I SA/Kr 557/18
WyrokWSA w Krakowie2018-07-18
Skład orzekający: Inga Gołowska, Jarosław Wiśniewski, Urszula Zięba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia, uznając, że nie zaszła przesłanka całkowitej nieściągalności należności, mimo prowadzonego postępowania upadłościowego obejmującego likwidację majątku zobowiązanego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy ZUS nie przeprowadziły prawidłowo postępowania wyjaśniającego, nie odniosły się rzetelnie do argumentacji skarżącego dotyczącej prowadzonego postępowania upadłościowego i likwidacji majątku, a także błędnie oceniły jego aktualną sytuację materialną, opierając się na przypuszczeniach dotyczących przyszłych dochodów. W związku z tym zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały uchylone.Stan faktyczny
Skarżący M. N. wniósł o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia w kwocie ponad 188 tys. zł, argumentując, że spełnia kryteria z art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w tym dotyczące całkowitej nieściągalności z uwagi na zakończone postępowanie upadłościowe obejmujące likwidację jego majątku. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia, uznając, że nie zaszły przesłanki całkowitej nieściągalności, a skarżący ma możliwość spłaty zadłużenia, opierając się m.in. na jego aktualnym zatrudnieniu i potencjalnych przyszłych dochodach. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ II instancji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 5 stycznia 2018 r. Zasądził od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz skarżącego koszty postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Inga Gołowska Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski (spr.) Sędzia: WSA Urszula Zięba Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Boczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2018 r. sprawy ze skargi M. N. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 20 marca 2018 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 5 stycznia 2018 r. II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie [...]zł (czterysta osiemdziesiąt złotych).
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. decyzją z dnia [...] marca 2018r. o nr [...] utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. z [...] stycznia 2018r. o nr [...] o odmowie umorzenia M. N. należności z tytułu składek.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadało w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Decyzją z [...] stycznia 2018r. ZUS odmówił ww. zobowiązanemu umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia w łącznej kwocie 188.231,62 zł. W dniu [...] stycznia 2018r. ww. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, który umotywował tym, że jego zdaniem spełnia w pełni kryteria zawarte w art. 28 ust 3 pkt 4 ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2017r., poz. 1778, z późn. zm., dalej: "u.s.u.s."). We wniosku wskazał, że został poinformowany, iż w stosunku do niego, jako osoby, na którą przeniesiono odpowiedzialność za zobowiązania spółki, nie było prowadzone postępowanie upadłościowe ani likwidacyjne. W związku z tym stwierdzono, że przesłanka określona w art. 28 ust. 3 pkt 4 i 4b u.s.u.s. nie miała zastosowania, co zdaniem zobowiązanego oraz na podstawie przedłożonych dokumentów nie jest prawdą. Ponadto wskazano, że dochody zobowiązanego nie pozwalają na zaspokojenie zaległości wobec ZUS. Dlatego też wniesiono o pozytywne rozpatrzenie prośby.
W wyniku rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ II instancji wydał decyzję z dnia [...] marca 2018r., o której mowa na wstępie.
W uzasadnieniu powołano się na ustalenia, zgodnie z którymi F.P.H.U. "A.-D." spółka cywilna A. B., M. N. figurowała w ewidencji Zakładu od [...] grudnia 2006r. do [...] lipca 2012r., jako płatnik składek. Wykonując działalność gospodarczą wspólnicy spółki nie wywiązywali się z obowiązku opłacania składek na wskazane ustawą ubezpieczenia. Decyzją nr [...] z [...] września 2012r. Zakład przeniósł na ww. zobowiązanego odpowiedzialność za zobowiązania F.P.H.U. "A.-D." spółka cywilna A. B., M. N. z tytułu nieopłaconych składek za zatrudnionych pracowników oraz za wspólnika spółki A. B.. Zaległości, do zapłaty których ww. został zobowiązany zostały skierowane na drogę przymusowego dochodzenia. Postępowanie egzekucyjne prowadzone jest przez Dyrektora Oddziału ZUS i obejmuje składki na ubezpieczenia społeczne za okres od [...]2008r. do [...]/2010r. w wysokości 114.596,70 zł, na ubezpieczenie zdrowotne za okres od [...]/2008r., [...]/2008r. - [...]/2010r. w wysokości 42.513,90 zł oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od [...]/2008r. do [...]/2010r. w wysokości 13048,80 zł. Postępowanie egzekucyjne jest aktualne. Na obecnym etapie postępowania nie stwierdzono całkowitej nieściągalności. Postanowieniem Sądu Rejonowego [...] w K. , Wydział [...] Gospodarczy dla spraw upadłościowych i naprawczych z [...] lipca 2012r. ogłoszono upadłość A. B. oraz M. N.. W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym M. N. wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z małżonką, R. N.. Nie wskazano, czy i w jakiej wysokości małżonka uzyskuje dochody. Aktualnie jedynym źródłem ich dochodu jest dochód zobowiązanego z tytułu umowy o pracę w wysokości 1050 zł brutto miesięcznie (netto: 797,50 zł). Miesięczne wydatki związane z utrzymaniem zostały określone na 850 zł. Na leczenie przeznaczane jest 50 zł. Budżet domowy ww. nie jest obciążony żadnymi zobowiązaniami pieniężnymi, a jedynym jego zadłużeniem jest zobowiązanie wobec ZUS i Urzędu Skarbowego. Naczelnik Urzędu Skarbowego K. poinformował, że podatnik figuruje, jako osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą od [...] grudnia 2006r. do teraz. W dniu [...] września 2013r. uprawomocnił się wyrok dotyczący sądowego zakazu prowadzenia działalności gospodarczej związanej z handlem towarami nabytymi i wytworzonymi ([...] lat). W bazie organu podatkowego: za 2014r. zgodnie z PIT-37 wykazano przychód w wysokości 10.080 zł, dochód 8.745 zł z tytułu zatrudnienia, zgodnie z PIT-36L wykazano przychód w kwocie 0 zł; za 2015r. zgodnie z PIT-37 wykazano przychód w wysokości 10.500 zł, dochód 9.165 zł z tytułu zatrudnienia, zgodnie z PIT-36L wykazano przychód w kwocie 0 zł za 2016r. zgodnie z PIT-37 wykazano przychód w wysokości 11.100 zł, dochód 9 765 zł z tytułu zatrudnienia. Podatnik nie zgłaszał przerw w prowadzeniu działalności gospodarczej. Wobec ww. podatnika, prowadzone jest postępowanie egzekucyjne. Na dzień [...] października 2017r. podatnik ma zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych, podatek liniowy - należność główna w wysokości 12.074,60 zł + odsetki w wysokości 10.435 zł, odsetki stałe w wysokości 1.088 zł. Zaległości zostały zgłoszone do masy upadłości spółki A.-D. s.c. We wniosku o umorzenie oraz w oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym nie wskazuje on na żadne problemy zdrowotne, które uniemożliwiałyby mu podejmowanie pracy zarobkowej. Podał on wyłącznie, że leczy się na nadciśnienie tętnicze. Do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o umorzenie należności z tytułu składek nie dołączył żadnych innych dokumentów potwierdzających jego ciężką sytuację materialną.
W ocenie organu II instancji, z przyczyn oczywistych w sprawie ww. zobowiązanego nie miał zastosowania art. 28 ust. 3 pkt 1 u.s.u.s. Przesłanki wskazane w art. 28 ust. 3 pkt 2, 4 i 4b u.s.u.s. w przypadku zadłużenia podatnika również nie zachodzą. Zdaniem organu, oczywistym jest, że postępowanie upadłościowe było prowadzone, bowiem postanowieniem z 18 lipca 2012r. Sąd Rejonowy [...] w K., Wydział [...] Gospodarczy dla spraw upadłościowych i naprawczych ogłosił upadłość podatnika. Niemniej jednak wskazano, że w przypadku podatnika, Sąd nie oddalił wniosku o ogłoszenie upadłości, jak również nie umorzył postępowania upadłościowego z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z 28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2016r. poz. 2171), a ogłosił upadłość. A zatem przesłanki określone w art. 28 ust. 3 pkt 2 nie mają do niego zastosowania. Nie zachodzą również przesłanki określone przepisem art. 28 ust 3 pkt 4 i 4a. W przypadku zobowiązanego, wysokość nieopłaconej składki przekracza koszty upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym. Zdaniem organu nie można stwierdzić, aby okoliczności, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 3, 5 lub 6 j u.s.u.s. zaistniały w przypadku ww. zobowiązanego. Naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy nie stwierdzili braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Aktualnie podatnik jest zatrudniony na umowę o pracę na 1/2 etatu z wynagrodzeniem 1.050 zł brutto miesięcznie (netto: 797,50 zł). Dodatkowym dochodem jego rodziny jest dochód małżonki, jednak nie wskazano jego wysokości. Biorąc pod uwagę wiek podatnika oraz doświadczenie zawodowe zdobyte przy prowadzeniu działalności gospodarczej nie jest wykluczone, że podejmie on zatrudnienie w pełnym wymiarze czasu pracy, co w konsekwencji pozwoli mu na podjęcie się spłaty zadłużenia w ramach układu ratalnego dostosowanego do jego możliwości płatniczych. Organ dodał, że zaległości na jego koncie zostały skierowane na drogę przymusowego dochodzenia. Postępowaniem egzekucyjnym objęte są składki na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy i FGŚP. Postępowanie egzekucyjne jest aktualne, więc na obecnym etapie nie można w ocenie organu, jednoznacznie stwierdzić, że w toku czynności egzekucyjnych nie uzyska się kwot przewyższających wydatki egzekucyjne, jednocześnie wpływających na obniżenie zaległości składkowych. Zakład nie ma obowiązku umarzania należności, zwłaszcza gdy dostrzega realne szansę na ich odzyskanie. Zdaniem organu, przesłanka art. 28 ust. 3 pkt 4a u.s.u.s. również nie ma zastosowania w przypadku, podatnika, gdyż odnosi się do zadłużenia niższego od kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym (11,60 zł). Z tych powodów nie zachodzą wobec ww., przesłanki pozwalające na stwierdzenie całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek. Uniemożliwia to pozytywne rozstrzygnięcie wniosku na podstawie art. 28 ust. 3 u.s.u.s. i wydanie decyzji o umorzeniu należności ww. na tej podstawie. Następnie organ powołał się na § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej i uznał, że przesłanka wskazana w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia nie ma w stosunku do ww. zastosowania. Nie wykazał on bowiem, że w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia poniósł straty materialne uniemożliwiające - w przypadku opłacenia należności z tytułu składek - dalsze prowadzenie działalności. Nie przedstawił żadnych dokumentów na potwierdzenie takich zdarzeń. Podano również, że w postępowaniu o umorzenie należności z tytułu składek ww. przedstawił dokumenty, jednak nie potwierdzają one sytuacji przewidzianej w § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia. Nie wykazał, że spłata zadłużenia pozbawi go możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Aktualnie ww. jest zatrudniony, a dodatkowym dochodem jego rodziny jest dochód małżonki. Nie jest wykluczone, że podejmie on zatrudnienie w pełnym wymiarze czasu pracy, a co pozwoli na podjęcie się spłaty zadłużenia w ramach układu ratalnego, dostosowanego do jego możliwości płatniczych. Miesięczne wydatki na utrzymanie zostały określone na 850 zł, podatnik nie sygnalizował problemów z utrzymaniem, nie korzysta z pomocy opieki społecznej, czy innych form pomocy ze strony państwa, zatem organ uznał, że nie znajduje się on w sytuacji, w której podstawowe potrzeby życiowe nie są zaspokajane. Niekorzystanie z pomocy społecznej, czy brak zaległości lub ewentualne opóźnienia w ich spłacie nie uniemożliwiają otrzymania ulgi, ale organ nie stwierdził wystąpienia przesłanek przewidzianych przepisami prawa i dlatego odmówił umorzenia zaległości. Podano, że budżet domowy ww. nie jest również obciążony żadnymi zobowiązaniami kredytowymi. Jedynymi zobowiązaniami ww., które są znane organowi, są zobowiązania wobec ZUS oraz Urzędu Skarbowego. Inne zobowiązania pieniężne nie mogłyby stanowić okoliczności przemawiającej za umorzeniem należności z tytułu składek, bowiem prowadziłoby to do uprzywilejowania innych wierzycieli kosztem ZUS, tym bardziej, że należności składkowe, czy podatkowe, jako należności publicznoprawne, podlegają szczególnej ochronie. Po przeanalizowaniu stanu faktycznego organ stwierdził, że ww. ma możliwość spłaty zaległości składkowych. Organ nie kwestionuje tego, że jednorazowa wpłata na poczet należności ZUS może nie być możliwa, natomiast nic nie stoi na przeszkodzie, aby regulować posiadane zobowiązanie dobrowolnymi wpłatami lub w ramach zawartego układu ratalnego. Analiza sytuacji materialnej w odniesieniu podatnika do § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wykazała, że przypadki przewidziane w tym przepisie w przypadku ww. nie zachodzą. Nie wykazał on problemów zdrowotnych, uniemożliwiających podejmowanie aktywności zawodowej. Nie przedłożył orzeczeń lekarskich o niezdolności do pracy, czy o stopniu niepełnosprawności. Jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę, a zatem wykazuje aktywność zawodową. Dlatego w stosunku do niego nie będzie miał zastosowania § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności, mówiący o przewlekłej chorobie zobowiązanego, bądź konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu, umożliwiającego opłacenie należności. Zobowiązany nie wykazał też, żeby sytuacja losowa, materialna, bądź zdrowotna uniemożliwiała mu spłatę zadłużenia. Ponadto nie przedstawił żadnych dokumentów, które świadczyłyby o niezaspokajaniu podstawowych potrzeb bytowych. Z tych powodów organ II instancji stwierdził, że poprzednio wydana decyzja jest prawidłowa.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący ww. decyzji zarzucił naruszenie:
- art. 28 ust 3 pkt. 4 u.s.u.s., poprzez jego błędną wykładnie i uznanie, iż wobec skarżącego nie zachodzi przesłanka całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenia zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych z uwagi na niezaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym, dająca z kolei możliwość umorzenia wobec skarżącego należności z tytułu składek, pomimo iż Sąd Rejonowy [...] w K. Wydział [...] Gospodarczy postanowieniem z dnia [...] lipca 2012r., wydanym w sprawie o sygnaturze akt VIII [...] [...], ogłosił upadłość M. N. prowadzącego działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej F.P.H.U. "A.-D." w K., obejmującą likwidację majątku dłużnika, a postępowanie upadłościowe zakończyło się w dniu [...] kwietnia 2016r. i nie doprowadziło do pełnego zaspokojenia zgłoszonych wierzytelności;
- art. 28 ust. 3a i 3b u.s.u.s. w zw.§ 3 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra
Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad umarzania
należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne z dnia 31 lipca 2003r., poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, iż opłacenie należności z tytułu składek, których opłacenie ciąży na skarżącym, nie pozbawi skarżącego i jego rodziny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;
- art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie w żaden sposób, dlaczego organ uznał, iż art. 28 ust. 3 pkt. 4 u.s.u.s. nie ma zastosowania wobec
skarżącego, pomimo wielokrotnego sygnalizowania przez skarżącego, iż w stosunku
do niego było prowadzone postępowanie upadłościowe, obejmujące likwidację jego
majątku;
- art. 7, 77 § 1 k.p.a., poprzez ustalenie zdolności materialnego skarżącego do uiszczenia zaległych składek w oparciu o przypuszczenia i twierdzenia o charakterze prognostycznych dotyczące ewentualnych przyszłych możliwości zarobkowych skarżącego, zamiast w oparciu o aktualną sytuację majątkową skarżącego;
- art. 7 w zw. z art. 80 k.p.c., poprzez zaniechanie ustalenia, jakie składniki majątku pozwolą skarżącemu spłacić 188.231,62 zł wraz z naliczanymi odsetkami bez uszczerbku dla swojego podstawowego utrzymania;
- art. 136 § 1 k.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, w szczególności w celu ustalenia faktycznej sytuacji zdrowotnej, zarobkowej i majątkowej skarżącego, a także sposobu zakończenia postępowania likwidacyjnego prowadzonego wobec skarżącego;
- art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji i bezpodstawne przyjęcie, że nie podlega ona uchyleniu, pomimo że została wydana z naruszeniem prawa.
W uzasadnieniu skargi, skarżący przedstawił uzasadnienie merytoryczne ww. zarzutów i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie decyzji organu I instancji; a także o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji, podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie. W zakresie zarzutów skargi, uznał je za bezpodstawne i powołał się na treść zaskarżonej decyzji. W konsekwencji wniesiono o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.
Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, w tym także te niepodnoszone w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS Oddział w K. z dnia [...] marca 2018r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS Oddział w K. z [...] stycznia 2018r., nr [...] o odmowie umorzenia M. N. należności z tytułu składek na ubezpieczenia w łącznej kwocie 188.231,62 zł.
Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, że skarga M. N. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji z uwagi na zaistniałe naruszenie prawa, podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że materialnoprawną podstawę zaskarżonych decyzji stanowiły przepisy ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2017r., poz. 1778, z późn. zm., dalej: "u.s.u.s.").
W tym zakresie podać trzeba, że umorzenie należności z tytułu składek jest możliwe wyłącznie po spełnieniu, chociażby jednej z przesłanek wymienionych w art. 28 ust. 3 ww. ustawy. Warunkiem umorzenia jest całkowita nieściągalność, która zachodzi, gdy:
1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;
2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2016r. poz. 2171, 2260 i 2261 oraz z 2017 r. poz. 791);
3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa;
4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;
4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;
4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym;
5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;
6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.
Z powyższego przepisu wynika, że umorzenie należności z tytułu składek ma charakter wyjątkowy i musi być uzasadnione zaistnieniem ściśle określonych przesłanek. Ten wyjątkowy charakter umorzenia wynika przede wszystkim z faktu, że obowiązek opłacenia należnych składek ma charakter obligatoryjny i wszelkie odstępstwa od tej zasady muszą być uzasadnione zaistnieniem bardzo szczególnych okoliczności, z których jednoznacznie wynika, że nie tylko w obecnej chwili nie ma możliwości odzyskania należności, ale również w przyszłości takiej możliwości nie będzie.
Wskazać również należy, że szczegółowe warunki umorzenia należności z tytułu składek zostały określone w wydanym na podstawie art. 28 ust. 3b u.s.u.s., rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. z 2003r., Nr 141, poz. 1365, dalej jako: "rozporządzenie").
Stosownie do § 3 ust. 1 tego rozporządzenia, Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:
1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;
2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;
3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.
Powyższe okoliczności nie mają charakteru katalogu zamkniętego, nie muszą występować łącznie, a nadto dają organowi możliwość uwzględnienia jeszcze innych ważnych przyczyn trudnej sytuacji zobowiązanego.
Należy przy tym wskazać, iż decyzje w przedmiocie umarzania należności z tytułu składek, podejmowane są w granicach tzw. uznania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2010r., sygn. akt II GSK 1036/09, LEX nr 746039 oraz wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2009r., sygn. akt II GSK 225/09, LEX nr 582825), co oznacza, że nawet wówczas, gdy ponad wszelką wątpliwość, ustalona zostanie całkowita nieściągalność należności albo trudna sytuacja majątkowa zobowiązanego, organ może odmówić ich umorzenia (por. wyrok NSA z dnia 4 lutego 2009r., sygn. akt II GSK 703/08, LEX nr 522553).
Powyższe nie oznacza jednak, że decyzja w tym zakresie może być dowolna.
Podkreślenia wymaga również to, że tego rodzaju konstrukcja prawna decyzji ma ten skutek, iż kontrola sądowa decyzji uznaniowych obejmuje zbadanie, czy wydanie decyzji, poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, tzn. czy organ w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy i rozważył wszystkie okoliczności, mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia o umorzeniu lub odmowie umorzenia należności (por. wyrok NSA z dnia 30 września 2010r., sygn. akt II GSK 817/09, LEX nr 746251).
Organ zobowiązany jest zatem do rzetelnej i wnikliwej analizy wszystkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki. Wynikająca z art. 7 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej wskazuje, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i zobowiązuje organy administracji publicznej do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie o umorzenie należności z tytułu składek wymaga od organu – stosownie do art. 77 § 1 k.p.a. – wyczerpującego zebrania i oceny materiału dowodowego w celu dokładnego ustalenia sytuacji osobistej i materialnej dłużnika i na tej podstawie zbadania, czy zaistniały przesłanki umorzenia należności, określone w powyższych przepisach prawnych. Dopiero wówczas, organ jest uprawniony do wyboru określonego rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia należności. Zarówno poczynione ustalenia w sprawie oraz ich analiza z punktu widzenia przesłanek umorzenia, jak i motywy wyboru rozstrzygnięcia o udzieleniu lub odmowie udzielenia ulgi w postaci umorzenia należności, powinny przy tym znajdować pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a.
Jednocześnie podać trzeba, że uzasadnienie decyzji, spełnia szczególnie istotną rolę w przypadku decyzji, podejmowanych w ramach tzw. uznania administracyjnego, a do takich, jak już wyżej wspomniano, należą decyzje w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie. Pozwala ono bowiem na dokonanie oceny, czy decyzja nie została wydana z takim naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności, czy organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami, argumentów podnoszonych przez stronę, czy nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, materiałów dowodowych lub też, czy nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Prawidłowe uzasadnienie decyzji wiąże się ponadto z realizacją zasady przekonywania, sformułowanej w art. 11 k.p.a. Wyjaśnianie stronom zasadności przesłanek, którymi kieruje się organ przy załatwieniu sprawy ma bowiem ograniczyć konieczność stosowania środków przymusu przy jej wykonaniu.
W kontekście powyższego podkreślenia wymaga, że uznaniowy charakter decyzji dotyczących umorzenia należności, ograniczony został przez prawodawcę kierunkowymi dyrektywami wyboru rozstrzygnięcia, istotne jest, aby w procesie dochodzenia do tego wyboru, dokonujący go organ, uwzględniał te kierunkowe dyrektywy w oparciu o wszechstronnie zgromadzony materiał dowodowy, wskazany głównie przez zobowiązanego i przez organ należycie zweryfikowany oraz w oparciu o jego wszechstronną ocenę, która swój zewnętrzny wyraz, powinna znaleźć w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, wskazującym na ewentualny brak prawnych przesłanek do zastosowania umorzenia, względnie na racjonalne przyczyny uznania, że przesłanki te nie dają wystarczających podstaw do zastosowania żądanej ulgi. Brak takiego uzasadnienia zasadnym czyni wniosek, iż rozstrzygnięcie o odmowie zastosowania ulgi oparte zostało nie na racjonalnym uznaniu, lecz podyktowane zostało dowolnością ocen (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjne w Szczecinie z dnia 14 stycznia 2009r. o sygn. akt I SA/Sz 593/08, publ. w internetowej bazie orzeczeń NSA - www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Sąd podkreśla, że w szczególności decyzje odmowne (negatywne) dla wnioskodawcy, czyli takie, jak na gruncie przedmiotowej sprawy, powinny być przekonująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją.
Z decyzji musi zatem wynikać między innymi, że organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami, argumentów podnoszonych przez stronę, nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy dowodów lub nie dokonał ich oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd wyrażony przez WSA w Warszawie w wyroku z dnia 30 stycznia 2008r., sygn. akt V SA/Wa 2495/07, w którym stwierdzono, że: "fakultatywny charakter umorzenia nie uzasadnia odstąpienia od prowadzenia postępowania dowodowego oraz braku ustosunkowania się do zarzutów strony. W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że przy wydawaniu tego rodzaju decyzji organ jest zobowiązany do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki. Dopiero przeprowadzona w ten sposób analiza stanu faktycznego sprawy, stanowi materiał będący podstawą do wydania decyzji o charakterze uznaniowym".
Oceniając pod tym względem zaskarżoną decyzję, zarówno organu I, jak i II instancji stwierdzić należy, że organy te uchybiły ww. przepisom.
Na aprobatę tut. Sądu zasługuje w szczególności zarzut skarżącego dotyczący niewyjaśnienia mu w żaden sposób, dlaczego organ uznał, iż art. 28 ust. 3 pkt 4 u.s.u.s. nie ma wobec niego zastosowania, pomimo wielokrotnego sygnalizowania, iż w stosunku do niego było prowadzone postępowanie upadłościowe, obejmujące likwidację jego majątku.
W kontekście powyższego, podkreślić należy, że skarżący w trakcie całego postępowania, jako zasadniczy argument za umorzeniem wnioskowanych należności, wyraźnie wskazywał okoliczność spełnienia przez niego kryteriów zawartych w ww. przepisie. Argumentował nadto, że jego dochody nie pozwalają na zaspokojenie zaległości wobec ZUS. Podał, że nie posiada żadnego majątku, ani też poloneza caro z 1995r., a gdyby takiego posiadał, zostałby on zbyty przez syndyka masy upadłości. Wyjaśnił, że samochód ten został przez niego zbyty w ok. 2010r. i najprawdopodobniej nabywca nie dopełnił odpowiednich formalności. Oprócz faktu zatrudnienia na [...] etatu za wynagrodzeniem ok. 797,50 zł netto miesięcznie, skarżący podnosił także, że upadłość likwidacyjna objęła cały jego majątek – majątek ściśle powiązany z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz cały jego majątek prywatny. Wskazywał również, że spółka cywilna, jako umowa prawa cywilnego między wspólnikami będącymi, co do zasady przedsiębiorcami, nie ma zdolności upadłościowej. Przedsiębiorcami są jednak jej wspólnicy i oni mają zdolność upadłościową.
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS, rozpatrując wniosek skarżącego nie odniósł się rzetelnie do ww. argumentacji. W zaskarżonej decyzji brak jest bowiem przedstawienia konkretnej analizy prawnej, co do skutków powyższej argumentacji. Z decyzji nie wynika, z jakich względów organ uznał, że do skarżącego nie ma zastosowania przesłanka przewidziana m.in. w art. 28 ust. 3 pkt 4 u.s.u.s. Zgodzić należy się z zarzutem skarżącego, że organ nie tylko nie podjął próby wyjaśnienia i przekonania go, że powołane przez organ okoliczności, nie mogą mieć zastosowania w przedmiotowej sprawie, ale nie wyjaśnił nawet, dlaczego w ocenie organu, fakt przeprowadzonego wobec skarżącego postępowania upadłościowego, obejmującego likwidację jego majątku, nie ma znaczenia w kontekście złożonego wniosku o umorzenie należności z tytułu niezapłaconych składek. Organ nie dokonał analizy istotnej kwestii, mającej znaczenie przy rozstrzyganiu przedmiotowej sprawy, mianowicie nie odniósł się do tego, że to na skarżącego, decyzją ZUS z dnia [...] września 2012r., przeszła odpowiedzialność za zobowiązania spółki F.P.H.U. "A.-D." s.c., powstałych z tytułu nieopłaconych składek za zatrudnionych pracowników oraz na wspólnika A. B..
Organ ubezpieczeniowy ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że w sprawie nie miały zastosowania m.in. przesłanki wskazane w art. 28 ust. 3 pkt 1, 2, 4 i 4b u.s.u.s. Nie wskazując, co składało się na taki tok rozumowania, nie podał też żadnych przyczyny, które składały się na podjęcie takiego rozstrzygnięcia. Argumentacja organu, przedstawiona w decyzji nie jest wystarczająca, pełna i spójna. W decyzji brak jest przytoczenia konkretnych dowodów i faktów, na podstawie których organ zajął powyższe stanowisko w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Organ nie odniósł się wystarczająco do argumentacji skarżącego, zawartej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Stwierdzenia organu są zbyt ogólnikowe i wymijające. Organ zdaje się zauważać, że zaległości na koncie skarżącego zostały skierowane na drogę przymusowego dochodzenia, jednak, mimo uwagi, że postępowanie egzekucyjne jest aktualne i toczy się, organ zajął stanowisko, że na obecnym etapie nie można jednoznacznie stwierdzić, czy w toku czynności egzekucyjnych uzyska się, czy też nie, kwoty przewyższające wydatki egzekucyjne, jednocześnie wpływające na obniżenie zaległości składkowych. Organ nie wskazał na fakty, które powodowałyby uzasadnienie dla przekonania, że zachodzą realne szanse na odzyskanie przedmiotowych należności, a mimo to wydał negatywne rozstrzygnięcie dla skarżącego, nie ustosunkowując się do argumentacji skarżącego i nie uwzględniając całokształtu okoliczności faktycznych sprawy.
W ocenie Sądu badającego przedmiotową sprawę, powyższe jest konsekwencją tego, że wydanie zaskarżonej decyzji, jak również poprzedzającej ją decyzji organu I instancji nie zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS, rozpatrując wniosek skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy nie rozważył bowiem wszelkich okoliczności mogących mieć wpływ na wynik i treść wydanego rozstrzygnięcia. Powyższe w ocenie Sądu uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.
W konsekwencji uznać zatem należy, że organ w przedmiotowym postępowaniu nie podjął działań zmierzających do ustalenia stanu faktycznego sprawy w zakresie koniecznym do wydania prawidłowego rozstrzygnięcia, w szczególności nie ustalił stanu majątkowego skarżącego, jego stanu zdrowotnego, a także efektywności prowadzonego wobec niego postępowania egzekucyjnego.
Mając na uwadze powyższe, na aprobatę tut. Sądu zasługuje zarzut skarżącego dotyczący błędnej wykładni art. 28 ust 3 pkt 4 u.s.u.s., iż wobec skarżącego nie zachodzi przesłanka całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenia zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych z uwagi na niezaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym, dająca z kolei możliwość umorzenia wobec skarżącego należności z tytułu składek, pomimo iż Sąd Rejonowy [...] w K. Wydział [...] Gospodarczy postanowieniem z dnia [...] lipca 2012r., wydanym w sprawie o sygnaturze akt [...], ogłosił upadłość M. N., prowadzącego działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej F.P.H.U. "A.-D." w K., obejmującą likwidację majątku dłużnika, a postępowanie upadłościowe zakończyło się w dniu [...] kwietnia 2016r. i nie doprowadziło do pełnego zaspokojenia zgłoszonych wierzytelności.
Zdaniem Sądu także analiza sytuacji skarżącego w kontekście regulacji zawartych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne – dokonana przez organ, nie jest wystarczająca i prawidłowa.
W tym zakresie na aprobatę Sądu zasługuje zarzut skarżącego dotyczący naruszenia § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia, poprzez przyjęcie, iż opłacenie należności z tytułu składek, których opłacenie ciąży na skarżącym, nie pozbawi skarżącego i jego rodziny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.
Organ uznał, że skarżący nie wykazał, iż spłata zadłużenia pozbawi go możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Jako podstawę swoich rozważań, podał, że skarżący jest aktualnie zatrudniony na umowę o pracę na [...] etatu. Organ miał dane, co do tego, że skarżący z tytułu wykonywania tej pracy otrzymuje wynagrodzenie w wysokości ok. 1.500 zł brutto miesięcznie (netto: 797,50 zł). Dodatkowo organ powołał się na dochód małżonki skarżącego, mimo tego, że nie wskazał jego wysokości. Nadto organ dysponował danymi, z których wynika, że miesięczne wydatki skarżącego na utrzymanie zostały określone na kwotę ok. 850, 900 zł. Nie można także tracić z pola widzenia, że skarżący posiada zobowiązania wobec Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS oraz Urzędu Skarbowego.
Biorąc pod uwagę powyższe zestawienie, w ocenie Sądu kontrolującego niniejszą sprawę, sposób argumentacji i rozumowania organu jest niekonsekwentny i niespójny a także pozbawiony wyciągania logicznych wniosków. Analiza stanu faktycznego, dokonana przez organ jest wybiórcza i niepełna. Organ zaniechał ustalenia, jakie składniki majątku, pozwolą skarżącemu spłacić 188.231,62 zł wraz z naliczanymi odsetkami bez uszczerbku dla swojego podstawowego utrzymania.
W ocenie Sądu, organ ustalił zdolności materialne skarżącego do uiszczenia zaległych składek w oparciu o przypuszczenia i twierdzenia o charakterze danych prognostycznych, które dotyczyły ewentualnych przyszłych możliwości zarobkowych skarżącego, zamiast w oparciu o aktualną sytuację majątkową, o czym świadczy choćby stwierdzenie organu, który uznał, że biorąc pod uwagę wiek podatnika oraz doświadczenie zawodowe zdobyte przy prowadzeniu działalności gospodarczej, nie jest wykluczone, że podejmie on zatrudnienie w pełnym wymiarze czasu pracy, co w konsekwencji pozwoli mu na podjęcie się spłaty zadłużenia w ramach układu ratalnego, dostosowanego do jego możliwości płatniczych. Po czym ten sam organ podał w rozstrzygnięciu, że nie kwestionuje tego, iż jednorazowa wpłata na poczet należności ZUS może nie być możliwa.
W tym miejscu zgodzić należy się z poglądem wyrażonym w wyroku WSA w Lublinie z dnia 14 maja 2009r., sygn. akt III SA/Lu 71/09, zgodnie z którym przy rozpatrywaniu wniosku o umorzenie zaległych składek, organ ma obowiązek rozważyć aktualną sytuację majątkową wnioskodawcy, a nie snuć przypuszczenia na przyszłość i tylko taki stan faktyczny powinien być brany pod uwagę przy wydawaniu rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia należności.
Sąd podziela również utrwalony w orzecznictwie pogląd, iż decyzje w przedmiocie umorzenia należności o charakterze publicznoprawnym, w tym należności z tytułu składek są decyzjami podejmowanymi w sferze uznania administracyjnego. Należy jednak zwrócić uwagę, iż ta okoliczność nie zwalnia organu od zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, jego rozpatrzenia, odniesienia się do wszystkich okoliczności faktycznych i argumentów prawnych podniesionych przez stronę, a w konsekwencji uzasadnienia swego stanowiska – tego jednak nie można dopatrzyć się na kanwie kontrolowanej sprawy, o czym świadczą powyższe uwagi Sądu.
Jeżeli organ odmawia umorzenia należności, to w uzasadnieniu decyzji powinien wskazać na konkretne okoliczności, które zdaniem organu, przemawiają za takim rozstrzygnięciem wraz z konkretnymi wyliczeniami. Sąd, który bada legalność decyzji, podejmowanej w sferze uznania administracyjnego musi mieć możliwość oceny przesłanek, którymi ten organ się kierował, bada bowiem, czy decyzja zawiera należyte ustalenie stanu faktycznego sprawy, czy prawidłowo interpretuje zastosowane do tego stanu faktycznego przepisy prawa oraz czy zawiera wyczerpujące uzasadnienie stanowiska organu.
W kontekście powyższych uwag i rozważań Sądu, wskazać należy, że uznanie administracyjne nie powinno oznaczać dowolności, czemu służą określone przez ustawodawcę dyrektywy wyboru. Organ przy wydawaniu decyzji o charakterze uznaniowym obowiązany jest do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki. Dopiero w ten sposób przeprowadzona analiza stanu faktycznego sprawy, stanowi materiał będący podstawą do wydania decyzji o charakterze uznaniowym (zob. wyrok NSA z dnia 10 października 2007r., II GSK 176/07, LEX nr 399183).
Dodatkowo należy podkreślić, że również w postępowaniu przed organami ZUS, obowiązuje podstawowa zasada postępowania administracyjnego, w świetle której w toku postępowania, organy administracji stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Natomiast na gruncie przedmiotowej sprawy, organ w ogóle lub bardzo ogólnie odniósł się do zasadniczego argumentu skarżącego, na który Sąd zwracał uwagę powyżej.
Stwierdzić zatem należy, że organ niewyczerpująco i nierzetelnie odniósł się do argumentacji skarżącego, zawartej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nie przedstawił w swojej decyzji pełnych danych, na podstawie których wydał zaskarżone rozstrzygnięcie. Organ nie może bowiem ustalać zdolności materialnych skarżącego do uiszczenia zaległych składek w oparciu o przypuszczenia i twierdzenia o charakterze danych prognostycznych, dotyczących ewentualnych przyszłych możliwości zarobkowych skarżącego, zamiast w oparciu o aktualną sytuację majątkową.
Przy ponownym rozpoznawaniu przedmiotowej sprawy, organ powinien zatem przeanalizować sytuację finansową skarżącego, jako podmiotu odpowiedzialnego za zobowiązania rozwiązanej już spółki cywilnej, powstałych na skutek nieopłaconych składek. Ustalić aktualny stan posiadania w majątku skarżącego, w kontekście zaspokojenia roszczeń organu z uwzględnieniem skutków toczącego się wobec skarżącego postępowania upadłościowego, obejmującego likwidację jego majątku. Na tej podstawie organ ustali dokładnie, jakie składniki majątku, pozwolą skarżącemu spłacić 188.231,62 zł wraz z naliczanymi odsetkami bez uszczerbku dla jego podstawowego utrzymania.
Dopiero zestawienie wszystkich powyższych okoliczności z wysokością ciążących na skarżącym należności, które miałyby podlegać w tym zakresie umorzeniu, pozwoli organowi na przeprowadzenie wnikliwej analizy, co do groźby pozbawienia skarżącego i jego rodziny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych z uwagi na opłacenie tych należności. W przeciwnym razie, bez wyczerpującego rozważenia wszystkich istotnych okoliczności, na które Sąd zwracał uwagę w przedmiotowym uzasadnieniu, organ narusza art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 3 u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia, które to uchybienie należało stwierdzić wobec zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji.
Rozpatrując sprawę ponownie, organ ubezpieczeniowy I i II instancji będzie zobowiązany do uwzględnienia wyrażonej przez Sąd oceny prawnej i rozpatrzenia wniosku skarżącego w oparciu o ww. wytyczne, uwagi i regulacje prawne, mające zastosowanie w przedmiotowej sprawie, do których Sąd odniósł się szczegółowo w treści uzasadnienia. Natomiast swoje prawidłowe wnioski, organ powinien przedstawić w uzasadnieniu decyzji, spełniającym wymogi art. 107 § 3 k.p.a.
Na marginesie dodać należy, że postanowieniem ZUS Inspektorat K. z dnia [...] maja 2018r., nr [...] umorzono postępowanie egzekucyjne, prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych w stosunku do skarżącego M. N. z uwagi na brak możliwości wyegzekwowania należności i wyczerpaniu wszelkich możliwych środków zastosowanych w toku postępowania egzekucyjnego. Powyższe wprawdzie nie było okolicznością znaną organom obu instancji na dzień rozstrzygania, bowiem decyzje zapadły w dniu [...] stycznia 2018r (decyzja organu I instancji) oraz w dniu [...] marca 2018r. (decyzja organu II instancji), natomiast postanowienie wydano w dniu [...] maja 2018r., jednakże potwierdza to kierunek do dokonania prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie, na który wskazywał w przedmiotowym uzasadnieniu tut. Sąd.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS z dnia [...] stycznia 2018r.
O kosztach w kwocie 480 zł, orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015r. poz. 1800 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło