II SA/Kr 1256/18

WyrokWSA w Krakowie2019-02-21

Skład orzekający: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski, WSA Krystyna Daniel (spr.), WSA Paweł Darmoń

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy budynek mieszkalny, który został wybudowany ze znacznymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego, ale zachował swoją podstawową funkcję i ogólny kształt, może być uznany za obiekt zrealizowany w ramach istotnego odstępstwa od projektu, co uzasadnia nałożenie obowiązku sporządzenia projektu zamiennego, czy też stanowi samowolę budowlaną uzasadniającą nakaz rozbiórki?
Ratio decidendi
Budynek mieszkalny, który został wybudowany ze znacznymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego, ale zachował swoją podstawową funkcję mieszkalną i ogólny kształt, nie jest traktowany jako zupełnie inny obiekt, lecz jako obiekt zrealizowany z istotnymi odstępstwami. W takiej sytuacji właściwym trybem postępowania jest nałożenie obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego na podstawie art. 51 Prawa budowlanego, a nie stosowanie trybu dotyczącego samowoli budowlanej (art. 48 Prawa budowlanego).
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła budynku mieszkalnego wybudowanego na działce nr [...] w L., który został zrealizowany ze znacznymi odstępstwami od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją z 1987 r. Po wielu latach postępowań administracyjnych i sądowych, organy nadzoru budowlanego nałożyły na inwestorów obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego. Skarżąca kwestionowała prawidłowość zastosowanego trybu postępowania, domagając się zastosowania przepisów dotyczących samowoli budowlanej i nakazania rozbiórki, argumentując, że powstał zupełnie inny obiekt budowlany. Sąd rozpatrywał skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję PINB nakazującą sporządzenie projektu zamiennego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski Sędziowie : WSA Krystyna Daniel (spr.) WSA Paweł Darmoń Protokolant : Katarzyna Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2019 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] lipca 2018 r. znak: [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego skargę oddala. Sygn.. akt II SA/Kr 1256/18 U Z A S A D N I E N I E Postanowieniem z dnia 26 marca 2009 r. [...]) na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M.: 1. Wstrzymał prowadzenie robót budowlanych związanych z budową budynku mieszkalnego posadowionego na działce nr [...], położonej w L. , prowadzonych przez inwestorów – J. S., T. S., J. S. zamieszkałych w [...], na podstawie pozwolenia na budowę znak [...] z dnia 31 marca 1987 r.; 2. Nałożył na inwestora – J. S., T. S., J. S. obowiązek przedstawienia w terminie 30 dni od dnia doręczenia: - inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej, - inwentaryzacji geodezyjnej. W uzasadnieniu postanowienia organ stwierdził, że na działce [...] posadowiony jest budynek mieszkalny murowany, trzykondygnacyjny, dach dwuspadowy, o wymiarach 14,10 x 14,70 m z garażem, na którym zrealizowano taras. Budynek zrealizowano ze znacznymi odstępstwami od projektu budowalnego zatwierdzonego decyzja z 1987 r. Decyzją z dnia 26 maja 2009 r. [...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., na podstawie art. 51 ust.1 pkt 3 Prawa budowlanego nakazał inwestorom J. S., T. S., J. S. sporządzenie i przedstawienie w terminie do dnia 24 sierpnia 2009 r. projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany w dotychczas wykonanych robotach budowlanych, w celu doprowadzenia wykonanych robót polegających na budowie budynku mieszkalnego na działce nr [...] w L. do stanu zgodnego z prawem oraz uzyskania pozwolenia na ich wznowienie. Decyzją z dnia 16 grudnia 2009 r. ([...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uchylił ww. decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji wskazując na konieczność należytego wyjaśnienia sprawy. Decyzją z dnia 4 kwietnia 2011 r. [...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. umorzył postępowanie w sprawie budowy budynku mieszkalnego posadowionego na działce nr [...] w L. niezgodnie z pozwoleniem na budowę, jako bezprzedmiotowe. Postanowieniem z dnia 6 czerwca 2011 r. PINB wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie "budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego posadowionego na działce ewid. nr [...] w L. bez wymaganego pozwolenia na budowę". Postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego wstrzymał "prowadzenie robót budowlanych związanych z budową budynku mieszkalnego posadowionego na dz. nr [...] w L. przez T. S., J. S. oraz zobowiązał inwestora do przedstawienia w terminie do 31 stycznia 2012 r. zaświadczenia o zgodności wybudowanego obiektu z przepisami o planowaniu przestrzennym, a w szczególności zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu; czterech egzemplarzy projektu budowlanego przedmiotowego budynku wraz z zaświadczeniem o którym mowa w art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego; oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Decyzją z dnia 17 maja 2012 r. ([...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M., na podstawie art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, nakazał inwestorom T. S. i J. S. wykonanie rozbiórki budynku mieszkalnego jednorodzinnego posadowionego na działce nr [...] w L. wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, wobec niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków nałożonych postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2011 r. Decyzją z dnia 28 maja 2013 r. ([...]) [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości ww. decyzje i umorzył postępowanie organu I instancji. Stwierdził organ odwoławczy, że budynek nie został zrealizowany jako samowola budowlana, lecz z odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego. Dlatego postępowanie prowadzone w trybie art. 48 Prawa budowlanego jest bezprzedmiotowe. Wyrokiem z dnia 18 grudnia 2013 r. (Sygn. akt II SA/Kr 1114/13) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję z dnia 28 maja 2013 r., poprzedzającą ją decyzję organu I instancji oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia 4 kwietnia 2011 r. Sąd zobowiązał organy nadzoru budowlanego do starannego zbadania wzajemnych relacji pomiędzy zakresem pozwolenia na budowę uzyskanego w 1987 r. przez J. S., a usytuowaniem i kształtem obecnie istniejącego na działce nr [...] budynku i ostateczne ustalenie na tej podstawie czy doszło do odstępstw czy też do realizacji zupełnie innego niż objęty zatwierdzonym projektem, obiektu. Wskazał, że dopiero od tych ustaleń i ocen zależeć będzie tryb dalszego postępowania i podstawa prawna rozstrzygnięć. Towarzyszyć temu powinny prawidłowe ustalenia co do osoby inwestora oraz daty zakończenia robót budowalnych. Wytknął Sąd szereg uchybień proceduralnych popełnionych przez organ I instancji w zakresie postępowania dowodowego. Decyzją z dnia 24 lipca 2014 r. [...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nakazał B. S., T. S., J. S., D. S., w celu doprowadzenia wykonanych w ramach istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego robót budowlanych, polegających na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z garażem, posadowionego na działce nr [...] w miejscowości L., do stanu zgodnego z prawem, przedstawienie w terminie do dnia 31 grudnia 2014 r. projektu budowlanego zamiennego budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem na działce nr [...] w miejscowości L., uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. Decyzją z dnia 13 marca 2015 r. ([...]) [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uchylił ww. decyzję w części dotyczącej terminu wykonania nałożonego obowiązku i wskazał nowy termin wykonania nałożonego obowiązku: do dnia 31 października 2015 r., w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wyrokiem z dnia 17 lipca 2015 r. (II SA/Kr 509/15) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił ww. decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W wyroku wskazano, że w dalszym ciągu wyjaśnienia wymagają okoliczności wskazane w wyroku z dnia 18 grudnia 2013 r. Istotne jest ustalenie: daty rozpoczęcia budowy budynku, a w szczególności czy nastąpiło to przed 31 marca 1989 r. czy po tej dacie; kiedy konkretnie dane roboty były wykonywane i z czyjej inicjatywy; kto był inwestorem budynku; jaka była rola J. S. w procesie prowadzenia inwestycji; jakie obiekty zrealizowano i na podstawie jakich dokumentów; w jakim stopniu zakres pozwolenia na budowę pokrywa się z budynkiem obecnie istniejącym na działce. Decyzją z dnia 30 grudnia 2016 r. ([...]) na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. nakazał B. S., T. S., J. S., D. S., legitymujących się tytułem prawnym do nieruchomości – działki nr [...], [...], [...] w L. sporządzenie i przedstawienie w terminie do dnia 5 czerwca 2017 r. projektu budowlanego zamiennego budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem na działce nr [...], [...], [...] w miejscowości L., uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, a to w celu doprowadzenia, wykonanych w ramach istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego robót budowlanych polegających na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z garażem posadowionego na działce nr [...],[...], [...] w miejscowości L., do stanu zgodnego z prawem. Organ administracji przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz podał, co następuje: J. S. przed rozpoczęciem robót budowlanych uzyskała ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego według projektu typowego [...] o powierzchni zabudowy 87m2, powierzchni użytkowej 102m2, powierzchni całkowitej 237m2 i kubatury budynku wynoszącej 662 m3 na działkach l. kat [...], [...], [...] i bb. [...]. Powyższa okoliczność wynika z załączonych do postępowania archiwalnych akt sprawy pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wydanego decyzją Naczelnika Gminy w L. nr [...] z dnia 31 marca 1987 r. Kwestią sporną jest data rozpoczęcia budowy budynku, a w szczególności czy nastąpiło to przed 31 marca 1989 r. czy po tej dacie, a także ustalenie, kiedy konkretne dane roboty były wykonywane i z czyjej inicjatywy, a zatem kto był inwestorem budynku (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 17 lipca 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 509/15). W oparciu o dokumenty urzędowe nie udało się precyzyjnie ustalić daty rozpoczęcia budowy. Zdjęcia lotnicze wykonane bowiem zostały w latach 1983 (gdy budynek jeszcze nie istniał) oraz 1993 (gdy budynek został już w swoim zrębach wybudowany). Brak jest także zdjęć, map czy też innej dokumentacji urzędowej, która pozwoliłaby ustalić jednoznacznie datę rozpoczęcia procesu inwestycyjnego. Tym samym brak jest podstaw do przyjęcia przez organ jako udowodnionej okoliczności, że roboty budowlane zostały rozpoczęte po 31 marca 1989 r., a więc po wygaśnięciu decyzji o pozwoleniu na budowę, czyli w ramach samowoli budowlanej. W Prawie budowlanym z 1974 r. brak było regulacji jaka znajduje się w aktualnej ustawie w brzmieniu art. 41 ust. 1 i 2, a mianowicie, że rozpoczęcie budowy następuje z chwilą podjęcia prac przygotowawczych na terenie budowy, czyli wytyczenia geodezyjnego obiektów w terenie; wykonania niwelacji terenu; zagospodarowania terenu budowy wraz z budową tymczasowych obiektów; wykonania przyłączy do sieci infrastruktury technicznej na potrzeby budowy. Nie można jednak wykluczyć, że takie roboty zostały przeprowadzone (np. tyczenie w terenie) przed marcem 1989 r., a nie były one widoczne i wiadome żyjącym stronom postępowania. Z analizy akt sprawy wynika, że do 1992 r. wykonano stan surowy budynku, co potwierdza załączona do akt sprawy kopia zdjęcia przedłożona przez Z. S. (k: 135 akt [...]). W roku 1994 do budynku wprowadził się T. S. syn J. S., a kolejno w 1998 r. jego brat J. S., zgodnie z oświadczeniem D. S. (k: 16 19 akt [...]). Ustalenia te pozostają zbieżne z oświadczeniem Z. S. (k. 136 [...]). Po 1992 r. powstały dwa dodatkowe pomieszczenia, w tym garaż, usytuowane bezpośrednio pod tarasami od strony południowej budynku mieszkalnego (k: 11 akt [...]) . Pomieszczenia te powstały przed 1998 r. (na co wskazuje D. S. [...] akt [...]) lub najpóźniej w 2000 r. (oświadczenie Z. S. k: 3 akt [...]). Pozwolenie na budowę wydane zostało na rzecz J. S. (starania o decyzję rozpoczęto w 1985 r.), która była również właścicielem działki objętej inwestycją. Zatem to Z. S. była inwestorem na etapie budowy budynki mieszkalne, a z całą pewnością na etapie uzyskania pozwolenia na budowę (w tym zakresie przyjęte wyjaśnienia co do daty budowy nie żyjącej już J. S. należy traktować jako najbliższe prawdzie). To J. S. podpisała zarówno wniosek o padanie ogólnych warunków przyłączenia urządzeń elektrycznych z dnia 30 października 1991 r., jak i protokół kontroli sprawdzenia technicznego nr [...]. Brak jest natomiast podstaw do przyjęcia, aby inwestorami byli J. i T. S.. Sam fakt natomiast ich uczestniczenia w procesie budowy i częściowego jej finansowania nie jest wystarczający, aby przyjąć, że to oni byli rzeczywistymi inwestorami budowy. Naturalnym bowiem wydaje się, że w ramach jednej wielopokoleniowej rodziny realizuje się budowę domu rodzinnego wspólnym nakładem sił. Z zeznań T. i J. S. wynika nadto, że w ich ocenie to J. S. była inwestorem. Samo ponoszenie kosztów budowy nie własnej inwestycji nie może stanowić przesłanki do wykazania, że inwestorem jest ktoś inny aniżeli adresat decyzji o pozwoleniu na budowę. Nawet gdyby przyjąć, że inwestorami byli T. i J. S., to z przepisu art. 48 wynika, że ma on zastosowanie do obiektu budowlanego lub jego części wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zarówno art. 48 jak i 50 i 51 prawa budowlanego dotyczą samowoli budowlanej, jednak o zróżnicowanym charakterze. Przy przyjęciu zmiany inwestora bez przeniesienia pozwolenia na budowę nie można mówić o samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 prawa budowlanego, a jedynie o innych przypadkach niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 ww. ustawy, co determinuje stosowanie trybu art. 50-51, który znajduje zastosowanie w rozpatrywanej sprawie. W związku z powyższym ustalić należało, czy wykonany budynek mieszkalny w istocie nie jest całkowicie innym obiektem, aniżeli ten, który został objęty decyzją zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę. Projektowany budynek według projektu typowego [...] przewidywał powierzchnię zabudowy 87 m2, powierzchnię użytkową 102 m2, powierzchnię całkowitą 237 m2 i kubaturę budynku wynoszącą 662 m3 na działkach l. kat [...], [...], [...] i bb. [...]. Z kolei zgodnie z zalegającym w aktach sprawy opracowaniem sporządzonym przez J. S. (architekta) i B. S. (konstruktora) wynika, że budynek posiada powierzę zabudowy 172,22 m2, kubaturę 1442,04 m3, długość 15,29 m, szerokość 14,10 m i wysokość 10,61 m oraz kondygnację piwnicy, parteru, piętra (dodatkowa kondygnacja) i poddasza. Tym samym wykonany budynek jest ponad dwukrotnie większy od planowanego. Wykonano również dodatkowe tarasy, pomieszczenie gospodarcze oraz garaż. Jakkolwiek wskazana zmiana jest daleko idąca, to mając na uwadze przesunięcie budynku należy przyjąć, że mieści się ona w ramach istotnego odstępstwa. Budynek zachował bowiem swoją funkcję mieszkalną i ogólny kształt w zakresie elewacji, a jego zwiększenie wynika w znacznej mierze z dodatkowej kondygnacji, tym niemniej nie można przyjąć, że mamy do czynienia z nowym i całkiem innym budynkiem. Również posadowienie budynku mieści się w ramach zatwierdzonego w 1987 r. planu sytuacyjnego, pomimo zmiany numeracji części działek i rzeczywistego położenia budynku - w pierwotnym pozwoleniu wskazano działki nr [...], [...] i [...], obecnie działki [...], [...] i [...]. Budynek pozostaje także zgodny z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy L., który dla terenów MN, w których posadowiony jest budynek przewiduje zabudowę jednorodzinną, w tym dla istniejącej zabudowy dopuszcza się zabudowę wyższą niż dwie kondygnacje. J. S. nie posiadała decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, o której mowa w art. 36 a ust. 1 prawa budowlanego, w związku z czym istotne odstępstwa dokonane w toku budowy budynku mieszkalnego w L. , stanowią samowolę budowlaną w części dotyczącej tychże odstępstw, przy czym właściwym trybem procesowania pozostaje postępowanie w oparciu o art. 51 prawa budowlanego. Po 1992 r., a przed 1998 r., najpóźniej w 2000 r. powstały dwa dodatkowe pomieszczenia, w tym garaż, tym samym wykluczone jest stosowanie w sprawie przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974 r., w oparciu o art. 103 ust. 2 ustawy z 1994 r. wobec prowadzenia budowy po pierwszym stycznia 1995 r. Jak wynika z wypisów z rejestru gruntów, prawo własności nieruchomości działek nr [...], [...] w L. przysługuje zarówno: B. S., J. S., T. S. oraz D. S. (w ramach wspólności ustawowej). Osoby te jako dysponenci działek, na których posadowiony został budynek mieszkalny (oraz mające interes prawny w zalegalizowaniu samowolnego odstępstwa od projektu zamiennego) winny stać się adresatem orzeczonego obowiązku. J. S. podał, że w 2014 r. dokonał wymiany stolarki okiennej w poziomie parteru (część od strony zachodniej i południowej) z drewnianej na PCV; w związku z koniecznością usztywnienia połaci dachowej stanowiącej zadaszenie tarasu wykonał słup i fundament; dokonał też wymiany układu kominowego dymowego w kominie od strony zachodniej, wymiana miała miejsce tylko w poziomie poddasza. Z kolei w 2011 r. zamontowano bramę garażową w istniejącym otworze pomieszczenia w poziomie piwnicy od strony zachodniej wraz z pracami wykończeniowymi w pomieszczeniu garażu. Postanowieniem z dnia 26 marca 2009 r., na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy wstrzymano prowadzenie robót budowlanych związanych z budową budynku mieszkalnego posadowionego na działce nr [...] w L. . Utrata ważności postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych z art. 50 ust. 1 pr. bud. następuje jedynie w przypadku określonym w art. 50 ust. 4 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane jeśli w terminie 2 miesięcy organ nadzoru budowlanego w ogóle nie wydał pierwszej decyzji z mocy art. 51 ust. 1 albo z art. 50 a pkt 2 prawa budowlanego. Późniejsze zmiany bądź uchylenie decyzji z art. 51 ww. ustawy nie wywierają skutku na ważność postanowienia o wstrzymaniu, którego prawidłowość może być odrębnie badana tak w toku postępowania zażaleniowego jak i w postępowaniu sądowo-administracyjnym. Wykonane po dacie wstrzymania wymiana stolarki okiennej w budynku, prace związane z założeniem bramy i wykończeniem pomieszczenia, wymiana wkładu kominowego, jako roboty niepodlegające reglamentacji ustawy prawo budowlane nie mogą skutkować wydaniem nakazu rozbiórki wskazanym w art. 50a. Za robotami pozostającymi poza reglamentacją należy także uznać wykonanie fundamentu z podparciem zadaszenia, prace przy zbiornikach na nieczystości ciekłe. Nie mieszczą się one bowiem w definicji robót budowlanych, budowy, a także nie polegają na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Podnieść nadto należy, że wstrzymanie robót budowlanych miało miejsce w 2009 r., oczekiwanie zatem, że inwestor przez ten okres nie będzie podejmował żadnych działań mających na celu bieżącą konserwację budynku prowadziłoby do niszczenia obiektu, nieuzasadnionego żadnym orzeczeniem administracji. Roboty prowadzone w budynku będącym przedmiotem niniejszego postępowania miały jedynie na celu konserwację stanu bieżącego budynku, nie prowadziły do jego rozbudowy, nadbudowy czy przebudowy ani nie były remontem. Warunkiem wydania decyzji na podstawie art. 50 a ust. 2 prawa budowlanego jest stwierdzenie, że roboty budowlane były wykonywane pomimo wstrzymania ich wykonania postanowieniem, o którym mowa w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego. Wykonywanie zaś w okresie obowiązywania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych wszelkich prac dotyczących zabezpieczeń nie może być uznane za niestosowanie się do tego postanowienia (por. II SA/Gl 852/12). Od powyższej decyzji odwołanie złożyła Z. S., zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie przepisów: - art. 48 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie, - art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego przez błędne jego zastosowanie i błędne przyjęcie, że roboty budowlane zrealizowane przez inwestorów miały charakter istotnych odstępstw od projektu, podczas gdy w istocie powstał zupełnie inny obiekt budowlany, co do którego inwestorzy nie posiadają ostatecznego pozwolenia na budowę; - art. 51 Prawa budowlanego przez błędne jego zastosowanie leżące u podstaw ustalenia, że budynek mieszkalny zlokalizowany na działkach [...], [...] i [...] w L. był realizowany w oparciu o ważne pozwolenie na budowę, podczas gdy faktyczni inwestorzy nie dysponowali decyzją o pozwoleniu na budowę, a ponadto zrealizowany obiekt dowodzi, że nie ma on nic wspólnego z projektem, który na wniosek J. S. został zatwierdzony decyzją Wójta Gminy L. z dnia 31 marca 1987 r., co uzasadnia nakazanie dokonania rozbiórki; - art. 107 § 3 kpa poprzez niewyjaśnienie podstawy prawnej zaskarżonej decyzji; - art. 7 i 77 kpa, poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, pominięcie oceny istniejących w sprawie dowodów (plan realizacyjny, projekt typowy, inwentaryzacja, zdjęcia, wizje lokalne, zeznania świadków), zaniechanie zebrania wyczerpującego materiału dowodowego (pomimo istnienia takiej możliwości), niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, nie poczynienia istotnych dla sprawy ustaleń faktycznych i w konsekwencji błędne przyjęcie, że inwestorem była i J. S., a budynek został zrealizowany w ramach pozwolenia na budowę z 1987 r. Decyzją z dnia 29 września 2017 r. ([...]) na podstawie art. 138 § 2 kpa, w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane (Dz. U. z 2007 r., poz. 1332) [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uchylił ww. decyzję w całości i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W ocenie organu odwoławczego decyzja organu I instancji została wydana przedwcześnie. Organ odwoławczy wskazał, że zrealizowane przez inwestora roboty budowlane polegające na zmianie parametrów budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz zmianie jego usytuowania w terenie winny zostać zakwalifikowane jako istotne odstępstwo od wydanego pozwolenia na budowę oraz zatwierdzonego projektu budowlanego, o których mowa w art. 36a u.p.b. Organ uznał, że decyzja organu I instancji nie może się ostać w obrocie prawnym z uwagi na konieczność zastosowania procedury określonej w art. 50 a u.p.b. Należy bowiem uwzględnić fakt realizowania przez obecnych właścicieli robót budowlanych pomimo ich wstrzymania postanowieniem z dnia 26 marca 2009 r., wydanym na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 u.p.b. W ocenie organu odwoławczego roboty budowlane polegające na utwardzeniu terenu, montażu bramy garażowej czy robotach wykończeniowych pomieszczenia garażu będące kontynuacją budowy spełniają definicje robót budowlanych, o których mowa w art. 3 ust. 7 prawa budowlanego. Nie są zaś, jak przyjął to organ I instancji, robotami mającymi na celu niezbędne zabezpieczenie obiektu budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 27 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 1413/17 uchylił opisaną wyżej decyzję kasatoryjną. Sąd odwołując się do treści art. 50 ust. 1 pkt 4 i 50a pkt 2 wskazał, że przepisy te wyposażają organy nadzoru budowlanego w instrument pozwalający na szybkie przeciwdziałanie realizowaniu robót budowlanych niezgodnie z prawem poprzez natychmiastowy zakaz ich kontynuowania. Jak sama nazwa wskazuje "wstrzymanie" odnosić się może realnie tylko do czynności i działań trwających i podejmowanych. Wstrzymanie przerywa tylko pewien toczący się proces. Innymi słowy nie można wstrzymać czegoś, co zostało zakończone. Jak wynika z ustaleń organów, przedmiotowy budynek mieszkalny został zasiedlony 1998 r., a ostatnie pomieszczenia w tym budynku wykonano najdalej w 2000 r. Z protokołów (w tym z protokołu oględzin z dnia 17 grudnia 2008 r.), szkiców i zdjęć wynika, że budowa była zakończona, a w każdym razie nigdzie nie pojawia się twierdzenie, aby w dacie wydania postanowienia o wstrzymaniu były prowadzone jeszcze jakiekolwiek roboty budowlane. Skoro zaś budowa miałaby w dacie wydania postanowienia o wstrzymaniu być zakończona, to nie może być mowy o jej "kontynuowaniu" wbrew zakazowi. Jest niewątpliwe, że po dacie wstrzymania były wykonane w przedmiotowym budynku pewne prace. Miało to miejsce wiele lat po zasiedleniu budynku, a rodzaj prac wskazuje na to, że nie stanowiły one kontynuacji budowy, lecz związane były raczej z koniecznością odnowienia zużytych substancji, napraw i konserwacji. W kontekście zebranego już materiału dowodowego nic nie stało na przeszkodzie, aby to organ odwoławczy, w ramach własnych kompetencji, usunął ewentualna wątpliwość co do katalogu, rodzaju tych robót i przede wszystkim ich związku z budową obiektu i zakazem jej kontynuacji. Sąd zastrzegł, że w sprawie ujawnione zostało, że roboty wykonał w "swojej" części domu J. S.. Organ odwoławczy nie wskazał zaś żadnej przyczyny, dla której polecił czynienie ustaleń czy także T. S. roboty takie wykonał. Sąd wskazał, że jeżeli okaże się, że wykonane roboty nie stanowią kontynuacji "wstrzymanych robót budowlanych", to – przy przyjętych przez organ odwoławczy założeniach – nie ma też powodu do przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Ponownie rozpatrując sprawę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego w K. decyzją z dnia 19 lipca 2018 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w związku z art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane (jt. Dz. U. z 2018 r., poz. 1202), uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania nałożonego obowiązku i ustalił nowy termin wykonania nałożonego obowiązku do dnia 31 stycznia 2019 r., w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ II instancji podniósł, że organ I instancji podporządkował się ocenie prawnej oraz zaleceniom zawartym w w/w wyrokach WSA w Krakowie, a zaskarżona decyzja wydana została zgodnie z prawem. Wątpliwości organu nie budzi przyjęty tryb postępowania. W niniejszej sprawie decyzją Naczelnika Gminy w L. z dnia 31 marca 87 r., znak: [...] zatwierdzono projekt budowlany i udzielono J. S. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wgproj. typ. [...] o pow. ząb. 87 m2, pow. użytk. 102 m2, pow. całk. 237 m2, kub. bud. 662 m3, izb 6 na działce położonej w L. nr [...] nr. ewid. gruntów L.kat. [...],14 /2 i pb. [...]. W w/w wyrokach WSA w Krakowie wskazał jednakże na konieczność jednoznacznego ustalenia czy do realizacji przedmiotowego obiektu budowlanego przystąpiono w okresie obowiązywania w/w pozwolenia na budowę, czy roboty budowlane realizował podmiot na którego w/w pozwolenie zostało wydane oraz czy zrealizowane roboty budowlane nie doprowadziły do powstania zupełnie innego obiektu niż określony w w/w pozwoleniu na budowę. Organ podzielił ustalenia dokonane przez PINB, że roboty budowlane były wykonywane w okresie obowiązywania pozwolenia na budowę. Zatem właściwym jest tryb postępowania oparty o treść art. 50-51 u.p.b. Prawidłowo również jako inicjatora robót uznano ówczesną właścicielkę działek, na których jest posadowiony budynek mieszkalny - J. S., tym bardziej, że była również adresatem decyzji udzielająca pozwolenia na budowę. W związku z nowelizacją ustawy Prawo budowalne organ II instancji odwołał się do treści przepisu intertemporalnego zamieszczonego w art. 26 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców (Dz. U. 2016 r., poz. 2255). Organ odwoławczy stwierdził, że zrealizowane podczas budowy roboty budowlane polegające na zmianie parametrów budynku mieszalnego jednorodzinnego oraz zmianie jego usytuowania w terenie winny zostać zakwalifikowane jako istotne od wydanego pozwolenia na budowę oraz zatwierdzonego projektu budowlanego, o których mowa w art. 36a u.p.b. W tej sytuacji prawidłowym było działanie organu I instancji, który w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, który uwzględni istotne (i nieistotne) zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. Dodatkowo w przedłożonym projekcie budowlanym ma być wykazane, że zobowiązani wykazują się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Ponadto wszelkie kwestie związane m.in. z usytuowaniem budynku na działce, spełnieniem wymogów rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznym, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 2 kwietnia 2002 r. winny znaleźć stosowne rozwiązanie w przedłożonym przez Inwestora projekcie budowlanym zamiennym. Tym samym ten aspekt sprawy będzie przedmiotem rozważań PINB na etapie analizowania przedłożonego projektu budowlanego zamiennego. Organ I instancji prawidłowo skierował obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego do obecnych współwłaścicieli działki nr ewid. [...], [...], [...] w L. tj. B. S., T. S., J. S. i D. S.. Przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane należy bowiem rozpatrywać łącznie z art. 52 w/w ustawy. Organ podkreślił, że kwestią warunkującą możliwość nałożenia obowiązku rozbiórki na inwestora jest posiadanie przez niego w dacie orzekania, tytułu prawnego do obiektu, który pozwoliłoby mu na legalne wykonanie orzeczonego obowiązku. Odpowiadając na zarzuty podniesione w odwołaniu organ II instancji wskazał, że zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem zawartym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przepisy art. 48 i 49b oraz 50 i 51 ustawy Prawo budowlane dotyczą samowoli budowlanej, ale o zróżnicowanym charakterze. Przyjmuje się bowiem, że w przypadku art. 48 i 49b ww. ustawy chodzi o całkowite zignorowanie przez inwestora władczych uprawnień organów budowlanych do oceny w zakresie zgodności z prawem konkretnego zamierzenia inwestycyjnego, a w przepisach art. 50 i 51 ustawy chodzi jedynie o samowolne odstąpienie od warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, bądź zgłoszeniu. W przypadku odstępstwa od pozwolenia na budowę nie można zastosować trybu wskazanego w art. 48 u.p.b. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego należało uznać, że wykonane przez inwestora odstępstwa od pozwolenia na budowę są istotne, ale nie stanowią samowoli budowlanej, ponieważ Inwestor zrealizował budynek mieszkalny czyli taki jak w uzyskanej decyzji o pozwoleniu na budowę. Porównanie szkicu sytuacyjnego sporządzonego podczas oględzin w dniu 17 grudnia 2008 r., dokumentacji fotograficznej, dostępnej dokumentacji budowy, kopii rysunków do projektu typowego [...] jednoznacznie wykazało, że inwestor przy realizacji przedmiotowej inwestycji dokonał zmian charakterystycznych parametrów obiektu: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, liczby kondygnacji. Przedmiotowy obiekt zrealizowano z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego i innych warunków pozwolenia na budowę. Podnoszone w odwołaniu odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego we wskazanych parametrach technicznych w rzeczywistości stanowią właśnie istotne odstępstwa z art. 36 a u.p.b. Organ odwoławczy podkreślił, że zrealizowany został budynek mieszkalny, a więc tożsamy zgodnie z kryterium kategorii obiektów budowlanych (I kategoria), a właśnie pozwolenie na budowę J. S. zostało udzielone na budowę budynku mieszkalnego. Ponadto organ II instancji wskazał, że w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym brak jest jakichkolwiek dokumentów potwierdzających wykonywanie przy budynku mieszkalnym zlokalizowanym na działce nr ewid. [...] w L. robót budowlanych w czasie obowiązywania nakazu wstrzymania robót budowlanych przy w/w obiekcie. Sama odwołująca nie dostarczyła materiału dowodowego mogącego potwierdzić zawarte w odwołaniu zarzuty. Ponadto, jak wskazał WSA w Krakowie w wyroku z dnia 29 grudnia 2017 r., sygn. akt: II SA/Kr 1413/17 skoro budowa miałaby w dacie wydania postanowienia o wstrzymaniu być zakończona, to nie może być mowy o jej "kontynowaniu" wbrew zakazowi. Organ odwoławczy w myśl art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. uchylił skarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku oraz zobowiązanego i w tym zakresie orzekł, zaś w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, celem umożliwienia inwestorom dochowania terminu do wykonania nałożonego na nich obowiązku. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła Z. S., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania. Skarżąca wniosła również o zobowiązanie organu do wydania decyzji w określonym terminie i wskazanie sposobu załatwienia sprawy (art. 145a ustawy Prawo o postępowaniu sądowym w administracji) Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: - art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu sądowym w administracji, poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji pominięcie wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zawartych w wyroku z dnia 17 lipca 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 509/15 co do konieczności przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w celu wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, takich jak osoba inwestora, dokładnego wskazania okresu, w jakim inwestycja była realizowana, relacja istniejącego obiektu do zatwierdzonego projektu, ale także ustalenie która ustawa winna znaleźć w sprawie zastosowanie (prawo budowlane z 1974 czy z 1994 roku), - art. 7 i 77 K.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, pominięcie oceny istniejących w sprawie dowodów (brak dziennika budowy, brak zgłoszenia rozpoczęcia budowy, przystąpienie do użytkowania obiektu w 1994 r., porównanie zeznań świadków i stron, przy uwzględnieniu treści art. 86 k.p.a.), zaniechanie zebrania wyczerpującego materiału dowodowego (pomimo istnienia takiej możliwości), niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, nie poczynienie istotnych dla sprawy ustaleń faktycznych i w konsekwencji błędne przyjęcie, że nie jest możliwe ustalenie daty rozpoczęcia budowy; odstąpienie od ustalenia daty zakończenia budowy i tego czy budowa została rozpoczęta i zakończona w okresie ważności pozwolenia na budowę, ustalenie, że jej inwestorem była J. S., zaniechanie dokonania wnikliwej analizy i porównania obiektu objętego pozwoleniem na budowę i planem realizacyjnym z 31 marca 1987 r. z obiektem zrealizowanym i przez to błędne przyjęcie, że doszło do zrealizowania obiektu z istotnymi odstępstwami od projektu, podczas gdy okoliczności stanu faktycznego wskazują na wykonanie zupełnie innego obiektu niż ten objęty pozwoleniem; zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego co do okoliczności czy strony wykonywały roboty budowlane w przedmiotowym obiekcie w czasie obowiązywania zakazu ich wykonywania, i bezpodstawne wskazane, że to strona zaniechała dostarczenia stosownych dowodów; - art. 36a w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3) Prawa budowlanego poprzez jego zastosowanie, podczas gdy przedmiotowy obiekt został zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej, co uzasadniało zastosowanie art. 48 i in. prawa budowlanego; - art., 8 k.p.a. poprzez przyjęcie, że inwestor pomimo wstrzymania prowadzenia robót budowlanych postanowieniem z dnia 26.03.2009 w trybie art. 50 ust. 1 prawa budowlanego mógł skutecznie dokonać zgłoszenia dalszych prac, z uwagi na działanie w zaufaniu do organów władzy publicznej. W uzasadnieniu skargi opisane wyżej zarzuty skargi zostały rozwinięte. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 2012, poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne są powołane do kontroli administracji publicznej, w tym w zakresie legalności decyzji administracyjnych i stosują środki określone w ustawie (art. 1 i art. 3 ustawy p.p.s.a.). W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu aktu administracyjnego nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do przepisu art. 134§ 1 p.p.s.a. Skarga nie jest zasadna. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja [...] WINB w K. z dnia 19 lipca 2018 r,. którą organ uchylił zaskarżoną decyzję PINB w M. z 30 grudnia 2016 r. w części dotyczącej terminu wykonania nałożonego obowiązku i ustalił nowy termin wykonania nałożonego obowiązku do dnia 31 stycznia 2019 r., w pozostałej części utrzymał decyzję w mocy decyzję organu I instancji nakazującą B. S., T. S., J. S. i D. S., legitymujących się tytułem prawnym do nieruchomości – działki nr [...], [...], [...] w L. sporządzenie i przedstawienie w terminie do 5. 06. 2017 r. projektu budowlanego zamiennego budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem na działce nr [...], [...], [...] w miejscowości L., uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, a to w celu doprowadzenia, wykonanych w ramach istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego robót budowlanych polegających na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z garażem posadowionego na działce nr [...],[...], [...] w miejscowości L., do stanu zgodnego z prawem. Na wstępie należy wskazać, że w sprawie przedmiotowe granice jej rozpoznania o jakich mowa w art. 134 § 1 p.p.s.a podlegają zawężeniu ze względu na regulacje zawarte w treści art. 153 p.p.s.a. Norma norma z art. 153 p.p.s.a. znajduje zastosowanie także do postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ja decyzji organu I instancji. Stosownie do normy z art. 153 ustawy p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotom zaskarżenia, a także sądy, chyba, ze przepisy prawne uległy zmianie. Należy podkreślić, że unormowanie z art. 153 p.p.s.a. stanowi "gwarant spójności działania systemu władzy państwowej, zapewniając realność konstytucyjnej zasady sądowej kontroli działalności administracji publicznej" (wyrok NSA z 8. 01. 2010 r. sygn. akt II FSK 1365/08). W konsekwencji dyspozycja z art. 153 p.p.s.a wyznacza obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, ciążący zarówno na organie administracji publicznej jak i sądzie. Naruszenie przez organ administracji publicznej normy z art. 153 p.p.s.a. w razie złożenia skargi do sądu administracyjnego powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu (czynności). Obowiązek, o którym mowa w art. 153 p.p.s.a może być wyłączony tylko w wypadku zmiany stanu prawnego lub istotnej zmiany okoliczności faktycznych, a także po wzruszeniu wyroku zawierającego ocenę prawną, w przewidzianym do tego trybie (wyrok WSA w Kielcach z 14. 01. 2010 r. sygn. akt I SA/Ke 524/09). W kontrolowanej przez Sąd sprawie zasadnicze znaczenie ma fakt, że wcześniej zapadły w niej prawomocne wyroki WSA w Krakowie: z dnia 3 sierpnia 2013 r., sygn. akt II SA/.Kr 1114/13; z dnia 17 lipca 2015 r,. sygn. akt II SA/Kr 509/15 oraz z dnia 27 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/kr 1413/17. Wobec niezakwestionowania oceny prawnej i wytycznych zawartych w ww. wyrokach i kwestie ocenione w prawomocnych wyrokach nie mogą zostać ocenione odmiennie ani przez organy ani przez WSA w niniejszej sprawie. Z podanych wyżej przyczyn, dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji wydanych na skutek ponownego rozpatrzenia sprawy wykonanych robót budowlanych polegających na budowie przedmiotowego jednorodzinnego budynku mieszkalnego Sąd w składzie obecnie rozpoznającym sprawę był zobligowany przede wszystkim skontrolować, czy organy administracji prawidłowo uwzględniły ocenę prawną i wytyczne co do dalszego postępowania zawarte w ww. wyrokach. Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy należy wskazać, że zaskarżona decyzja [...] WINB w K. - wbrew stanowisku strony skarżącej - nie narusza normy z art. 153 p.p.s.a. Stosownie do zaleceń i wskazówek zawartych w ww. wyrokach w tym przede wszystkim w wyrokach WSA w Krakowie z dnia 3 sierpnia 2013 r. i z dnia 17 lipca 2015 r. wiążących w sprawie, organ rozpoznający ją ponownie przede wszystkim zobowiązany był do ustalenia: kto był inwestorem przedmiotowego budynku, w jakim zakresie wykonane roboty budowlane pokrywają się z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia 31 marca 1987 r. oraz kiedy rozpoczęta została budowa, co ma celu ustalenie czy nie nastąpiło to już po wygaśnięciu decyzji o pozwoleniu na budowę. Z kolei, w wyroku z dnia 27 grudnia 2017 r. Sąd zwrócił uwagę na konieczność dokonania przez organ odwoławczy ustaleń czy po wydaniu w dniu 26. 03. 2009r. postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych prowadzone były prowadzone roboty budowlane w przedmiotowym budynku stanowiące o kontynuowaniu budowy wbrew nałożonemu zakazowi. Zauważyć trzeba, że w ocenie zawartej w ww. wyrokach ustalenia organów nie były wystarczające dla wyjaśnienia powyższych kwestii. Nie ulega też wątpliwości, że ustalenie to ma istotne znaczenie dla oceny dotyczącej trybu postępowania, w którym organy nadzoru budowlanego prowadziły postępowanie legalizacyjne. Jeśli bowiem budynek został zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej tj. bez wymaganego pozwolenia na budowę, zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ zastosowanie znajduje tryb z art. 48 – 49b ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 z późn. zm.). Także w zakresie jego ewentualnej legalizacji. Zgodnie natomiast z treścią art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego właściwy organ nakłada obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, do którego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące projektu budowlanego w zakresie wprowadzonych zmian. Zgodnie z art. 51 ust. 7 cyt. ustawy przepisy art. 51 ust. 1 pkt 3 (analogicznie jak z art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2) stosuje się odpowiednio w sytuacji jeżeli roboty budowlane w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 to jest w sposób odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach (art. 50 ust. 1 pkt 4; por. komentarz Prawo budowlane Andrzeja Glinieckiego, Lexis-Nexis, wyd. 2, Wa-wa 2014, s. 691) Pogląd ten przyjmowany w orzecznictwie w całości podziela Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie (por. wyrok; NSA z 8. 01. 2010, II OSK 15/09 i wyrok NSA z 8. 02. 2013, sygn. akt II OSK 1890). Dokonując pod tym kątem oceny zaskarżonej decyzji MWINB z 19.07. 2018 oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji należy uznać, że wszystkie wskazania zawarte w uzasadnieniach ww. prawomocnych wyroków WSA w Krakowie zostały uwzględnione. W szczególności organ I instancji przed wydaniem decyzji z 30 grudnia 2016 r. - stosując się do wskazań zawartych w wyrokach WSA w Krakowie z 18 grudnia 2013 r. i z 17 lipca 2015 r.- uzupełnił materiał dowodowy, w tym przeprowadził w dniu 16 lutego 2016 r. oględziny, podczas których dokonano pomiarów budynku i jego usytuowania (protokół oględzin wraz z załącznikami w tym zdjęcia zrealizowanego budynku mieszkalnego (K- 249-257), przeprowadził dniu 4 kwietnia 2016 r. rozprawę administracyjną, w czasie której zeznania składali: Z. S., T. S. i D. S. oraz rozprawę administracyjną w dniu 31 maja 2016 r., podczas, której przedstawiono opinię sporządzoną przez dr inż. A. B. zawierającą analizę archiwalnych zdjęć lotniczych obszaru, na którym zrealizowano budynek oraz analizę granic tego obszaru z działkami sąsiednimi. W czasie rozprawy przeprowadzonej w dniu 31 maja 2016 r. (wnioskowanej przez pełnomocnika strony skarżącej) zostali przesłuchani w trybie art. 233 § 1 k.k. świadkowie: S. S. i S. D. oraz skarżąca – Z. S.. W oparciu o całość zebranego i uzupełnionego materiału dowodowego organy obu instancji dokonały ustaleń wskazując, że do realizacji przedmiotowego budynku przystąpiono w 1989 r., w okresie obowiązywania pozwolenia na budowę, wskazując jednak, że zeznania świadków nie są spójne, nie ma też możliwości przesłuchania w tym zakresie nieżyjącego już J. F., który wykonywał funkcję kierownika budowy, brak również dziennika budowy. Tym niemniej, ze względu na upływ czasu oraz fakt, iż rozpoczęcie budowy następuje wraz z rozpoczęciem prac przygotowawczych - ustalenia organów, że budowa nie była nielegalna ponieważ w dacie je rozpoczęcia decyzja o pozwoleniu na budowę była w obiegu prawnym - należy ocenić jako uzasadnione. Należy także zaaprobować ustalenie, zgodnie z którym inwestorem budynku była nieżyjąca już J. S., która jako dysponująca prawem do terenu nie tylko wystąpiła o wydanie decyzji o pozwolenie na budowę, ale ją uzyskała w dniu 31. 03. 1987 r., a następnie uczestniczyła w procesie inwestycyjnym, o czym świadczą protokoły kontroli budynku z lat 1995 i 1996 i 1992. Z zeznań J. S. i T. S., wynika co prawda, że również oni uczestniczyli w procesie budowy i ponosili także nakłady na budowę, szczególnie po 1993 r., to jednak w stosunkach rodzinnych tego rodzaju pomoc nie wyklucza, iż to J. S. od samego początku pełniła funkcję inwestora. Tym samym, w ocenie Sądu podnoszone przez skarżącą wątpliwości co do uznania, iż J. S. nie może być uznana za inwestora nie są zasadne, nie ma bowiem możliwości udokumentowania, że inwestorami byli T. lub J. S.. Odnosząc się do zakresu zmian dokonanych w procesie inwestycyjnym w porównaniu do zatwierdzonego projektu budowlanego nie ulega wątpliwości, że wybudowany budynek mieszkalny posiada inne parametry niż wynikają z projektu budowalnego, a stwierdzone i dokładnie opisane w decyzji organu I instancji parametry budynku zostały wykonane z istotnymi odstępstwami w rozumieniu art. 36 a Prawa budowlanego. Nie można jednak zaaprobować stanowiska, że zrealizowany budynek nie jest tożsamy z obiektem, na który zostało wydane pozwolenie na budowę z dnia 31. 03. 1987 r. i że jest on innym obiektem niż został zaprojektowany i zatwierdzony w ww. decyzji. W ocenie Sądu skarżąca nie ma racji w tym względzie gdyż decydujące znaczenie ma ocena czy zrealizowany obiekt jest budynkiem mieszkalnym. Nie można zatem zarzutu skargi uznać za trafny ponieważ zarówno budynek zrealizowany jak, budynek w zatwierdzonym projekcie budowlanym pełnią taką samą funkcję i stanowią jednorodzinny budynek mieszkalny. Z pewnością natomiast w realiach rozpatrywanej sprawy odstępstwa w realizacji przedmiotowego budynku mają charakter istotny i dotyczą wszystkich podstawowych parametrów obiektu. Nie zmienia to jednak charakteru inwestycji stanowiącej jednorodzinny budynek mieszkalny. Konsekwencją tej oceny będzie uznanie, iż wybrany w przedmiotowym postępowaniu tryb postępowania naprawczego, przewidziany w art. 50 - 51 ustawy Prawo budowlane jest prawidłowy. Nie mógł odnieść skutku zarzut naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 7, 77 i 8 k.p.a. także w odniesieniu do zarzutu niewyjaśnienia okoliczności dotyczących ewentualnego naruszenia zakazu wykonywania robót budowlanych w związku z postanowieniem PINB z dnia 26 marca 2009 r. o wstrzymaniu robót budowlanych w trybie art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego. Jak bowiem wynika z zaskarżonej decyzji wyjaśniono, iż już w dacie wydania ww. postanowienia przedmiotowy budynek został zrealizowany, jakkolwiek z istotnymi odstępstwami. W tych okolicznościach trudno uznać, że po 26 marca 2009 roboty budowlane w budynku były kontynuowane, nie licząc robót związanych z bieżącym utrzymaniem budynku i remontami. Konkludując, skoro Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w poprzednio wydanych wyrokach jednoznacznie ocenił wady wcześniejszego postępowania i wskazał, jakie okoliczności należy ustalić przy prawidłowo prowadzonym postępowaniu - to wystarczającym dla oceny legalności działania organu I i II instancji jest stwierdzenie, czy te wskazówki zostały uwzględnione, a całokształt sporawy został wyjaśniony. Skoro w ocenie Sądu organy - po uzupełnieniu materiału dowodowego-dostosowały się do wiążących wskazań WSA to należało skargę oddalić. Na koniec należy zgodzić się z organem odwoławczym, co do zasadności zmiany terminu do wykonania obowiązku nałożonego na prawidłowo ustalonych aktualnych współwłaścicieli budynku mieszkalnego jednorodzinnego zrealizowanego na działce nr [...], nr [...] i nr [...] w m. L. . Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił jako niezasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło