I SA/Kr 326/12

WyrokWSA w Krakowie2012-05-11

Skład orzekający: Grażyna Firek, Beata Cieloch, Paweł Dąbek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydana po ponownym rozpatrzeniu sprawy, w której brał udział pracownik organu, który uczestniczył w wydaniu pierwotnej decyzji, narusza przepisy postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydana po ponownym rozpatrzeniu sprawy narusza prawo, ponieważ w postępowaniu tym brał udział pracownik organu, który uczestniczył w wydaniu pierwotnej decyzji. Zgodnie z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., pracownik taki podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu. Naruszenie to stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego i obliguje sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący M.D. złożył wniosek o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, powołując się na trudną sytuację zdrowotną i finansową. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) odmówił umorzenia, a następnie utrzymał tę decyzję w mocy po ponownym rozpatrzeniu sprawy. Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i rozporządzenia dotyczącego umarzania należności. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję z powodu naruszenia przepisów o wyłączeniu pracownika organu od udziału w postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SA/Kr 326/12 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 maja 2012 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Grażyna Firek, Sędzia: WSA Beata Cieloch (spr.), Sędzia: WSA Paweł Dąbek, Protokolant: Anna Boczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2012 r., sprawy ze skargi M.D., na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z dnia 5 stycznia 2012 r. Nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, uchyla zaskarżoną decyzję. Zaskarżoną decyzją z dnia 5 stycznia 2012 r., nr [...] , Zakład Ubezpieczeń Społecznych, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego ( t. j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: k.p.a.) w zw. z art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( t.j. Dz. U. z 2009 r., Nr 205, poz. 1585 ze zm.; dalej: u.s.u.s.) utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia 8 listopada 2011 r. w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Rozstrzygnięcia te zapadły w następujących okolicznościach. Pismem z dnia 8 września 2011 r. M.D. ( dalej :skarżący ) wniósł do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej : ZUS) o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek, powołując się na treść art. 28 ust. 3a u.s.u.s. Skarżący podniósł, że znajduje się w ciężkim stanie psychicznym i fizycznym. Podał, że w 2003 r. skradziono mu cały towar będący przedmiotem działalności gospodarczej, a prokurator umorzył śledztwo w tym zakresie. W konsekwencji, rodzina skarżącego pozostała bez środków do życia, choć skarżący okresowo w 2005 i 2009 roku podejmował zatrudnienie. Ponadto wskazał, że od kilku lat pozostaje w leczeniu psychiatrycznym i psychologicznym z powodu uzależnienia od alkoholu. Był poddany także operacji stawu kolanowego, ma uszkodzenie nerwu prawej kończyny dolnej i porusza się używając kul. Z kolei małżonka skarżącego sprawuje opiekę nad swoją niepełnosprawną siostrą. Skarżący podkreślił także, że nie radził sobie z wypełnianiem deklaracji i zaprzestał opłacania składek do ZUS. Obecnie przychody rodziny nie pokrywają kosztów utrzymania, zwłaszcza z uwagi na ceny leków, co powoduje m.in. zaprzestanie opłacania czynszu mieszkaniowego, a to z kolei uniemożliwia ubieganie się o pomoc z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, zaś rodzina i znajomi skarżącego nie mogą mu pomóc. Decyzją z dnia 8 listopada 2011 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia należności za osobę prowadzącą działalność gospodarczą w łącznej kwocie 48.915,86 zł. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że w stosunku do skarżącego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, w wyniku którego dokonano zastawu na samochodzie Opel Vectra, a w dniu 14 września 2011 r. skierowano wniosek o ustanowienie hipoteki na nieruchomości gruntowej o powierzchni 0,81 ha. Ponadto organ ustalił, że skarżący prowadził działalność gospodarczą od marca 1992 r., następnie od 2003 r. działalność ta uległa zawieszeniu, zaś z dniem 21.06.2010 r. wpis uległ wykreśleniu. Dodatkowo stwierdzono, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo z małżonką i córką-uczennicą liceum. Małżonka skarżącego w 2010 r. osiągnęła dochód z kwocie 30.865,00 zł, natomiast skarżący był ostatnio zatrudniony w 2009 r., z czego uzyskał dochód - 800 zł, po czym otrzymywał świadczenia chorobowe z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Rodzina skarżącego ponosi stałe wydatki z tytułu czynszu oraz za media w kwocie 732 zł i koszty leczenia w wysokości 120 zł miesięcznie. Ponadto skarżący posiada zobowiązania względem spółdzielni mieszkaniowej na kwotę 1.882,12 zł, a także długi u osób fizycznych na łączną kwotę 17.000 zł. Małżonka skarżącego otrzymywała zasiłek rodzinny w kwocie ok. 95 zł w okresie od listopada 2010 do listopada 2011 r. Ponadto ustalono, że skarżący jest właścicielem nieruchomości rolnej o pow. 0,8170 ha, a wraz z małżonką posiada spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu o pow. 64,72 m2., a samochód skarżącego został sprzedany w 2010 r. Skarżący nie posiada zaległości podatkowych. Ponadto stwierdzono, że na podstawie przedłożonego postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 27 lutego 2004 r. małżonkę skarżącego ustanowiono opiekunem prawnym całkowicie ubezwłasnowolnionej siostry , która jednak zgodnie z orzeczeniem nie wymaga stałej lub długotrwałej pomocy innych osób w związku z ograniczoną możliwością swojej egzystencji. W dalszej kolejności organ przytoczył treść relewantnych przepisów prawa dotyczących zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zaznaczając, że instytucja ta oparta jest na uznaniu administracyjnym. Przede wszystkim organ uznał, że w sprawie nie zachodzi całkowita nieściągalność należności o której mowa w art.28 ust.3 pkt 1 – 6 u.s.u.s. Następnie organ podkreślił , że rodzina skarżącego posiada stałe źródło utrzymania ( dochody żony, zasiłek rodzinny ), a także opłaca podatek od nieruchomości oraz składki na ubezpieczenie społeczne rolników za 3 osoby. Organ przyjął więc, że skarżący dysponuje środkami finansowymi umożliwiającymi utrzymanie rodziny. Odnosząc się do sytuacji zdrowotnej skarżącego podniesiono, że nie uniemożliwia mu ona podjęcia zatrudnienia, stąd może uzyskiwać samodzielnie dochody. Pismem z dnia 30 listopada 2011 r. skarżący zwrócił się o ponowne rozpatrzenie sprawy z uwagi na tragiczną, rodzinną sytuację finansową. Podkreślił, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną i ma na utrzymaniu córkę. Obecnie nie uzyskuje żadnego dochodu, został mu przyznany zasiłek chorobowy w kwocie 300 zł miesięcznie. Dochody miesięczne żony oscylują wokół kwoty 700 zł miesięcznie oraz dodatkowo rodzina otrzymuje zasiłek rodzinny w wysokości 91 zł. Zaś miesięczne stałe wydatki wynoszą ok.732 zł plus 120 zł na koszty leczenia. Tak więc dochód po odliczeniu kosztów utrzymania i leczenia na jednego członka rodziny wynosi ok. 80 zł miesięcznie. Zaskarżoną decyzją z dnia 5 stycznia 2012 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia 8 listopada 2011 r. Organ stwierdził, że wydana poprzednio decyzja jest prawidłowa i w wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania uznał, że w przypadku skarżącego nie zachodzi całkowita nieściągalność należności składek, wobec czego nie zostały spełnione przesłanki umorzenia należności, które są określone w przepisie art. 28 ust.2 u.s.u.s. Organ podkreślił także, że nie zostały spełnione przesłanki określone w § 3 Rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne w zw. z art. 28 ust.3a u.s.u.s. zezwalających na wyjątkowe umorzenie należności mimo braku ich całkowitej nieściągalności. W szczególności organ zaakcentował, że rozpoznając wniosek o umorzenie należności organ winien rozważyć na podstawie art. 7 k.p.a. ważny interes społeczny i słuszny interes strony. W związku z powyższym, organ podniósł, że za odmową umorzenia należności przemawia interes społeczny rozumiany nie tylko jako korzyść służąca ogółowi ubezpieczonych, ale również zapewnienie maksymalnych dochodów do budżetu i ograniczenie jego ewentualnych wydatków. Zdaniem organu, odmowa umorzenia zaległych składek działa na korzyść skarżącego, gdyż opłacenie składek zapewni mu ochronę emerytalno-rentową. Tymczasem umorzenie zaległości spowodowałoby uszczuplenie funduszów, z których wypłacane są ww. świadczenia. Ponadto w ocenie organu skarżący nie wykazał, aby jego stan zdrowia, sytuacja finansowa jego i jego rodziny miały charakter trwałej i nieodwracalnej możliwości podjęcia zatrudnienia i uregulowania zaległości składkowych oraz że spłata zaległości mogłaby pociągnąć dla skarżącego zbyt ciężkie skutki, w szczególności pozbawić jego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Organ uznał, że posiadany majątek oraz brak przeciwwskazań do podejmowania zatrudnienia i pomoc finansowa najbliższych osób nie przekreślają szans skarżącego na podjęcie spłaty zadłużenia. Dodatkowo organ przyznał, że jednorazowa wpłata zaległości może być trudna, jednakże nie ma przeciwwskazań, aby spłata odbywała się stopniowo i w mniejszych kwotach. Organ podkreślił nadto, że prowadząc działalność gospodarczą skarżący był świadomy ciążących na nim zobowiązań. Nie może więc powoływać się na trudności związane z wypełnianiem deklaracji i opłacaniem składek, gdyż winien był dochować należytej staranności w tym zakresie. Pismem z dnia 15 lutego 2012 r. skarżący M.D. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W szczególności zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 k.p.a. oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ( Dz. U. Nr 141, poz. 1365 ze zm.; dalej: rozporządzenie ). W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że zgodnie z orzecznictwem sądowym, postępowanie wyjaśniające w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek powinno być prowadzone szczególnie starannie, a podstawowe znaczenie ma wyjaśnienie sytuacji majątkowej i rodzinnej wnioskodawcy. W ocenie skarżącego organ nie zbadał, czy w świetle interesu społecznego odmowa umorzenia zaległości jest zasadna z uwagi na konieczność korzystania przez skarżącego z pomocy publicznej ( opieki społecznej ) w celu pokrycia należności. Następnie skarżący zauważył, że sytuacja, w której po odliczeniu niezbędnych kosztów utrzymania i leczenia na jedną osobę w jego gospodarstwie domowym przypada miesięcznie 80 zł wypełnia dyspozycję z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Oznacza to, że spłacanie zaległych składek pozbawi skarżącego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z innych przyczyn niż w niej wskazano. Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej m.in. poprzez badanie legalności, czyli zgodności z prawem wydawanych aktów w tym decyzji administracyjnych. Z treści art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika zaś, że sąd uchyla zaskarżoną decyzję, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.) i rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Kontroli Sądu została poddana decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 5 stycznia 2012 r. wydana po rozpatrzeniu wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne wraz z odsetkami. Rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, iż zaskarżona decyzja narusza prawo dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, co obligowało Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.). W przedmiotowej sprawie Sąd, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, dopatrzył się naruszenia przepisu postępowania, jakim jest art. 24 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwaną dalej: "k.p.a.") nakazujący wyłączenie od udziału w postępowaniu tego pracownika organu administracji publicznej, który brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji ( w brzmieniu obowiązującym od 11 kwietnia 2011 r. nadanym przez art.1 pkt 4 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. ( Dz.U. Nr 16, poz.18 ). Z mocy art. 83 ust. ust. 1, 2, 4 u.s.u.s. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw i od tych decyzji przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach kodeksu postępowania cywilnego. Od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne odwołanie nie przysługuje. Stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do decyzji ZUS w sprawach umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie, ma zastosowanie art. 127 § 3 k.p.a. Przepis ten stanowi, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, o czym stanowi art. 127 § 3 in fine k.p.a., a także na mocy art. 140 k.p.a. odpowiednio stosuje się przepisy o postępowaniu przed organami pierwszej instancji. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie jest sensu stricto odwołaniem. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wykazuje jednak wiele podobieństw do odwołania i powinny mu towarzyszyć te same proceduralne gwarancje bezstronności, które wiążą się z postępowaniem dwuinstancyjnym (por. wyrok NSA z 20 marca 2008r., sygn. akt II GSK 472/07). Zgodnie z ustanowioną w art. 15 k.p.a. zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego każda sprawa administracyjna na skutek wniesionego odwołania powinna być dwukrotnie rozpatrywana i rozstrzygana: po raz pierwszy przez organ administracji publicznej pierwszej instancji i po raz drugi - na skutek wniesionego odwołania - przez organ odwoławczy (art. 127 § 1 i § 3 k.p.a.). Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, o którym mowa w art. 127 § 3 k.p.a. stanowi bowiem środek zaskarżenia, różniący się od odwołania jedynie brakiem dewolutywności. Po złożeniu takiego wniosku objęta nim decyzja traci charakter ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy, co odpowiada sytuacji niewyczerpania toku instancji w postępowaniu administracyjnym (por. postanowienie NSA z 12 stycznia 1994r., sygn. akt II SA 2616/93). Ponadto do istoty i celu tego wniosku należy zagwarantowanie stronie prawa do dwukrotnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia tej samej sprawy w postępowaniu administracyjnym, a nie dokonanie autokontroli decyzji jak w art. 132 § 1 i 2 k.p.a. Nadto przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. stanowi, że pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu zasada ta znajduje zastosowanie również przy rozpatrywaniu sprawy na skutek złożenia wniosku o jej ponowne rozpoznanie w trybie art. 127 § 3 k.p.a. Kwestia wyłączenia pracownika organu administracji publicznej, orzekającego w postępowaniu z wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie art. 127 § 3 k.p.a., była przedmiotem rozważań w orzecznictwie sądów administracyjnych i piśmiennictwie. Przeważa pogląd, że w takim postępowaniu podlega wyłączeniu zarówno pracownik organu administracji, jak również członek organu kolegialnego biorący udział w wydaniu decyzji po raz pierwszy (np. wyrok NSA z dnia 11 września 2002r., sygn. akt V SA 2535/01, uchwała NSA z dnia 22 lutego 2007r., sygn. akt II GPS 2/06, wyrok WSA z dnia 18 lutego 2008r., sygn. akt V SA/Wa 2749/07 oraz M. Jaśkowska, A. Wróbel "Kodeks postępowania administracyjnego". Komentarz, Warszawa 2005, s. 222). W wyroku z dnia 20 marca 2008r. sygn. akt II GSK 472/07 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że stanowisko sformułowane w uchwale 7 sędziów NSA z 22 lutego 2007r., sygn. akt II GPS 2/06, stwierdzające, iż w przypadku postępowania wszczętego na wniosek złożony w trybie art. 127 § 3 k.p.a. zastosowanie znajduje art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. wyrażone w odniesieniu do samorządowego kolegium odwoławczego, ma zastosowanie także do pracownika jednoosobowego organu administracji publicznej. Wreszcie istotne jest, iż przepisy o wyłączeniu pracownika odgrywają ważną rolę i mają na celu zapewnienie stronom obiektywizmu i bezstronności przy ponownym rozpatrzeniu sprawy przez organ odwoławczy, na co zwrócił uwagę Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 7 marca 2005r., sygn. akt P 8/03 (OTK-A 2005/3/20). Takie gwarancje powinny być zapewnione także i stronie postępowania prowadzonego przez ten sam organ, z uwagi na zawarte w art. 127 § 3 k.p.a. odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów dotyczących odwołania. Przy czym użyte w omawianej normie prawnej sformułowanie "w sprawie" oznacza sprawę administracyjną załatwianą w drodze decyzji (Andrzej Wróbel w: Małgorzata Jaśkowska, Andrzej Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego , Zakamycze 2000r.) Przez udział w postępowaniu w sprawie należy rozumieć podejmowanie przez pracownika organu administracji publicznej przewidzianych w przepisach prawa czynności procesowych niezbędnych do załatwienia sprawy w formie decyzji, a jeżeli pracownik jest upoważniony do wydawania decyzji w imieniu organu administracji publicznej lub pełni funkcje organu, również załatwienie sprawy w formie decyzji. Pracownik wyłączony od udziału w sprawie nie może zatem podejmować czynności procesowych w tej sprawie, z zastrzeżeniem art. 24 § 4 k.p.a. Powyższe poglądy potwierdza także orzecznictwo sądowe (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 czerwca 2010r. sygn. akt I SA/Kr 677/10, z dnia 8 września 2020r. sygn. akt I SA/Kr 1152/10, z dnia 7 września 2010r. sygn. akt I SA/Kr 285/10; wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GSK 431/11, wyrok NSA z dnia 16 lutego 2012 r., sygn. akt II GSK 1522/10,wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn.. akt II GSK 1432/10 publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że jak wynika z akt sprawy pod decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 8 listopada 2011 r. widnieją podpisy wraz z pieczęciami służbowymi: Zastępcy Dyrektora Oddziału ZUS – E.D. działającą z upoważnienia Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Naczelnika Wydziału Realizacji Dochodów-2- U. J. oraz Referenta – P. R. Z kolei pod decyzją wydaną na skutek ponownego rozpatrzenia sprawy z dnia 5 stycznia 2012 r. widnieją podpisy i pieczęcie służbowe: Dyrektora Oddziału ZUS L.A. działającego z upoważnienia Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych" oraz Naczelnika Wydziału Realizacji Dochodów-2 – U.J. oraz Referenta prawnego –E.W. Powyższe oznacza, że w wydaniu obu decyzji uczestniczyła - Naczelnik Wydziału Realizacji Dochodów-2 – U.J. , a więc brała udział osoba (pracownik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych), która w świetle art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., podlegała wyłączeniu od udziału w postępowaniu wywołanym złożonym wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. W tej sytuacji w sprawie nastąpiło naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a.). Art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. stanowi, że Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania. Zauważyć należy, że ustawodawca nie wiąże tej podstawy do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego z nastąpieniem konsekwencji w postaci wpływu na wynik sprawy lub nawet potencjalnego istotnego wpływu na wynik sprawy, odmiennie niż przy podstawach z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. W związku z wykazanym naruszeniem postępowania oraz faktem, że wniosek skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy będzie jeszcze raz rozpatrzony, przedwczesna byłaby wypowiedź Sądu, co do prawidłowości dokonanej przez ZUS oceny istnienia przesłanek do umorzenia zaległości z tytułu składek oraz ocena zasadności zarzutów skargi w tym zakresie. Kwestia zasadności umorzenia zaległych składek stanie się przedmiotem ponownej oceny w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zasady prowadzenia takiego postępowania wymagają przy tym nie tylko dokonania kontroli postępowania organu pierwszej instancji (ponownego rozpoznania sprawy przez ten sam organ) i ustosunkowania się do wszystkich podnoszonych przez skarżącego okoliczności i zarzutów dotyczących istoty sprawy, ale także obligują organ do całościowej merytorycznej oceny zebranego materiału dowodowego, a w razie potrzeby jego uzupełnienie w dopuszczalnym zakresie. Pełne przedstawienie wyników tej oceny powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, co jest szczególnie istotne w sytuacji decyzji o charakterze uznaniowym. Zatem stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 2 lit. b . p.p.s.a. należało orzec o jej uchyleniu jako niezgodnej z prawem, ze wskazaniem konieczności ponownego rozpatrzenia sprawy bez udziału pracowników organu biorących udział w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji pierwotnej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło