I SA/Kr 408/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Dąbek po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi: Firma "B" inż. J. B. Sp. z o.o. w O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 19 grudnia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące grudzień 2008 r., styczeń 2009 r. oraz od marca do czerwca 2009r., postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W złożonej przez Firma "B" inż. J.B. Sp. z o.o. w O. (dalej strona skarżąca) skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania w całości zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu tego wniosku zostało wskazane, że biorąc pod uwagę okoliczność, iż suma naliczonych przez organ podatkowy za okres ośmiu miesięcy (oprócz zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji, wydane zostały jeszcze dwie decyzje za inne okresy) kwot zwrotu rzekomo nienależnie odliczonego podatku wynosi 967.307 zł, zapłata wskazanej kwoty stanowi znaczne obciążenie finansowe dla strony skarżącej, mogące spowodować znaczną szkodę, szczególnie biorąc pod uwagę fakt zasadności wniesionych skarg. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Jak wynika z treści art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2012r., nr 270 ze zm. - zwana dalej p.p.s.a.) po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, tj. zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por.: B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 205). Natomiast trudne do odwrócenia skutki, to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe, spowodują istotną bądź trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (tak m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 28.10.2010 r., sygn. akt II GZ 313/10 – orzeczenia.nsa.gov.pl). Użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia - znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien w szczególności przedstawić wnioskodawca. Samo powołanie się przez niego na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. Na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku. Obowiązkiem sądu jest natomiast wszechstronna i wnikliwa ocena argumentów przedstawionych przez wnioskodawcę, jak również wynikających z akt sprawy. W sytuacji, gdy strona nie wskazuje we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd. Twierdzenia strony, które stanowią jedynie powtórzenie art. 61 § 3 p.p.s.a nie przesądzają o spełnieniu wskazanych w tym przepisie przesłanek (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 598/06 - orzeczenia.nsa.gov.pl). W celu wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenie skutków strona ma obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających stwierdzić, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne. Można w tym miejscu wskazać także na inne orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, w których wyrażony został pogląd co do należytego uzasadniania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu oraz wykazywania przesłanek. W postanowieniu z dnia 18 maja 2004 r. (sygn. akt FZ 65/04 - orzeczenia.nsa.gov.pl) zostało stwierdzone, że brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Z kolei w postanowieniu z dnia 21 października 2010 r. (sygn. akt II FZ 522/10 - orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w sytuacji, gdy strona nie wskazuje we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na zaistnienie jednej z przesłanek wstrzymania, nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd. Ponadto strona ma obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających stwierdzić, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne. W niniejszej sprawie okolicznością przedstawioną przez stronę skarżącą mającą uzasadnić wstrzymanie wykonania decyzji, będzie możliwość spowodowania znacznej szkody z uwagi na zapłatę kwoty określonej w zaskarżonej decyzji, jak również w innych decyzjach, które także zostały zaskarżone. Poza jednak takim ogólnikowym stwierdzeniem strona skarżąca nie przedstawiła żadnych okoliczności, które mogłyby go uzasadniać. W szczególności nie wskazała, jak przedstawia się jej sytuacja finansowa. Z przedstawionego uzasadnienia niemożliwym jest nawet stwierdzenie, czy faktycznie wskazywana kwota stanowi znaczne obciążenie dla strony skarżącej. Powyższe oznacza, że strona skarżąca przytoczyła jedynie przesłankę wstrzymania decyzji stwierdzając tylko, iż ewentualne wszczęcie postępowania egzekucyjnego (choć wprost nie zostało to wskazane we wniosku) może spowodować znaczna szkodę. Już tylko takie stwierdzenie uniemożliwia Sądowi przyjęcie, że może zaistnieć przesłanka spowodowania znacznej szkody, gdyż sama strona skarżąca jedynie przypuszcza, że do takiej sytuacji może dojść. Odnosząc się przy tym do wywodów przedstawionych we wcześniejszej części uzasadnienia należy stwierdzić, że są to ponadto jedynie gołosłowne twierdzenia, które nie są poparte żadnymi dowodami. Przedstawienie jedynie ogólnej tezy, że być może w przyszłości dojdzie do jakiegoś zdarzenia, bez poparcia takiej tezy jakimikolwiek dowodami, nie spełnia warunku wykazania przez stronę skarżącą przesłanek umożliwiających sądowi wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wskazać również należy, że sama egzekucja należności pieniężnych nie prowadzi co do zasady do nieodwracalnych skutków. W razie bowiem uchylenia zaskarżonej decyzji, ewentualnie wyegzekwowane kwoty zostaną zwrócone. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 29 października 2010r. (sygn. akt I FZ 317/10 - orzeczenia.nsa.gov.pl), egzekucja skierowana do składnika majątkowego strony, nie stanowi samodzielnej przesłanki uzasadniającej udzielenie jej tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji. Strona musi bowiem wykazać następstwo czynności egzekucyjnych, które może rodzić zagrożenie, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W niniejszej sprawie strona skarżąca w żaden sposób nie wykazała, poza ogólnikowym stwierdzeniem, jakie następstwo będzie miało wszczęcie postępowania egzekucyjnego, czy też ewentualnie dobrowolna zapłata należności określonych w zaskarżonej decyzji. Zwrócić należy również uwagę na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2010 r. (I FZ 389/10 -orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym zostało stwierdzone, że wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowo administracyjnym, bowiem wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. Należy również podkreślić, na co zasadnie zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 grudnia 2009 r. (II FZ 511/09 – orzeczenia.nsa.gov.pl), że nie można mylić przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu z tymi, które uzasadniają przyznanie prawa pomocy (por. post. NSA z dnia 26 kwietnia 2004 r., sygn. akt FZ 38/04 – orzeczenia.nsa.gov.pl). Nawet ewentualnie wykazanie trudnej sytuacji finansowej nie może stanowić samoistnej podstawy orzeczenia, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Ponadto, rozpoznając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a wniosek o wstrzymanie wykonania przedmiotu zaskarżenia, sąd nie dokonuje oceny zawartości skargi (postanowienie NSA z dnia 9 lipca 2004 r., FZ 163/04 – orzeczenia.nsa.gov.pl). Niezgodność decyzji z prawem, która jest przedmiotem oceny sądu w toku rozprawy, i ochrona tymczasowa wynikająca z art. 61 p.p.s.a., to dwie różne kwestie. Oparcie wniosku o ochronę tymczasową na niezgodności decyzji z prawem, a zwłaszcza rozstrzygnięcie sądu w tym zakresie, niweczyłoby kontrolę sądową legalności decyzji administracyjnej (postanowienie. NSA z dnia 28 kwietnia 2005 r., II OZ 184/05 – orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z powyższym powoływanie się przez stronę skarżącą na fakt zasadności skargi, nie może odnieść skutku w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Podsumowując należy stwierdzić, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Brak należytego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. W niniejszej sprawie, jak zostało to wskazane we wcześniejszej części uzasadnienia, strona skarżąca nie uzasadniła należycie we wniosku o wstrzymanie wykonalności decyzji okoliczności wskazujących na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W takim przypadku Sąd nie ma obowiązku poszukiwania takich okoliczności. W szczególności jeżeli wnioski takie, jak w niniejszym przypadku, nie wynikają z akt sprawy. Mając powyższe na uwadze orzeczono, jak w sentencji.