II SA/Kr 1343/24
WyrokWSA w Krakowie2024-12-11
Skład orzekający: Magda Froncisz, Małgorzata Łoboz, Paweł Darmoń
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę w sytuacji, gdy stwierdzono naruszenie przepisów postępowania (brak udziału strony), powinien wstrzymać wykonanie decyzji, jeśli nie uprawdopodobniono, że w wyniku wznowienia postępowania decyzja zostanie uchylona, a mogłaby zapaść decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że samo stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania (brak udziału strony w pierwotnym postępowaniu) nie jest wystarczające do wstrzymania wykonania decyzji, jeśli nie uprawdopodobniono, że w wyniku wznowienia postępowania decyzja zostanie uchylona. Kluczowe jest zastosowanie art. 146 § 2 K.p.a., który stanowi, że decyzji nie uchyla się, gdy w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. W tym przypadku, mimo wadliwości formalnej, decyzja o pozwoleniu na budowę została uznana za merytorycznie poprawną, co uniemożliwiało jej uchylenie, a tym samym wstrzymanie jej wykonania.Stan faktyczny
Skarżący, B. P. i M. P., jako właściciele działek obciążonych służebnością gruntową zapewniającą dostęp do drogi publicznej dla inwestycji, nie zostali uznani za strony w pierwotnym postępowaniu o pozwolenie na budowę. Po uzyskaniu statusu strony w postępowaniu wznowionym, wnieśli o wstrzymanie wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę. Organy administracji (Starosta, Wojewoda) odmówiły wstrzymania wykonania decyzji, uznając, że mimo naruszenia przepisów proceduralnych (brak udziału stron), decyzja o pozwoleniu na budowę jest merytorycznie poprawna i nie ma prawdopodobieństwa jej uchylenia w wyniku wznowienia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę skarżących na postanowienie Wojewody utrzymujące w mocy odmowę wstrzymania wykonania decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędzia WSA Paweł Darmoń po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi B. P. i M. P. na postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia 31 lipca 2024 r. znak: WI-I.7840.10.12.2023.JO w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji oddala skargę.
Starosta Oświęcimski ostateczną decyzją z 19 sierpnia 2020 r. nr 213/20/K, znak WAB.6740.1.128.2020.K zatwierdził projekt budowlany i udzielił A. P. i B. P. pozwolenia na budowę obejmującą budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z wewnętrznymi instalacjami, zlokalizowanego w K. przy ul. K. na działkach [...]
Teren inwestycji posiada pośredni dostęp do drogi publicznej poprzez ustanowioną służebność gruntową przebiegającą po działkach nr [...] należących do B. P. i M. P., którzy nie zostali uznani przez Starostę za strony postępowania.
B. P. i M. P., współwłaściciele działek nr [...], reprezentowani przez radcę prawnego, złożyli 28 września 2020 r. wniosek o wznowienie postępowania w ww. sprawie, ze względu na to, że jako strony bez własnej winy nie brali udziału w toczącym się postępowaniu dotyczącym udzielenia pozwolenia na budowę. Jednocześnie wnieśli o wstrzymanie wykonania ww. ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Po przeanalizowaniu powyższego żądania Starosta Oświęcimski, działając na podstawie art. 80 ust. 1, art. 82 ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane oraz art. 147, art. 149 § 1 i § 2 K.p.a. postanowieniem z 20 października 2020 r. wznowił postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej ww. ostateczną decyzją Starosty z 19 sierpnia 2020 r.
Kolejno Starosta Oświęcimski postanowieniem z 21 grudnia 2020 r. odmówił wstrzymania wykonania ww. decyzji z 19 sierpnia 2020 r., na podstawie art. 152 § 1 pkt 1 K.p.a. uznając, że analiza zgromadzonego materiału dowodowego, w tym argumentów powołanych przez wnioskodawcę oraz dokumentów zgromadzonych w toku postępowania w sprawie wydania kwestionowanej decyzji, nie uprawdopodabniają okoliczności mogących wskazywać na zakończenie postępowania wznowieniowego decyzją orzekającą o uchyleniu ostatecznej decyzji Starosty z 19 sierpnia 2020 r.
B. P. i M. P. wnieśli na ww. postanowienie zażalenie.
Wojewoda Małopolski postanowieniem z 24 czerwca 2022 r. uchylił na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. ww. postanowienie Starosty z 21 grudnia 2020 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Jako powód uchylenia Wojewoda wskazał ustalenie, że decyzja kończąca wznowione postępowanie została wydana wadliwie. Zdaniem organu II instancji wnioskodawcom przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zakończonym wydanym pozwoleniem na budowę jw., co oznacza, że ziściła się przesłanka zawarta w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Oznacza to, że przed wydaniem zaskarżonego postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę, nie zostały uwzględnione wszystkie okoliczności merytoryczne, mające wpływ na końcową ocenę, czy istnieje prawdopodobieństwo uchylenia zaskarżonej decyzji.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Starosta postanowieniem z 25 września 2023 r., znak: WAB.6740.1.128.2020.K ponownie odmówił wstrzymania wykonania ww. decyzji Starosty z 19 sierpnia 2020 r.
W uzasadnieniu ww. postanowienia organ I instancji stwierdził m.in., że wstrzymanie wykonania decyzji winno być traktowane jako środek ostateczny oparty na udokumentowanych i wiarygodnych dowodach dających podstawę do przyjęcia stanowiska, iż zachodzi prawdopodobieństwo uchylenia decyzji po przeprowadzeniu postepowania wznowieniowego określonego w rozdziale 12 K.p.a. Postępowanie wznowieniowe zostało przez Starostę zakończone decyzją z 25 września 2023 r. stwierdzającą, że decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana z naruszeniem prawa procesowego, lecz odmawia się jej uchylenia, ponieważ w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
B. P. oraz M. P. wnieśli na ww. postanowienie Starosty z 25 września 2023 r. zażalenie, wnosząc o jego uchylenie w całości oraz o wstrzymanie wykonania decyzji pozwolenia na budowę.
Wojewoda Małopolski zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem z 31 lipca 2024 r. znak WI-I.7840.10.12.2023.JO, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572), dalej "K.p.a.", i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2024 r. poz. 725 ze zm.), dalej "P.b.", utrzymał ww. postanowienie I instancji z 25 września 2023 r. w mocy.
W uzasadnieniu postanowienia Wojewoda wskazał, że w sprawie zastosowanie znajduje ustawa Prawo budowlane w stanie prawnym sprzed nowelizacji, która weszła w życie 19 września 2020 r., na mocy art. 25 ustawy z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 471 ze zm.), bowiem do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym.
Po dokonaniu analizy akt sprawy organ II instancji stwierdził, że w postępowaniu dotyczącym wstrzymania wykonania decyzji nie bada się merytorycznie zgodności z prawem decyzji stanowiącej przedmiot postępowania wznowieniowego oraz konieczności ewentualnego jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Należy to bowiem do rozstrzygnięcia kończącego wznowione postępowanie na podstawie art. 151 K.p.a.
Wydając postanowienie na podstawie art. 152 § 1 K.p.a. właściwy organ winien wziąć pod uwagę wszystkie dostępne na tym etapie postępowania okoliczności faktyczne i prawne, przede wszystkim materiał dowodowy zawarty w aktach sprawy zakończonej dotychczasową decyzją i na tej podstawie wstępnie ocenić, czy istnieją podstawy do przyjęcia, że decyzja zostanie uchylona (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 lutego 2012 r., sygn. II OSK 2353/10).
Wojewoda nie znalazł powodów, które mogłyby wskazywać na prawdopodobieństwo uchylenia ostatecznej decyzji Starosty z 19 sierpnia 2020 r.
Wyjaśnił, że w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, przymiot strony określa się na podstawie art. 28 ust. 2 P.b., według którego stronami takiego postępowania są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Z kolei zgodnie z art. 3 pkt 20 tej ustawy, według stanu prawnego obowiązującego na dzień wydania zaskarżonej decyzji, pod pojęciem obszaru oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu w tym zabudowy tego terenu.
Wojewoda przywołał szereg tez z orzecznictwa celem wyjaśnienia pojęcia obszaru oddziaływania obiektu. W szczególności wskazał, że NSA przyjmuje, że do przepisów odrębnych, w rozumieniu art. 3 pkt 20 P.b. należą nie tylko przepisy rozporządzeń określających warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać określone obiekty budowlane, ale także przepisy z zakresu ochrony środowiska, zagospodarowania przestrzennego oraz przepisy prawa cywilnego w zakresie ochrony prawa własności. Wskazuje się również, że przez ograniczenie możliwości zagospodarowania działki sąsiedniej należy rozumieć także utrudnienia w korzystaniu z nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem (np. wyrok NSA z 26 czerwca 2012 r., sygn. II OSK 1613/11).
Organ II instancji podkreślił, że instytucja "strony postępowania" ma na celu umożliwienie danemu podmiotowi w konkretnym postępowaniu administracyjnym ochronę swoich praw, poprzez wpływ na działania podejmowane przez organy administracyjne w trakcie postępowania, a nie oznacza braku możliwości uzyskania pozwolenia budowę.
Wojewoda podkreślił, że uprawnienia właścicieli działki (obciążonej służebnością) zapewniającej dostęp do drogi publicznej doznają określonego ograniczenia w związku z realizacją, istnieniem i użytkowaniem projektowanego obiektu budowlanego, który ma zostać zlokalizowany na działce, która zostaje połączona z drogą publiczną przez będącą przedmiotem współwłasności działkę nr [...], należącą do skarżących. Ograniczenia te polegają na konieczności znoszenia i tolerowania określonych czynności, działań lub prac związanych z pracami budowlanymi inwestora, w tym do przejazdów ciężkiego sprzętu budowlanego lub transportowego, niszczenia lub uszkodzenia nawierzchni drogowej, obniżenia poziomu gruntu, możliwości naruszenia stosunków wodnych. Źródłem interesu prawnego, skonkretyzowanego w art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 P.b. w odniesieniu do współwłaścicieli działki drogowej zapewniającej inwestycji budowlanej dostęp do drogi publicznej są także przepisy techniczno-budowlane.
Nie można nie dostrzec, że współwłaściciele tej działki stanowiącej jednocześnie dojazd do terenu realizacji obiektu budowlanego są podmiotami, na których prawa i obowiązki mogą oddziaływać regulacje dotyczące szerokości dojścia i dojazdów oraz wymaganych cech nawierzchni działki drogowej (§ 14 i § 15 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie).
Konieczność dostosowania szerokości, innych cech oraz nawierzchni szlaku drogowego do wymiarów gabarytowych, ciężaru całkowitego i warunków ruchu pojazdów, których dojazd do działki budowlanej i budynku jest konieczny ze względu na ich przeznaczenie lub charakter i zakres planowanych robót budowlanych, niewątpliwie implikuje oddziaływanie na sferę praw i obowiązków wszystkich współwłaścicieli działki drogowej zapewniającej inwestorowi dostęp do drogi publicznej.
Następnie organ II instancji stwierdził, że właściciel nieruchomości powinien mieć możliwość udziału w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę obiektu budowlanego na sąsiedniej nieruchomości z uwagi na potrzebę ochrony jego interesu prawnego związanego z prawem własności. Odrębnym zagadnieniem jest natomiast, czy zarzuty podnoszone przez właściciela działki sąsiedniej przeciwko wnioskowanemu zamierzeniu okażą zasadne z punktu widzenia obowiązujących przepisów (np. wyrok NSA z 26 marca 2018 r., sygn. II OSK 1255/16).
Wojewoda stwierdził, że w przedmiotowej sprawie działka inwestycyjna nr [...] posiada pośredni dostęp do drogi publicznej poprzez ustanowioną służebność gruntową przebiegającą po działkach nr [...] i nr [...] należących do skarżących. Powyższe potwierdza wpis w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej dla działki m.in[...], w której treści w dziale III pn.: "Ograniczone prawo rzeczowe związane z inną nieruchomością" wpisano "Służebność przechodu, przejazdu i przegonu pasem o szerokości 3 m na rzecz każdoczesnych właścicieli pgr. [...], [...], [...] i [...]". Z kolei w aktach organu I instancji, do wniosku o wznowienie postępowania zostało załączone pismo Urzędu Gminy K. z 4 maja 2020 r. znak: GK.6621.22.2020.BZ, z którego wynika, że w wyniku zmian gruntowych parcele przekształciły się na następujące działki: pgr. [...] tj. dz. nr [...], pgr [...] tj. dz. nr [...], pgr [...] - podzielona na pgr [...] tj. dz. nr [...] i na pgr [...] tj. dz. nr [...], pgr [...] tj. dz. nr [...].
Powyższe potwierdza, że działka inwestycyjna ma prawnie zapewniony dostęp do drogi publicznej w postaci ustanowionej służebności przejazdu i przechodu przez działki nr [...] należące do skarżących.
Mając powyższe na względzie organ II instancji stwierdził, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony przez podmiot, któremu winien przysługiwać przymiot strony, to z kolei oznacza zaistnienie przesłanki wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Okoliczność ta powoduje, że należy przejść do kolejnego etapu postępowania wznowieniowego, w którym zostanie ocenione, czy w wyniku wznowienia zapadłaby decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (art. 146 § 2 K.p.a.).
Wojewoda wyjaśnił, że przesłanka wynikająca z art. 146 § 2 K.p.a. zakłada, że nie wszystkie wady postępowania administracyjnego mają znaczący wpływ na treść rozstrzygnięcia. Wyjawienie tych wad i ich usunięcie we wznowionym postępowaniu prowadzi często do konstatacji, że pomimo usunięcia wad treść rozstrzygnięcia powinna pozostać niezmieniona, gdyż jest zgodna z prawem. W tym wypadku nie uchyla się więc zaskarżonej decyzji, jednak w uzasadnieniu decyzji wydanej w trybie art. 151 § 2 K.p.a. należy wykazać, jakiego naruszenia przepisów proceduralnych dopuścił się organ administracji publicznej w poprzednim postępowaniu oraz że naruszenia te nie miały żadnego wpływu na treść podjętego w sprawie merytorycznego rozstrzygnięcia.
Innymi słowy, organ administracji publicznej powinien wykazać, że gdyby nawet uchylił zaskarżoną decyzję z powodów procesowych, które mogły mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, to podjęte nowe rozstrzygnięcie w sprawie byłoby tożsame z rozstrzygnięciem dotychczasowym, które jest zgodne z prawem materialnym (wyrok WSA w Warszawie z 7 czerwca 2006 r., sygn. VII SA/Wa 444/06). Zastosowanie rozwiązania zawartego w art. 146 § 2 K.p.a. wchodzi w grę jedynie po wznowieniu postępowania i może być wyłącznie wynikiem ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy. Artykuł 146 § 2 K.p.a. zobowiązuje organ – w razie oceny, że w wyniku wznowienia mogłaby zapaść wyłącznie decyzja (postanowienie) odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej – do odmowy jej uchylenia i zastosowania rozstrzygnięcia określonego w art. 151 § 2 K.p.a.
Rozstrzygnięcie takie jest dopuszczalne wówczas, gdy wszystkie okoliczności sprawy ustalone na podstawie całokształtu materiału dowodowego przemawiają za tym, że nie ma żadnych podstaw do wydania innej decyzji niż dotychczasowa. W sytuacji, gdy wnioski dowodowe i twierdzenia stron nie zostały uwzględnione i gdy tym samym nie został zebrany w sprawie pełny materiał dowodowy, nie można przyjąć, że nie mogłaby zapaść inna decyzja niż kwestionowana w podaniu o wznowienie postępowania (wyrok Sądu Najwyższego z 7 lipca 1994 r., sygn. III ARN 26/94, OSNAPiUS 1995, nr 11, poz. 127).
Wg Wojewody organ I instancji słusznie nie uchylił ww. decyzji dotyczącej udzielonego pozwolenia na budowę, bowiem w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja, która odpowiada w istocie decyzji dotychczasowej. W wyniku przeprowadzonej ponownej analizy sprawy, w oparciu o taki materiał dowodowy, który organ oceniał wydając pozwolenia na budowę, organ doszedł do przekonania, iż fakt wydania decyzji wadliwej formalnie - uchybienie stronom postępowania, nie zmienia tego, że jest ona merytorycznie poprawna. Tym samym treść nowego rozstrzygnięcia pokrywałaby się w całości z rozstrzygnięciem przyjętym w decyzji ostatecznej.
Stanowisko to potwierdza zdaniem organu II instancji dokonana poniżej analiza zgodności planowanej inwestycji z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki ich usytuowanie.
Na dzień wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, na terenie objętym zamierzeniem budowlanym obowiązywały zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Kęty przyjętego uchwałą nr XVI/161/2020 Rady Miejskiej w Kętach z dnia 31 stycznia 2020 r.
Przedmiotowa inwestycja oddziałuje m.in. na nieruchomości, na których ustanowiona jest służebność gruntowa przebiegającą po działkach nr [...] należących do skarżących.
Zarówno teren inwestycji, jak i działki należące do skarżących, znajdują się na obszarze oznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jako 47.MN tj. tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Planowany budynek został zlokalizowany w całości w terenie 47.MN. Planowana inwestycja jest zgodna z przeznaczeniem podstawowym określonym w § 25 planu, bowiem jako przeznaczenie podstawowe ustala się zabudowę mieszkaniową jednorodzinną w formie zabudowy wolno stojącej, bliźniaczej i szeregowej. Parametry projektowanego budynku również odpowiadają pozostałym zapisom planu; wysokość budynku wynosi 7,46 m. Zgodnie z zapisami planu, wysokość obiektów w terenie 47.MN nie może przekroczyć 12 m., licząc od poziomu terenu przed głównym wejściem do kalenicy dachu. Projektuje się dach wielospadowy o kącie nachylenia wynoszącym 30°; § 25 pkt 4, 8) dopuszcza się dla budynków niższych niż 9 m dachy o kącie nachylenia głównych połaci od 0ş–30ş, z dopuszczeniem powierzchni połaci dachowych nie będących płaszczyznami.
Jak wskazano w projekcie zagospodarowania terenu, trwałe zainwestowanie inwestycji wynosi 19%, co odpowiada zapisowi planu określającemu tą wartość jako max 50%. Powierzchnia terenu biologicznie czynnego wynosi 65%, zachowując wielkość min. 30%. Wskaźnik intensywności zabudowy wynosi 0,2 i mieści się w przedziale 0,1-1,0 wyznaczonym w m.p.z.p. Projektowany budynek ma długość 21,10 m. i nie przekracza wielkości określonej w m.p.z.p., jako nie więcej niż 30 m.
Powyższa analiza potwierdza zdaniem Wojewody zgodność inwestycji z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organ II instancji podkreślił fakt, że plan miejscowy, jako akt normatywny, wpisuje się w determinantę prawną decyzji administracyjnych wydawanych w procesie inwestycyjnym. Wojewoda dokonał kontroli zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami prawa i stwierdził, że projektowana inwestycja jest zgodna z ustaleniami powyższej uchwały.
Organ II instancji dodał, że pełną odpowiedzialność za projekt budowlany ponosi projektant posiadający uprawnienia budowlane uprawniające do jego wykonania. Również on decyduje jakie rozwiązania projektowe są przyjęte w wykonanym przez niego projekcie. Zatem na autorze projektu spoczywa odpowiedzialność przed właściwą izbą zawodową jak również odpowiedzialność cywilna za wady dokumentacji projektowej. Natomiast, realizacja inwestycji w sposób odmienny, aniżeli przyjęty w zatwierdzonym projekcie budowalnym, stanowi odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego (odstąpienie, które zwiększa obszar oddziaływania inwestycji stanowi istotne odstąpienie, por. art. 36a P.b.). Zarówno kontrola zgodności z projektem budowlanym realizacji jak i sposobu użytkowania inwestycji, leży w gestii organu nadzoru budowlanego. Organ administracji architektoniczno-budowlanej na etapie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę nie może zakładać realizacji inwestycji w sposób odmienny od przyjętego w zatwierdzonym projekcie budowlanym.
Następnie organ II instancji stwierdził, że projektowane zamierzenie budowlane nie zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko lub do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko – zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r. poz. 1839). Przedsięwzięcie to nie podlega konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. W związku z powyższym – zgodnie z art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2018 r. poz. 2081) w powiązaniu z ww. rozporządzeniem, dla przedmiotowej inwestycji nie jest wymagane uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Ponadto w wyniku dokonanej analizy ustalono również, że ww. inwestycja znajduje się poza obszarem chronionym Natura 2000 i nie stanowi przedsięwzięcia, które może potencjalnie oddziaływać na pobliskie obszary Natura 2000.
Wg Wojewody inwestycja spełnia również warunki określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2017 r. poz. 2285 ze zm. – obowiązujący w dacie wydania przedmiotowego pozwolenia na budowę).
Warunki w zakresie usytuowania przedmiotowego budynku dotyczące odległości od granicy działek objętych inwestycją zostały spełnione (§ 12 ust. 1 ww. rozporządzenia). Przedmiotowy budynek mieszkalny jednorodzinny został zaprojektowany w następujących odległościach od granicy: 7,00 m od strony południowej, 12,90 m od strony wschodniej, 10,40 m od strony północnej oraz 7,80 m od strony zachodniej. Wymagania w zakresie przesłaniania i nasłoneczniania, o których mowa odpowiednio w § 13, § 57 i § 60 rozporządzenia, z uwagi na lokalizację projektowanego budynku w odległości ok 35 m od najbliższego istniejącego budynku mieszkalnego na działce nr [...], są spełnione.
Z projektu budowlanego wynika, że projektowany obiekt zostanie wykonany z materiałów nierozprzestrzeniających ognia. Względem istniejącej sąsiedniej zabudowy budynek ten został zlokalizowany w odległości większej niż 8 m, czyli z zachowaniem warunków § 271 ust. 1 i § 272 ust. 1 rozporządzenia, zatem projektowana inwestycja spełnia wymagania ochrony przeciwpożarowej.
Projektowana inwestycja w myśl § 14 ww. rozporządzenia posiada dostęp do drogi publicznej ul. S. w K. poprzez ustanowioną służebność gruntową przebiegającą po działkach nr [...] należących do skarżących. W okolicznościach niniejszej sprawy nie doszło do zniesienia służebności gruntowej, a postępowanie sądowe w tej kwestii jest w toku.
Organ II instancji stwierdził odnosząc się do lokalizacji miejsca na śmietnik (§ 23 ust. 4 rozporządzenia), że w zabudowie jednorodzinnej, zagrodowej i rekreacji indywidualnej odległości, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2 tego przepisu, nie określa się. Rozwiązanie projektowe w zakresie wód opadowych i roztopowych poprzez zastosowanie odpowiednich spadów rozprowadzających je na teren działki inwestora nie stoi w sprzeczności z § 29 rozporządzenia. W terenie brak jest kanalizacji deszczowej. W opinii organu II instancji nie dojdzie do zalewania terenów sąsiedzkich, tym bardziej, że powierzchnia biologicznie czynna stanowi aż 65% terenu inwestycji. Przyłącz wody, kanalizacji, gazu i prądu realizowane będą zgodnie z art. 29a P.b.
Inwestorzy przedłożyli także decyzję Burmistrza Gminy K. z 26 czerwca 2020 r. zezwalającą na wyłączenie z produkcji rolnej gruntu rolnego o powierzchni 700 m˛ z przeznaczeniem pod projektowaną inwestycję.
Następnie organ II instancji stwierdził, że zasada równej ochrony prawa własności wymaga, aby każdy właściciel nieruchomości w procesie inwestycyjnym w miarę możliwości miał takie same prawa. Podstawowym celem prawa sąsiedzkiego jest zapewnienie harmonijnego wykonywania najszerszego prawa do korzystania z nieruchomości, jakim jest prawo własności. Istotnym elementem prawa sąsiedzkiego jest zapewnienie mechanizmów ochrony prawa własności, zagrożonego następstwami wykonywania prawa własności przez właściciela innej (sąsiedniej) nieruchomości.
Prawo własności jest prawem konstytucyjnym (art. 64 ust. 1 Konstytucji) i ochrona ta jest dla wszystkich równa (art. 64 ust. 2 Konstytucji). Zasada równej dla wszystkich ochrony własności jest elementem zasady równego traktowania przez władze publiczne (art. 32 ust. 1 Konstytucji). W zgodzie z tymi konstytucyjnymi zasadami powinny być wykładane przepisy P.b., które mają wpływ na prawa sąsiedzkie. Powyżej przytoczone zasady według oceny organu II instancji nie zostały naruszone.
Cała powyższa analiza pozwala, zdaniem Wojewody, na stwierdzenie, że przedmiotowa inwestycja została zaprojektowana zgodnie z przepisami prawa. Decyzja udzielająca pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji nie narusza w istocie granic ustanowionego wcześniej obciążenia. Uprawnienia właścicieli działki obciążonej służebnością zapewniającej dostęp do drogi publicznej doznają określonego ograniczenia w związku z realizacją, istnieniem i użytkowaniem projektowanego obiektu budowlanego, który ma zostać zlokalizowany na działce inwestycyjnej, która zostaje połączona z drogą publiczną przez będącą przedmiotem współwłasności działkę nr [...], należącą do skarżących. Ograniczenia te polegają na konieczności znoszenia i tolerowania określonych czynności, działań lub prac związanych z pracami budowlanymi inwestora, w tym do przejazdów ciężkiego sprzętu budowlanego lub transportowego, niszczenia lub uszkodzenia nawierzchni drogowej, obniżenia poziomu gruntu, możliwości naruszenia stosunków wodnych.
W świetle powyższych okoliczności faktycznych i prawnych dotyczących istniejącej służebności na działkach skarżących Wojewoda stwierdził, że nie było podstawy do odmowy udzielenia pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji, a tym samym brak jest podstaw do uchylenia ostatecznej decyzji Starosty z 19 sierpnia 2020 r.
Zatem w okolicznościach przedmiotowej sprawy ww. decyzja pozwalająca na budowę wydana została z naruszeniem prawa, ponieważ obarczona została przesłanką wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Niemniej jednak w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, czyli udzielająca inwestorom pozwolenia na budowę, ze względu na spełnienie przesłanek z art. 32 ust. 4 oraz art. 35 ust. 1 P.b.
Nie każde oddziaływanie może skutkować powstrzymaniem procesu inwestycyjnego, w oparciu o ochronę interesów osób trzecich udzieloną w art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. Takiej sprzeczności z prawem Wojewoda nie dopatrzył się.
Nawet ustalenie istnienia przesłanki wznowieniowej nie przesądza o wstrzymaniu wykonania decyzji, ale dopiero uprawdopodobnienie, że przesłanka wznowieniowa doprowadzi do uchylenia decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a.
Wg organu II instancji zebrany materiał dowodowy, w tym ocena projektu budowlanego, nie wykazały prawdopodobieństwa uchylenia ostatecznej decyzji udzielającej pozwolenia na budowę, co potwierdza wydana przez Starostę decyzja z 25 września 2023 r. znak: WAB.6740.1.128.2020.K, którą stwierdził wydanie spornego pozwolenia na budowę z naruszeniem prawa oraz odmówił uchylenia ostatecznej decyzji własnej z 19 sierpnia 2020 r., ponieważ w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
Wstrzymanie wykonania nie jest pozostawione uznaniu organu i choć bazuje na pojęciach niedookreślonych, to jednak wymaga pewnych konkretnych ocen argumentów przemawiającym za takim działaniem. Zaistnienie przesłanki prawdopodobieństwa uchylenia decyzji dotychczasowej oznacza, że kwestia ta nie podlega udowodnieniu, konieczne jest jedynie uzyskanie przez organ przekonania, że dojdzie do wydania decyzji uchylającej. Określenie tego prawdopodobieństwa powinno polegać na podaniu tej przesłanki wznowieniowej, która w ocenie organu ma w danej sprawie zastosowanie, oraz uzasadnieniu, dlaczego możliwe jest uchylenie konkretnej decyzji. Interpretacja tych przesłanek z uwagi na zasadę trwałości decyzji ostatecznych powinna mieć jednak charakter ścieśniający.
Słowo "prawdopodobieństwo" użyte w przepisie art. 152 § 1 K.p.a. powinno być traktowane nie jako luźna poszlaka, ale jako wniosek ściśle wynikający ze zbadanych rzetelnie okoliczności sprawy. Ocena prawdopodobieństwa uchylenia decyzji nie może być dowolna i przeprowadzona na podstawie budzących wątpliwości materiałów dowodowych. Zaistnienie przesłanki prawdopodobieństwa uchylenia decyzji dotychczasowej nie wymaga udowodnienia, że decyzja dotychczasowa podlega uchyleniu. W tego rodzaju postanowieniu właściwy organ powinien jednak wskazać, że w sprawie zaistniała przesłanka wznowieniowa określona w art. 145 § 1 K.p.a. i brak jest przesłanki negatywnej uchylenia decyzji dotychczasowej oraz zachodzi prawdopodobieństwo uchylenia tej decyzji (wyrok NSA z 23 lutego 2012 r., sygn. II OSK 2353/10, LEX nr 1138150).
Ocena prawdopodobieństwa uchylenia decyzji ostatecznej powinna być przekonująca i wyczerpująca, oparta na materiale dowodowym, nawiązująca do przesłanki wznowienia postępowania oraz do konkretnych okoliczności wskazujących na prawdopodobieństwo wyeliminowania decyzji ostatecznej we wznowionym postępowaniu.
Dalej Wojewoda wyjaśnił, że przeszkodami do wstrzymania wykonania są dwie przesłanki zawarte w art. 146 K.p.a. Pierwsza z nich, zawarta w art. 146 § 1 K.p.a., ma charakter bezwzględny, a jej wystąpienie powoduje, że wykonanie decyzji w ogóle nie może być wstrzymane. Przesłanka zawarta w art. 146 § 2 K.p.a. może znaleźć natomiast zastosowanie dopiero po wyjaśnieniu sprawy. Wtedy bowiem można stwierdzić, czy nowa decyzja w pełni pokrywałaby się z decyzją dotychczasową.
Końcowo organ II instancji stwierdził, że samo zaistnienie przesłanki wznowieniowej nie oznacza prawdopodobieństwa uchylenia decyzji ostatecznej. W związku z tym uznał, że w okolicznościach tej sprawy nie zachodzi prawdopodobieństwo uchylenia decyzji Starosty z 19 sierpnia 2020 r. Skutkuje to utrzymaniem na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w mocy postanowienia Starosty z 25 września 2023 r. o odmowie wstrzymania, na wniosek skarżących, wykonania ww. ostatecznej decyzji.
B. P. oraz M. P. wnieśli na ww. postanowienie Wojewody Małopolskiego z 31 lipca 2024 r. znak WI-I.7840.10.12.2023.JO skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zaskarżonemu postanowieniu zarzucając naruszenie przepisów:
1) prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy, tj.:
a. art. 8 K.p.a. w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. polegające na naruszeniu:
- zasady bezstronności i równego traktowania stron postępowania, wyrażające się w przyznaniu prymatu interesom inwestorów;
- zasady poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, podczas gdy całokształt sprawy w sposób jednoznaczny wskazuje, iż brak uchylenia decyzji nr 213/20/K godzi w uzasadniony interes skarżących;
b. art. 28 ust. 2 P.b. w brzmieniu sprzed nowelizacji z 19 września 2020 r. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że fakt wydania decyzji wadliwej formalnie – uchybienie stronom postępowania - nie zmienia tego, że jest ona merytorycznie poprawna, podczas gdy błąd w zakresie formalnym rzutuje w sposób oczywisty w sferę ustaleń merytorycznych i te jako błędne ostać się nie mogą;
2) postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.;
a. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a., poprzez brak gruntownego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o nieprawidłowo ustalony stan faktyczny, tj.:
- nieuwzględnienie, że w kwestii wygaśnięcia służebności zawisłe jest postępowanie przed Sądem Rejonowym w Oświęcimiu pod sygn. akt: [...], które to uprzednio mogło mieć wpływ na dopuszczalność wydania pozwolenia na budowę, a obecnie będzie miało bezpośredni wpływ na utrzymanie w mocy lub wygaśnięcie pozwolenia na budowę, które to okoliczności skarżący mogliby podnieść, gdyby przyznano im status strony;
- niepodjęcie wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności niewyjaśnienia jaki wpływ na interesy skarżących może mieć brak wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę;
b. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Starosty z 25 września 2023 r. i odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia, podczas gdy organy obu instancji wskazały, że skarżącym przysługiwał status strony w postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę na rzecz inwestorów, podczas gdy wszystkie przesłanki wskazywały, iż wykonanie przedmiotowej decyzji było uzasadnione;
c. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 151 § 1 w zw. z art. 152 § 1 K.p.a., poprzez utrwalenie wadliwych ustaleń i rozstrzygnięć organu I instancji, polegających na wydaniu osądu przez organ II instancji co do decyzji orzekającej o pozwoleniu na budowę z 19 sierpnia 2020 r., podczas gdy nie powinno to mieć miejsca na tym etapie sprawy i w tym postanowieniu.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie solidarnie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu zarzutów skargi skarżący podnieśli, że rozumowanie organów samo w sobie obarczone jest bardzo istotnym błędem natury logicznej, bowiem zawsze błędy w zakresie formalnym mają przełożenie na zakres merytoryczny i pociągają za sobą jego wadliwość. Organy obu instancji usilnie pomijają ten związek. Ponadto w przedmiotowym postanowieniu organy obu instancji dokonały osądu decyzji orzekającej o pozwoleniu na budowę z 19 sierpnia 2020 r., twierdząc, że wydana decyzja jest zgodna z prawem.
Organy obu instancji nie podjęły wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności zaniechano wyjaśnienia wpływu na interesy skarżących braku wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Stanowi to rażące naruszenie prawa skutkujące wydaniem zaskarżonego postanowienia.
Co, zdaniem skarżących, szczególnie istotne i rażące, organ dostrzegł i zasygnalizował w uzasadnieniu, że toczy się postępowanie o stwierdzenie wygaśnięcia służebności. Jednakże organ całkowicie zmarginalizował ww. kwestię i jej wpływ na zaskarżoną decyzję. Mowa tu o toczącym się między skarżącymi a inwestorami postępowaniem o wygaśnięcie służebności, zawisłym przed Sądem Rejonowym w Oświęcimiu pod sygn. akt I [...]. Okoliczność ta ma niebagatelne znaczenie dla bytu decyzji o pozwoleniu na budowę.
Gdyby bowiem pierwotnie organy orzekające w sprawie wzięły ww. pod uwagę, to wątpliwym jest, by przyjęto, że wniosek o wydanie pozwolenia na budowę spełniał wymogi formalne, a na dalszym etapie skutkowałby potencjalnie wydaniem decyzji odmownej. Przy obecnym stanie faktycznym toczące się postępowanie sądowe nadal ma prostolinijne przełożenie na dalszy byt pozwolenia na budowę, a w konsekwencji realizacji inwestycji. Jeśli bowiem sąd powszechny orzekający w sprawie zadecyduje o wygaśnięciu służebności, to również pozwolenie na budowę może utracić swój byt prawny.
Zgodnie z art. 10 § 1 K.p.a. zasadą jest, że organ administracyjny musi zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania. Związane jest to m.in. z obowiązkiem organu zawiadomienia wszystkich stron o wszczęciu postępowania (art. 61 § 4 K.p.a.), prawem stron do inicjatywy dowodowej (art. 78 K.p.a.), wymogiem zawiadamiania stron o planowanym terminie i miejscu przeprowadzania dowodów (art. 79 K.p.a.), a także wymóg umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego przed rozstrzygnięciem sprawy (art. 81 K.p.a.). Na każdym etapie postępowania organ powinien czuwać nad tym, aby w postępowaniu brały udział wszystkie podmioty będące stronami (wyrok NSA z 2 czerwca 2009 r., sygn. II OSK 908/08, LEX nr 561990).
Posiadanie przymiotu strony ma niebagatelny wpływ na całość postępowań administracyjnych, gdyż stronom przysługuje szereg uprawnień proceduralnych. Organ zupełnie dowolnie ocenia całość dowodów, marginalizując znaczenie skarżących jako strony postępowania.
Organy obu instancji zdają się nie rozumieć wpływu, jaki brak wstrzymania ostatecznej decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę ma na sferę skarżących zarówno w aspekcie administracyjnym, jak i prawnorzeczowym.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267 r.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (materialnym - określającym prawa i obowiązki stron oraz procesowym - regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej), nie są przy tym związane – w myśl przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935), dalej "P.p.s.a." - zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co daje Sądowi podstawę i zarazem obliguje do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa.
Niniejsza sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zaskarżone postanowienie należy do pierwszej z wymienionych kategorii, dlatego też sprawa została skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym, bez wyznaczania rozprawy.
Dokonana na podstawie powyższych kryteriów kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że jest ono zgodne z prawem i prawidłowe, a bezzasadne zarzuty skargi nie mogą odnieść skutku.
Przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem, a szczególnie z art. 152 § 1 K.p.a., postanowienia Wojewody Małopolskiego z 31 lipca 2024 r. utrzymującego w mocy postanowienie Starosty z 25 września 2023 r. o odmowie wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji Starosty z 19 sierpnia 2020 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej inwestorom pozwolenia na budowę inwestycji obejmującej budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z wewnętrznymi instalacjami, zlokalizowanego w K. przy ul. K. na działkach [...], co do której skarżący wystąpili z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ww. decyzją ostateczną.
Co istotne, we wznowionej sprawie Starosta decyzją z 25 września 2023 r. znak: WAB.6740.1.128.2020.K stwierdził wydanie spornego pozwolenia na budowę (ostatecznej decyzji Starosty z 19 sierpnia 2020 r.) z naruszeniem prawa oraz odmówił uchylenia ww. ostatecznej decyzji, ponieważ w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (art. 146 § 2 K.p.a.).
Wojewoda decyzją z 31 lipca 2024 r. znak WI-I.7840.10.13.2023.JO utrzymał w mocy ww. decyzję Starosty z 25 września 2023 r.
Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 19 grudnia 2024 r. sygn. 1345/24 oddalił skargę skarżących na ww. decyzję Wojewody z 31 lipca 2024 r.
Bezsporne w sprawie było, że skarżący, jako właściciele działek obciążonych służebnością stanowiącą o dostępie terenu inwestycji do drogi publicznej, zostali bezprawnie pominięci w pierwotnym postępowaniu. O istnieniu ww. służebności przesądza aktualna treść ksiąg wieczystych, w tym KW nr [...] prowadzonej m.in. dla działki nr [...].
Zdaniem Sądu powyższe wadliwe ustalenie kręgu stron stanowiło samo w sobie naruszenie art. 28 ust. 2 P.b. w zw. z art. 28 K.p.a.
Niewątpliwie bowiem w pierwotnym postępowaniu organ I instancji naruszył art. 10 § 1, art. 61 § 4, art. 78, art. 79 oraz art. 81 K.p.a.
Niemniej jednak w sprawie niniejszej kontrola Sądu ogranicza się do oceny prawidłowości zastosowania przez organy art. 152 § 1 K.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania.
Jak słusznie wskazał organ II instancji, badając prawdopodobieństwo uchylenia kwestionowanej decyzji ostatecznej, szczególnie w postępowaniu wznowionym na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., należy mieć na uwadze art. 146 § 2 K.p.a., zgodnie z którym nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
Na gruncie niniejszej sprawy istota problemu sprowadza się zatem do ustalenia tego, czy w zaistniałym stanie faktycznym organy administracji wydając postanowienia w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji wzięły pod uwagę wszystkie dostępne na tym etapie postępowania okoliczności faktyczne i prawne, w tym materiał dowodowy zawarty w aktach sprawy zakończonej dotychczasową decyzją i czy na tej podstawie dokonały prawidłowej wstępnej oceny co do istnienia podstaw do przyjęcia, że decyzja prawdopodobnie nie zostanie uchylona.
Po dokonaniu analizy zgromadzonego materiału oraz po rozważeniu stanowisk stron i podniesionych przez nie argumentów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, jako oczywiście bezzasadna.
Wydając zaskarżone postanowienie organ II instancji rzetelnie zbadał możliwość wystąpienia w niniejszej sprawie prawdopodobieństwa uchylenia – w wyniku wznowienia postępowania – kwestionowanej decyzji o pozwoleniu na budowę, które to zagadnienie jest określoną w art. 152 § 1 K.p.a. przesłanką do wstrzymania wykonania decyzji.
W kwestii tej Wojewoda wywiązał się z obowiązku dokonania oceny – na moment wydawania postanowienia w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji - czy w sprawie zachodzi prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku postępowania wznowieniowego. Wziął też pod uwagę, że dla wstrzymania wykonania decyzji wystarczające jest wykazanie prawdopodobieństwa uchylenia decyzji, bez względu na jego stopień.
Przy ocenie tego prawdopodobieństwa organ II instancji poddał badaniu tą przesłankę wznowieniową, która miała w danej sprawie zastosowanie. Uzasadnił też dlaczego brak jest podstaw do uznania, że prawdopodobne jest uchylenie kwestionowanej decyzji (por. M. Jaśkowska, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX).
Co istotne, w postępowaniu dotyczącym wstrzymania wykonania decyzji nie bada się merytorycznie zgodności z prawem decyzji stanowiącej przedmiot postępowania wznowieniowego oraz konieczności ewentualnego jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Ocena taka należy bowiem do rozstrzygnięcia kończącego wznowione postępowanie (por. wyrok NSA z 29 lipca 2014 r., sygn. II OSK 527/13).
Organ II instancji należycie uwzględnił również pogląd, że przy interpretacji art. 152 § 1 K.p.a. słowo "prawdopodobieństwo" użyte w tym przepisie powinno być traktowane nie jako luźna poszlaka, ale jako wniosek ściśle wynikający ze zbadanych rzetelnie okoliczności sprawy (por. np. wyrok WSA w Krakowie z 1 grudnia 2017 r., sygn. II SA/Kr 1040/17).
Skoro zatem skarżący skutecznie powołali się na przesłankę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., czyli ze względu na brak udziału strony w postępowaniu bez własnej winy, w niniejszej sprawie kluczowe było ustalenie, czy m.in. w wyniku pozbawienia strony udziału w postępowaniu zaniedbano zbadania okoliczności, które wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia ostatecznej decyzji w wyniku wznowienia postępowania.
Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał dokonaną w niniejszej sprawie przez Wojewodę ocenę wystąpienia tego prawdopodobieństwa za przekonującą i wyczerpującą, opartą na materiale dowodowym i nawiązującą do przesłanki wznowienia postępowania i do wszystkich konkretnych okoliczności mogących ewentualnie wskazywać na prawdopodobieństwo wyeliminowania decyzji ostatecznej we wznowionym postępowaniu. Ocena ta nie nosiła cech dowolności czy arbitralności (por. wyrok WSA w Białymstoku z 12 czerwca 2012 r., sygn. II SA/Bk 217/12).
W szczególności Sąd podziela ustalenia organu II instancji w kwestii wykazania przez skarżących przesłanki wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., ze względu na znalezienie się ich nieruchomości w obszarze oddziaływania inwestycji w rozumieniu art. 28 P.b.
Wojewoda uwzględnił we właściwy sposób właściwości terenu, w którym położona jest planowana inwestycja i działki skarżących oraz ich wzajemne usytuowanie, a także zgodność inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, przepisami dotyczącymi ochrony środowiska oraz technicznymi, dotyczącymi m.in. dróg dojazdowych, odległości kubatury od granic, zacieniania, wód deszczowych i zagadnień przeciwpożarowych.
Należy zauważyć, że wszystkie istotne okoliczności wielokrotnie podnoszone przez skarżących, dotyczące oceny oddziaływania inwestycji budowlanej na ich nieruchomość, zostały wzięte przez organ II instancji pod uwagę na tyle, na ile to było możliwe i celowe na tym etapie postępowania.
Natomiast takie zagadnienia, jak potencjalny wpływ wyniku postępowania toczącego się między skarżącymi a inwestorami o wygaśnięcie służebności, przed Sądem Rejonowym w Oświęcimiu pod sygn. akt [...], nie prowadzą zdaniem Sądu do wniosków "ściśle wynikających ze zbadanych rzetelnie okoliczności sprawy".
Co istotne, skarżący, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, w swoich licznych pismach nie uprawdopodobnili zasadności podważenia prawidłowości dokumentacji projektowej. Żadne tezy mogące uprawdopodobnić uchylenie kwestionowanej ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę nie zostały poparte jakimikolwiek konkretnymi argumentami.
Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia odnosi się do badania przesłanki "prawdopodobieństwa", o której mowa w art. 152 K.p.a. Analiza zaskarżonego rozstrzygnięcia pozwala na konstatację, że na moment jego wydania organ odwoławczy zadośćuczynił również obowiązkom wynikającym z art. 7 i art. 77 K.p.a.
Podzielając krytyczną oceną Wojewody i skarżących co do prawidłowości ustalenia kręgu stron postępowania poprzedzającego wydanie pozwolenia na budowę, Sąd stwierdza, że zaistniałe uchybienia nie miały istotnego wpływu na wynik niniejszej sprawy.
Sąd nie stwierdził również w niniejszej sprawie zarzucanych przez skarżących naruszeń przepisów K.p.a. i P.b.
Należy ponownie podkreślić, że w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym przedmiotem kontroli sądowej jest jedynie postanowienie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej, a nie sama decyzja o pozwolenia na budowę.
Ogólnikowe zarzuty skargi odnoszące się do rzekomego przyznania prymatu interesom inwestorów nie mogły przynieść zamierzonego skutku. Zarzut braku gruntownego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy i wydania rozstrzygnięcia w oparciu o nieprawidłowo ustalony stan faktyczny, okazał się całkowicie bezzasadny, czego dowodem jest obszerne, wręcz drobiazgowe uzasadnienie zaskarżonego postanowienia, przytoczone w pierwszej części niniejszego uzasadnienia.
Nawiasem mówiąc skutkiem tak obszernego uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, w którym Wojewoda wykorzystał w znacznej mierze argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji z 31 lipca 2024 r. znak WI-I.7840.10.13.2023.JO, był również niezasadny skądinąd w okolicznościach niniejszej sprawy zarzut skargi wydania osądu przez organ II instancji co do decyzji orzekającej o pozwoleniu na budowę z 19 sierpnia 2020 r., podczas gdy nie powinno to mieć miejsca na tym etapie sprawy i w tym postanowieniu.
Jako bezzasadny należało ocenić również zarzut rzekomego błędu logicznego, jakoby błąd w zakresie formalnym rzutował w sprawie w sposób oczywisty na sferę ustaleń merytorycznych.
Jak bowiem jasno wynika z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., Sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, nie zawsze, ale tylko jeżeli naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W konsekwencji, wobec braku postaw do uwzględnienia skargi, Sąd ją oddalił, o czym orzekł w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło