II SA/Kr 1367/25

WyrokWSA w Krakowie2026-01-22

Skład orzekający: Sędzia WSA Paweł Darmoń, Sędzia WSA Mirosław Bator, Sędzia WSA Jacek Bursa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odmawiając udostępnienia informacji publicznej przetworzonej, która wymaga ponadstandardowego nakładu pracy, musi szczegółowo zbadać i uzasadnić, czy wnioskodawca wykazał szczególnie istotny interes publiczny?
Ratio decidendi
Organ odmawiając udostępnienia informacji publicznej przetworzonej, która wymaga ponadstandardowego nakładu pracy, musi szczegółowo zbadać i uzasadnić, czy wnioskodawca wykazał szczególnie istotny interes publiczny. Samo stwierdzenie braku wykazania tego interesu, bez analizy argumentacji strony i bez wezwania do jej pogłębienia, narusza wymogi postępowania i uzasadnienia decyzji.
Stan faktyczny
Wnioskodawca zwrócił się do Zarządu Dróg Wojewódzkich w K. o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej inwestycji drogowych z ostatnich 5 lat, w tym zakresu robót, wartości, dat i podmiotów wykonujących prace, które były nadzorowane przez konkretną osobę. Organ wezwał wnioskodawcę do wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego przetworzenia żądanej informacji. Po wyjaśnieniu przez wnioskodawcę, że kluczowe jest to, czy osoba nadzorująca posiadała stosowne uprawnienia, organ odmówił udostępnienia informacji, uznając, że nie wykazano szczególnej istotności dla interesu publicznego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło niedopuszczalność odwołania, uznając, że Dyrektor ZDW działał jako podmiot zobowiązany do udostępniania informacji publicznej, a nie organ administracji, i w takim przypadku przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. WSA uchylił postanowienie SKO, wskazując na błędne pouczenie o prawie odwołania. Następnie organ ponownie odmówił udostępnienia informacji. WSA uchylił tę decyzję, uznając, że organ nie zbadał wystarczająco kwestii szczególnie istotnego interesu publicznego i nie uzasadnił swojej decyzji prawidłowo.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędzia WSA Jacek Bursa Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Opiłka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2026 r. ze skargi M. G. na decyzję nr 2/DN-8/2025 Zarządu Dróg Wojewódzkich w K. z dnia 9 września 2025r. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu. Pismem z dnia 30 września 2024 r. M. G. (zwany dalej także wnioskodawcą lub skarżącym) zwrócił się do Zarządu Dróg Wojewódzkich w K. o udostępnienie informacji publicznej przez wskazanie inwestycji w okresie ostatnich 5 lat (od dnia 1 stycznia 2019 r. do dnia sporządzenia wniosku) na drogach, których zarządcą jest Zarząd Dróg Wojewódzkich w K. które były nadzorowane przez B. K. w tym podanie zakresu robót, rodzaju, wartości, daty i miejsca wykonania oraz podmiotów, na rzecz których były realizowane. Pismem z dnia 16 października 2024 r. organ wezwał wnioskodawcę do wykazania w terminie 7 dni szczególnej istotności dla interesu publicznego przetworzenia żądanej informacji publicznej. W związku z tym organ wyznaczył nowy termin na rozpatrzenie wniosku wskazując dzień 20 listopada 2024 r. W odpowiedzi z dnia 28 października 2024 r. skarżący wyjaśnił, że uzyskanie wskazanych we wniosku z dnia 30 września 2024 r. informacji jest kluczowe dla interesu publicznego ponieważ zgodnie z jego wiedzą B. K. nie posiada stosownych uprawnień, na podstawie których mogłaby nadzorować roboty przy drogach wojewódzkich. Decyzją z dnia 29 listopada 2024 r. nr 3/DN-8/2024 Zarząd Dróg Wojewódzkich w K. odmówił udostępnienia skarżącemu informacji publicznej, o którą wnosił we wniosku z dnia 30 września 2024 r., gdyż nie została wykazana szczególna istotność dla interesu publicznego. Pismem z dnia 17 grudnia 2024 r., zatytułowanym "Odwołanie od decyzji z dnia 29.11.2024 r. ZNAK: decyzja nr 3/DN-8/2024", skarżący wniósł o uchylenie powyższej decyzji z dnia 29 listopada 2024 r. i udzielenie mu żądanej informacji publicznej. Skarżący stwierdził, że nie zgadza się z tą decyzją, gdyż zgodnie z zapisami Konstytucji wniosek o informację publiczną może zostać złożony przez każdego kto pragnie skorzystać z konstytucyjnego prawa do informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcję publiczne, a organ jest zobowiązany do jej udzielenia. Postanowieniem z dnia 21 stycznia 2025 r. nr SKO.IP/4105/2/2025 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie stwierdziło niedopuszczalność odwołania wniesionego przez skarżącego od decyzji Zarządu Dróg Wojewódzkich w K. z dnia 29 listopada 2024 r. nr 3/DN-8/2024. W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło, że niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak również podmiotowym. Przyczyny przedmiotowe obejmują przypadki braku przedmiotu zaskarżenia, istnienia przedmiotu zaskarżenia, który nie spełnia jednak określonych wymogów (np. decyzji (postanowienia) nie doręczono lub nie ogłoszono stronie), czynność organu nie jest decyzją administracyjną, a jest np. czynnością materialno-techniczną) oraz przypadki braku możliwości zaskarżenia decyzji w formie odwołania w toku instancji . Kolegium wskazało, że z treści art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej wynika, iż każdy podmiot wykonujący zadania publiczne lub gospodarujący majątkiem publicznym ma obowiązek udzielać informacji publicznej. Pojęcie podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej nie jest na gruncie ustawy tożsame z pojęciem organu administracji publicznej. O tym, czy dany podmiot jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej decyduje wykonywanie przez niego zadań mających charakter publiczny. Kolegium stwierdziło, że jak wynika z § 2 ust. 1 Statutu Zarządu Dróg Wojewódzkich w K. stanowiącego załącznik do Uchwały Nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] r. (Dz. Urz. Woj. [...] r. poz. [...]) Zarząd Dróg Wojewódzkich w K. jest jednostką budżetową, finansowaną przez Samorząd Województwa [...], jako samorządowa jednostka organizacyjna wykonującą zadania w zakresie planowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i ochrony tych dróg, na podstawie ustawy o drogach publicznych. Zdaniem Kolegium, w przedmiotowej sprawie Dyrektor Zarządu Dróg Wojewódzkich nie działała jako organ upoważniony do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej, w tym wydawania decyzji administracyjnych i postanowień, o których mowa w ustawie z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - na podstawie upoważnienia Zarządu Województwa [...] lub Marszałka Województwa. Do tej funkcji Dyrektora odnosi się § 10 Statutu ZDW (Dyrektor oraz Zastępcy Dyrektora i Kierownicy Rejonów wykonują zadania Zarządcy dróg w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, na podstawie upoważnienia w drodze uchwały Zarządu Województwa [...] lub Marszałka Województwa). W opinii Kolegium, treść tej decyzji, zamieszczone tam oznaczenie organu "Zarząd Dróg Wojewódzkich" oraz podpis osoby powołanej na stanowisko Dyrektora ZDW z pieczęcią określającą funkcję tej osoby ("Dyrektor") nakazują przyjąć, że Dyrektor ZDW działał w imieniu własnym - jako podmiot reprezentujący jednostkę organizacyjną, zobowiązaną do udostępniania informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej; właściwy do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 16 ust. 1 tej ustawy; a nadto właściwy do ponownego rozpatrzenia sprawy, na skutek wniosku złożonego na podstawie art. 17 ust. 2 ww. ustawy w zw. z art. 127 § 3 Kodeksu postepowania administracyjnego. Kolegium stwierdziło, że ustawa o dostępie do informacji publicznej ma charakter szczególny i nakłada obowiązek wydania decyzji administracyjnej w sytuacjach w niej określonych na każdy podmiot, który w myśl jej postanowień jest obowiązany do udostępniania informacji publicznej, a więc zarówno na organy administracji publicznej (np. wójta, burmistrza, prezydenta), jak i na inne podmioty (np. jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, osoby prawne samorządu terytorialnego itp.). Tak więc również i na Dyrektorze Zarządu Dróg Wojewódzkich, który jest takim podmiotem, ciąży obowiązek wydania decyzji jeśli odmawia on udostępnienia informacji publicznej - art. 15 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Równocześnie jednak art. 17 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej wyklucza w takim przypadku dopuszczalność wniesienia odwołania od decyzji podmiotów niebędących jednocześnie organami władzy publicznej, bowiem przepis ten przewiduje możliwość złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, do podmiotu który decyzję wydał. W takim stanie rzeczy odwołanie, w ocenie Kolegium, jest niedopuszczalne i nie może być przez nie merytorycznie rozpoznawane. Kolegium nie ma także podstaw prawnych do przekazania podania według właściwości organowi właściwemu w trybie art. 65 Kodeksu postępowania administracyjnego bowiem przepisy tego Kodeksu w zakresie spraw o udostępnienie informacji publicznej są stosowane jedynie odpowiednio, a nadto Dyrektor Zarządu Dróg Wojewódzkich nie jest organem administracji publicznej. Po rozpoznaniu skargi M. G., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 3 czerwca 2025 r. sygn. akt II SA/Kr 381/25 uchylił powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 21 stycznia 2025 r. W uzasadnieniu Sąd powołał się na treść art. 17 ustawy o dostępie do informacji publicznej i stwierdził, że w realiach niniejszej sprawy skarżący powinien był wystąpić do Zarządu Dróg Wojewódzkich Miasta K. z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Sąd zauważył przy tym, że w treści decyzji Dyrektora Zarządu Dróg Wojewódzkich w K. z dnia 29 listopada 2024 r. skarżący został błędnie pouczony o prawie złożenia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie. Za nieprawidłowe Sąd uznał stanowisko organu, że nie znajduje odpowiednio zastosowania art. 65 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, mając na względzie błędne pouczenie o prawie odwołania do tego organu, powinno było przekazać odwołanie do organu właściwego, nie zaś stwierdzać niedopuszczalność odwołania, zamykając tym samym stronie drogę do merytorycznego jego rozpoznania przez podmiot właściwy. W ocenie Sądu, okoliczność, że Dyrektor Zarządu Dróg Wojewódzkich w K. nie jest samodzielnym organem administracji publicznej, lecz jednostką organizacyjną – podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, nie stoi temu na przeszkodzie. Sąd podkreślił, że zgodnie z przepisem art. 19 Kodeksu postępowania administracyjnego organy administracji publicznej są obowiązane przestrzegać z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Organ administracji publicznej jest zatem obowiązany dokonać oceny podania strony również pod kątem swojej właściwości w sprawie będącej przedmiotem żądania. W ramach mającego jurysdykcyjnych charakter postępowania odwoławczego od decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej nie można wykluczać stosowania w/w zasady zawartej w części ogólnej kodeksu postepowania administracyjnego. W trybie komentowanego przepisu przekazywane są m.in. podania zawierające żądania rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w tym odwołania i zażalenia. Decyzją z dnia 9 września 2025 r. nr 2/DN-8/2025 Zarząd Dróg Wojewódzkich w K. ponownie odmówił udostępnienia skarżącemu informacji publicznej, o którą wnosił we wniosku z dnia 30 września 2024 r. W uzasadnieniu organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania w niniejszej sprawie i stwierdził, że wniesione przez skarżącego odwołanie nie zawierało nowych okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę decyzji w zakresie konieczności udostępnienia informacji publicznej. Z powyższą decyzją Zarządu Dróg Wojewódzkich w K. nie zgodził się M. G. i pismem z dnia 10 października 2025 r. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że informacje, o których udostępnienie wnosił we wniosku z dnia 30 września 2024 r. były istotne z punktu widzenia interesu publicznego ponieważ B. K. jest inspektorem nadzoru pracując m.in. przy drogach wojewódzkich. Zdaniem skarżącego, sposób nadzoru nad budową dróg jest istotny z punktu widzenia bezpieczeństwa osób poruszających się po tych drogach, a więc mieści się w zakresie interesu publicznego. Jeśli bowiem nadzór nad budową, czy remontem drogi publicznej jest prowadzony w sposób niekompetentny, to może wywołać skutki dla potencjalnie dużego kręgu adresatów. Ponadto skarżący zauważył, że na podstawie art. 13 ust. 2 Zarząd Dróg Wojewódzkich w K. może przedłużyć termin udostępnienia informacji publicznej do dwóch miesięcy, co wystarczy na skompletowanie dokumentów, o które wnioskował, a co do których wykazał szczególną istotność dla interesu publicznego. W związku z powyższym skarżący wniósł o udostępnienie informacji w trybie informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę Zarząd Dróg Wojewódzkich w K. wniósł o oddalenie skargi. Uzasadniając swoje stanowisko organ podniósł, że wbrew twierdzeniom skargi wniosek z dnia 30 września 2024 r. nie dotyczył informacji o uprawnieniach posiadanych przez B. K., w tym o zakresie tych uprawnień. W ocenie ZDW w K., mając na względzie zakres działań jakie musi podjąć aby odpowiedzieć na wniosek, żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji przetworzonej, tj. informacji, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a więc takiej, która w danym momencie nie istnieje wprost lecz wymaga wytworzenia w oparciu o informacje znajdujące się w posiadaniu organu, powodując angażowanie środków osobowych, co zakłóca normalny tok działania jednostki i utrudnia wykonywanie przypisanych jej zadań, tym samym wymaga wykazania istnienia po stronie skarżącego szczególnie istotnego interesu publicznego. W związku z powyższym organ w dniu 16 października 2024 r. wezwał skarżącego do wykazania interesu publicznego. Zdaniem organu, przygotowanie informacji żądanych przez skarżącego wiązałoby się z koniecznością oddelegowania pracowników do tych czynności, co uniemożliwiłoby terminową realizację bieżących zadań. Dodatkowo organ podniósł, że nie dysponuje pracownikami, którzy wyłącznie w zakresie swoich czynności mieliby udzielanie odpowiedzi na wnioski stron w przedmiocie udostępniania informacji publicznej. Obowiązki te wykonują pracownicy merytoryczni wykonujący zadania zarządcy drogi. Organ wskazał, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym powszechny jest pogląd, że jeżeli żądana informacja publiczna jest tak duża, że jej wytworzenie zaburza funkcjonowanie podmiotu zobowiązanego do jej udzielenia, gdy angażuje znaczne środki finansowe bądź kadrowe, to zbiór informacji, których żąda wnioskodawca, tworzy informację przetworzoną, nawet jeśli składa się z informacji prostych. W związku z powyższym organ stwierdził, że w przypadku wniosku obejmującego dokumenty z wielu lat (w niniejszym przypadku 5 lat), wymagającego nie tylko wykonania zwykłych czynności technicznych związanych z przeglądaniem i skanowaniem dokumentów, lecz także znacznego nakładu pracy związanego z ich wyszukaniem ze zbiorów akt, analizą, choćby po kątem informacji prawnie chronionych, jak również wykonania anonimizacji, zachodzi podstawa do uznania go za wniosek o dostęp do informacji przetworzonej, a zatem wymagającej wykazania indywidualnych, realnych i konkretnych możliwości wykorzystania informacji dla dobra ogółu. Z tych też względów wydaną w dniu 9 września 2025 r. decyzję w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej organ uznał za uzasadnioną. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U.2024.1267 t.j. z dnia 2024.08.21) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2024.935 t.j. z dnia 2024.06.26, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z przepisami prawa. Kontrolując zaskarżone decyzje tego samego organu na podstawie wskazanych wyżej kryteriów, stwierdzić należy, że nie są one prawidłowe, a wywiedziona skarga jest częściowo zasadna. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U.2022.902 t.j. z dnia 2022.04.27) obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W rozpoznawanej sprawie Zarząd Dróg Wojewódzkich w K. jest podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej, a żądane przez skarżącego informacje stanowią informację publiczną przetworzoną (czego ani organ ani skarżący nie kwestionuje). Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.d.i.p.– prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Informacją prostą jest informacja, której zasadnicza treść nie ulega zmianie przed jej udostępnieniem. Informacja przetworzona jest jakościowo nową informacją, nieistniejącą dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci. Przetworzeniem informacji jest zebranie lub zsumowanie, często na podstawie różnych kryteriów, pojedynczych wiadomości, znajdujących się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego. Te pojedyncze wiadomości mogą być ze sobą w różny sposób powiązane i mogą występować w różnej formie. Przetworzenie jest równoznaczne z koniecznością odpowiedniego zestawienia informacji, samodzielnego ich zredagowania związanego z koniecznością przeprowadzenia przez zobowiązany podmiot czynności analitycznych, których końcowym efektem jest dokument pozwalający na dokonanie przez jednostkę samodzielnej interpretacji i oceny. Informacją przetworzoną jest również ta udzielona na wniosek który obejmuje wprawdzie informacje proste, ale rozmiar i zakres żądanej informacji przesądza o tym, że jest to informacja przetworzona. To szeroki zakres wniosku, wymagający zgromadzenia, przekształcenia (zanonimizowania) i sporządzenia wielu kserokopii określonych dokumentów, może wymagać takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania adresata wniosku i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Informacja wytworzona w ten sposób, pomimo że składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną. Potrzebę przetworzenia informacji nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może również polegać na wydobyciu poszczególnych informacji z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych może być traktowana, jako informacja przetworzona. Informacja wytworzona w ten sposób, pomimo iż składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną, bowiem powstały w wyniku wskazanych wyżej działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej (na konieczność analizowania pojęcia informacji przetworzonej w kontekście obu powyższych sytuacji wskazał WSA Krakowie w wyroku z dnia 17 marca 2017 r., II SA/Kr 1612/16 oraz w wyroku z dnia 9 lutego 2021 r., II SA/Kr 924/20 CBOSA). W orzecznictwie podkreśla się, że informacja publiczna przetworzona jest wynikiem ponadstandardowego nakładu pracy podmiotu zobowiązanego, wymagającej użycia dodatkowych sił i środków oraz zaangażowania intelektualnego w stosunku do posiadanych przez niego danych i wyodrębniana w związku z żądaniem wnioskodawcy oraz na podstawie kryteriów przez niego wskazanych; jest to zatem informacja przygotowywana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów, na podstawie pierwotnego zasobu danych (zob. wyroki NSA: z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 89/13, LEX nr 1368968; z dnia 17 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1347/05, LEX nr 281369; a także wyroki NSA: z dnia 12 grudnia 2012 r., sygn. akt I OSK 2149/12; z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 89/13; z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt I OSK 747/14 – dostępne w CBOSA). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 października 2022 r., III OSK 5521/21 - użyte w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., pojęcie "informacja przetworzona" nie zostało normatywnie zdefiniowane. Tak w doktrynie, jaki i w judykaturze przyjmuje się, że informacją prostą jest informacja, którą podmiot zobowiązany może udostępnić w takiej formie w jakiej ją posiada, a jej wyodrębnienie z posiadanych zbiorów nie wiąże się z koniecznością osobowego zaangażowania lub poniesieniem kosztów finansowych, trudnych do pogodzenia z bieżącymi działaniami podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji. Informacja prosta – co do zasady - nie zmienia się w informację przetworzoną poprzez proces anonimizacji, bo czynność ta polega jedynie na jej przekształceniu, a nie przetworzeniu. Z kolei informacja przetworzona, w zasadzie w chwili złożenia wniosku nie istnieje. Jej wytworzenie wymaga przeprowadzenia przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o informacje proste. W pewnych przypadkach suma informacji prostych posiadanych przez adresata wniosku może przekształcić się w informację przetworzoną, jeżeli uwzględnienie wniosku wymaga ich zgromadzenia poprzez przegląd materiałów źródłowych, w których są zawarte, a ilość informacji prostych konieczna dla sporządzenia wykazu wskazanego we wniosku jest znaczna i angażuje po stronie wnioskodawcy środki i zasoby konieczne dla jego prawidłowego funkcjonowania (zob. wyrok NSA z 06.10.2011 r., I OSK 1199/11, CBOSA; podobnie wyrok NSA z 17.05.2012 r., I OSK 416/12, CBOSA). Także suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników, szerokiego zakresu wniosku powodującego konieczność przekształcenia (zanonimizowania) wielu dokumentów, co może zakłócić normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudnić wykonywanie przypisanych mu zadań, może być uznane za przetworzenie informacji prostych w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. (por. wyroki NSA: z 9 sierpnia 2011 r., I OSK 792/11; z 25 kwietnia 2012 r., I OSK 202/12; z 5 marca 2015 r., I OSK 863/14; z 4 sierpnia 2015 r., I OSK 1645/14; z 25 listopada 2016 r., I OSK 1513/15; z 14 kwietnia 2017 r., I OSK 2791/16; z 26 marca 2018 r., I OSK 2349/17; z 27 marca 2018 r., I OSK 1526/16 – CBOSA). W kontrolowanych decyzjach organ przedwcześnie i bezrefleksyjnie przyjął, że nie wykazano, by uzyskanie wnioskowanej informacji przetworzonej było szczególnie istotne dla interesu publicznego. Przez szczególny interes publiczny, w kontekście dostępu do informacji publicznej, rozumiana jest taka sytuacja, gdy uzyskana przez wnioskodawcę informacja przysłuży się całemu społeczeństwu (lub określonej zbiorowości obywateli) i zostanie wykorzystana dla dobra wspólnego. Wnioskodawca musi przy tym mieć realną możliwość takiego wykorzystania uzyskanej informacji, aby odbyło się to w szczególnym interesie publicznym. Wnioskodawca żądający informacji publicznej przetworzonej powinien wykazać nie tylko, że jest ona ważna dla dużego kręgu potencjalnych odbiorców, ale również, że jej uzyskanie stwarza realną możliwość wykorzystania uzyskanych danych dla poprawy funkcjonowania organów administracji lepszej ochrony interesu publicznego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1737/11,wyrok WSA w Warszawie z 29 maja 2024 r, II Sa/Wa 1696/23 ). Warunkiem spełnienia przesłanki art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. jest nie tylko wskazywana przez wnioskodawcę szczególna istotność problemu, którego dotyczy żądana informacja, ale również występująca po stronie osoby wnioskodawcy możliwość rzeczywistego i efektywnego użycia uzyskanej informacji do działań dotyczących szczególnie istotnych interesów publicznych. Przepis art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. ma w istocie przeciwdziałać zalewom wniosków, zmierzających do uzyskania informacji przetworzonej dla realizacji celów osobistych lub komercyjnych i ma zapobiegać sytuacjom, w których działania organu skupione są nie na funkcjonowaniu w ramach przypisanych mu kompetencji, lecz na udzielaniu informacji publicznej. Dlatego też wnioskodawca domagający się udzielenia informacji publicznej przetworzonej dla wykazania w jakim zakresie jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego powinien wyjaśnić w jaki sposób zamierza wykorzystać uzyskane informacje dla ochrony tego interesu lub poprawy funkcjonowaniu organów administracji publicznej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 9 grudnia 2010 r.; sygn. akt I OSK 1768/10 oraz dnia 9 listopada 2011 r.; sygn. akt I OSK 1365/11; z dnia 15 stycznia 2026 r., sygn. akt III OSK 2563/24). Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela wyżej przedstawiane poglądy. O to, w jaki sposób żądający udzielenia informacji publicznej przetworzonej zamierza wykorzystać uzyskane informacje dla ochrony interesu publicznego lub poprawy funkcjonowania organów administracji publicznej - organ bezpośrednio nie wezwał wnioskodawcy. W piśmie z dnia 16 października 2024 r organ zacytował jedynie tezę z wyroku NSA z dnia 10 stycznia 2014 r, I OSK 2111/13. Taki sposób wezwania nie realizuje wymogów art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2025.1691 t.j. z dnia 2025.12.03), bowiem nastąpił wbrew obowiązkowi czuwania aby osoba wnioskująca nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa. Podkreślenia w związku z tym wymaga, że w wydanych decyzjach organ nie dokonał analizy występowania (bądź nie) wskazanego przez skarżącego szczególnie istotnego interesu publicznego (o którym mowa w piśmie wniosku z 30 września 2024 r.). Organ poprzestał na stwierdzeniu, że wnioskodawca takiego interesu nie wykazał, chociaż w piśmie z dnia 28 października 2024 r skarżący podniósł w sposób ogólny, że uzyskanie informacji jest " kluczowe dla interesu publicznego, ponieważ z informacji, które posiadam wynika, iż Pani B. K. nie posiada stosownych uprawnień na podstawie których mogłaby nadzorować roboty przy drogach wojewódzkich". Zamiast dokonać analizy argumentacji skarżącego, bądź wezwać o jej pogłębione wyjaśnienie ze stosownym pouczeniem i rygorem, organ nie przedstawił swojego stanowiska, adekwatnego do okoliczności sprawy w zakresie niewykazania szczególnego interesu publicznego, a jedynie w uzasadnieniu wydanej decyzji zacytował fragment wyroku WSA w Warszawie z 23 listopada 2010 r , II SA/Wa 927/10, dotyczący innej sprawy i innego stanu faktycznego. Uzasadnienie decyzji odmownej w tym względzie nie spełnia wymogów art. 107 § 3 k.p.a., który znajduje zastosowanie w sprawie. Stosownie bowiem do art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 16 ust 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r o dostępie do informacji publicznej (Dz.U.2022.902 t.j. z dnia 2022.04.27) - uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest napisane zbyt ogólnie i nie przystaje do okoliczności sprawy. Próżno szukać w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji subsumpcji konkretnego stanu faktycznego pod przepis ustawy, wszak skarżący zarzuca w piśmie, że "Pani B. K. nie posiada stosownych uprawnień na podstawie których mogłaby nadzorować roboty przy drogach wojewódzkich", a w skardze konsekwentnie twierdzi, że zwraca się o informację m.in. " o uprawnieniach posiadanych przez Panią B. K., w tym o zakres tych uprawnień". Jak wskazuje dalej : "informacje są istotne z punktu widzenia interesu publicznego, ponieważ Pani B. K. jest Inspektorem Nadzoru, pracując m.in. przy drogach wojewódzkich. Sposób nadzoru nad budową dróg, jest istotny z punktu widzenia bezpieczeństwa osób poruszających się po tych drogach, a więc mieści się w zakresie interesu publicznego. Jeśli nadzór nad budową czy remontem drogi publicznej jest prowadzony w sposób niekompetentny może wywołać skutki dla potencjalnie dużego kręgu adresatów". Organ nie ustosunkował się do tak sformułowanego szczególnie istotnego interesu publicznego, ani nie zbadał tej kwestii w wystarczającym zakresie. Nie trudno bowiem dojść do wniosku, że drogi wojewódzkie są powszechnie i codziennie używane przez wielu kierowców, a zachowanie bezpieczeństwa ich użytkowników jest istotnym obowiązkiem państwa. Wobec tego roboty prowadzone przy drogach wojewódzkich wymagają wykwalifikowanego nadzoru. W tym względzie działanie bądź zaniechanie organów realizujących działania publiczne wywołuje bądź może wywołać skutki dla potencjalnie dużego kręgu adresatów. Jak wskazuje się w orzecznictwie organ administracyjny ma obowiązek przedstawienia własnego stanowiska w sprawie i podania motywów tego stanowiska wraz z ich szczegółowym wyjaśnieniem. Powinien on przy tym poddać rozwadze podnoszone przez stronę w czasie postępowania argumenty, odnieść je do norm wynikających z obowiązujących przepisów prawa i wskazać na powody takiego , a nie innego zastosowania tych przepisów (z uzasadnienia wyroku WSA w Warszawie z dnia 9 listopada 2006 r , III SA/Wa 1914/06, Legalis, Komentarz do K.p.a. R. Hauser, M. Wierzbowski, Wydawnictwo C.H. Beck , Warszawa 2014, teza F.1.1. do art. 107 k.p.a.) Konkretyzacja stosunku administracyjnego jest zorganizowanym procesem stosowania prawa, obejmującym kolejne etapy: ustalenie jaka norma prawna będzie miała zastosowanie w sprawie, ustalenie faktu (faktów, okoliczności) istotnego w sprawie z punktu widzenia mającej zastosowanie normy prawnej, subsumpcja faktu uznanego za udowodniony pod stosowną normę prawną i wreszcie prawidłowe ustalenie następstw prawnych faktu uznanego za udowodniony na podstawie stosownej normy prawnej. Tok rozumowania organu przedstawiający proces konkretyzacji stosunku administracyjnego w danej sprawie zawierać powinno uzasadnienie decyzji (wyr. WSA w Białymstoku z 23 października 2007 r , II SA/Bk 372/07 Legalis w komentarzu j.w. teza F.1.2) Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni wskazane poglądy prawne i rozpozna ponownie wniosek skarżącego, szczegółowo uzasadniając w okolicznościach rozpoznawanego wniosku, czy spełnia on przesłankę wykazania szczególnego interesu publicznego. W przypadku wątpliwości, wezwie wnioskodawcę o jego szczegółowe sprecyzowanie i wykazanie, przy należytym pouczeniu, że brak wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego w zakreślonym terminie spowoduje odmowę udzielenia informacji publicznej. Wszystkie naprowadzone motywy sprawiły, że orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło