 70 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015r., poz. 613); art. 115 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz.U. z 2009 r. nr 157, poz. 1241, ze zm.); art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji; art. 124 § 2 w związku z art. 107 § 3 ustawy kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267, ze zm.). W oparciu o powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonych postanowień oraz poprzedzających je postanowień organu I instancji, a także o rozpoznanie spraw w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu skarg wskazano, że kluczowy dla przedmiotowego zagadnienia dzień 1 stycznia 2010 r. związany jest z wejściem w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych (Dz.U. z 2013 r., poz. 885, ze zm.). Zgodnie z art. 67 tej ustawy do spraw dotyczących niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publiczno-prawnym, nieuregulowanych tą ustawą, stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej. Zgodnie natomiast z art. 70 § 1 O.p. zobowiązanie przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Tym samym zdaniem autora skargi ustawodawca uregulował zagadnienie przedawnienia rozpatrywanych należności jedynie w zakresie bieżącym, tj. w zakresie należności powstałych od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych tj. od dnia 1 stycznia 2010 roku, nie regulując jednocześnie kwestii należności powstałych przed tym terminem. Co więcej w art. 115 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz.U. z 2009 roku nr 157, poz. 1241, ze zm.) ustawodawca jednoznacznie wskazał, że do spraw dotyczących niepodatkowych należności budżetowych, o których mowa w art. 60 ustawy o finansach publicznych wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Strona skarżąca uważa, że ustawodawca wyraźnie wskazał na brak możliwości stosowania nowych przepisów do spraw wszczętych i niezakończonych przed 1 stycznia 2010 roku. Niezależnie od powyższego, zdaniem strony skarżącej niewątpliwy jest obecnie fakt, że organy egzekucyjne nie mają uprawnień do badania wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Powyższe wynika wprost z treści art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Tym samym organy dopuściły się naruszenia art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dokonując umorzenia postępowania. Strona skarżąca podniosła, że pomimo przywołania w uzasadnieniu zaskarżonych postanowień orzeczeń mających potwierdzać słuszność wywodu Dyrektora Izby Skarbowej, orzecznictwo sądowo-administracyjne wyraźnie wskazuje na odmienną linię orzeczniczą w tym zakresie, vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2012 r. sygn. akt II FSK 945/11, z dnia 20 lutego 2014 r. sygn. akt II OSK 2258/12, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Łodzi z dnia 2 listopada 2011 r. sygn. akt III SA/Łd 656/11, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 20 listopada 2013 r. sygn. akt I SA/Kr 1230/13. W dalszej kolejności strona skarżąca zarzuciła, że organy obu instancji w wydanych postanowieniach nie wykazały, czy w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym zastosowano jakikolwiek środek egzekucyjny, a jeżeli tak, to czy był on skuteczny tzn. przerywający bieg przedawnienia. Skuteczne zastosowanie środka egzekucyjnego przerywa bieg przedawnienia i powoduje, że jego bieg rozpoczyna się na nowo. W uzasadnieniach zaskarżonych postanowień brak jest jakiejkolwiek informacji o zastosowaniu środków egzekucyjnych zarówno tych nieskutecznych jak i tych skutecznych przerywających bieg przedawnienia. W tym drugim przypadku doszłoby do przerwania biegu przedawnienia, a tym samym do braku przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na przedawnienie, na które powołuje się organ egzekucyjny. Z uwagi na powyższe strona skarżąca uważa, że treść uzasadnień w szczególności postanowień Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego jest niezgodna z przepisami art. 124 § 2 w związku z art. 107 § 3 k.p.a. ponieważ nie zawiera właściwego uzasadnienia faktycznego i prawnego. Brak jest w szczególności wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także wyjaśnienia pełnej podstawy prawnej rozstrzygnięć wraz z przytoczeniem przepisów prawa. W dalszej kolejności, z ostrożności procesowej, strona skarżąca podniosła, że w przypadku przyjęcia przez Sąd argumentacji Dyrektora Izby Skarbowej , w zakresie zastosowania do należności powstałych przed dniem 1 stycznia 2010 roku zasady przedawnienia należności wynikającej z przepisów Ordynacji podatkowej, to zdaniem skarżącego winny być one zastosowane w odmienny niż wskazano w uzasadnieniu postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej sposób. Dotyczy to samego wyliczenia terminu przedawnienia należności. Mianowicie zgodnie z art. 70 O.p. przedawnienie należności następuje po upływie 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Z uwagi na odpowiednie stosowanie tego przepisu skarżący stanął na stanowisku, że brak jest uzasadnienia, aby termin ten był liczony od dnia 31 grudnia 2009 r. Niewątpliwie za termin wymagalności i należności należałoby uznać dzień wejścia w życie nowych przepisów ustawy o finansach publicznych, tj. 1 stycznia 2010 roku. Tym samym 5 letni termin przedawnienia winien być jego zdaniem liczony (zgodnie z dyspozycją art. 70 O.p.) od końca roku 2010, a nie od końca roku 2009 czy początku roku 2010. Termin przedawnienia należności w takiej sytuacji przypada na koniec roku podatkowego, tj. dzień 31 grudnia 2015 r. i koresponduje ze sposobem liczenia przedawnienia wszystkich innych zaległości podatkowych, tj. "na koniec danego roku podatkowego". Biorąc powyższe pod uwagę, strona skarżąca uważa, że gdyby nawet przyjąć argumentację organu, to w dniu wydania postanowień, przedawnienie należności jeszcze nie nastąpiło. W odpowiedzi na przedmiotowe skargi Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonych postanowień. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Na wstępie należy zauważyć, iż zgodnie z treścią art.119 pkt. 2 z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli: strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W realiach niniejszej sprawy wnioski o rozpoznanie sprawy we wskazanym trybie złożył w wywiedzionych skargach Komendant Wojewódzki Policji. Po wniesieniu skarg za pośrednictwem organu, Dyrektor Izby Skarbowej nie sprzeciwił się w terminie 14 dni rozpoznaniu spraw w trybie uproszczonym. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że Sąd na podstawie art. 111 § 2 p.p.s.a. połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy z skarg Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie o sygnaturach: od I SA/Kr 1828/15 do I SA/Kr 1856/15 do sprawy o sygn. I SA/Kr 1828/15 i postanowił prowadzić je pod wspólną sygnaturą I SA/Kr 1828/15. Powołany przepis stanowi, że sąd może zarządzić połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli pozostają one ze sobą w związku. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2014, poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach; stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu tzn. czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Jednocześnie zgodnie z art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli zaskarżonych postanowień Dyrektora Izby Skarbowej w oparciu o wyżej opisane zasady, orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że postanowienia te podobnie jak poprzedzające je postanowienie organu I instancji, odpowiadają prawu. Spór powstały na tle przedmiotowej sprawy sprowadza się do rozstrzygnięcia, w jakim terminie ulegają przedawnieniu należności z tytułu opłat za pobyt w izbie wytrzeźwień za lata 2004-2009, a więc istniejące bądź powstałe w okresie obowiązywania ustawy o finansach publicznych z 2005r., której przepisy nie przewidywały przedawnienia nieopodatkowanych należności budżetowych.. Spór ten wynika bezpośrednio z braku ówczesnych regulacji dotyczących instytucji przedawnienia w przepisach, które statuują obowiązek uiszczenia wskazanej opłaty. W krytycznym czasie ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. 1982 r. nr 35, poz. 230 ze zm.) poza ustanowieniem obowiązku pobierania opłaty za pobyt w izbie wytrzeźwień, nie wprowadziła bowiem regulacji dotyczących tej opłaty, w tym spornej w niniejszej sprawie kwestii przedawnienia. Organy obu instancji stanęły na stanowisku, że zastosowanie w przedmiotowej sprawie znajdzie art. 67 obowiązującej od dnia 1 stycznia 2010 r. ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2013 r., poz. 885, ze zm.), a zatem, że należności z tytułu opłaty za pobyt w izbie wytrzeźwień uległy przedawnieniu z uwagi na możliwość zastosowania instytucji przedawnienia, o której mowa w art. 70 § 1 O.p. Strona skarżąca uważa natomiast, że ustawodawca uregulował zagadnienie przedawnienia rozpatrywanych należności jedynie w zakresie bieżącym i że brak jest przepisów prawa, na podstawie których możliwe jest zastosowanie przepisów ustawy Ordynacja podatkowa (tj. art. 70 § 1 O.p.) do należności powstałych przed dniem 1 stycznia 2010 r. Dla rozstrzygnięcia powyższego sporu niezbędne jest więc ustalenie jakie przepisy znajdą zastosowanie przy ocenie, czy doszło do przedawnienia roszczeń o uiszczenie opłat za pobyt izbie wytrzeźwień. Jak zaznaczono na wstępie w dacie powstania należności z tytułu egzekwowanych opłat za pobyt w izbie wytrzeźwień, tj. w stanie prawnym obowiązującym do dnia 31 grudnia 2009 r. brak było podstaw do tego, by do przedawnienia przedmiotowej opłaty stosować przepisy Ordynacji podatkowej. Ani przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, ani też ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. wprowadzającej ustawę o finansach publicznych nie zawierały także żadnych regulacji intertemporalnych w kwestii przedawnienia tych należności, które powstały pod rządami poprzednich przepisów. Przepisy regulujące kwestię przedawnienia przedmiotowych roszczeń wprowadziła dopiero wchodząca w życie z dniem 1 stycznia 2010 r. ustawa o finansach publicznych. Zgodnie z art. 67 w zw. z art. 60 pkt 7 tej ustawy do spraw dotyczących dochodów pobieranych przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw, stosować należy przepisy kodeksu postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej, w tym dotyczące przedawnienia. Ponieważ powołana ustawa nie zawierała przepisów intertemporalnych, pojawił się problem, od którego momentu należy liczyć termin przedawnienia należności powstałych przed wejściem w życie tej ustawy. W tym zakresie Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę podziela stanowisko zaprezentowane przez organ w uzasadnieniu zaskarżonych postanowień. Powyższe stanowisko znajduje oparcie w dotychczasowej judykaturze (przykładowo: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 2010 r., sygn. akt II FSK 884/09, wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 4 lutego 2009 r. sygn. akt III SA/Łd 332/08, z dnia 29 grudnia 2010 r. sygn. akt III SA/Łd 615/10). We wskazanych wyrokach zgodnie przyjęto, iż pięcioletni okres przedawnienia należy liczyć od dnia wejścia w życie art. 67 ustawy o finansach publicznych (w związku z art. 70 § 1 O.p.), tj. od dnia 1 stycznia 2010 r. także do zdarzeń prawnych, które powstały przed tą datą. Jeżeli bowiem ustawodawca nie wprowadził na zasadzie wyjątku odmiennych regulacji w tym zakresie, to przepisy nowej ustawy po jej wejściu w życie stosuje się do obliczania terminu przedawnienia należności bez względu na datę ich powstania. W tym kontekście na uwagę zasługuje pogląd przedstawiony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 4 lutego 2009 r. sygn. akt III SA/Łd 332/08 w którym stwierdzono, że w sytuacji, gdy ustawa nie zawiera przepisów przejściowych, to kwestia rozpoczęcia biegu terminu przedawnienia powinna być tak interpretowana, aby nowa regulacja prawna obciążała proporcjonalnie wszystkich adresatów nowych przepisów. Obowiązki związane ze zmianą prawa winny obciążać w miarę równo wszystkie strony, a więc wierzyciela i dłużnika. Wierzyciel został niejako "zaskoczony" wprowadzeniem niekorzystnego dla niego rozwiązania prawnego wobec tego skoro wprowadzono niekorzystne dla niego uregulowanie prawne, to powinien mieć czas, aby wyegzekwować należności nieuiszczone przez dłużnika przed tym dniem. Powyższy wyrok zapadł na tle ustawy o zmianie ustawy o drogach publicznych, jednakże dotyczy analogicznej kwestii wejścia w życie przepisów o przedawnieniu obowiązku uiszczenia należności, już po powstaniu tych należności. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela zaprezentowane stanowisko. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że wobec braku w latach 2004 - 2009 r. czyli w dacie powstania w kontrolowanych sprawach należności z tytułu opłat za pobyt w izbie wytrzeźwień - regulacji prawnych w kwestii przedawnienia obowiązku uiszczenia należności, należy przyjąć, że bieg terminu przedawnienia w stosunku do nich rozpoczął się z chwilą wejścia w życie ustawy o finansach publicznych, tj. w dniu 1 stycznia 2010 r. A zatem od 1 stycznia 2010 r. do opłaty za pobyt w izbie wytrzeźwień, znajdą odpowiednie zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego oraz działu III O.p. - zgodnie z regulacją wynikającą z art. 67 ustawy o finansach publicznych. Skoro bowiem do dnia 1 stycznia 2010 roku kwestii przedawnienia w przedmiotowej opłaty nie regulował żaden przepis prawa materialnego, to pięcioletni termin przedawnienia należy liczyć od dnia 1 stycznia 2010 roku (por. wyrok NSA z dnia 7 października 2010 r., sygn. akt II FSK 884/09, oraz wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia z dnia 22 lutego 2011 r. sygn. akt I SA/Bd 1072/10 ). W konsekwencji zatem stwierdzić należy, że obowiązek uiszczenia należności za pobyt w izbie wytrzeźwień za okres obejmujący lata 2004 – 2009 uległ przedawnieniu po upływie pięciu lat od dnia wejścia w życie art. 67 ustawy o finansach publicznych, na podstawie art. 70 § 1 O.p. Termin ten upłyną zatem z dniem 1 stycznia 2015 r., a nie jak twierdzi strona skarżąca z dniem 31 grudnia 2015r. Odnosząc się w tym miejscu do twierdzenia strony skarżącej, że za termin wymagalności należności należy uznać dzień wejścia w życie przepisów ustawy o finansach publicznych tj. dzień 1 stycznia 2010 r. zauważyć należy, iż wymagalność należności za pobyt w izbie wytrzeźwień określał § 17 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 4 lutego 2004 r. w sprawie trybu doprowadzania, przyjmowania i zwalniania osób w stanie nietrzeźwości oraz organizacji izby wytrzeźwień i placówek utworzonych lub wskazanych przez jednostkę samorządu terytorialnego (Dz.U. z 2004 r., nr 20 poz. 192). Zgodnie ze wskazanym przepisem osobom nieposiadającym w momencie zwalniania z izby, placówki lub jednostki Policji środków pieniężnych wystarczających na pokrycie kosztów pobytu dyrektor izby, kierownik placówki lub komendant jednostki Policji wystawia wezwanie do pokrycia kosztów pobytu w terminie 7 dni. Natomiast do dnia 1 stycznia 2010 r. przedawnienia tych należności nie normował żaden przepis. Gdyby uznać tak jak twierdzi strona skarżąca, że terminem wymagalności należności był dzień 1 stycznia 2010 r., oznaczałoby to, że przed dniem 1 stycznia 2010 r. należności nie były wymagalne, a zatem, że wierzyciel bezprawnie wystawił tytuły wykonawcze. Jeśli chodzi o zarzut naruszenia art. 124 § 2 w związku z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wyszczególnienia podjętych przez organ egzekucyjny czynności wyjaśnić należy w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z umorzeniem postępowania egzekucyjnego w związku z przedawnieniem należności (art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). W takiej sytuacji przedstawienie szczegółowego przebiegu postępowania egzekucyjne oraz podejmowanych czynności nie jest konieczne, bowiem ustalenia tego rodzaju nie wypływają na treść rozstrzygnięcia. Organ egzekucyjny umarza postępowanie z urzędu, gdy w jakikolwiek sposób uzyska informacje o wystąpieniu przesłanek określonych w art. 59 § 1 i § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji uzasadniających umorzenie. Wystąpienie przesłanek stanowiących podstawę umorzenia postępowania obliguje zawsze do takiego zakończenia postępowania egzekucyjnego, bez względu na to, czy zostaną one stwierdzone z urzędu, czy też wyjdą na jaw w wyniku zgłoszonych zarzutów, bądź też w inny sposób zostaną zakomunikowane organowi egzekucyjnemu. (Komentarz do art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji Cezary Kulesza LEX 2010). W myśl art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, postępowanie egzekucyjne umarza się obligatoryjnie w razie wystąpienia którejkolwiek z wymienionych w tym przepisie przesłanek w tym m.in. jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał (art. 59 § 1 pkt 2). Wygaśnięcie zobowiązania podatkowego wskutek przedawnienia stanowi więc samoistną przesłankę do umorzenia postępowania egzekucyjnego, którą organ egzekucyjny bierze pod uwagę z urzędu. Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności stwierdzić należy, że Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy oraz dokonał właściwej wykładni przepisów prawa uznając, że należności z tytułu opłaty za pobyt w izbie wytrzeźwień uległy przedawnieniu, a zatem postępowania egzekucyjne powinny ulec umorzeniu. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skarg Komendanta Wojewódzkiego Policji jako bezzasadnych.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło