I SA/Kr 59/07
WyrokWSA w Krakowie2008-09-10
Skład orzekający: Urszula Zięba, Stanisław Grzeszek, Inga Gołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy wykazał w sposób niebudzący wątpliwości, że wystąpiły pozytywne przesłanki do orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, tj. powstanie zobowiązania w czasie pełnienia funkcji oraz bezskuteczność egzekucji wobec spółki?Ratio decidendi
Organy podatkowe nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, że skarżący pełnił faktycznie obowiązki członka zarządu w okresie powstania zaległości podatkowych oraz że egzekucja wobec spółki była bezskuteczna. W szczególności, organy nie zbadały wystarczająco okoliczności faktycznego wykonywania obowiązków członka zarządu i nie przeprowadziły wyczerpującego postępowania dowodowego w zakresie bezskuteczności egzekucji, ignorując istnienie majątku spółki, z którego egzekucja była możliwa. W związku z tym, zaskarżone decyzje naruszają prawo materialne i procesowe.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności R. T. za zaległości podatkowe spółki z o.o. "R" w podatku od towarów i usług. Organ I instancji orzekł o odpowiedzialności R. T. na podstawie art. 116 Ordynacji podatkowej, uznając egzekucję z majątku spółki za bezskuteczną i twierdząc, że skarżący pełnił obowiązki członka zarządu w okresie powstania zaległości. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący w skardze do WSA podniósł zarzuty dotyczące wadliwego uznania bezskuteczności egzekucji, pełnienia obowiązków członka zarządu oraz naruszenia przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego. Określił, że decyzje te nie mogą być wykonane do chwili uprawomocnienia się wyroku i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego koszty postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 59/07 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 września 2008 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba, Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek (spr.), Asesor: WSA Inga Gołowska, Protokolant: Anna Boczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2008 r., sprawy ze skargi R. T., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] Nr [...], w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z o.o. w podatku od towarów i usług, I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. określa, że wymienione w punkcie I decyzje nie mogą być wykonane do chwili uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie 737,00 zł (siedemset trzydzieści siedem złotych 00/100).
Decyzją z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego na podstawie art. 207 § 1, art. 107, art. 108 § 1 i 2, art. 116 § 1, 2, 4 Ordynacji podatkowej orzekł o odpowiedzialności R. T. za zaległości podatkowe spółki z o.o. "R" w podatku od towarów i usług za lipiec, sierpień i wrzesień 2002r. w łącznej wysokości 24.559,00 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie 13.535,00 zł oraz koszty egzekucyjne w łącznej kwocie 2.543,36 zł.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujący ustalony przez organ podatkowy stan faktyczny.
R. T. w okresie od 6 sierpnia 2002 r. do 28 lutego 2005 r. pełnił obowiązki członka zarządu spółki z o.o. "R". W tym czasie spółka złożyła w Urzędzie Skarbowym deklaracje VAT-7 dla podatku od towarów i usług za lipiec, sierpień i wrzesień 2002 r., w których wykazała kwotę podatku podlegającego wpłacie do urzędu skarbowego w łącznej wysokości 97.117,00 zł. Powyższa kwota podatku została przez spółkę uregulowana. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej decyzjami z dnia [...] nr [...] określił zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług za w/w okresy rozliczeniowe w łącznej wysokości 121.676,00 zł. Różnica między kwotą podatku wykazaną przez spółkę w deklaracjach VAT-7, a określoną decyzjami Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w łącznej wysokości 24.559,00 zł., stała się zaległością podatkową, bowiem nie została przez spółkę uregulowana. Egzekucja administracyjna tej zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług, prowadzona przez Naczelnika Urzędu Skarbowego wobec spółki okazała się bezskuteczna z uwagi na fakt nieprowadzenia działalności gospodarczej przez spółkę pod zgłoszonym adresem, nieskutecznego zajęcia rachunków bankowych w [...] S.A., [...] S.A., [...] S.A. oraz brak ruchomości i nieruchomości należących do spółki.
Od decyzji przenoszącej odpowiedzialność podatkową, R. T. złożył odwołanie z dnia [...] września 2006 r. w którym zarzucił:
naruszenie art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez wadliwe przyjęcie, że egzekucja z majątku spółki jest bezskuteczna,
naruszenie art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez wadliwe przyjęcie, że w lipcu, sierpniu i wrześniu 2002 r. pełnił obowiązki członka zarządu spółki.
W uzasadnieniu odwołujący się wskazał, że Sąd Rejonowy wydał wyrok skazujący członków zarządu spółki "R" - B. K. i R. L. obwinionych o działanie na szkodę spółki i jednocześnie nałożył na nich obowiązek naprawienia szkody na kwotę co najmniej 500.000,00 zł. Są to osoby posiadające na terenie Polski wysokie aktywa majątkowe, istnieje więc możliwość całkowitej egzekucji. Do protokołu z dnia [...] października 2006 r. oraz w piśmie z dnia [...] października 2006 r. odwołujący się poinformował, że spółka "R" posiada majątek o dużej wartości (oprzyrządowanie do linii technologicznej do produkcji rur), który znajduje się na terenie spółki "R" w K. Ponadto odwołujący się podniósł, że w okresie od lipca do września 2002 r. nie pełnił obowiązków członka zarządu spółki, zaczął je pełnić dopiero po uzyskaniu w dniu [...] listopada 2002 r. prawomocnego wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym, legalizującego uchwałę Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Wspólników z dnia [..] sierpnia 2002 r. W okresie wskazanym w decyzji obowiązki członków zarządu pełnili A. B. K., B. K. obaj zamieszkali w USA oraz R. L. zamieszkały w K.
Dyrektor Izby Skarbowej po analizie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy i zarzutów odwołania, decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu podatkowego I instancji.
W uzasadnieniu przywołał treść art. 116 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym w czasie powstania zaległości podatkowej, zgodnie z którym za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna chyba, że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono upadłość lub wszczęto postępowanie układowe albo, że niezgłoszenie upadłości oraz brak postępowania układowego nastąpiły nie z jego winy, bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja jest możliwa. Przepis § 2 cytowanego artykułu stanowi, iż odpowiedzialność członków zarządu spółki określona w § 1 obejmuje zobowiązania podatkowe, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu spółki.
Odnosząc się do zarzutu R.T., w którym kwestionuje fakt, że zobowiązania podatkowe powstały w czasie pełnienia przez niego obowiązków członka zarządu spółki, organ odwoławczy stwierdził, że z zgodnie z art. 201 § 4 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94 poz. 1037 ze zm.), członek zarządu jest powoływany i odwoływany uchwałą wspólników, co miało miejsce w dniu [...] sierpnia 2002 r., i nie ma w tym przypadku charakteru decydującego fakt dokonania wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego w dniu [...] listopada 2002 r. Wpis ten ma bowiem charakter deklaratoryjny, a więc potwierdzający tylko dokonane zmiany. Art. 116 Ordynacji podatkowej nie rozgranicza pojęcia odpowiedzialności oraz jej nie stopniuje czyniąc solidarnie odpowiedzialnymi członków zarządu. Odstępstwem od tej reguły są warunki zawarte w § 1 art. 116 zwalniające od odpowiedzialności członka zarządu w przypadku, gdy wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono upadłość lub wszczęto postępowanie układowe albo niezgłoszenie upadłości oraz brak postępowania układowego nastąpiło bez jego winy, bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja jest możliwa. Ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego wynika, że spółka "R" do dnia wydania przedmiotowego rozstrzygnięcia nie złożyła wniosku o ogłoszenie upadłości. Natomiast egzekucja administracyjna prowadzona do mienia zgłoszonego przez stronę do protokołu z dnia [...] października 2006 r., w postaci oprzyrządowania do linii technologicznej produkującej rury oraz wierzytelności przypadającej spółce orzeczonej wyrokiem Sądu z tytułu naprawy szkody w wysokości około 500.000,00 zł., zgodnie z wyjaśnieniami złożonymi w piśmie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] nr [...] okazała się bezskuteczna.
Na decyzję ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej została wniesiona skarga z dnia [...] grudnia 2006 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której zaskarżonej decyzji zarzucono:
1. naruszenie art. 53 § 3 Ordynacji podatkowej poprzez wadliwe uznanie za zasadne naliczonych odsetek,
2. naruszenie art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez wadliwe przyjęcie, że egzekucja z majątku spółki jest bezskuteczna, co skutkuje odpowiedzialnością majątkową członka zarządu,
3. naruszenie art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez wadliwe przyjęcie, że skarżący nie wykazał mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części oraz poprzez przyjęcie, że od [...] sierpnia 2002 r. skarżący pełnił obowiązki członka zarządu spółki,
4. naruszenie art. 120, art. 121, art. 122, art. 187, art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez niedziałanie przez organ podatkowy w oparciu o przepisy prawa, nieuwzględnienie okoliczności korzystnych dla skarżącego, niepodjęcie działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, niezebranie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w sprawie i jego nieprawidłową ocenę,
5. naruszenie art. 139 § 1, art. 188 Ordynacji podatkowej poprzez nieprzesłuchanie świadka R. M. mającego istotne wiadomości w sprawie i nieuwzględnienie innych dowodów istotnych dla skarżącego,
6. naruszenie zasady zaufania podatnika do organu podatkowego.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że w toku postępowania podatkowego wskazał organom podatkowym szczegółowo majątek spółki "R" o wartości co najmniej 850.000,00 zł w postaci rolek do linii technologicznej i miejsce jego przechowywania oraz że poinformował o obowiązku naprawienia przez pozostałych członków zarządu spółki szkody wyrządzonej na rzecz spółki na kwotę co najmniej 500.000,00 zł nałożonego wyrokiem Sądu Rejonowego w G. W kwestii dotyczącej pełnienia obowiązków członka zarządu spółki dopiero od [...] listopada 2002 r., skarżący w całości podtrzymał swoje wyjaśnienia złożone w postępowaniu podatkowym poparte przedłożonymi dowodami i dokumentami, które jego zdaniem miały być także potwierdzone przez pełnomocnika spółki - R. M. i dlatego wnioskował o przesłuchanie go w charakterze świadka.
Na koniec skarżący zauważył, że to on ujawnił nieprawidłowości w funkcjonowaniu spółki i niezgodne z prawem, w tym podatkowym, działania członków zarządu spółki (B. K. i R. L.), powiadamiając o tym organy ścigania. W konsekwencji i co jest dla niego całkowicie niezrozumiałe, organy podatkowe przerzuciły na niego odpowiedzialność tych osób.
Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę z dnia [...] stycznia 2007 r. podtrzymał w całości stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
W obszernym piśmie procesowym z dnia [...] marca 2008 r. skarżący po raz kolejny omawiając przesłanki odpowiedzialności podatkowej członka zarządu na podstawie art. 116 Ordynacji podatkowej podniósł, że organ podatkowy nie wykazał bezwzględnie wymaganej przesłanki pozytywnej tej odpowiedzialności, a mianowicie bezskuteczności egzekucji przeciwko spółce "R". Skarżący wskazał, że dla uznania bezskuteczności egzekucji wymagane jest formalne stwierdzenie tej bezskuteczności po przeprowadzeniu postępowania egzekucyjnego. Skarżący podważył twierdzenia o bezskuteczności egzekucji wobec spółki zawarte w uzasadnieniach rozstrzygnięć organów podatkowych obu instancji wskazując, że działania egzekucyjne ograniczono jedynie do sprawdzenia kilku banków. Zlekceważono przy tym całkowicie podawane w toku postępowania podatkowego informacje i dowody o istnieniu wartościowego majątku.
Skarżący w całości podtrzymał swoje twierdzenia i dowody podnoszone w toku postępowania podatkowego oraz w skardze, co do tego, że obowiązki członka zarządu zaczął pełnić dopiero w dniu [...] listopada 2002 r. po uzyskaniu prawomocnego wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym.
Skarżący w przedmiotowym piśmie podjął także próbę wykazania, że w jego przypadku wystąpiła jedna z przesłanek negatywnych, wyłączających jego odpowiedzialność za długi podatkowe spółki w postaci wykazania mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
Dyrektor Izby Skarbowej w piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2008 r. będącym odpowiedzią organu na omówione wyżej pismo procesowe skarżącego, powtórzył w całości argumentację przedstawioną w zaskarżanej decyzji oraz w odpowiedzi na skargę.
W kolejnym piśmie procesowym z dnia [...] września 2008 r. skarżący poinformował, ze cały czas i na bieżąco jest prowadzona przez Naczelnika Małopolskiego Urzędu Skarbowego egzekucja z majątku spółki, na dowód czego dołączył do pisma stosowne dokumenty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej m.in. poprzez badanie legalności, czyli zgodności z prawem wydawanych aktów w tym decyzji administracyjnych. Z treści art. 145 § 1 ww. ustawy wynika zaś, że sąd uchyla zaskarżoną decyzję, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie była decyzja orzekająca o odpowiedzialności podatkowej skarżącego - członka zarządu za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług spółki z o.o. "R" w K.
Podstawę materialnoprawną do wydania przedmiotowej decyzji stanowił art. 116 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002 r. (art. 21 ustawy z dnia z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw - Dz. U. Nr 169, poz. 1387). Stosownie do wskazanego przepisu, za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, chyba, że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe) albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja jest możliwa. Odpowiedzialność członków zarządu spółki obejmuje zobowiązania podatkowe, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu spółki.
Zgodnie z art. 116 Ordynacji podatkowej pozytywnymi przesłankami orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu spółki są:
powstanie zobowiązania (zaległości podatkowej) w czasie pełnienia funkcji członka zarządu,
bezskuteczność egzekucji w stosunku do spółki w całości lub w części.
W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie, organy podatkowe nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, że owe dwie przesłanki pozwalające organowi podatkowemu orzec o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług wystąpiły.
Sąd podziela pogląd ukształtowany w orzecznictwie, że organ podatkowy jest w zasadzie zobowiązany jedynie wykazać okoliczność pełnienia obowiązku członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową spółki oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce, gdyż ciężar wskazania jakiejkolwiek okoliczności uwalniającej od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu (por. wyrok NSA z dnia 6 marca 2003 r., sygn. akt SA/Bd 85/03, wyrok NSA z dnia 11 lutego 2003 r., sygn. akt I SA/Łd 1006/01, wyrok WSA z dnia 30 czerwca 2005r., sygn. akt III SA/Wa 629/04).
Organy podatkowe obu instancji przyjęły, że skarżący uchwałą Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Wspólników z dnia [...] sierpnia 2002 r. został powołany na członka zarządu spółki z o.o. "R", a więc pełnił obowiązki członka zarządu spółki w okresie, kiedy powstały zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za lipiec, sierpień i wrzesień 2002 r. Zdaniem Sądu takie kategoryczne stwierdzenie nie może być w pełni zaakceptowane. Uznając za niewątpliwe - w stanie faktycznym sprawy - że skarżący został powołany na członka zarządu z dniem 6 sierpnia 2002 r., należało jednak wyjaśnić, czy w okresie, którego dotyczą zaległości podatkowe, pełnił on nie tylko formalnie, ale i faktycznie obowiązki członka zarządu. Organy podatkowe interpretując art. 116 Ordynacji podatkowej utożsamiły pojęcie "pełnienie obowiązków" z faktem formalnego powołania skarżącego do zarządu spółki i odrzuciły możliwość uwzględnienia przy jego wykładni okoliczności faktycznych, dotyczących możliwości rzeczywistego wpływania w tym czasie przez skarżącego na sprawy spółki. Tymczasem posłużenie się w art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej określeniem "pełnienie obowiązków" wskazuje, że chodzi tu o rzeczywiste (czynne, faktyczne) ich wykonywanie, a nie tylko piastowanie (bierne) funkcji, z którą te obowiązki są związane (por. wyrok SN z dnia 9 października 2006 r., sygn. akt II UK 47/06, wyrok WSA z dnia 3 marca 2004 r., sygn. akt III SA 2889/02, wyrok NSA z 18 listopada 2005 r., sygn. akt I FSK 257/05).
Przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w tym zakresie było wskazane także z tego powodu, że na każdym etapie toczącego się postępowania podatkowego, skarżący podnosił, że dopiero po uzyskaniu w dniu [...] listopada 2002 r. prawomocnego wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym legalizującym ww. uchwałę z dnia 6 sierpnia 2002 r. faktycznie przejął obowiązki w zarządzie spółki. Na potwierdzenie swojego stanowiska do odwołania skarżący dołączył szereg dokumentów, które miałyby wskazywać na istniejący konflikt i spór pomiędzy udziałowcami spółki, który przekładał się na sposób reprezentacji i zarządzania spółką, który uniemożliwiał skarżącemu faktyczne wykonywanie obowiązków członka zarządu w spornym okresie. W piśmie z dnia [...] października 2006 r. skarżący ponownie zwrócił uwagę na powyższe okoliczności, złożył jednocześnie wniosek o przesłuchanie na tę okoliczność pełnomocnika spółki R. M. Organ odwoławczy całkowicie zignorował złożone przez skarżącego wyjaśnienia i przedstawione dowody, nie podjął żadnych działań w kierunku ewentualnego zweryfikowania twierdzeń skarżącego. Takim działaniem organ odwoławczy niewątpliwie naruszył przepisy art. 122 i art. 187 § 2 w zw. z art. 127 Ordynacji podatkowej, które nakładają na organ podatkowy obowiązek podjęcia w toku postępowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Naruszony został również art. 188 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba, że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Organ II instancji zasadności żądania skarżącego o przesłuchanie w charakterze świadka pełnomocnika spółki w ogóle nie rozpatrzył i nie wydał żadnego postanowienia w tej sprawie (odmawiającego przeprowadzenie wnioskowanego dowodu). W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia w ogóle nie odniósł się do poruszonej kwestii, nie ustosunkował się do przedstawionych dowodów jak również wniosku o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka, co stanowiło ewidentne naruszenie art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.
W przekonaniu Sądu również dowody obrazujące przebieg prowadzonego w stosunku do spółki postępowania egzekucyjnego nie pozwalały na przyjęcie przez organy podatkowe za zasadne stanowiska, co do bezskuteczności egzekucji wobec spółki.
Bezskuteczność egzekucji w rozumieniu art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej oznacza, że w wyniku wszczęcia i przeprowadzenia przez organ egzekucyjny egzekucji skierowanej do majątku podatnika (spółki) nie doszło do przymusowego zaspokojenia wierzyciela. Zachodzi przy tym konieczność wyczerpania w toku tego postępowania wszystkich możliwych sposobów egzekucji, a egzekucja musi dotyczyć całego majątku podatnika (spółki). Nie można zatem przyjmować, że nieudana egzekucja tylko z części majątku (np. z rachunku bankowego) lub przeprowadzona z wykorzystaniem jednego ze sposobów egzekucji wystarcza do przyjęcia bezskuteczności egzekucji jako przesłanki omawianej odpowiedzialności. Stwierdzić więc można, że bezskuteczną egzekucję należy rozumieć jako sytuację, w której nie ma jakichkolwiek wątpliwości, że nie zachodzi żadna możliwość zaspokojenia egzekwowanej wierzytelności z jakiejkolwiek części majątku spółki (por. wyrok NSA z dnia 27 lutego 2007 r., sygn. akt I FSK 46/06, wyrok WSA z dnia 6 września 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 3951/06, wyrok WSA z dnia 4 października 2005 r., sygn. akt I SA/Bd 382/05).
Zdaniem Sądu podjęte przez organ podatkowy działania mające na celu wykazanie bezskuteczności egzekucji przeciwko spółce "R" były niewystarczające. W stanie sprawy skutkującym wydaniem decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, brak było podstaw do stwierdzenia, że istotnie wykazano bezskuteczność egzekucji. Organ podatkowy I instancji wydając decyzję z dnia [...] oparł się wyłącznie na informacji zawartej w piśmie z dnia [...] września 2005 r. stanowiącym wewnętrzną korespondencję pomiędzy Działem Egzekucyjnym a Działem Podatków, z którego wynikało, że organ egzekucyjny ograniczył się do zajęcia kont bankowych i ustalenia, że pod wskazanym adresem spółka nie prowadzi działalności, nie posiada żadnych składników majątkowych i nie figuruje w ewidencji gruntów Starostwa Powiatowego w G. Przy czym w uzasadnieniu decyzji organ I instancji kwestię bezskuteczności egzekucji w stosunku do spółki "skwitował" jednozdaniowym stwierdzeniem, że "Ponieważ zaległość podatkowa z ww. tytułów nie została przez Spółkę uregulowana, a egzekucja z majątku Spółki okazała się bezskuteczna, zaistniała podstawa do orzeczenia o odpowiedzialności osoby trzeciej za dług Spółki".
Tymczasem z analizy akt postępowania egzekucyjnego jednoznacznie wynika, że twierdzenie o bezskuteczności egzekucji było przedwczesne, gdyż w rzeczywistości istniał majątek spółki, do którego można było prowadzić egzekucję. Świadczą o tym dokumenty zgromadzone w aktach egzekucyjnych (protokół z dnia 2 kwietnia 2007 r. sporządzony w związku z wyjaśnieniami złożonymi przez R. M. oraz P. W. i G. M.), a także podjęte przez organ egzekucyjny już po wydaniu decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności podatkowej na skarżącego, czynności zabezpieczające i egzekucyjne do majątku spółki z o.o. "R" w K. (protokół zajęcia i odbioru ruchomości-kompletu rolek walcowniczych do produkcji rur i profili zamkniętych z dnia [...] kwietnia 2007 r., protokół zajęcia ruchomości-noży tnących ACW, przekładek gumowych oraz tulei długodystansowych z dnia [...] maja 2007 r., zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności z dnia [...] września 2007 r. skierowane do spółki z o.o. w likwidacji "R", protokół z licytacji zajętych ruchomości z dnia [...] lutego 2008 r.).
Skarżący w trakcie postępowania podatkowego wielokrotnie kwestionował fakt bezskuteczności egzekucji wobec spółki "R" i zwracał uwagę, że istnieje majątek spółki wielokrotnie przewyższający zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług za okres: lipiec - wrzesień 2002 r. wskazując miejsce, gdzie ten majątek się znajduje ( odwołanie z dnia [...] września 2006 r., pismo z dnia [...] października 2006 r., protokół z udostępnienia stronie akt sprawy z dnia [...] października 2006 r.). Organ odwoławczy obowiązany był ustosunkować się do tych wyjaśnień i przeprowadzić postępowanie wyjaśniające we własnym zakresie, albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję (art. 229 Ordynacji podatkowej) bądź uchylić decyzję organu I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia (art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej). Tymczasem Dyrektor Izby Skarbowej podejmując rozstrzygnięcie "zadowolił się" w tym zakresie informacją Naczelnika Urzędu Skarbowego zawartą w piśmie z dnia [...] listopada 2006 r., w którym, co znamienne, nie ma żadnej informacji na temat wskazanego przez skarżącego oprzyrządowania do linii technologicznej produkującej rury i zasądzonego odszkodowania na rzecz "R" w wysokości ok. 500.000,00 zł, a o informacje przede wszystkim w tym zakresie zwracał się organ odwoławczy w piśmie z dnia [...] października 2006 r.
Organ II instancji nie wyjaśniając wszystkich okoliczności związanych z faktem istnienia majątku spółki "R" naruszył art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Wyrażona w art. 122 zasada prawdy obiektywnej oznacza obowiązek ustalenia stanu faktycznego zgodnie ze stanem rzeczywistym. Zasadę tę realizuje szereg przepisów o postępowaniu dowodowym, w tym przepis art. 187 § 1 nakazujący zebrać i rozpatrzyć w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy. Tym samym podtrzymanie przez organ odwoławczy twierdzenia, że egzekucja była bezskuteczna - w ocenie Sądu - nie miało dostatecznych podstaw i było przedwczesne.
W konkluzji należy stwierdzić, że organy podatkowe nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, że zaistniały w sprawie pozytywne przesłanki dla przeniesienia odpowiedzialności na skarżącego jako członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z o.o. w podatku od towarów i usług za lipiec, sierpień i wrzesień 2002 r., zatem decyzje obu instancji orzekające o tej odpowiedzialności należało wyeliminować z obrotu prawnego.
W sytuacji, gdy organy podatkowe nie wykazały, że wystąpiły przesłanki pozytywne do pociągnięcia członka zarządu do odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe spółki z o.o. rozpatrywanie podnoszonych w skardze oraz piśmie procesowym z dnia [...] marca 2008 r. okoliczności uwalniających skarżącego od odpowiedzialności byłoby także przedwczesne.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło