I SA/Kr 815/15
PostanowienieWSA w Krakowie2015-11-12
Skład orzekający: Maja Chodacka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która wykazała stratę za ostatni rok obrotowy i posiada udziały w innych spółkach, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Sąd oddalił wniosek spółki o zwolnienie od kosztów sądowych, uznając, że spółka nie wykazała braku dostatecznych środków na ich pokrycie. Pomimo straty za ostatni rok obrotowy i prowadzonych postępowań egzekucyjnych, spółka nadal prowadzi działalność gospodarczą, generuje przychody i posiada udziały o znacznej wartości, które nie są zajęte przez organy egzekucyjne. Brak wykazania utraty płynności finansowej uniemożliwia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.Stan faktyczny
Spółka C. Sp. z o.o. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Spółka wykazała stratę za ostatni rok obrotowy, ale jednocześnie posiada udziały w innych spółkach o znacznej wartości, z których część nie została zajęta w postępowaniach egzekucyjnych. Sąd uznał, że spółka nie wykazała braku dostatecznych środków na pokrycie kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Maja Chodacka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 listopada 2015 r. wniosku C. Sp. z o.o. w K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi C. Sp. z o.o. w K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 17 marca 2015 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: - oddalić wniosek -
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek C. Sp. z o.o. w K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 17.03.2015r., nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o majątku i dochodach" oraz przesłanych dokumentów C. Sp. z o.o. w K. zajmuje się m.in. sprzedażą, obsługą i naprawą pojazdów samochodowych i motocykli, sprzedażą detaliczną paliw do pojazdów samochodowych, wynajmem maszyn i urządzeń, przetwarzaniem odpadów, obsługą nieruchomości, budownictwem, produkcją wyrobów tartacznych, impregnacją drewna, produkcją wyrobów stolarskich i ciesielskich dla budownictwa, produkcją opakowań drewnianych. Kapitał zakładowy spółki wynosi 500 000 zł, a jej strata za ostatni rok obrotowy wyniosła 1 856 571,52 zł. Strata podatkowa podmiotu za 2014r. wyniosła natomiast 13 696,96 zł, przy 860 862,15 zł przychodu.
Podstawa opodatkowania dostawy towarów oraz świadczenia usług przez spółkę wyniosła z kolei w drugim kwartale 2015r. 47 322 zł.
Strona skarżąca posiada: 490 udziałów o wartości 1 500 000 zł w spółce C. S. sp. z o.o., 1 000 udziałów o wartości 500 000 zł w spółce Zakłady M. sp. z o.o., 1 450 udziałów o wartości 725 000 zł w spółce Przedsiębiorstwo C..sp. z o.o., 98 udziałów o wartości 49 000 zł w spółce F. sp. z o.o., 150 udziałów o wartości 75 000 zł w spółce Przedsiębiorstwo P. sp. z o.o., 700 udziałów o wartości 350 000 zł w spółce Fabryka Maszyn w S. sp. z o.o., 50 udziałów o wartości 25 000 zł w spółce C. sp. z o.o. Z czego udziały w trzech ostatnich spółkach zostały zajęte w postępowaniach egzekucyjnych.
Strona skarżąca podniosła, iż obecnie prowadzonych jest szereg postępowań egzekucyjnych przeciwko niej i przedłożyła na tą okoliczność dwa zawiadomienia o wszczęciu egzekucji: jedno, w którym należność główna opiewa na kwotę 2 460 zł oraz drugie, w którym należność główna opiewa na kwotę 6 533,10 zł.
Postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2015r. referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącej spółki, uzasadniając, że przedstawione przez nią oświadczenia i dokumenty nie mogły wyjaśnić wątpliwości, jakie powstały w toku rozpatrywania wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Na powyższe postanowienie skarżąca spółka złożyła skutecznie sprzeciw.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Zgodnie z treścią art. 246 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej w zakresie częściowym może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że instytucja przyznania prawa pomocy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej ma charakter fakultatywny. Sąd może, a nie musi, przyznać taką pomoc. (por. postanowienie NSA z dnia 30.11.2010r. sygn. I FSK 790/2010, postan. NSA z dnia 30.09.2011r. , sygn. II FZ 409/11). Jeżeli skarżący jest podmiotem gospodarczym, to powinno unikać się przerzucania ryzyka prowadzenia działalności na innych obywateli. To bowiem m.in. z ich środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia. (por. postanowienie NSA z dnia 09.03.2011r., sygn. II FZ 91/2011, postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84 i postan. NSA z dnia 10.01.2005r., sygn. FZ 478/04).
Sąd rozpoznający wniosek podziela stanowisko, z którego wynika, że przedsiębiorstwo, które nie wykazało, iż utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (por. postan. NSA z dnia 01.04.2008r. , sygn. akt I OZ 208/2008, postan. NSA z dnia 15.09.2011r. , sygn. akt I FZ 244/11).
W ocenie Sądu skarżąca spółka nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów sądowych. Ponadto, pomimo skierowanego do spółki wezwania nie wypełniła ona obowiązku przesłania odpowiednich dokumentów, których analiza mogłyby wskazać na jej złą kondycję finansową, takich jak: wyciągi z kont bankowych spółki obejmujące operację z ostatnich trzech miesięcy oraz obrazujące ich obecny stan, zaświadczenie o wysokości funduszy posiadanych w kasie spółki, sprawozdanie finansowe za 2014 r., spis środków trwałych z podaniem ich wartość czy też oświadczenie określające z jakich środków finansowane jest wynagrodzenie pełnomocnika.
Sąd zauważa, że samo zamknięcie roku obrotowego stratą nie świadczy o takiej sytuacji. Strata powstaje bowiem w wyniku nadwyżki kosztów uzyskania przychodów nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Powstanie zatem straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej podmiotu (por. postanowienie NSA z dnia 12.04.2011r., sygn. I GZ 92/11, postanowienie NSA z dnia 11.05.2011r., sygn. II GZ 228/11). Podnoszona natomiast przez skarżącą argumentacja dotycząca prowadzenia przeciwko niej szeregu postępowań egzekucyjnych również nie jest w ocenie Sadu wystarczającą okolicznością dla uznania, iż strona spełnia przesłanki do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. postanowienie NSA z dnia 09.04.2009r., sygn. I FZ 66/09, postanowienie NSA z dnia 07.01.2014r., sygn. II FZ 1236/13, postanowienie NSA z dnia 05.03.2014r., sygn. II FZ 260/14).
Reasumując, Sąd przyjął, że spółka, która cały czas prowadzi działalność gospodarczą, nie jest w stanie upadłości czy likwidacji, uzyskująca 860 862,16 zł przychodu rocznie, której podstawa opodatkowania za drugi kwartał 2015 r. wyniosła 47 322 zł - jest w stanie uiścić koszty sądowe na poziomie 100 zł, czy nawet 500 zł stanowiących łączną sumę wpisów od skarg w sprawach o sygn. akt I SA/Kr 813 - 817/15. Podkreślić też trzeba, że część udziałów o znacznej wartości posiadanych przez skarżącą w innych spółkach nie jest zajęta przez organy egzekucyjne.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 246 § 2 pkt. 2 w zw. z art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło