I SA/Kr 628/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Dąbek po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi: A. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 14 marca 2012 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2005 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W złożonej przez A. K. skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania w całości zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu tego wniosku zostało wskazane, że wykonanie skarżonej decyzji prowadzić będzie do nieuzasadnionego znacznego uszczuplenia zasobów majątkowych skarżącej, mogących skutkować powstaniem niedostatku po jej stronie i jej rodziny. Konieczność uiszczenia bowiem kwoty podatku w wysokości 18.750 zł będzie stanowić trudne do udźwignięcia obciążenie dla budżetu skarżącej, utrzymującej się wraz z pozostałymi członkami rodziny wyłącznie z pracy męża. Skarżąca podała również, że konieczność zapłaty podatku wydaje się być szczególnie wątpliwą, zwłaszcza w kontekście wykazanej w skardze wadliwości decyzji. W związku z powyższym z uwagi na ważny interes strony przejawiający się możliwością wyrządzenia skarżącej znacznej szkody majątkowej, uznała ona wniosek za zasadny. Po wniesieniu skargi Dyrektor Izby Skarbowej wydał w dniu 4 maja 2012 r. postanowienie Nr[...], w którym odmówił wstrzymania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia podniósł, że okoliczności wskazane we wniosku nie oznaczają bezpośredniego spełnienia przesłanki spowodowania trudnych do odwrócenia skutków przez wykonanie zaskarżonej decyzji. Niewątpliwie konieczność ponoszenia zobowiązań podatkowych stanowi dolegliwość, jednakże sam fakt trudnej sytuacji materialnej nie stanowi podstawy do wstrzymania wykonania decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Jak wynika z treści art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zwana dalej p.p.s.a.) po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, tj. zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por.: B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 205). Natomiast trudne do odwrócenia skutki, to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe, spowodują istotną bądź trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (tak m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 28.10.2010 r., sygn. akt II GZ 313/10 – www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia - znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien w szczególności przedstawić wnioskodawca. Samo powołanie się przez niego na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. Na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku. Obowiązkiem sądu jest wszechstronna i wnikliwa ocena argumentów przedstawionych przez wnioskodawcę, jak również wynikających z akt sprawy. W sytuacji, gdy strona nie wskazuje we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd. Twierdzenia strony, które stanowią jedynie powtórzenie art. 61 § 3 P.p.s.a nie przesądzają o spełnieniu wskazanych w tym przepisie przesłanek (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 598/06 www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W celu wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenie skutków strona ma obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających stwierdzić, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne. Można w tym miejscu wskazać także na inne orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, w których wyrażony został pogląd co do należytego uzasadniania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu oraz wykazywania przesłanek. W postanowieniu z dnia 18 maja 2004 r. (sygn. akt FZ 65/04 - www.orzeczenia.nsa.gov.pl) zostało stwierdzone, że brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Z kolei w postanowieniu z dnia 21 października 2010 r. (sygn. akt II FZ 522/10 - www.orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w sytuacji, gdy strona nie wskazuje we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na zaistnienie jednej z przesłanek wstrzymania, nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd. Ponadto strona ma obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających stwierdzić, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne. W niniejszej sprawie okolicznością przedstawioną przez skarżącą mającą uzasadnić wstrzymanie wykonania decyzji, będzie uszczuplenie zasobów majątkowych i powstanie w związku z powyższym po jej stronie niedostatku. Poza takimi ogólnikowymi stwierdzeniami skarżąca nie przedstawiła żadnych okoliczności, które mogłyby je uzasadniać. W szczególności nie wskazała, jak przedstawia się jej sytuacja materialna, w jakiej wysokości jej rodzina osiąga dochody, jakie ma wydatki. Powyższe oznacza, że skarżąca przytoczyła jedynie przesłanki wstrzymania decyzji stwierdzając tylko, iż ewentualne wszczęcie postępowania egzekucyjnego spowoduje pogorszenie jej sytuacji materialnej. Odnosząc się jednak do wywodów przedstawionych we wcześniejszej części uzasadnienia należy stwierdzić, że są to jedynie gołosłowne twierdzenia, które nie są poparte żadnymi dowodami. Przedstawienie jedynie ogólnej tezy, że być może w przyszłości dojdzie do jakiegoś zdarzenia, bez poparcia takiej tezy jakimikolwiek dowodami, nie spełnia warunku wykazania przez skarżącą przesłanek umożliwiających sądowi wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wskazać również należy, że sama egzekucja należności pieniężnych nie prowadzi co do zasady do nieodwracalnych skutków. W razie bowiem uchylenia zaskarżonej decyzji, ewentualnie wyegzekwowane kwoty zostaną zwrócone. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 29 października 2010r. (sygn. akt I FZ 317/10 www.orzeczenia.nsa.gov.pl), egzekucja skierowana do składnika majątkowego strony, nie stanowi samodzielnej przesłanki uzasadniającej udzielenie jej tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji. Strona musi bowiem wykazać następstwo czynności egzekucyjnych, które może rodzić zagrożenie, o którym mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. W niniejszej sprawie skarżąca w żaden sposób nie wykazała, poza ogólnikowym stwierdzeniem, jakie następstwo będzie miało wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Zwrócić należy również uwagę na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2010 r. (I FZ 389/10 - www.orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym zostało stwierdzone, że wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowo administracyjnym, bowiem wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. Należy również podkreślić, na co zasadnie zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 grudnia 2009 r. (II FZ 511/09 – orzeczenia.nsa.gov.pl), że nie można mylić przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu z tymi, które uzasadniają przyznanie prawa pomocy (por. post. NSA z dnia 26 kwietnia 2004 r., sygn. akt FZ 38/04 – orzeczenia.nsa.gov.pl). Trudna sytuacja finansowa nie może stanowić samoistnej podstawy orzeczenia, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Tymczasem skarżąca na uzasadnienie swojego wniosku powołuje się właśnie na trudną sytuację materialną w jakiej może się znaleźć w przypadku rozpoczęcia wykonywania zaskarżonej decyzji, choć na tę okoliczność nie przedstawia żadnych dokumentów źródłowych, które by jej twierdzenie potwierdzały. Ponadto, rozpoznając na podstawie art. 61 § 3 wniosek o wstrzymanie wykonania przedmiotu zaskarżenia, sąd nie dokonuje oceny zawartości skargi (postanowienie NSA z dnia 9 lipca 2004 r., FZ 163/04 – orzeczenia.nsa.gov.pl). Niezgodność decyzji z prawem, która jest przedmiotem oceny sądu w toku rozprawy, i ochrona tymczasowa wynikająca z art. 61, to dwie różne kwestie. Oparcie wniosku o ochronę tymczasową na niezgodności decyzji z prawem, a zwłaszcza rozstrzygnięcie sądu w tym zakresie, niweczyłoby kontrolę sądową legalności decyzji administracyjnej (postanowienie. NSA z dnia 28 kwietnia 2005 r., II OZ 184/05 – orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z powyższym powoływanie się przez skarżącą na wady zaskarżonej decyzji, nie może odnieść skutku w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Podsumowując należy stwierdzić, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Brak należytego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. W niniejszej sprawie, jak zostało to wskazane we wcześniejszej części uzasadnienia, skarżąca nie uzasadniła należycie we wniosku o wstrzymanie wykonalności decyzji okoliczności wskazujących na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, to sąd nie ma obowiązku poszukiwania takich okoliczności. W szczególności jeżeli wnioski takie, jak w niniejszym przypadku, nie wynikają z akt sprawy. Mając powyższe na uwadze orzeczono, jak w sentencji.