I SA/Kr 265/18

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2018r. na posiedzeniu niejawnym wniosku V. Sp. z o.o. w L. , o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K., z dnia 21.12.2017r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik 2012r. postanawia: 1. zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych ponad kwotę 323 zł. 2. w pozostałej części wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek V. Sp. z o.o. w L. , w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K., z dnia 21.12.2017r., nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik 2012r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów spółka prowadzi działalność handlową i produkcyjną. Jej kapitał zakładowy wynosi 6 500 zł. a wartość środków trwałych , obejmujących specjalistyczne urządzenia techniczne i maszyny, według bilansu na dzień 31.12.2017r. wynosiła 207 508,40 zł. W 2017r. spółka poniosła stratę podatkową w wysokości 30 371,64 zł, przy przychodzie na poziomie 29 997,36 zł, przy czym bilansowy przychód był na poziomie O zł. Od III kwartału 2016r. do 02.10.2017r. podmiot nie wykazał żadnych przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT. Spółka posiada środki pieniężne w kasie w wysokości 970,97 zł. Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej zasługuje tylko w części na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017r., poz. 1369 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie częściowym) - por. art. 246§2 w/w ustawy .Podkreślić więc należy na wstępie, iż instytucja przyznania prawa pomocy ( w przedmiotowym przypadku zwolnienia od kosztów sądowych) osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej ma charakter fakultatywny. Przyznanie prawa pomocy osobom prawnym i innym jednostkom organizacyjnym, przy spełnianiu przesłanek przewidzianych w przepisie art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ppsa, nie ma więc charakteru bezwzględnego. Sąd bowiem może, a nie musi, przyznać taką pomoc (por. postanowienie NSA z dnia 30.11.2010r. sygn. I FSK 790/2010, postan. NSA z dnia 30.09.2011r. , sygn. akt II Fz 409/11). Jeżeli strona skarżąca jest podmiotem gospodarczym , to powinno unikać się przerzucania ryzyka prowadzenia działalności na innych obywateli. To bowiem m.in. z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa , z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony z obowiązku ich ponoszenia (por. postanowienie NSA z dnia 09.03.2011r., sygn. akt II FZ 91/2011, postan. SN z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84 i postan. NSA z dnia 10.01.2005r., sygn. akt FZ 478/04). Warto zauważyć, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 w/w ustawy, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Jak najbardziej zasadna jest też teza, że przedsiębiorstwo , które nie wykazało , iż utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (por. postan. NSA z dnia 01.04.2008r. , sygn. akt I OZ 208/2008, postan. NSA z dnia 15.09.2011r. , sygn. akt I FZ 244/11, postan. NSA z dnia 11.06.2014r. , sygn. akt II FZ 570/14, postan. NSA z dnia 05.06.2014r. , sygn. akt II FZ 646/14, postan. NSA z dnia 12.10.2015r. , sygn. akt I FZ 375/15) W rozpatrywanym przypadku spółka spełnia w/w kryteria tj. funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nie ogłosiła upadłości czy likwidacji. Jednakże od 2016r. nie wykazuje żadnych przychodów a jej strata bilansowa rośnie ( w 2016r. wynosiła – 63 607,13 zł, a w 2017r. wyniosła – 149 046,62 zł.). Pogarsza się więc jej kondycja finansowa. Zasadnym jest więc ograniczenie jej partycypacji w kosztach sądowych do wysokości rzeczywiście posiadanych środków finansowych. W tut. Sądzie toczą się trzy postępowania prowadzone pod sygn. akt I SA/Kr 265/18, I SA/Kr 397/18 oraz I SA/Kr 434/18, w których spółka jest stroną. Stąd też posiadana suma 970 zł powinna być wykorzystana na cele opłacenia kosztów sądowych w tych trzech sprawach, w równych częściach tj. po 323 zł, w każdej ze spraw. Rozstrzygnięcie takie jest adekwatne do przedstawionego stanu faktycznego, w kontekście przesłanek prawa pomocy. Ma na względzie również fiskalny interes Państwa, którego zasoby budżetowe w tym względzie są ograniczone. Koniecznością systemu wymiaru sprawiedliwości jest wobec tego przyjęcie racjonalnych, opartych na obowiązujących regulacjach, procedur selekcji, adekwatnych do konkretnych stanów faktycznych, co w niniejszej sprawie zostało uwzględnione. Należy też zaznaczyć, iż spółka w znacznej części została zwolniona od obciążeń wynikających ze wskazanych postępowań sądowoadministracyjnych, o sygn. akt I SA/Kr 265/18 , I SA/Kr 397/1, I SA/Kr 434/18. Łączna suma wpisów od skarg w tych sprawach, wyliczona na podstawie §1 pkt 4 i 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16.12.2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2003r., Nr 221, poz. 2193 z p. zm.), wyniosłaby bowiem 7 670 zł. ( 3007 zł + 2663 zł + 2000 zł = 7670 zł.). W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji, na podstawie art.244§1, art.245§3 i §4 art. 246§2 pkt.2, w zw. z art. 258 § 1 i 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017r. , poz. 1369 z p. zm.).