II SA/Kr 1045/24

WyrokWSA w Krakowie2025-05-23

Skład orzekający: Paweł Darmoń, Małgorzata Łoboz, Monika Niedźwiedź

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo odmówiły udostępnienia informacji o środowisku, powołując się na tajemnicę przedsiębiorstwa, w sytuacji gdy informacje te dotyczą emisji gazów i pyłów do powietrza, a ich ujawnienie może być istotne z punktu widzenia interesu publicznego i społecznej kontroli ochrony środowiska?
Ratio decidendi
Organy administracji publicznej nie mogą bezkrytycznie akceptować wniosków o wyłączenie informacji o środowisku z udostępnienia, powołując się na tajemnicę przedsiębiorstwa. Muszą one samodzielnie ocenić, czy zastrzeżone informacje faktycznie stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa i czy ich ujawnienie obiektywnie pogorszyłoby pozycję konkurencyjną wnioskodawcy. Ponadto, organy muszą rozważyć interes publiczny przemawiający za udostępnieniem informacji, zwłaszcza gdy dotyczą one kwestii istotnych dla ochrony środowiska i zdrowia publicznego, a ich brak utrudnia społeczną kontrolę. W przypadku informacji o emisjach, art. 18 ustawy środowiskowej ogranicza możliwość odmowy udostępnienia.
Stan faktyczny
Fundacja wystąpiła o udostępnienie pełnej treści decyzji o pozwoleniu na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza, zastrzeżonej przez X. Sp. z o.o. ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa. Organy administracji odmówiły udostępnienia części informacji, uznając je za objęte tajemnicą handlową i technologiczną, po rozważeniu interesu publicznego. Fundacja zaskarżyła te decyzje, argumentując, że odmowa narusza prawo do informacji o środowisku i uniemożliwia społeczną kontrolę, zwłaszcza w kontekście lokalnego konfliktu związanego z uciążliwościami zapachowymi.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Krakowskiego, zasądzając jednocześnie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Fundacji kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędzia WSA Monika Niedźwiedź Protokolant: starszy referent sądowy Adrianna Garus po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2025 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 3 czerwca 2024 r., znak: SKO.IP/4105/62/2023 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji o środowisku I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz Fundacji [...] z siedzibą w K. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 3 czerwca 2024 r. nr SKO.IP/4105/62/2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, na podstawie art. 8, art. 9, art. 16, art. 21 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2023 r. poz. 1094 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymało w mocy decyzję Starosty Krakowskiego z dnia 15 września 2023 r. nr OS.604.118.2021.AM o odmowie udostępnienia informacji o środowisku – pełnej treści decyzji Starosty Krakowskiego znak: OS.I.6224.4.2020.AM z dnia 23 listopada 2021 r. – w części zastrzeżonej przez X. Sp. z o.o., w związku z ochroną informacji o wartości handlowej, w tym danych technologicznych, dostarczonych przez osoby trzecie i objętych tajemnicą przedsiębiorstwa. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 2 grudnia 2021 r. Fundacja [...] z siedzibą w K. (zwana dalej także Fundacją lub stroną skarżącą) wystąpiła, na postawie art. 8 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, z wnioskiem o udostępnienie informacji o środowisku - decyzji Starosty Krakowskiego nr OS.I.6224.4.2020.AM z dnia 23 listopada 2021 r. udzielającej X. Sp. z o.o. pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza z instalacji do produkcji chłodnic i skraplaczy. W dniu 23 grudnia 2021 r. organ udostępnił Wnioskodawcy decyzję w wersji zanonimizowanej, niezawierającej danych zastrzeżonych przez Spółkę, objętych tajemnicą przedsiębiorstwa. W dniu 4 marca 2022 r. Fundacja [...] przedłożyła wniosek o udostępnienie pełnej treści decyzji nr OS.I.6224.4.2020.AM z dnia 23 listopada 2021 r. Starosta Krakowski w dniu 22 marca 2022 r. wydał decyzję nr OS.604.118.2021.AM o odmowie udostępnienia informacji o środowisku - pełnej treści decyzji nr OS.I.6224.4.2020.AM z dnia 23 listopada 2021 r. w części zastrzeżonej przez X. Sp. z o.o., w związku z ochroną informacji o wartości handlowej. Fundacja [...] odwołała się od decyzji organu I instancji w ustawowym terminie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 31 maja 2022 r. nr SKO.IP/4105/14/2022 uchyliło decyzję organu l instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Jednym z zarzutów organu odwoławczego było niewystarczające wyjaśnienie przez organ przyczyn objęcia żądanych informacji ochroną. W decyzji wskazano również, iż Starosta powinien zbadać, czy w analizowanym przypadku interes publiczny jest na tyle ważny, żeby uchylić objęcie ochroną informacji zastrzeżonych przez X. Sp. z o.o. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Starosta Krakowski wydał w dniu 5 lipca 2022 r. decyzję nr OS.604.118.2021.AM orzekającą o odmowie udostępnienia pełnej treści pozwolenia wydanego dla X. Sp. z o.o. w związku z tajemnicą przedsiębiorstwa. Organ I instancji wyjaśnił przyczynę uznania niektórych danych w pozwoleniu za tajemnicę przedsiębiorstwa. Rozważył także interes publiczny w analizowanym przypadku. Nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że udostępnienie pełnej treści decyzji leży w interesie publicznym. Zanonimizowaniu uległy bowiem nazwy linii technologicznych, rodzaje zużywanych surowców i ich bilans masowy, a także nazwy urządzeń redukujących emisję. Organ I instancji stanął na stanowisku, iż dla społeczeństwa ważny jest końcowy efekt działań spółki w zakresie dotrzymania warunków pozwolenia emisyjnego i odczuwalne zmniejszenie uciążliwości zapachowych zakładu. Po rozpatrzeniu odwołania Fundacji [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 16 sierpnia 2022 r. nr SKO.lP/4105/35/2022 uchyliło decyzję organu l instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W ocenie organu odwoławczego, na etapie składania wniosku o zastrzeżenie danych, nie zostało w jakikolwiek sposób uprawdopodobnione by istotnie chroniły one tajemnice przedsiębiorstwa lub dotyczyły szczególnych rozwiązań związanych z tajemnicą produkcji, czy wyjątkową działalnością zakładu w zakresie "know-how". Zdaniem Kolegium, organ I instancji nie wykazał również w sposób niewątpliwy, iż wystąpił, przewidziany w art. 16 ust. 1 pkt 7 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko wyjątek uzasadniający odmowę udostępnienia informacji o środowisku. Decyzją z dnia 15 września 2023 r. nr OS.604.118.2021.AM Starosta Krakowski odmówił udostępnienia informacji o środowisku – pełnej treści decyzji Starosty Krakowskiego znak: OS.I.6224.4.2020.AM z dnia 23 listopada 2021 r. – w części zastrzeżonej przez X. Sp. z o.o., w związku z ochroną informacji o wartości handlowej, w tym danych technologicznych, dostarczonych przez osoby trzecie i objętych tajemnicą przedsiębiorstwa. Uzasadniając swoją decyzję organ I instancji wyjaśnił, że pełnomocnik X. Sp. z o.o. składając wniosek o wydanie pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza, w piśmie z dnia 31 sierpnia 2021 r. skorzystał z przysługującego mu prawa zastrzeżenia niektórych informacji w związku z ochroną informacji o wartości handlowej, w tym danych technologicznych, dostarczonych przez osoby trzecie i objętych tajemnicą przedsiębiorstwa. Celem ochrony części danych będących przedmiotem wniosku o wydanie pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza Wnioskodawca przedłożył operat (stanowiący załącznik do wniosku) w dwóch egzemplarzach: egzemplarz nr 1 zawierający tajemnicę przedsiębiorstwa (zaznaczoną kolorem żółtym) i egzemplarz nr 2 nie zawierający tajemnicy przedsiębiorstwa. Jednocześnie Wnioskodawca zaznaczył, że jedynie egzemplarz nr 2 operatu może zostać udostępniony osobom trzecim, o ile wynika to z przepisów prawa. X. Sp. z o.o. w swoim piśmie wskazała, iż tajemnicą przedsiębiorstwa powinny zostać objęte wszystkie informacje odnoszące się do: zastosowania nowych rozwiązań redukujących odór, reorganizacji pracy zakładu w zakresie źródeł emisji i opisu sposobu produkcji, wskaźników emisji w przeliczeniu na wielkość produkcji korzystnych skutków w zakresie emisji. W uzasadnieniu objęcia przedmiotowych informacji tajemnicą przedsiębiorstwa Spółka podała m.in., że informacje dotyczące zastosowania rozwiązań redukujących odór to dane mające charakter technologiczny, których zastosowanie wynika z wielu analiz prowadzonych przez wyspecjalizowane podmioty; skuteczność tych rozwiązań nie wynika z prostego zainstalowania dodatkowych urządzeń powszechnie stosowanych na rynku, lecz z wielu testów i symulacji, które finalnie doprowadziły do optymalizacji w redukcji zapachu przy określonym sposobie produkcji oraz że dane te mają wartość gospodarczą, ponieważ zostały uzyskane w wyniku dużych nakładów finansowych Wnioskodawcy i pozwalają uzyskać mu przewagę nad konkurencją. Z kolei informacje o reorganizacji pracy zakładu w zakresie źródeł emisji i opisu sposobu produkcji mają charakter organizacyjny, ponieważ wynika on z testów i symulacji, które doprowadziły do tego, że zakład - przy danej sekwencji działania urządzeń i intensywności ich pracy - jest w stanie sprostać wymaganiom produkcyjnym z jednoczesnym zachowaniem zadowalającej emisji; dane te posiadają wartość gospodarczą, ponieważ pozwalają uzyskać przewagę nad konkurencją, w zakresie optymalizacji produkcji przy jednoczesnym dbaniu o kwestie odorowe. Natomiast informacje w zakresie wskaźników emisji w przeliczeniu na wielkość produkcji mają charakter technologiczno-organizacyjny i są wynikiem wielu analiz prowadzonych przez wyspecjalizowane podmioty oraz posiadają wartość gospodarczą, ponieważ zostały uzyskane w wyniku dużych nakładów finansowych Wnioskodawcy i pozwalają uzyskać mu przewagę nad konkurencją, m.in. dlatego, że umożliwiają optymalizację produkcji przy jednoczesnym dbaniu o środowisko. Spółka podkreśliła jednocześnie, że informacje, o których zastrzeżenie wnioskowała nigdy nie zostały ujawniane do wiadomości publicznej, a także wskazała na stosowanie szeregu działań, mających na celu zachowanie poufności przedmiotowych informacji (m.in. stosowanie klauzuli poufności w odniesieniu do: pozyskanych kontrahentów, którzy uzyskali dostęp do przedmiotowych informacji; podmiotów, które przeprowadzały analizy, symulacje oraz doradzały jej przy reorganizacji pracy zakładu i stosowaniu innowacyjnych kombinacji rozwiązań mających na celu redukcję emisji; pracowników zakładu mających dostęp do przedmiotowych informacji). Po analizie przedłożonego wniosku organ I instancji uznał za zasadne objęcie wskazanych informacji tajemnicą przedsiębiorstwa. Starosta zauważył, że X. Sp. z o.o. złożyła wniosek o wyłączenie wyżej wymienionych informacji z udostępnienia, zawierający szczegółowe uzasadnienie dotyczące możliwości pogorszenia jej pozycji konkurencyjnej. Dodatkowo w ocenie organu informacje te przedstawiają wartość handlową, zawierają dane techniczne, technologiczne i organizacyjne i stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Jednocześnie Spółka wykazała, iż podejmuje kroki, aby skutecznie zapobiegać ujawnianiu przedmiotowych danych zapewniając ich poufność. Zapewniła także, iż informacje te nie zostały dotąd ujawnione do wiadomości publicznej. Powyższe przesłanki powodują, zdaniem Starosty, iż dane te należy uznać za tajemnice przedsiębiorstwa i wyłączyć je z udostępniania innym podmiotom. Na stanowisko organu I instancji wpłynęła również opinia sporządzona przez O. Sp. z o.o. przedłożona przez pełnomocnika X. Sp. z o.o. w dniu 26 stycznia 2023 r. Opinia ta uzasadnia z perspektywy gospodarczej, technologicznej i organizacyjnej informacje objęte tajemnicą przedsiębiorstwa zawarte w pozwoleniu Starosty Krakowskiego na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza. Autorzy opinii stwierdzili, że ujawnienie informacji zastrzeżonych jako tajemnica przedsiębiorstwa mogłoby pogorszyć pozycje konkurencyjną przedsiębiorstwa na wiele sposobów. Zdaniem organu I instancji, wnioskowane do wyłączenia z udostępniania informacje stanowią dane technologiczne, których ujawnienie mogłoby pogorszyć pozycję konkurencyjną Spółki. Rodzaje urządzeń redukujących emisje są powszechnie znane, ale zastosowanie konkretnego rodzaju urządzenia, konkretnej wydajności i konkretnego modelu na określonym emitorze w ciągu technologicznym danej linii produkcyjnej jest już wiedzą wyspecjalizowaną, której pozyskanie wymagało nakładu finansowego oraz wykonania analiz, testów itp. Organ wskazał, że urządzenia redukcji emisji nie występują w powszechnym detalicznym obrocie handlowym, ale są to skomplikowane urządzenia, "szyte na miarę", produkowane pod konkretne zamówienie, dostosowane do konkretnej linii produkcyjnej. Ujawnienie informacji o rodzaju zastosowanego urządzenia redukującego, na jakim emitorze i w ciągu jakiej linii produkcyjnej mogłoby posłużyć konkurencji, która dzięki temu bez nakładów finansowych uzyskałaby wiedzę o możliwościach redukcji emisji przy zastosowanej kombinacji rozwiązań technicznych. Organ I instancji uznał także, że w przedmiotowej sprawie interes publiczny nie uzasadnia udostępnienia informacji objętej wyłączeniem z udostępniania. Żądana do udostępnienia przez Fundację decyzja w pełnej treści dotyczy bowiem warunków wprowadzania gazów i pyłów do powietrza. Nie odnosi się bezpośrednio do podnoszonych przez Fundację kwestii odorowych, gdyż określa jedynie wielkość emisji substancji, które mogą powodować uciążliwości odorowe. Jednak wielkość ta nie jest porównywana (przy wydawaniu pozwolenia) z normami określonymi w rozporządzeniu w sprawie wartości odniesienia substancji zapachowych w powietrzu, ponieważ takie rozporządzenie nie istnieje. Wydając pozwolenie na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza organ sprawdza dotrzymanie przez wnioskodawcę norm określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. nr 16, poz. 87). Wydając decyzję -pozwolenie na wprowadzenie gazów i pyłów do powietrza dla X. Starosta Krakowski dokonał analizy przedłożonej dokumentacji, która wykazała dotrzymanie norm określonych przez Ministra Środowiska dla wszystkich emitowanych przez zakład substancji (w tym odorogennych). Monitoring takiej decyzji - pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza może odbywać się jedynie poprzez kontrolę na terenie zakładu i dokonanie pomiarów na poszczególnych emitorach oraz porównanie wyników otrzymanych pomiarów z wartościami dopuszczalnymi określonymi w decyzji. Do takich pomiarów została zobowiązana spółka X. w decyzji, z częstotliwością raz na 6 miesięcy. Jednocześnie organ I instancji zwrócił uwagę, że udostępniona decyzja w wersji zanonimizowanej w pełni umożliwia sprawdzenia wielkości emisji z zakładu, ponieważ wielkość emisji dopuszczalnej jest w całości jawna, gdyż stanowi istotę pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza. W udostępnionej Fundacji decyzji znalazły się także numery emitorów, pozwalających na ich jednoznaczną identyfikację oraz informacje, na jakim emitorze znajduje się urządzenie redukujące emisję. Urządzenia redukujące emisje znajdują się na następujących emitorach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] Rodzaje emitowanych zanieczyszczeń oraz wielkość emisji dla całego zakładu i dla poszczególnych emitorów została w pełni udostępniona Fundacji [...]. Odnosząc się do twierdzenia Fundacji, że społeczeństwo ma prawo wiedzieć czy organ rzetelnie zakreślił warunki i czy zaproponowana technologia redukująca odór będzie skuteczna" organ I instancji zauważył, że organ zakreśla warunki decyzji zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa i nie ma w tym zakresie dowolności. Natomiast w kwestii skuteczności zaproponowanej technologii redukującej odór organ wydający pozwolenie działa w ramach złożonego przez przedsiębiorcę wniosku. Organ wydający decyzję - pozwolenie na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza, nie prowadzi debaty technologicznej z prowadzącym instalację. Obowiązkiem organu jest weryfikacja wniosku pod kątem spełnienia wymagań określonych w przepisach ustawy Prawo ochrony środowiska (art. 141, art. 144 ust. 1, 2, art.145, art. 184 ust. 2, art. 221 ust.1, 2), a także aktów wykonawczych, między innymi rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu. Jeżeli zaproponowane we wniosku przez inwestora urządzenia redukujące emisję spełniają swoją rolę, tzn. powodują, że wielkość emisji jest zgodna z obowiązującymi przepisami i nie powoduje przekroczenia standardów jakości powietrza to organ nie ma prawa kwestionować rodzaju dobranego urządzenia. Reasumując organ I instancji stwierdził, że dla interesu społecznego nie ma znaczenia nazwa zainstalowanego urządzenia redukującego wielkość emisji, lecz czy urządzenie to zmniejszyło wielkość emisji a przez to, pośrednio, uciążliwości odorowe. Natomiast z punktu widzenia zakładu - nazwa zamontowanego urządzenia jest już informacją o wartości handlowej, którą Spółka życzy sobie objąć tajemnicą przedsiębiorstwa. Organ I instancji stwierdził, że istotą decyzji pozwalającej na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza jest określenie wielkości emisji dopuszczalnej z poszczególnych źródeł instalacji. Zarówno ta informacja, jak i wszystkie pozostałe dane, stanowiące obowiązkową treść pozwolenia stanowi część jawną decyzji i została udostępniona Fundacji [...] pismem znak: OS.604.118.2021.AM z dnia 22 grudnia 2021 r. Organ uznał zatem, iż zastrzeżone w decyzji informacje (tj. nazwa linii technologicznych, nazwy emitorów, nazwy urządzeń redukujących emisję, bilans masowy surowców) stanowią dane cenne gospodarczo dla przedsiębiorców z branży właściwej dla działalności Spółki, co może wpłynąć na sposób prowadzonej produkcji. Należą one bowiem do obszaru know-how danego przedsiębiorcy, a więc mogą stanowić tajemnice przedsiębiorstwa. W odwołaniu od powyższej decyzji Starosty Krakowskiego, uzupełnionym pismem z dnia 13 listopada 2023 r., Fundacja [...] stwierdziła, że nie odpowiada ona prawu, gdyż została wydana z naruszeniem: 1) art. 16 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, poprzez niezasadnie stwierdzenie, że informacje takie jak: nazwy linii, emitorów i urządzeń redukujących emisję są informacjami o wartości handlowej. 2) art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez dowolną a nie swobodną ocenę dowodów polegającą na oparciu rozstrzygnięcia na opinii sporządzonej przez O. Sp. z o.o. przedłożonej przez pełnomocnika X. Sp. z o.o. w dniu 26 stycznia 2023 r., która to opinia nie może być traktowana jako wiarygodny dowód w sprawie, gdyż nie została sporządzona przez niezależnych i obiektywnych ekspertów, a ponadto jest lakoniczna i wewnętrznie sprzeczna. 3) art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. poprzez niezasadne przyjęcie, że za udostępnieniem informacji o środowisku w tej konkretnej sprawie nie przemawia interes publiczny. 4) art. 8 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez prowadzenie postępowania z pogwałceniem zasady bezstronności i równego traktowania. Wymienioną na wstępie decyzją z dnia 3 czerwca 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wyjaśnił, że organy administracji co do zasady są zobowiązane do udostępniania każdemu informacji o środowisku i jego ochronie znajdujących się w ich posiadaniu lub które są dla nich przeznaczone. Władze publiczne mogą jednak odmówić udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie po rozważeniu interesu publicznego przemawiającego za udostępnieniem informacji w konkretnym przypadku, jeżeli udostępnienie tych informacji może naruszyć ochronę informacji o wartości handlowej, w tym danych technologicznych, dostarczonych przez osoby trzecie i objętych tajemnicą przedsiębiorstwa, jeżeli osoby te złożyły wniosek o wyłączenie tych informacji z udostępniania, zawierający szczegółowe uzasadnienie dotyczące możliwości pogorszenia ich pozycji konkurencyjnej (art. 16 ust. 1 pkt 7 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko). Zdaniem organu odwoławczego, w uzasadnieniu decyzji organ I instancji w sposób wnikliwy przeanalizował możliwość udostępnienia wnioskowanej informacji o środowisku pod kątem realizacji zasady jawności. W ocenie Kolegium, nie jest zasadny zarzut, że organ I instancji przyjął jako dowód w sprawie opinię zrealizowana na zlecenie X. sp. z o.o. Według SKO, opinia ta może być w niniejszej sprawie traktowana jako uzasadnienie samej Spółki do przyjęcia, że dane objęte tajemnicą przedsiębiorstwa w istocie mają znaczenie dla Spółki w zakresie wartości handlowej, technologicznej i organizacyjnej. Tak też została potraktowana przez organ I instancji, który wskazał, że na jego stanowisko wpłynęła również przedłożona opinia ponieważ "uzasadnia z perspektywy gospodarczej, technologicznej i organizacyjnej informacje objęte tajemnicą przedsiębiorstwa zawarte w pozwoleniu Starosty Krakowskiego". Opinia zatem nie stanowi dowodu w sprawie, a raczej wyraża stanowisko Spółki, które organ I instancji wziął pod uwagę. W związku z tym organ I instancji uznał, że wnioskowane do wyłączenia z udostępnienia informacje stanowią dane technologiczne, których ujawnienie mogłoby pogorszyć pozycję konkurencyjną Spółki na rynku. Kolegium przychyliło się do powyższej opinii, gdyż według przedłożonego opracowania nazwy źródeł emisji zostały zastrzeżone, ponieważ są one jednocześnie nazwami urządzeń stosowanych na terenie zakładu, nazwy urządzeń redukujących emisję zostały zastrzeżone, gdyż mimo, tego że są one stosowane powszechnie w różnych sektorach, to jednak sposób użycia tych urządzeń na określonej linii do określonej produkcji nie jest powszechny, lecz zindywidualizowany i wynika z testów oraz badań przeprowadzonych na zlecenie Spółki. Analizując dane o tych urządzeniach pod katem pozostałych informacji o sposobie produkcji i emisjach, można ustalić w jaki sposób urządzenia te zostały zoptymalizowane i dostosowane, a to może przełożyć się na przewagę konkurencyjną. W opinii wskazano, że ujawnienie informacji zastrzeżonych jako tajemnica przedsiębiorstwa mogłoby pogorszyć pozycję konkurencyjną przedsiębiorstwa na wiele sposobów. Odnosząc się do zarzutu, że w trakcie obowiązywania poprzednich pozwoleń emisyjnych Spółka nie obejmowała tajemnicą handlową tych samych informacji, które obecnie nie są jawne, Kolegium wyjaśniło, że każda sprawa ma charakter indywidualny. W każdym wypadku do przedsiębiorcy należy zastrzeżenie tajemnicy handlowej oraz jego uzasadnienie. Trudno zatem pooddawać ocenie postępowanie Spółki w tym zakresie. W opinii Kolegium, w przedmiotowej sprawie wykazano, że druga z przesłanek objęcia informacji o środowisku tajemnicą również została spełniona. Mianowicie zgodnie z art. 16 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko odmowa udostępnienia informacji o środowisku może nastąpić po rozważeniu interesu publicznego przemawiającego za udostępnieniem informacji w konkretnym przypadku. Kolegium podzieliło rozważania organu I instancji w zakresie istnienia interesu publicznego w ujawnieniu informacji. Jak bowiem wyjaśniono stronie zakres ujawnionych informacji dotyczących przedmiotowej decyzji jest wystarczający do ustalenia istotnych kwestii w zakresie emisji do środowiska generowanych przez prowadzącego instalację. Zdaniem Kolegium, Fundacja ma możliwość prowadzenia społecznej kontroli pomimo braku ujawnienia wszystkich elementów decyzji o pozwoleniu na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza z instalacji do produkcji chłodnic i skraplaczy. Udostępniona decyzja w wersji zanonimizowanej w pełni bowiem umożliwia takie działania, ponieważ wielkość emisji dopuszczalnej jest w całości jawna, gdyż stanowi istotę pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza. W udostępnionej stronie odwołującej decyzji znalazły się także numery emitorów, pozwalających na ich jednoznaczną identyfikację oraz informacje, na jakim emitorze znajduje się urządzenie redukujące emisję. SKO przyznało rację organowi I instancji, który wskazał, że z udostępnionej decyzji Starosty Krakowskiego wynika, że "zanieczyszczenia powstające w wyniku procesu produkcji prowadzonego na 16 liniach produkcyjnych zakładu emitowane są przy użyciu poszczególnych emitorów, którym zostały nadane numery porządkowe i których parametry zostały szczegółowo określone w tabeli zamieszczonej w pkt 2 decyzji. Dla każdego emitora z osobna jawna jest informacja o jego wysokości [m], czasie pracy [h/rok], średnicy [m], rodzaju wylotu, lokalizacji punktu pomiarowego [m n.p.t.]. Nie ujawniono jedynie nazw tych emitorów, gdyż jednocześnie stanowią one nazwę urządzeń zamontowanych w zakładzie, co organ po przeanalizowaniu materiału dowodowego oraz stanowiska Spółki uznał za tajemnicę przedsiębiorstwa. Jawna jest również informacja o zainstalowaniu lub braku urządzenia redukującego emisję na poszczególnych emitorach. Urządzenia redukujące emisję znajdują się na następujących emitorach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] Nie ujawniono jedynie nazw tych urządzeń. Zdaniem organu odwoławczego, słusznie organ I instancji wskazał, że dla interesu publicznego bez znaczenia pozostaje fakt jaką nazwę nosi dany emitor, znaczenie ma jedynie wielkość emisji poszczególnych substancji jakie są za jego pośrednictwem wprowadzane do powietrza, bo to determinuje w pośredni sposób uciążliwość odorową. A to właśnie kwestia uciążliwości zapachowych jest głównie podnoszona przez mieszkańców S.. Informacje o wielkości emisji z poszczególnych emitorów są w pełni jawne. Rodzaje emitowanych zanieczyszczeń oraz wielkość emisji dla całego zakładu i dla poszczególnych emitorów została w pełni udostępniona Fundacji [...]. Jest to maksymalny poziom zanieczyszczeń, które może emitować Spółka. Odnośnie argumentacji Fundacji dotyczącej podejmowanych na rzecz środowiska działań, organ II instancji stwierdził, że jest w interesie społecznym kontrola tego czy zastosowane urządzenia redukujące emisję są skuteczne. Jednakże w ocenie Kolegium nie jest konieczne ustalenie - jak to wskazano w odwołaniu "jakie urządzenia redukujące emisję zostały w zakładzie zainstalowane". Wystarczająca jest znajomość rodzaju emitowanych związków, wielkość emisji przed i po zamontowaniu urządzeń redukujących emisję. Z prostego zestawienia tych danych wyniknie, czy urządzenie jest skuteczne, czy też nie - niezależnie od jego nazwy. Kolegium uznało zatem, że w przedmiotowej sprawie organ I instancji dokonał wyważenia interesów i ujawnił informacje w takim zakresie, by interes społeczny był zabezpieczony. Za zasadny SKO uznało zarzut, że Spółka została uznana za stronę postępowania. Spółka X. nie jest i nie może być bowiem stroną w postępowaniu dotyczącym udostępnienia informacji o środowisku. Nie ma to jednakże wpływu na wynik postępowania. Natomiast nie jest niczym wadliwym zasięgnięcie bliższej informacji od podmiotu, którego dotyczy wnioskowane do ujawnienia pozwolenie w czym upatrywana jest wartość handlowa danej informacji. W tym kontekście odniesienie się do przedstawionej przez Spółkę "opinii" i dokonanie oceny prawa do objęcia ochroną informacji, w opozycji do interesu publicznego w jej ujawnieniu jest prawidłowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wskazało, iż organ I instancji dokonał właściwej oceny wniosku strony i wykładni przepisów, a w uzasadnieniu decyzji wyjaśnił w sposób wyczerpujący i przekonujący swoje stanowisko. Z powyższą decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie nie zgodziła się Fundacja [...] i pismem z dnia 5 lipca 2024 r. wniosła na nią skargę, domagając się jej uchylenia wraz z decyzją organu I instancji. Zaskarżonej decyzji strona skarżąca zarzuciła art. 74 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. nr 78, poz. 483 ze zm.) w zw. z art. 4, art. 8 ust. 1, art. 16 ust. 1 pkt 7 i art. 18 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2023 r. poz. 1094 ze zm.) oraz art. 4 ust. 4 lit. d Konwencji o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska, sporządzona w Aarhus dnia 25 czerwca 1998 r. (Dz. U. z 2003 r. nr 78, poz. 706), poprzez niezasadną odmowę udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie w postaci pełnej treści pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza. W uzasadnieniu skargi skarżąca Fundacja podniosła, że udostępniona jej treść pozwolenia emisyjnego uniemożliwia ustalenie w jakim zakresie X. sp. z o.o. została zobowiązana do podejmowania działań na rzecz ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko, w szczególności emisji substancji złowonnych, która od wielu lat jest przyczyną konfliktu społecznego w S. oraz w jakim stopniu wywiązuje się z tych obowiązków. Nie sposób również zweryfikować w jakim zakresie Spółka wywiązuje się z postanowień porozumienia zawartego z Gminą S. w dniu 5 lipca 2018 r. w celu poprawy jakości powietrza, maksymalnego ograniczenia emisji zanieczyszczeń do powietrza i maksymalnego ograniczenia uciążliwości zapachowych mieszkańców gminy S.. Fundacji udostępniono pozwolenie emisyjne w formie, która nie zawiera podstawowych, obligatoryjnych elementów pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza, określonych w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2024 r. poz. 54 ze zm.): rodzaju i parametrów instalacji istotnych z punktu widzenia przeciwdziałania zanieczyszczeniom (art. 188 ust. 2 pkt 2), źródła powstawania albo miejsca wprowadzania do środowiska substancji i energii (art. 188 ust. 2 pkt 5), charakterystyki miejsc wprowadzania gazów lub pyłów do powietrza (art. 224 ust. 1 pkt 1), jak również elementów, które zostały w tym pozwoleniu uwzględnione ze względu na względy ochrony środowiska, tj. rodzaju i ilości wykorzystywanej energii, materiałów, surowców i paliw (art. 188 ust. 3 pkt 4). Zdaniem strony skarżącej, brak w/w informacji uniemożliwia weryfikację, czy instalacje objęte pozwoleniem spełniają wymagania ochrony środowiska, w szczególności wymagania określone w art. 143- 145 ustawy Prawo ochrony środowiska. Skarżąca Fundacja wskazała, że pozwolenia, o których mowa w art. 188 ustawy Prawo ochrony środowiska, stanowią podstawowy instrument prawa ochrony środowiska w zakresie przeciwdziałania zanieczyszczeniom i określają warunki korzystania ze środowiska w związku z eksploatacją instalacji mających znaczący, negatywny wpływ na środowisko. Zdaniem Fundacji, jakiekolwiek ograniczenie możliwości zapoznania się z treścią tych pozwoleń godzi w istotę dostępu do informacji o środowisku i jest w związku z tym niedopuszczalne. Dotyczy to w szczególności pozwoleń na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza, ponieważ ustawodawca (w sposób zdaniem Fundacji sprzeczny z art. 74 ust. 3 Konstytucji RP oraz z art. 6 Konwencji z Aarhus) wykluczył udział stron innych niż prowadzący instalację oraz udział organizacji społecznych w postępowaniach dotyczących tych pozwoleń (art. 185 ust. 1 i 2 ustawy Prawo ochrony środowiska). Skoro zatem członkowie zainteresowanej społeczności i organizacje społeczne nie mogą uczestniczyć w postępowaniach dotyczących wydawania pozwoleń, to jedynym instrumentem jaki pozostał im w zakresie społecznej kontroli przestrzegania przepisów o ochronie środowiska jest możliwość weryfikacji wydanych pozwoleń oraz tego, czy podmiot prowadzący instalację wywiązuje się z określonych w nich obowiązków. Ponadto strona skarżąca wskazała, że informacja, której udostępnienia odmówiono, w znacznej mierze nie stanowi tajemnicy handlowej, o której mowa w art. 16 ust. 1 pkt 7 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Zdaniem Fundacji, znaczna część informacji, które zostały wykreślone w udostępnionej jej wersji pozwolenia emisyjnego pojawia się prawdopodobnie we wcześniejszych pozwoleniach na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza, które były bez przeszkód udostępniane (w tym stronie skarżącej). Fundacja podała, że dysponuje m.in. treścią decyzji Starosty Krakowskiego z dnia 12 października 2015 r. znak: OS.t.6224.15.2015.AM zmieniającą decyzję z dnia 14 września 2011 r. stanowiącą pozwolenie wprowadzania gazów i pyłów do powietrza z emitorów instalacji na terenie Oddziały Systemów Chłodzenia Silnika. W decyzji tej wskazano m. in. nazwy poszczególnych linii eksploatowanych w zakładzie, tj. linii [...], linii [...], linii [...], linii [...], a także nazwy poszczególnych emitorów na tych liniach (np. [...] Odciąg z przestrzeni pieca do odtłuszczania, [...] Odciąg z fluksera, [...] Odciąg ze strefy palników pieca do odtłuszczania itp.). Zatem w odniesieniu do tych linii i emitorów brak jest jakichkolwiek podstaw do objęcia ich tajemnicą handlową. Fundacja podtrzymała również argumentację podniesioną w piśmie z dnia 13 listopada 2023 r. (uzupełnienie odwołania), w którym zakwestionowała stanowisko Spółki w zakresie objęcia informacji zawartych w pozwoleniu emisyjnym tajemnicą handlową. Ponadto strona skarżąca stwierdziła, że znaczna część informacji, których udostępnienia odmówiono, nie podlega ograniczeniom dostępu ze względu na tajemnicę handlową, zgodnie z art. 18 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Informacje te dotyczą bowiem miejsca wprowadzania pyłów lub gazów do powietrza. Miejscem wprowadzania substancji do powietrza jest emitor. Zatem jakiekolwiek informacje dotyczące emitora, w tym jego nazwy, powiązania z konkretną linią produkcyjną, nie podlegają ograniczeniom dostępu, nawet jeżeli objęte są tajemnicą handlową. Kolejną, według strony skarżącej, najistotniejszą okolicznością przemawiającą za udostępnieniem wnioskowanej przez nią informacji, jest interes publiczny. Fundacja podkreśliła, że funkcjonowanie zakładu X. sp. z o.o. w S. wiąże się z trwającym od wielu lat konfliktem społecznym. Próby jego rozwiązania podejmują władze gminy oraz wspierające lokalną społeczność organizacje ekologiczne, takie jak skarżąca Fundacja. W związku z powyższym, ograniczenie dostępu do informacji zawartych w pozwoleniu emisyjnym stoi w niniejszej sprawie w rażącej sprzeczności z interesem społecznym. Ponadto, ukrywanie przed stroną społeczną podstawowych informacji dotyczących funkcjonowania zakładu prowadzi do zaostrzenia konfliktu społecznego i powstania podejrzeń, że treść pozwolenia może nie odpowiadać prawu lub stać w sprzeczności ze zobowiązaniami, jakie przyjęła na siebie spółka w porozumieniu zawartym z władzami gminy S.. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie podtrzymało swoje stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2024.1267 t.j. z dnia 2024.08.21) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2024.935 t.j. z dnia 2024.06.26), dalej "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 145 § 1 P.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a. W tak zakreślonych ramach kontroli należało uznać, że skarga zasługiwała na uwzględnienie, bowiem zaskarżone decyzje obu instancji nie odpowiadają prawu, w szczególności naruszają art. 4, art. 8 ust 1, art. 16 ust 1 pkt 7, art. 18 pkt 1 ustawy środowiskowej oraz art. 6, art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Zasadniczą kwestią, która wymagała rozstrzygnięcia, było ustalenie, czy żądanie strony skarżącej Fundacji [...] z siedzibą w K. (wniosek o udostępnienie informacji o środowisku i jego ochronie) zostały przez organy obu instancji właściwie rozpatrzone w trybie ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U.2024.1112 t.j. z dnia 2024.07.25, dalej "ustawa środowiskowa"). Wniosek z dnia 2 grudnia 2021 dotyczył udostępnienia dokumentu w postaci pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza dla X. Sp. z o.o. Systemy Chłodzenia Silnika , które zostało wydane w postępowaniu administracyjnym do sygn. akt [...] Organ I instancji - Starosta Krakowski decyzją z dnia 15 września 2023 r. nr OS.604.118.2021.AM odmówił udostępnienia informacji o środowisku – pełnej treści decyzji Starosty Krakowskiego znak: OS.I.6224.4.2020.AM z dnia 23 listopada 2021r. – w części zastrzeżonej przez X. Sp. z o.o., w związku z ochroną informacji o wartości handlowej, w tym danych technologicznych, dostarczonych przez osoby trzecie i objętych tajemnicą przedsiębiorstwa. Decyzją z dnia 3 czerwca 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Odnosząc się do przepisów prawa mających zastosowanie w rozpoznawanej sprawie trzeba w pierwszej kolejności wyjaśnić, że ustawa środowiskowa oraz ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902), dalej "u.d.i.p." dotyczą dwóch konstytucyjnych publicznych praw podmiotowych: prawa do informacji publicznej oraz prawa do informacji o stanie i ochronie środowiska. Prawo do informacji publicznej zostało wyrażone w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, który stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Sposób realizacji tego prawa określa przede wszystkim u.d.i.p. Natomiast prawo do informacji o stanie i ochronie środowiska wyrażone zostało w art. 74 ust. 3 Konstytucji RP, z którego wynika, że każdy ma prawo do informacji o stanie i ochronie środowiska. Zakres tego prawa determinuje jednak ustawa zwykła, co wynika z art. 81 Konstytucji RP, w szczególności art. 9 ust. 1 ustawy środowiskowej. Przepis ten, jak podnosi się w doktrynie, ma charakter katalogu zawierającego wyliczenie kategorii informacji, które podlegają udostępnieniu (Z. Cieślik, "Spójność regulacji dotyczącej jawności w multicentrycznym systemie prawa", w: W. Jakimowicz, M. Krawczyk, I. Niżnik-Dobosz, "Fenomen prawa administracyjnego. Księga jubileuszowa Profesora Jana Zimmermanna", Warszawa 2019, s. 140). Można w pewnym uproszczeniu założyć, że pojęcia informacji publicznej i informacji o środowisku są zakresowo, przynajmniej w części, zbieżne, przy czym informacja publiczna jest zakresowo szersza od informacji o środowisku, albowiem większość informacji o środowisku stanowi jednocześnie informacje publiczne. Jednak słusznie dostrzega się w doktrynie, że "prawo do informacji o środowisku ma węższy zakres przedmiotowy w tym sensie, że odnosi się do środowiska (...), ale ma jednocześnie szerszy zakres podmiotowy: informacje o środowisku obejmują także dane pochodzące od podmiotów prywatnych, niezależnie od tego, czy wykonują one zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, w zakresie powodowanej przez nie emisji – i dane, które podlegają jawności pozbawionej wyłączeń" (A. Haładyj, § 2 w rozdz. III, w: "Odmowa udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie", Legalis 2019). W tym kontekście istotnego znaczenia nabiera norma kolizyjna wyrażona w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., zgodnie z którą przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, pod warunkiem że nie ograniczają obowiązków przekazywania informacji publicznej do centralnego repozytorium informacji publicznej, o którym mowa w art. 9b ust. 1, zwanym dalej "centralnym repozytorium". Należy na tej podstawie przyjąć, że podmiotowi zobowiązanemu do udostępnienia informacji publicznej nie pozostawiono swobody w wyborze trybu udostępniania informacji, gdy żądanie dotyczy informacji mogącej stanowić informację publiczną oraz informację o środowisku. Przyznać należy w takiej sytuacji pierwszeństwo ustawie środowiskowej jako lex specialis wobec u.d.i.p. Kwalifikacji w tym względzie powinien dokonać podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji ( A. Haładyj). Dla ustalenia, czy w określonym przypadku zachodzi podstawa do udostępnia informacji publicznej czy też informacji o środowisku, analizie należy poddać dwa aspekty żądania: aspekt podmiotowy, odnoszący się do tego, czy adresat wniosku jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej (odpowiednio informacji o środowisku), a także aspekt przedmiotowy, odnoszący się do tego, czy przedmiot żądania stanowi informację publiczną (odpowiednio informację o środowisku). Na podstawie art. 4 ustawy środowiskowej - każdy ma prawo do informacji o środowisku i jego ochronie na warunkach określonych ustawą. Władze publiczne są obowiązane do udostępniania każdemu informacji o środowisku i jego ochronie, które są informacjami znajdującymi się w posiadaniu władz publicznych lub informacjami przeznaczonymi dla władz publicznych, w zakresie, w jakim nie dotyczy to ich działalności ustawodawczej, a w przypadku sądów i trybunałów - działalności orzeczniczej (art. 8 ust. 1 ustawy środowiskowej). W związku z tym przyjmuje się w orzecznictwie i piśmiennictwie, że każda informacja o środowisku podlega udostępnieniu, chyba że organ ochrony środowiska wykaże, na podstawie przepisów ustawy, że w konkretnej sprawie nie ma możliwości udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie (por. B. Rakoczy, Ustawa o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Komentarz, LexisNexis 2010, por. też wyrok NSA z 30 lipca 2021 r., sygn. III OSK 3750/21 – wszystkie powołane orzeczenia dostępne są na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że udostępnienie informacji o środowisku jest regułą, a odstępstwa od niej mają charakter wyjątkowy i powinny wprost wynikać z przepisów prawa jednoznacznie określających, jakiego rodzaju informacje nie podlegają udostępnieniu. Pojęcie władz publicznych zostało zdefiniowane na potrzeby ustawy środowiskowej w art. 3 pkt 15a, zgodnie z którym obejmuje ono: Sejm, Senat, Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, organy administracji, sądy, trybunały oraz organy kontroli państwowej i ochrony prawa. Przez organy administracji, na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 9 ustawy środowiskowej, rozumie się zaś: a) ministrów, centralne organy administracji rządowej, wojewodów, działające w ich lub we własnym imieniu inne terenowe organy administracji rządowej, organy jednostek samorządu terytorialnego, b) inne podmioty wykonujące zadania publiczne dotyczące środowiska i jego ochrony, c) Pełnomocnika Rządu do spraw Centralnego Portu Komunikacyjnego - w zakresie określonym w art. 5 pkt 8 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o Centralnym Porcie Komunikacyjnym. Niewątpliwie decyzja Starosty Krakowskiego nr OS.I.6224.4.2020.AM z dnia 23 listopada 2021 r. udzielająca X. Sp. z o.o. pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza z instalacji do produkcji chłodnic i skraplaczy zawiera informacje o środowisku, a Starosta Krakowski, podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji o środowisku. Ustawodawca nie ograniczył podmiotowej konstrukcji dostępu do informacji o środowisku np. poprzez wymóg interesu prawnego (od podmiotu żądającego informacji o środowisku i jego ochronie nie wymaga się wykazania interesu prawnego lub faktycznego - art. 13 ustawy środowiskowej). Natomiast ustawodawca limitując stronę przedmiotową wskazał, że zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy środowiskowej, udostępnianiu, o którym mowa w art. 8, podlegają informacje dotyczące: 1) stanu elementów środowiska, takich jak: powietrze, woda, powierzchnia ziemi, kopaliny, klimat, krajobraz i obszary naturalne, w tym bagna, obszary nadmorskie i morskie, a także rośliny, zwierzęta i grzyby oraz inne elementy różnorodności biologicznej, w tym organizmy genetycznie zmodyfikowane, oraz wzajemnych oddziaływań między tymi elementami; 2) emisji, w tym odpadów promieniotwórczych, a także zanieczyszczeń, które wpływają lub mogą wpłynąć na elementy środowiska, o których mowa w pkt 1; 3) środków, takich jak: środki administracyjne, polityki, przepisy prawne dotyczące środowiska i gospodarki wodnej, plany, programy oraz porozumienia w sprawie ochrony środowiska, a także działań wpływających lub mogących wpłynąć na elementy środowiska, o których mowa w pkt 1, oraz na emisje i zanieczyszczenia, o których mowa w pkt 2, jak również środków i działań, które mają na celu ochronę tych elementów; 4) raportów na temat realizacji przepisów dotyczących ochrony środowiska; 5) analiz kosztów i korzyści oraz innych analiz gospodarczych i założeń wykorzystanych w ramach środków i działań, o których mowa w pkt 3; 6) stanu zdrowia, bezpieczeństwa i warunków życia ludzi, oraz stanu obiektów kultury i obiektów budowlanych - w zakresie, w jakim oddziałują na nie lub mogą oddziaływać: a) stany elementów środowiska, o których mowa w pkt 1, lub b) przez elementy środowiska, o których mowa w pkt 1 - emisje i zanieczyszczenia, o których mowa w pkt 2, oraz środki, o których mowa w pkt 3. Art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy środowiskowej został transponowany do polskiego systemu prawnego z dyrektywy 2003/4/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2003 r. w sprawie publicznego dostępu do informacji dotyczących środowiska i uchylającej dyrektywę Rady 90/313/EWG (Dz. Urz. WE seria L nr 41 poz. 26, dalej: dyrektywa). Wedle motywu 10 dyrektywy wskazano, że "definicja informacji o środowisku powinna zostać sprecyzowana, tak by uwzględniać informacje w dowolnej formie dotyczące stanu środowiska, czynników, środków lub działań, które wpływają lub mogą wpłynąć na środowisko lub mają na celu jego ochronę, analizy kosztów i korzyści oraz analizy gospodarcze wykorzystywane w ramach takich środków lub działań, jak również informacje dotyczące stanu ludzkiego zdrowia i bezpieczeństwa, łącznie ze skażeniem łańcucha pokarmowego, warunkami życia człowieka, obiektami kultury i budowlami w stopniu, w jakim ulegają one lub mogą ulec, wpływowi tych elementów". Prawodawca unijny zaznaczył zatem, że przepisy o dostępie do informacji o środowisku mają zastosowanie do zjawisk związanych z funkcjonowaniem elementów o charakterze przyrodniczym. Ustawa środowiskowa nie zawiera własnej definicji "środowiska". Zostało ono natomiast zdefiniowane w art. 3 pkt 39 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U.2025.647 t.j. z dnia 2025.05.19), zgodnie z którym przez środowisko rozumie się ogół elementów przyrodniczych, w tym także przekształconych w wyniku działalności człowieka, a w szczególności powierzchnię ziemi, kopaliny, wody, powietrze, krajobraz, klimat oraz pozostałe elementy różnorodności biologicznej, a także wzajemne oddziaływania pomiędzy tymi elementami. Ustawodawca, wprowadzając generalną zasadę udostępniania informacji o środowisku, jednocześnie wprowadził szeroki zakres wyjątków. Zasada udostępniania doznaje zatem licznych, uzasadnionych ograniczeń. Zgodnie z art. 16 ustawy środowiskowej.: - ust. 1 - władze publiczne mogą odmówić udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie po rozważeniu interesu publicznego przemawiającego za udostępnieniem informacji w konkretnym przypadku, jeżeli udostępnienie tych informacji może naruszyć: 1) ochronę danych przewidzianą przepisami o ochronie informacji niejawnych; 2) przebieg toczącego się postępowania sądowego, dyscyplinarnego lub karnego; 3) prawa własności intelektualnej, o których mowa w ustawie z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1062 oraz z 2022 r. poz. 655) lub w ustawie z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 324); 4) ochronę danych osobowych, dotyczących osób trzecich, jeżeli jest ona przewidziana odrębnymi przepisami prawa; 5) ochronę informacji lub danych, dostarczonych przez osoby trzecie, jeżeli osoby te, nie mając obowiązku ich dostarczenia i nie mogąc być takim obowiązkiem obciążone, dostarczyły je dobrowolnie, chyba że wyraziły zgodę na ich udostępnianie; 6) stan środowiska, którego informacja dotyczy, w szczególności przez ujawnienie ostoi lub siedliska roślin, zwierząt i grzybów objętych ochroną gatunkową; 7) ochronę informacji o wartości handlowej, w tym danych technologicznych, dostarczonych przez osoby trzecie i objętych tajemnicą przedsiębiorstwa, jeżeli osoby te złożyły wniosek o wyłączenie tych informacji z udostępniania, zawierający szczegółowe uzasadnienie dotyczące możliwości pogorszenia ich pozycji konkurencyjnej; 8) obronność i bezpieczeństwo państwa; 9) bezpieczeństwo publiczne; 10) ochronę tajemnicy statystycznej przewidzianą przepisami o statystyce publicznej. - ust. 2 - władze publiczne mogą odmówić udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie, jeżeli: 1) wymagałoby to dostarczenia dokumentów lub danych będących w trakcie opracowywania; 2) wymagałoby to dostarczenia dokumentów lub danych przeznaczonych do wewnętrznego komunikowania się; 3) wniosek jest w sposób oczywisty niemożliwy do zrealizowania; 4) wniosek jest sformułowany w sposób zbyt ogólny. Nie każda zatem informacja o środowisku podlega udostępnieniu z woli ustawodawcy, a zasada udostępniania nie jest absolutna i doznaje szeregu ograniczeń, których nie można znieść tylko poprzez odwołanie się do celów udostępnienia. Katalog wyłączeń nie może być jednak rozszerzany w drodze interpretacji (por. K. Gruszecki, Udostępnienie informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Komentarz, wyd. II, LEX/ el 2013). Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy środowiskowej władze publiczne są obowiązane do udostępniania każdemu informacji o środowisku i jego ochronie, które są informacjami znajdującymi się w posiadaniu władz publicznych lub informacjami przeznaczonymi dla władz publicznych, w zakresie, w jakim nie dotyczy to ich działalności ustawodawczej, a w przypadku sądów i trybunałów - działalności orzeczniczej. Stosownie art. 13 ustawy środowiskowej od podmiotu żądającego informacji o środowisku i jego ochronie nie wymaga się wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Zgodnie z art. 12 ust. 1 informacja o środowisku i jego ochronie, z wyłączeniem informacji udostępnionej w bazie danych, o której mowa w art. 128 ust. 1, jest udostępniana na pisemny wniosek o udostępnienie informacji. Taki wniosek został przez stronę skarżącą Fundację [...] z siedzibą w K. skutecznie złożony. W rozpoznawanej sprawie - prawodawca dostosowując regulacje ustawowe do postanowień dyrektywy 2003/4WE, włączył do procedury odmowy udostępnienia informacji publicznej o środowisku obowiązek badania interesu publicznego przemawiającego za udostępnieniem informacji o środowisku i jego ochronie w odniesieniu do przesłanek ujętych w art. 16 ust 1 ustawy środowiskowej. Podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji o środowisku musi rozważyć, czy odmowa udostępnienia informacji z przyczyn wymienionych w art. 16 ust 1 ustawy środowiskowej jest uzasadniona z punktu widzenia interesu publicznego przemawiającego za udostępnieniem informacji w konkretnym przypadku i czy zachodzą przesłanki do odmowy, o których mowa w art. 16 ust 2 ustawy środowiskowej. W art. 16 ust 2 ustawy środowiskowej określono przesłanki stanowiące podstawę do odmowy udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie. Jednocześnie każda odmowa dostępu do informacji środowiskowej ma charakter wyjątku od zasady szerokiego dostępu do informacji . Powoływanie się na dopuszczalność odmowy udostępnienia informacji o środowisku musi zatem zostać szczegółowo uzasadniona przez zobowiązanego do udzielenia informacji. Należy również mieć na uwadze regulację art. 18 ustawy środowiskowej - ustawodawca wymienił w treści tej normy prawnej tzw. dane emisyjne – to jest informacje które podlegają ujawnieniu nawet pomimo wystąpienia przesłanek odmowy udostępnienia informacji o środowisku. Stosownie do art. 18 ustawy środowiskowej przepisów art. 16 ust 1 pkt 4-7 i 10 nie stosuje się, jeśli informacja dotyczy: 1. Ilości i rodzajów pyłów lub gazów wprowadzonych do powietrza oraz miejsca ich wprowadzania; 2. stanu, składu i ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi oraz miejsca ich wprowadzania; 3.rodzaju i ilości wytwarzanych odpadów oraz miejsca ich wytwarzania; 4. Poziomu emitowanego hałasu; 5.poziomu emitowanych pól elektromagnetycznych. Wyłączeniu mogą podlegać informacje lub dane dostarczone przez osoby trzecie, jeżeli osoby te nie mając obowiązku ich dostarczenia i nie mogąc być takim obowiązkiem obciążone, dostarczyły je dobrowolnie i złożyły zastrzeżenie o ich nieudostępnieniu (w dowolnej formie). Przepisy dają możliwość odmowy dostępu do informacji środowiskowej, jeśli organy zakwalifikują ją jako informacje o wartości handlowej, w tym dotyczące danych technologicznych, dostarczonych przez osoby trzecie i objętych tajemnicą przedsiębiorstwa, jeżeli udostępnienie tych informacji mogłoby pogorszyć konkurencyjną pozycję tych osób i złożyły one uzasadniony wniosek o wyłączenie tych informacji z udostępnienia. Zasadniczą kwestią do skutecznego wyłączenia jest wniesienie uzasadnionego wniosku o wyłączenie informacji, złożonego przez osoby trzecie dostarczające informacji. We wniosku wykazać należy że informacja ma wartość handlową, jest objęta tajemnicą przedsiębiorstwa oraz że jej ujawnienie pogorszyłoby konkurencyjną pozycję osoby wnoszącej wniosek. Organ wyłącza taką informację z udostępnienia po rozważeniu, czy wniosek został należycie wykazany i czy dotyczy takiej obiektywnie istotnej z punktu widzenia przedsiębiorcy informacji. W kontrolowanej sprawie organy obu instancji nie sprostały wymogom ustawy i konieczne było uchylenie obu wydanych decyzji. - Organy administracyjne bezkrytycznie zaakceptowały stanowisko spółki X. Sp. z o.o. o zastrzeżeniu tajemnicy przedsiębiorstwa. W wydanej decyzji w trybie art. 16 ust 1 pkt 7 ustawy środowiskowej organ wprost nawiązuje do przedłożonej opinii z 13 stycznia 2023 r. - "o unikatowej wartości handlowej , technologicznej i organizacyjnej informacji objętych tajemnicą przedsiębiorstwa X. Sp z o.o. Systemy Chłodzenia Silnika" sporządzonej przez O. Sp z o.o. w R. i wpisuje jej stwierdzenia do uzasadnienia decyzji. Decyzja odmowna o której mowa w art. 16 ust 3 i 4 ustawy środowiskowej nie została wydana. Z przedłożonej przez spółkę opinii jedynie ogólnie wynika, że "aby osoba o wiedzy technicznej nie uzyskała know how dotyczącego reorganizacji zakładu X. i stosowania zabiegów redukujących emisje przy odpowiedniej optymalizacji produkcji, konieczne było zastrzeżenie wszystkich informacji wskazanych przez X. Przedsiębiorca zastrzegł ujawnienie informacji dotyczących m. inn zastosowania nowych rozwiązań redukujących odór, reorganizacji pracy zakładu w zakresie źródeł emisji i opisu sposobu produkcji, wskaźników emisji w przeliczeniu na wielkość produkcji, korzystnych skutków w zakresie emisji. Ani w decyzjach organów I instancji i II instancji, ani w powołanej opinii nie wyjaśniono przekonująco - dlaczego i w jakim zakresie zakwalifikowano zastrzeżoną informację jako informację o wartości handlowej, w tym informację o danych technologicznych i organizacyjnych. Powoływana opinia jest zbyt ogólna, nie wyjaśnia użytych w niej pojęć ("linie technologiczne", "źródła emisji", "informacja o wartości handlowej", "tajemnica przedsiębiorstwa", "przewaga konkurencyjna", "dane technologiczne"), ani nie odnosi ich do konkretnych okoliczności sprawy. W wystarczający sposób nie rozwija i nie tłumaczy istoty problemu. Zamiast tego kategorycznie wskazuje, że X. poniosła koszty na badania emisji substancji odorowych do powietrza z procesów technologicznych zakładu, "sposób użycia urządzeń redukujących emisję na określonej linii do określonej produkcji nie jest powszechny lecz zindywidualizowany i wynika z testów i badań przeprowadzonych na zlecenie spółki", "dobór odpowiedniej technologii redukcji emisji" nie jest oczywisty, prosty i nie stanowi wiedzy powszechnej, a "konkurencyjne przedsiębiorstwo unika w ten sposób kosztów na etapie projektowania instalacji i zakładu", unikając "ryzyka wyboru niespodziewanego rozwiązania". Według autorów opinii zagrożeniem jest także możliwość dokładnego oszacowania przez konkurencję kosztów prowadzenia działalności zakładu, rzutujących na cenę produkowanych wyrobów. W tej sytuacji przedłożona opinia nie może być podstawą do dokonania wiarygodnych ustaleń stanu faktycznego przez organ administracyjny. Organ powinien zweryfikować wniosek Spółki X. o wyłączenie informacji z udostępnienia zarówno pod kątem merytorycznej zasadności zgłoszenia zastrzeżenia do jej udostępnienia, jak i ewentualnej wartości handlowej informacji, a następnie - dać temu wyraz albo w decyzji wydanej w trybie art. 16 ust 3 i 4 ustawy środowiskowej albo w trybie art. 16 ust 1 tej ustawy. To dotychczas nie nastąpiło. Zastrzeżenie tajemnicy stanowi bowiem wyjątek od zasady jawności i z tego powodu organy publiczne nie mogą polegać wyłącznie na oświadczeniu przedsiębiorcy, bądź przedłożonej opinii prywatnej, ale powinny samodzielnie dokonać wszechstronnej oceny złożonego zastrzeżenia pod kątem rzeczywistego istnienia tajemnicy przedsiębiorstwa w rozumieniu ustawy o zakazie nieuczciwej konkurencji. Wniosek nie może być jedynie poprawny formalnie, a musi być zasadny merytorycznie. - Następnie stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie nie rozważono w wystarczający sposób istnienia interesu publicznego w udostępnieniu informacji o środowisku. Interes publiczny jest w tej konkretnej sprawie wyraźny i widoczny. Podejmowanie działań związanych z ochroną środowiska, to istotna wartość społeczna i konkretne obowiązki państwa. Pojęcie interesu publicznego jest jedną z fundamentalnych klauzul generalnych obowiązującego systemu prawa. Jak podkreśla się w orzecznictwie, jest to dyrektywa postępowania nakazująca respektowanie wspólnych wartości istotnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej (wyrok NSA z dnia 8 lipca 2015 r., II FSK 1318/13 LEX nr 1750039). W sytuacji kolizji wartości ten interes publiczny w udostępnieniu informacji o środowisku jest silniejszy niż indywidualny interes przedsiębiorcy. W kontrolowanych decyzjach brak należytego wyważenia przez organy obu instancji słusznego interesu przedsiębiorcy (ochrona tajemnicy przedsiębiorstwa w kontekście jego konkurencyjności) w odniesieniu do interesu publicznego (realizacja dostępu do istotnych informacji o środowisku, celem ochrony konkretnych wartości środowiska). Innymi słowy należy przy ponownym rozpoznaniu sprawy odpowiedzieć na pytanie czy interes publiczny nie sprzeciwia się ograniczeniu udostępnienia informacji o środowisku w zakresie żądanym przez wnioskodawcę, skoro przedmiotem zainteresowania społecznego i kontroli jest zachowanie przez przedsiębiorcę nowoczesnych standardów ochrony środowiska, w prowadzonej działalności gospodarczej. Tych rozważań brak w dotychczasowych decyzjach organów obu instancji. - Zauważyć trzeba, że samo udzielenie informacji o środowisku jest czynnością materialnotechniczną (postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2010 r., II OW 60/10, LEX nr 743496), a decyzja o odmowie udostępnienia informacji o środowisku jest decyzją uznaniową, dlatego powinna być szczególnie staranie uzasadniona. Charakter uznania administracyjnego, nie może być utożsamiany ze swobodnym uznaniem. Jeśli zastrzeżono udostępnienie konkretnych informacji, jako tajemnicy handlowej przedsiębiorcy (forma pisemna bez dodatkowych wymogów), to organ powinien dokładnie przeanalizować złożony wniosek, wyjaśnić na czym ta tajemnica przedsiębiorcy (technologiczna, organizacyjna) polega i dlaczego zakwalifikował ją jako tajemnicę handlową. W jakim zakresie zastrzeżono udostępnienie i z jakiego powodu. Następnie wyjaśnić w jaki sposób w rozpatrywanym konkretnym przypadku ujawnienie ogólnej nazwy linii technologicznych, nazwy emitorów, nazwy urządzeń redukujących emisję, bilansu masowego surowców i materiałów, ogólnej nazwy urządzenia redukującego emisję (jak w udostępnionej informacji w wersji niezawierającej danych zastrzeżonych przez spółkę) może pogorszyć pozycję konkurencyjną przedsiębiorstwa. Sam fakt, że informacja ma wartość handlową dla przedsiębiorcy i objęta jest tajemnicą przedsiębiorcy nie jest wystarczającą podstawą do odmowy udzielenia informacji. Konieczne jest bowiem wykazanie w jaki sposób może pogorszyć pozycję konkurencyjną podmiotu od którego ta informacja pochodzi. Ocena czy rzeczywiście informacja mogłaby pogorszyć konkurencyjność podmiotu musi być obiektywnie uprawdopodobniona. Nie wystarczy subiektywne przekonanie podmiotu, że taki skutek hipotetycznie może nastąpić (wyrok WSA w Warszawie z 19 marca 2028 r , IV SA/Wa 2854/17, LEX nr 2746175) Definicja tajemnicy przedsiębiorstwa określona jest w art. 11 ust 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2022 r poz. 1233). Przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności. Przyjmuje się, że informacja ma charakter technologiczny, kiedy dotyczy najogólniej rozumianych sposobów wytwarzania, formuł chemicznych, wzorów i metod działania. Za informację organizacyjną przyjmuje się całokształt doświadczeń i wiadomości przydatnych do prowadzenia przedsiębiorstwa, niezwiązanych bezpośrednio z cyklem produkcyjnym. Informacja handlowa obejmuje najogólniej całokształt doświadczeń i wiadomości przydatnych do prowadzenia przedsiębiorstwa, niezwiązanych bezpośrednio z cyklem produkcyjnym (wyroki WSA w Warszawie : z dnia 18 stycznia 2013.,II SA/Wa 1328/12, LEX nr 1325930; z dnia 15 marca 2012 r., II SA/Wa 128/12, LEX nr 1135400; z dnia 22 stycznia 2013 r., II SA/Wa 2122/12, LEX nr 1326010) Jednocześnie należy mieć na względzie, że sama okoliczność, że informacja ma wartość handlową nie może stanowić podstawy odmowy udostępnienia, wobec ogólnej zasady dostępności informacji o środowisku. Ponownie rozpoznając sprawę organy obu instancji dodatkowo rozważą czy żądane informacje dotyczą bezpośrednio linii technologicznej i czy mają bezpośrednio charakter organizacyjny (jak sugeruje to przedsiębiorca), skoro wprost związane są z powszechnie odczuwalnym skutkiem działalności przedsiębiorcy – emitowanym odorem, nieobojętnym dla środowiska. Trudno bowiem "z założenia" uznać za przekonujące stanowisko przedsiębiorcy, że w wyniku udostępnienia żądanej informacji dojdzie do ujawnienia tajemnicy technologicznej, czy organizacyjnej (mających wartość handlową), skoro przedsiębiorca ma bezwzględny obowiązek ochrony środowiska, niezależnie od ponoszonych kosztów tej ochrony. Zastosowane rozwiązania redukujące odór mogą być przedmiotem zainteresowania społecznego. Jak trafnie wskazuje strona skarżąca brak podstawowych danych może uniemożliwiać ustalenie w jakim zakresie X. sp. z o.o. została zobowiązana do podejmowania działań na rzecz ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko, w szczególności emisji substancji złowonnych, która od wielu lat jest przyczyną konfliktu społecznego w S. oraz w jakim stopniu wywiązuje się z tych obowiązków. Uczestnik postępowania i organy przekonująco nie wyjaśnili na czym może polegać utrata konkurencyjności (pogorszenie pozycji konkurencyjnej) Spółki X.. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy mieć na względzie treść art. 18 ustawy środowiskowej który stanowi, że wyłączenie dostępu do informacji o środowisku nie obejmuje między innymi informacji na temat ilości i rodzajów pyłów lub gazów wprowadzonych do powietrza oraz miejsca ich wprowadzenia. Żądana informacja dotyczy konkretnie umiejscowionych emitorów odorów i urządzeń redukujących emisję, których funkcjonowanie jest istotne z punktu widzenia interesu publicznego, jakim jest potrzeba ochrony środowiska. Aby określone informacje mogły zostać objęte tajemnicą przedsiębiorcy muszą dotyczyć kwestii, których ujawnienie obiektywnie mogłoby wpłynąć na sytuację przedsiębiorcy. (wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2014 r r., I OSK 2112/13., LEX 1456979). W decyzji powinno być więc jasno i szczegółowo wyjaśnione na czym tajemnica przedsiębiorcy polega, dlaczego została tak zakwalifikowana i jaki zakres informacji nie może zostać udostępniony wnioskodawcy. Jeżeli w wyniku weryfikacji okaże się, że zastrzeżona informacja nie stanowi tajemnicy przedsiębiorstwa, to zadeklarowane zastrzeżenie staje się bezskuteczne. - Dodatkowo stwierdzić należy, że przedsiębiorca nie był uczestnikiem postępowania przed organem II instancji, co nie było prawidłowe. Decyzja organu II instancji nie została doręczona uczestnikowi Spółce X.. Stanowisko organu II instancji zawarte w zaskarżonej decyzji, jakoby Spółka X. nie mogła być stroną w postępowaniu dotyczącym udostępnienia informacji o środowisku (w trybie art. 8 i następnych ustawy środowiskowej) jest błędne. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 11 marca 2025 r., III OZ 75/25 wypowiedział się , że w rozpoznawanej sprawie Fundacja [...] z siedzibą w K. domaga się udostępnienia informacji wyłączonej z udostępnienia na wniosek spółki z uwagi na tajemnicę przedsiębiorstwa. Spółka dysponuje zatem indywidualnym interesem w sprawie, bowiem informacja o środowisku dotyczy jej własnej działalności i została wyłączona z udostępnienia na wniosek tej spółki, a ponadto interes ten znajduje podstawę w konkretnym przepisie prawa to jest art. 16 ust 1 pkt 7 ustawy środowiskowej. To wiążące stanowisko wezmą pod uwagę organy obu instancji ponownie rozpoznając sprawę. W tych okolicznościach sprawy Sąd, na podstawie 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku, uchylając zaskarżoną decyzję, wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji, celem ponownego rozpoznania wniosku Fundacji, po uwzględnieniu przedstawionych wskazań. O kosztach postępowania orzeczono w punkcie II sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. W razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone koszty w wysokości 697 zł składa się uiszczony przez stronę skarżącą wpis od skargi, koszty zastępstwa procesowego i opłata skarbowa od pełnomocnictwa procesowego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło