I SA/Kr 700/18
WyrokWSA w Krakowie2018-12-13
Skład orzekający: Inga Gołowska, Stanisław Grzeszek, Wiesław Kuśnierz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia części kosztów egzekucyjnych, gdy strona powołuje się na przepis (art. 64e § 4a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), który nie stanowi podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia takiego wniosku?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia części kosztów egzekucyjnych, ponieważ strona powołała się na przepis art. 64e § 4a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który nie stanowi podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia wniosku zobowiązanego o umorzenie kosztów. Przepis ten przewiduje umorzenie kosztów z urzędu, a nie na wniosek strony, i wymaga spełnienia dodatkowych warunków dotyczących rodzaju tytułu wykonawczego, które nie zostały spełnione w tej sprawie. Odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego była uzasadniona brakiem możliwości merytorycznego rozpoznania żądania.Stan faktyczny
Spółka złożyła wnioski o umorzenie części kosztów postępowania egzekucyjnego, powołując się na art. 64e § 4a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił wszczęcia postępowania w tym zakresie, uznając, że przepis ten nie ma zastosowania, ponieważ umorzenie kosztów następuje z urzędu, a nie na wniosek strony, oraz nie zostały spełnione warunki dotyczące rodzaju tytułu wykonawczego. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienia organu pierwszej instancji. Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Inga Gołowska Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek (spr.) WSA Wiesław Kuśnierz Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Boczkowska po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 grudnia 2018 r. sprawy ze skarg "S. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" Spółka komandytowa w K. na postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] maja 2018 r. nr [...], [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w zakresie umorzenia części kosztów egzekucyjnych - skargi oddala -
Naczelnik Urzędu Skarbowego K. prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanej S. sp. z o. o. sp. k. w K..
Koszty egzekucyjne będące przedmiotem postępowania zostały naliczone w związku z czynnościami podjętymi w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 8 czerwca 2017r. nr [...] i nr [...] obejmujących zaległości w podatku VAT za X-XII 2016r i I-III 2017r. oraz tytułu wykonawczego z dnia 1 grudnia 2017r. nr [...] obejmującego zaległości w podatku VAT za VII-IX 2017r. Spółka S. sp. z o. o. sp. k. wielokrotnie wnosiła o rozłożenie zaległości z tytułu podatku na raty bądź o odroczenie terminu zapłaty ww. zobowiązań podatkowych uzyskując zgodę Naczelnika Urzędu Skarbowego K. , niemniej jednak nie wywiązywała się z ustalonych nowych terminów zapłaty. Naczelnik Urzędu Skarbowego K. decyzją z dnia 20 lutego 2018r. nr [...] odroczył termin zapłaty zaległości z tytułu podatku VAT do dnia 18 maja 2018r.
Pismami z dnia 17 stycznia 2018r. zobowiązana wniosła o umorzenie kosztów postępowania egzekucyjnego w całości, tj. w kwocie [...]zł oraz w kwocie [...]zł na podstawie art. 64e § 1 i § 2 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej u.p.e.a.). Jednocześnie w razie nie uwzględnienia powyższego żądania spółka wniosła "o obligatoryjne umorzenie części kosztów postępowania egzekucyjnego w kwotach [...]zł i [...] zł" na podstawie art. 64e § 4a w związku z art. 64 § 1 u.p.e.a.
W uzasadnieniach wniosków zobowiązana spółka powołała się na spełnienie przesłanki zawartej w art. 64e § 1 i § 2 pkt 2 u.p.e.a., tj. zaistnienie ważnego interesu publicznego. Ponadto stwierdziła, że zaistniał obiektywny brak możliwości ściągnięcia kosztów egzekucyjnych z uwagi na brak możliwości finansowych. Zobowiązana zauważyła, że jako spółka dysponuje majątkiem przeznaczonym do sprzedaży, jednak do chwili obecnej nie znalazła nabywcy zainteresowanego zawarciem transakcji. Ponadto z uwagi na rozmiar zaległości podatkowych w stosunku do możliwej do uzyskania ceny brak jest wiążących ofert w tym zakresie i spółka zajmuje się wyłącznie bieżącą działalnością operacyjną.
Naczelnik Urzędu Skarbowego K. po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, opierającego się na dokumentach zgromadzonych w postępowaniu nie znalazł podstaw do przyznania ulgi i postanowieniami z dniu 19 marca 2018r. nr [...], nr [...] odmówił umorzenia kosztów egzekucyjnych w kwocie [...]zł i w kwocie [...]zł.
Natomiast w zakresie wniosków o umorzenie części kosztów postępowania egzekucyjnego w kwocie [...]zł oraz w kwocie [...]zł na podstawie art. 64e § 4a w związku z art. 64 § 1 u.p.e.a., Naczelnik Urzędu Skarbowego K. postanowieniami z dniu 19 marca 2018r. nr [...] [...] i nr [...] [...] odmówił wszczęcia postępowania w tym zakresie.
W uzasadnieniach postanowień organ egzekucyjny zauważył, że nie można wszcząć postępowania w zakresie umorzenia kosztów egzekucyjnych w sytuacji, gdy zgodnie z art. 64e § 4a u.p.e.a. umorzenie kosztów egzekucyjnych nie może mieć miejsca na wniosek zobowiązanego, ale następuje z urzędu pod warunkami, spełnionymi w tym przepisie.
W zażaleniach S. sp. z o. o. sp. k. w K.:
- zarzuciła naruszenie przepisów art. 64e § 2 pkt 1 w związku z art. 64 § 1 u.p.e.a., "koszty egzekucyjne muszą być obligatoryjnie umorzone z uwagi na zaistnienie obiektywnej sytuacji niemożliwości ściągnięcia kosztów od zobowiązanego" oraz art. 64e § 1 i § 2 pkt 2 u.p.e.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i odmowę umorzenia kosztów postępowania egzekucyjnego w całości, pomimo zaistnienia ważnego interesu publicznego.
- podniosła, że przepisy pozwalają na ubieganie się o umorzenie kosztów egzekucyjnych w trakcie trwania postępowania egzekucyjnego - także po zapłaceniu należności głównej, a nie tylko przed - w każdej sytuacji, w której występuje któraś z przesłanek,
- zdaniem spółki, skoro interes publiczny wymagał, w ocenie organu podatkowego, odroczenia terminu płatności, to taki sam interes publiczny winien przemawiać za możliwością umorzenia zobowiązań spółki w kwocie przypadającej na całość kosztów postępowania egzekucyjnego (zarzut dotyczy decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego K. z dnia 20 lutego 2018r., którą odroczono termin zapłaty zobowiązania podatkowego z tytułu VAT).
- ponadto podniosła, że "zaskarżone postanowienie nie uwzględnia orzeczenia wydanego przez Trybunał Konstytucyjny z dnia 28 czerwca 2016r. sygn. akt SK 31/14.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K., po dokładnej analizie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach przedmiotowych spraw, postanowieniami z dnia 14 maja 2018r. nr [...] i nr [...] utrzymał w mocy postanowienia organu I instancji.
Organ II instancji wskazał w pierwszej kolejności, że organ egzekucyjny, na mocy art. 64e § 4a u.p.e.a. umarza z urzędu koszty egzekucyjne z tytułu opłat, o których mowa w art. 64 § 1 i 6 u.p.e.a., jeżeli opłaty te nie mogą być ściągnięte od zobowiązanego i powstały w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie jednolitego tytułu wykonawczego, zagranicznego tytułu wykonawczego albo tytułu wykonawczego obejmującego należności pieniężne, o których mowa w art. 2 § 1 pkt 8 lit. g. W tym zakresie organ egzekucyjny nie wydaje postanowienia w sprawie umorzenia kosztów egzekucyjnych. Art. 64e § 4a u.p.e.a. nakłada na organ egzekucyjny obowiązek umorzenia z urzędu kosztów egzekucyjnych, ale jedynie w sytuacji ściśle określonej. Jak wyjaśnił organ II instancji, ww. przepisie mowa jest o dwóch przesłankach, które powinny być spełnione równocześnie, aby mogło dojść do umorzenia kosztów egzekucyjnych z urzędu. Po pierwsze, jeżeli koszty te nie mogą być ściągnięte od zobowiązanego, a po drugie, powstały w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie jednolitego tytułu wykonawczego, zagranicznego tytułu wykonawczego albo tytułu wykonawczego obejmującego należności pieniężne, o których mowa w art. 2 § 1 pkt 8 lit. g. Użyte w art. 64e § 4a u.p.e.a. sformułowanie , jednolity tytuł wykonawczy" - zgodnie z art. 1a pkt 4c u.p.e.a. powinno być rozumiane jako dokument państwa członkowskiego, o którym mowa w art. 3 pkt 4 ustawy o wzajemnej pomocy, czyli dokument wystawiony przez organ egzekucyjny albo państwo członkowskie, dołączony do wniosku o odzyskanie należności pieniężnych.
Następnie organ II instancji wskazał, że ustawa o wzajemnej pomocy określa zasady udzielania wzajemnej pomocy przez Rzeczpospolitą Polską i państwa członkowskie oraz państwa trzecie przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych oraz wykorzystywania informacji otrzymywanych w ramach udzielania wzajemnej pomocy także do celów innych niż dochodzenie podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych. Zatem jednolity tytuł wykonawczy ma zastosowanie zgodnie z zasadami, o których mowa ustawy o wzajemnej pomocy.
Użyte sformułowanie "zagraniczny tytuł wykonawczy" zostało wyjaśnione w art. 1a pkt 17a u.p.e.a. i oznacza, że jest to dokument określony w przepisach ustawy o wzajemnej pomocy. Z kolei użyte w art. 64e § 4a u.p.e.a. sformułowanie "należności pieniężne, o których mowa w art. 2 § 1 pkt 8 lit. g." odnosi się do administracyjnych kar pieniężnych lub grzywien administracyjnych nałożonych na pracodawcę delegującego pracownika z terytorium RP w związku z naruszeniem przepisów dotyczących delegowania pracowników w ramach świadczenia usług.
DIAS w K. wskazał, że zobowiązana w przedmiotowych sprawach wystąpiła z wnioskiem o umorzenia części kosztów egzekucyjnych, co powoduje, iż art. 64e § 4a u.p.e.a., nie będzie miał zastosowania przy rozpatrzeniu żądania zobowiązanej. Dodatkowo, w ocenie organu II instancji, wniosek o umorzenie części kosztów egzekucyjnych nie spełnia pozostałych przesłanek, o których mowa w art.64e § 4a u.p.e.a., bowiem koszty egzekucyjne, których umorzenia domaga się zobowiązana powstały w trakcie prowadzenia egzekucji na podstawie krajowych tytułów wykonawczych obejmujących zaległość z tytułu podatku VAT.
W tej sytuacji zasadne było, wydanie przez organ egzekucyjny postanowień o odmowie wszczęcia postępowania, w trybie art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej K.p.a.).
Organ II instancji wyjaśnił, że przez "inne uzasadnione przyczyny", o których mowa w art. 61a § 1 K.p.a. należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. tak jak w przedmiotowych sprawach powołanie się przez zobowiązaną we wniosku o częściowe umorzenie kosztów egzekucyjnych, na art. 64e § 4a w związku z art. 64 § 1 u.p.e.a., stanowiący brak podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym.
Zdaniem DIAS w K., organ I instancji prawidłowo zastosował art. 61a K.p.a., odmawiając wszczęcia postępowania, gdyż art. 64e § 4a u.p.e.a. nie ma w tych sprawach zastosowania.
W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie S. sp. z o. o. sp. k. w K. zarzuciła naruszenie:
- art. 6 § 1 oraz art. 64e § 1 i § 2 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), poprzez prowadzenie postępowania egzekucyjnego pomimo braku przesłanki określonej w art. 6 § 1 u.p.e.a. wobec dokonania dobrowolnej zapłaty należności obejmującej podatek VAT za VII-IX 2017r., w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2016r., sygn. akt SK 31/14; nieuwzględnienie ważnego interesu publicznego;
- art. 6-8 K.p.a., poprzez prowadzenie postępowań w sposób naruszający zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, w szczególności poprzez uzasadnianie wydawanych postanowień w sprzeczności ze stanem faktycznym.
Wskazując na powyższe naruszenia spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonych postanowień oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, zgodnie z właściwymi przepisami.
W odpowiedziach na skargi Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. wniósł o ich oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 111 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił sprawy o sygn. akt I SA/Kr 700/18 i I SA/Kr 702/18 połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia i prowadzić je pod sygn. akt I SA/Kr 700/18.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. z 2018r. poz. 1302; dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Sprawy niniejsze rozpoznane zostały w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skargi dotyczyły postanowień. Stosownie do art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 p.p.s.a. - sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów.
Skargi należało oddalić jako niezasadne.
Przedmiotem kontroli Sądu były postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. utrzymujące w mocy postanowienia Naczelnika Urzędu [...] w sprawie odmowy wszczęcia postępowania w zakresie umorzeniu części kosztów egzekucyjnych wydane na podstawie art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej "K.p.a.") w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018r., poz. 1314 ze zm., powoływanej dalej jako "u.p.e.a.").
Przepis art. 61a § 1 K.p.a. obowiązujący od dnia 11 kwietnia 2011r., został dodany ustawą z dnia 3 grudnia 2010r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 6, poz. 18). Nowelizacja ta pozwala na wyraźniejsze niż dotychczas, rozróżnienie wstępnego etapu postępowania administracyjnego - jego wszczęcia, od etapu merytorycznego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia żądania strony co do istoty przez wydanie decyzji administracyjnej. Wskazany i zacytowany już wcześniej przepis stanowi podstawę do wydania przez organ administracji publicznej postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.
Ustawodawca wprowadził w tej regulacji dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z ich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną. Przesłanką do wydania postanowienia w trybie art. 61a § 1 K.p.a. jest też zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania, które nie zostały skonkretyzowane.
Należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania np. przykładowo, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub, gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialno-prawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (zob. np. B. Adamiak, Komentarz do art. 61a k.p.a. (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2014, s. 317).
Z kolei według Z.R. Kmiecika "inne uzasadnione przyczyny" to przypadki pierwotnej bezprzedmiotowości postępowania, jak np. wniesienie żądania przez osobę niemającą zdolności do czynności prawnych, wniesienie żądania w sprawie rozstrzygniętej już decyzją, wniesienie żądania w sprawie, w której toczy się postępowanie przed właściwym organem administracji, wniesienie żądania po upływie terminu określonego w ustawie dla dochodzenia określonych praw (zob. Z.R. Kmiecik, Wszczęcie ogólnego postępowania administracyjnego, Warszawa 2014, s. 211-212; A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do art. 61a Kodeksu postępowania administracyjnego, Lex-el., teza 3).
Przepis art. 61a § 1 K.p.a. wskazuje zatem na przyczyny podmiotowe i przedmiotowe, które uniemożliwiają w ogóle procedowanie w sprawie i załatwienie wniosku w procesowej formie decyzji bądź postanowienia. Potwierdza to użyte przez ustawodawcę kategoryczne sformułowania: "nie może być wszczęte". Wyrażenie to jednocześnie wskazuje, że określone w art. 61a § 1 K.p.a. przyczyny muszą być znane organowi w chwili złożenia wniosku, czyli być oczywiste, np. brak podstawy prawnej do wydania decyzji (postanowienia) załatwiającej wniesione żądanie, czy też występują okoliczności, które doprowadziłyby do wszczęcia postępowania wymagającego po jego zakończeniu wznowienia tego postępowania lub stwierdzenia nieważności wydanej w nim decyzji (por. wyrok WSA w Olsztynie z 13 grudnia 2011r. o sygn. akt II SA/Ol 893/11; wyroki NSA: z 30 listopada 2011r. o sygn. akt I OSK 1385/11; z 5 lutego 2015r. o sygn. akt II OSK 1609/13; z 17 sierpnia 2016r. o sygn. akt I OSK 553/15; postanowienie NSA z 22 lipca 2014r. o sygn. akt I OSK 1635/14 - CBOS).
Na tym etapie postępowania organ bada jedynie kwestie formalnoprawne, analizując, czy istnieją podstawy do wszczęcia postępowania w przedmiocie zgłoszonego wniosku. Skoro, jednak na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, to należy przyjąć, iż w postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 K.p.a. organ, a także sąd administracyjny nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania, czego pośrednio domagał się skarżący.
Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się bowiem aktem formalnym, a nie merytorycznym. Innymi słowy, na skutek odmowy wszczęcia postępowania, organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, bowiem instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się aktem formalnym, a nie merytorycznym (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 13 grudnia 2011r. o sygn. akt II SA/Ol 983/1 i wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 września 2012r. o sygn. akt IV SA/Po 332/12 - CBOS).
W niniejszych sprawach organy orzekające w sprawie uznały, że przyczyną uzasadniającą odmowę wszczęcia postępowań jest brak podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądań skarżącej spółki. Nie można bowiem wszcząć postępowania w zakresie umorzenia kosztów egzekucyjnych na podstawie art. 64e § 4a u.p.e.a. w sytuacji, gdy umorzenie kosztów egzekucyjnych nie może mieć miejsca na wniosek zobowiązanego, ale następuje z urzędu pod warunkami, spełnionymi w tym przepisie.
Sąd w składzie orzekającym w sprawach powyższe stanowisko w pełni akceptuje.
Stosownie do art. 64e § 4a u.p.e.a. organ egzekucyjny z urzędu umarza koszty z tytułu opłat, o których mowa w art. 64 § 1 i 6, jeżeli opłaty te nie mogą być ściągnięte od zobowiązanego i powstały w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie jednolitego tytułu wykonawczego, zagranicznego tytułu wykonawczego albo tytułu wykonawczego obejmującego należności pieniężne, o których mowa w art. 2 § 1 pkt 8 lit. g. Nie wydaje się postanowienia w sprawie umorzenia kosztów egzekucyjnych.
Analiza treści powyższego przepisu prowadzi do wniosku, że organ egzekucyjny zobligowany jest z urzędu do umorzenia kosztów, tylko i wyłącznie gdy zostaną spełnione warunki w nim określone.
W art. 64e § 4a u.p.e.a. zostały wyodrębnione w dwa warunki, pozwalające na umorzenie kosztów egzekucyjnych z urzędu; (1) koszty egzekucyjne nie mogą być ściągnięte od zobowiązanego, (2) koszty egzekucyjne powstały w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie jednolitego tytułu wykonawczego, zagranicznego tytułu wykonawczego, tytułu wykonawczego obejmującego należności pieniężne, o których mowa w art. 2 § 1 pkt 8 lit. g u.p.e.a. Dla zastosowania przedmiotowej normy prawnej w/w warunki muszą być spełnione łącznie (równocześnie) tzn. umorzenie kosztów egzekucyjnych następuje z urzędu, gdy nie mogą one być ściągnięte od zobowiązanego i powstały w ramach egzekucji prowadzonej na podstawie jednolitego tytułu wykonawczego bądź zagranicznego tytułu wykonawczego bądź tytułu wykonawczego obejmującego wymienione w tym przepisie należności pieniężne.
W przypadku skarżącej spółki postępowanie egzekucyjne prowadzone było na podstawie krajowych tytułów wykonawczych z dnia 8 czerwca 2017r. nr [...] i nr [...] oraz z dnia 1 grudnia 2017r. nr [...] obejmujących zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług, jak również nie wystąpiła obiektywna, faktyczno-prawna sytuacja, co do braku możliwości ściągnięcia przedmiotowych kosztów egzekucyjnych od skarżącej spółki.
W zaskarżonych rozstrzygnięciach organ II instancji szczegółowo wyjaśnił skarżącej spółce, że przez użyte w art. 64e § 4a u.p.e.a. sformułowanie "jednolity tytuł wykonawczy", zgodnie z art. 1a pkt 4c u.p.e.a. należy rozumieć dokument państwa członkowskiego, o którym mowa w art. 3 pkt 4 ustawy o wzajemnej pomocy, czyli dokument wystawiony przez organ egzekucyjny albo państwo członkowskie, dołączony do wniosku o odzyskanie należności pieniężnych. Ustawa o wzajemnej pomocy określa zasady udzielania wzajemnej pomocy przez Rzeczpospolitą Polską i państwa członkowskie oraz państwa trzecie przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych oraz wykorzystywania informacji otrzymywanych w ramach udzielania wzajemnej pomocy także do celów innych niż dochodzenie podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych. Zatem jednolity tytuł wykonawczy ma zastosowanie zgodnie z zasadami, o których mowa ustawy o wzajemnej pomocy. Z kolei przez użyte w omawianym przepisie sformułowanie "zagraniczny tytuł wykonawczy", zgodnie z art. 1a pkt 17a u.p.e.a. należy rozumieć dokument określony w przepisach ustawy o wzajemnej pomocy. Wreszcie użyte w art. 64e § 4a u.p.e.a. sformułowanie "należności pieniężne, o których mowa w art. 2 § 1 pkt 8 lit. g" odnosi się do administracyjnych kar pieniężnych lub grzywien administracyjnych nałożonych na pracodawcę delegującego pracownika z terytorium RP w związku z naruszeniem przepisów dotyczących delegowania pracowników w ramach świadczenia usług.
Ponadto skarżąca w przedmiotowych sprawach wystąpiła z wnioskiem o umorzenia części kosztów egzekucyjnych, co powoduje, że art. 64e § 4a u.p.e.a., nie będzie miał zastosowania przy rozpatrzeniu żądań spółki zobowiązanej.
W tej sytuacji, w ocenie Sądu, zasadne było wydanie przez organ egzekucyjny na podstawie art. 61a § 1 K.p.a., postanowień o odmowie wszczęcia postępowania.
Jak już wyżej zasygnalizowano przez "inne uzasadnione przyczyny", o których mowa w art. 61a § 1 K.p.a. należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. tak jak w przedmiotowych sprawach, powołanie się przez zobowiązaną we wnioskach o częściowe umorzenie kosztów egzekucyjnych, na art. 64e § 4a w związku z art. 64 § 1 u.p.e.a., które nie mogły stanowić materialnoprawnej podstawy do rozpatrzenia żądań w trybie administracyjnym. Organ egzekucyjny prawidłowo zastosował art. 61a K.p.a., odmawiając wszczęcia postępowań gdyż art. 64e § 4a u.p.e.a. nie ma w tych sprawach zastosowania.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargi oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło