II SA/Kr 1584/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędzia WSA Paweł Darmoń (spr.) Protokolant: starszy referent sądowy Paulina Filipek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2026 r. sprawy ze skargi D. G. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 10 października 2025 r. znak WS-VI.7534.3.55.2025.BK w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości oddala skargę. Decyzją z dnia 10 października 2025 r. nr WS-VI.7534.3.55.2025.BK Wojewoda Małopolski, na podstawie art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1145 ze zm.) oraz art. 138 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.) w związku z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935), utrzymał w mocy decyzję Starosty Krakowskiego z dnia 22 maja 2025 r. nr GN-III.KG.72211-96d/05 o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonych jako części działek: nr [...], nr [...] i nr [...] obr[...] jedn. ewid[...] m. K. w granicach parceli katastralnej l. kat. [...] b. gm. kat. B. , na rzecz: H. S. w 14/32 cz., D. G. w 7/32 cz., D. G.1 w 7/32 cz., M. W. w 1/32 cz., J. W. w 1/32 cz., A. W. w 1/32 cz. oraz K. A. w 1/32 cz. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. Pismem z dnia 15 listopada 2000 r. H. S., B. G. oraz M. W. zwrócili się o zwrot "części działek [...] i [...] b. gm. kat. B. , które były wywłaszczone prawomocnym orzeczeniem o wywłaszczeniu nieruchomości Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 15 września 1965 r. na rzecz Skarbu Państwa pod budowę osiedla mieszkaniowego w B. ". Pismem z dnia 25 lipca 2014 r. D. G. i D. G.1 (spadkobiercy B. G.) przyłączyli się do wniosku o zwrot przedmiotowej nieruchomości. Pismem z dnia 7 grudnia 2016 r. M. W., J. W., A. W. i K. A. (spadkobiercy M. W.) przyłączyli się do przedmiotowego postępowania. Decyzją z dnia 28 marca 2013 r. nr GN.III.BM.72211-96a/05 Starosta Krakowski orzekł o zwrocie działki nr [...] (odpowiadającej zawnioskowanej do zwrotu części działki nr [...]), obr. 1 jedn. ewid. [...] m. K., w granicach parcel: l. kat. [...] i l. kat. [...] b. gm. kat. B. . Decyzja stała się ostateczna z dniem 20 kwietnia 2013 r. Decyzją z dnia 19 grudnia 2014 r. nr GN.III.BM.72211-96b/05 Starosta Krakowski orzekł o zwrocie nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0892 ha, obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. (powstałej z działki nr [...]) w granicach parceli l. kat. [...] b. gm. kat. B. . Wojewoda Małopolski decyzją z dnia 3 czerwca 2015 r. nr WS-VI.7534.3.25.2015.BK uchylił zaskarżoną decyzję Starosty Krakowskiego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W treści przedmiotowej decyzji Wojewoda Małopolski podniósł, że z wniosków D. G. i D. G.1 nie wynika, żeby dotyczyły one działki nr [...], obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. oraz wskazał, że nie zostało przeprowadzone w wystarczającym zakresie postępowanie wyjaśniające dotyczące ustalenia celu wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości. Następnie decyzją z dnia 29 marca 2017 r. nr GN.III.BM.72211-96b/05 Starosta Krakowski ponownie orzekł o zwrocie nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0892 ha obr. 1 jedn. ewid. [...] m. K. (powstałej z działki nr [...]) w granicach parceli l. kat. [...] b. gm. kat. B. . Wojewoda Małopolski decyzją z dnia 13 września 2017 r. nr WS-VI.7534.3.80.2017.MZ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty Krakowskiego. Wyrokiem z dnia 30 stycznia 2018 r. sygn. akt II SA/Kr 1457/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił powyższą decyzję Wojewody Małopolskiego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Powyższy wyrok stał się prawomocny od dnia 28 kwietnia 2018 r. W uzasadnieniu swojego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał, że wybudowany na zawnioskowanej do zwrotu nieruchomości parking wraz z sąsiadującym targowiskiem, należy uznać za elementy infrastruktury osiedla mieszkaniowego. Zdaniem Sądu, realizację na przedmiotowym terenie targowiska wraz z parkingiem po zrealizowaniu na sąsiadujących terenach obiektów powstałych w ramach osiedla mieszkaniowo - blokowego w B. należy uznać za realizację celu wywłaszczenia określonego jako osiedle mieszkaniowe. Decyzją z dnia 20 września 2018 r. nr GN.III.BM.72211-96b/05 Starosta Krakowski orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako część działki nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. w granicach parceli katastralnej l. kat. [...] b. gm. kat. B. , na rzecz: H. S., D. G., D. G.1, M. W., J. W., A. W. oraz K. A.. Decyzją z dnia 20 sierpnia 2019 r. znak WS-VI.7534.3.147.2018.BK Wojewoda Małopolski utrzymał w mocy ww. decyzję Starosty Krakowskiego z dnia 20 września 2018 r. Prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 lutego 2020 r. sygn. akt II SA/Kr 1197/19, skarga złożona na ww. decyzję Wojewody Małopolskiego została oddalona. Decyzją z dnia 21 marca 2024 r. nr GN-III.KG.72211-96c/05 Starosta Krakowski orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako części działek: nr [...] i nr [...] obr. 1 jedn. ewid. [...] m. K. w granicach parceli l. kat. [...] b. gm. kat. B. . Decyzja stała się ostateczna z dniem 3 maja 2024 r. Z kolei decyzją z dnia 22 maja 2025 r. nr GN-III.KG.72211-96d/05 Starosta Krakowski odmówił zwrotu nieruchomości oznaczonych jako części działek: nr [...], nr [...] i nr [...] obr. 1 jedn. ewid. [...] m. K. w granicach parceli katastralnej l. kat. [...] b. gm. kat. B. , na rzecz: H. S. w 14/32 cz., D. G. w 7/32 cz., D. G.1 w 7/32 cz., M. W. w 1/32 cz., J. W. w 1/32 cz., A. W. w 1/32 cz. oraz K. A. w 1/32 cz. W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że niniejsza decyzja rozstrzyga sprawę zwrotu wywłaszczonej nieruchomości w zakresie dotyczącym nieruchomości oznaczonych jako części działek: nr [...] (powstałej z podziału działki nr [...]), nr [...] i nr [...] (powstałej z podziału działki nr [...]) obr[...] jedn. ewid. [...] m. K. w granicach parceli katastralnej l. kat. [...] b. gm. kat. B. . Następnie Starosta Krakowski stwierdził, że z poczynionych przez niego ustaleń wynika, że nieruchomość oznaczona jako część parceli l. kat. [...] o pow. 0,4364 ha (parcela l. kat. [...]), obj. lwh [...] b. gm. kat. B. , została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa, orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej w Krakowie nr USW.Wł.IV-2/10/65 z dnia 15 września 1965 r., które stało się ostateczne w dniu 21 października 1965 r., wydanym w oparciu o przepisy ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Niniejsza parcela niezbędna była Skarbowi Państwa dla wykonania zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych, a w szczególności pod budowę osiedla mieszkaniowego blokowego w B. . Zgodnie z wpisem zawartym w lwh [...] b. gm. kat. B. obejmującej przedmiotową parcelę, właścicielem przedmiotowej nieruchomości był A. S., który w dacie wywłaszczenia nie żył. Organ I instancji wskazał, że na podstawie postanowienia Sądu Powiatowego w Krakowie z dnia 31 stycznia 1957 r. sygn. akt I Ns II 632/56 spadek po zmarłym A. S. nabyli: wdowa W. S. w 1/4 części i syn W. S. w 3/4 części. Z kolei zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego dla Krakowa - Krowodrzy w Krakowie z dnia 13 grudnia 1984 r. sygn. akt I Ns 575/84/K spadek po zmarłej W. S. z d. F. nabyli synowie: W. S. i M. W. - po 1/2 części każdy. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla Krakowa -Krowodrzy w Krakowie z dnia 22 marca 1994 r. sygn. akt I Ns 5/94/K spadek po zmarłym W. S. nabyły: żona H. S. i córka B. G. z domu S. - po 1/2 części każda. Zgodnie z notarialnym aktem poświadczenia dziedziczenia sporządzonym w dniu 31 lipca 2013 r. rep. A nr [...], zarejestrowanym w Rejestrze Aktów Poświadczenia Dziedziczenia w dniu 31 lipca 2013 r. pod numerem [...], spadek po B. G., córce W. i H. na podstawie testamentu notarialnego nabyli synowie: D. G. i D. G.1 po 1/2 części każdy. Zgodnie z notarialnym aktem poświadczenia dziedziczenia sporządzonym w dniu 30 września 2016 r. rep. A nr [...], zarejestrowanym w Rejestrze Aktów Poświadczenia Dziedziczenia w dniu 30 września 2016 r. pod numerem [...] spadek po M. W., synu F. i W. na podstawie ustawy nabyli: żona M. W., syn J. W., syn A. W. i córka K. A. po 1/4 części każde. Zdaniem organu I instancji, treść powołanych wyżej postanowień sądowych oraz aktów poświadczenia dziedziczenia wskazuje, że osobami uprawnionymi do domagania się zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, są: H. S., D. G., D. G.1, M. W., J. W., A. W. i K. A., a zatem z wnioskiem o zwrot wystąpiły wszystkie osoby uprawnione. Na podstawie zgromadzonej w sprawie dokumentacji geodezyjnej organ I instancji ustalił, iż planem podziału z dnia 19 października 1964 r. Nr [...] parcela l. kat. [...] opow. 1,5275 ha, b. gm. kat. B. , podzieliła się na parcele: l. kat. [...] o pow. 1,0911 ha i l. kat. [...] o pow. 0,4364 ha. Następnie planem podziału nr [...] z dnia 18 czerwca 1976 r. parcela l. kat. [...] o pow. 0,4364 ha, b. gm. kat. B. , wraz z innymi parcelami zniosła się do parceli l. kat. [...] o pow. 5,3552 ha, która następnie podzieliła się na parcele: l. kat. [...] o pow. 0,2573 ha, l. kat. [...] o pow. 0,0065 ha, l. kat. [...] o pow. 0,0125 ha, l. kat. [...] o pow. 0,0126 ha, l. kat. [...] opow. 1,0633 ha, l. kat. [...] o pow. 2,6686 ha i l. kat. [...] o pow. 1,3344 ha. Zgodnie z wykazem zmian gruntowych (równoważników) nr ks. rob. [...] z dnia 26 października 1992 r. pochodzącym z operatu nr [...] parcele: l. kat. [...] o pow. 1,0633 ha, l. kat. [...] o pow. 0,0934 ha i l. kat. [...] o pow. 0,1703 ha b. gm. kat. B. utworzyły działkę ewidencyjną nr [...] o pow. 1,4254 ha, obr. 1 jedn. ewid. [...] m. K.. Następnie planem podziału z dnia 2 grudnia 1999 r. nr [...]/99 r. działka nr [...] o pow. 1,4254 ha podzieliła się na działki: nr [...] o pow. 0,2848 ha, nr [...] o pow. 0,0180 ha, nr [...] o pow. 0,0242 ha i nr [...] o pow. 1,0984 ha. Operatem podziału z dnia 18 lipca 2003 r. nr [...] działka nr [...] o pow. 1,0984 ha podzieliła się na działki: nr [...] o pow. 0,5286 ha i nr [...] o pow. 0,5698 ha. Powyższy podział został zatwierdzony ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 22 lipca 2003 r. nr GD-04-1.74300-IV-57/03. Następnie planem podziału z dnia 31 marca 2006 r. nr [...] r. działka nr [...] o pow. 0,5286 ha podzieliła się na działki: nr [...] o pow. 0,4356 ha, nr [...] o pow. 0,0892 ha i nr [...] o pow. 0,0038 ha. Powyższy podział został zatwierdzony ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 27 lipca 2006 r. nr GD-04-1.74300-IV-43/2/06. Z kolei zgodnie z operatem-wykazem zmian nr ewid. [...] działka nr [...] obr[...] jedn. ewid. [...] o pow. 2,8023 ha zmieniła powierzchnię i oznaczenie na działkę nr [...] o pow. 2,8011 ha. Następnie działka nr [...] o pow. 2,8011 ha podzieliła się m.in. na działkę nr [...] opow. 0,6613 ha. Ponadto zgodnie z podziałem-wykazem zmian nr [...], działka nr [...] podzieliła się na działki: nr [...] i nr [...] obr. [...] jedn. ewid. N. H. m. K.. Zgodnie z opracowaniem geodezyjnym polegającym na naniesieniu granic wywłaszczonej parceli l. kat. [...] b. gm. kat. B. na aktualną mapę ewidencyjną sporządzonym przez geodetę uprawnionego E. Ś., części działek: nr [...], nr [...] i nr [...] obr. 1 jedn. ewid. [...] m. K. wchodzą w granice wywłaszczonej parceli l. kat. [...] b. gm. kat. B. . Zdaniem organu I instancji, dokonane w sprawie ustalenia bez wątpienia dowodzą, iż z wnioskiem o zwrot wystąpiły osoby do tego legitymowane zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a odjęcie prawa własności nastąpiło w drodze instytucji wywłaszczenia. Organ przystąpił zatem do zbadania, czy zachodzi zbędność nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, w rozumieniu art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organ I instancji wskazał, że w rozpoznawanej sprawie z orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 15 września 1965 r. nr. USW.Wł.IV-2/10/65 wynika, że parcela l. kat. [...] b. gm. kat. B. , była Skarbowi Państwa niezbędna dla wykonania zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych, a w szczególności pod budowę osiedla mieszkaniowego w B. . Zgodnie z sentencją ww. orzeczenia podstawę wywłaszczenia stanowiło zaświadczenie o zatwierdzeniu lokalizacji szczegółowej nr 32/64 znak BAU III-6c/23/64 z dnia 21 kwietnia 1964 r., wydane przez Wydział Budownictwa Urbanistyki i Architektury Prezydium Rady Narodowej m. Krakowa. Dokument ten ustalał lokalizację szczegółową osiedla "M. ", usytuowanego na terenie położonym w K. w dzielnicy [...], w granicach którego znalazł się również teren b. gm. kat. B. . Na podstawie ww. decyzji o lokalizacji szczegółowej inwestor miał przystąpić do opracowania dokumentacji projektowo-kosztorysowej obejmującej projekt wstępny z realizacyjnym planem zagospodarowania terenu w nawiązaniu do otoczenia. Na załączonym do niniejszej decyzji odrysie map katastralnych (k. m. 2-3,4) w skali 1:2880, opisanym jako "gm. kat[...] - [...]", sporządzonym w dniu 13 grudnia 1962 r., zaznaczono linią koloru czerwonego granicę lokalizacji szczegółowej osiedla M. w obrębie granic administracyjnych miasta K., a linią koloru brązowego granicę lokalizacji nieruchomości znajdujących się poza granicami administracyjnymi m. K.. W opinii organu I instancji, analiza powołanego wyżej załącznika graficznego pozwala stwierdzić, że opisana wyżej parcela l. kat. [...], b. gm. kat. B. , znajdowała się w całości w granicach terenu objętego lokalizacją szczegółową osiedla M. w obrębie granic administracyjnych miasta K.. Organ I instancji wskazał, że w toku prowadzonego postępowania dowodowego pismem z dnia 15 listopada 2005 r. zwrócono się do Referatu Archiwum Urzędu Miasta Krakowa o udostępnienie do wglądu akt archiwalnych dotyczących decyzji o lokalizacji szczegółowej oraz planów zagospodarowania osiedli, jednakże nie odnaleziono planu realizacyjnego, który miał zostać sporządzony na podstawie ww. decyzji o lokalizacji szczegółowej, natomiast pozyskano z Archiwum Urzędu Miasta Krakowa załącznik graficzny przedstawiający projektowany sposób zagospodarowania terenu M. , a mianowicie "ogólny plan zagospodarowania i uzbrojenia terenu os. Z. w M. , sporządzony w listopadzie 1972 r. Zgodnie z przedmiotowym planem, na terenie aktualnie stanowiącym części działek: nr [...], nr [...] i nr [...] obr. 1 jedn. ewid. [...] m. K., w ramach urządzenia osiedla mieszkaniowego przewidziana była budowa garażu zbiorowego, pawilonu handlowego oraz drogi wewnętrznej. Organ I instancji stwierdził, że pismem z dnia 5 lutego 2025 r. znak: BP-05.6724.33.2025.CLE Wydział Planowania Przestrzennego Urzędu Miasta Krakowa poinformował, iż pierwszy po wojnie prawomocny plan ogólny zagospodarowania przestrzennego Miasta K. został zatwierdzony w 1967 r. Uchwałą Nr 117 Prezydium Rady Narodowej m. Krakowa z dnia 31 marca 1967 r. (Dz.U. z 17.04.1967 r. nr 9 poz. 28). Zgodnie z zapisami niniejszego planu, działki: nr [...], nr [...] i nr [...] obr. 1 jedn. ewid. [...] m. K. znajdowały się w terenie oznaczonym jako: "Teren upraw rolnych przeznaczony pod ogrody działkowe. Realizacja do r. 1970. Obowiązuje zakaz zabudowy i podziałów-[...]", Teren upraw rolnych przeznaczony pod zalesienia. Realizacja etapowana. Obowiązuje zakaz zabudowy i podziałów- [...]", .. Teren upraw rolnych przeznaczony pod zabudowę wielorodzinną. Realizacja do r. [...] W związku z powyższym organ I instancji zauważył, że przy ocenie realizacji celu, jakim była budowa osiedla mieszkaniowego, należy uwzględnić nie tylko budowę typowych obiektów mieszkalnych, ale również budowę innych obiektów takich jak: obiekty handlowe i usługowe, szkoły, garaże, parkingi, zieleń osiedlowa, ciągi piesze. Ponadto na podstawie art. 4 ustawy z dnia 9 marca 1949 r. o pracowniczych ogrodach działkowych (Dz. U. z 1949 r. nr 18 poz. 117) pracownicze ogrody działkowe miały być tworzone w każdym osiedlu, w którym co najmniej 20% ludności mieszkało w domach zbiorowych, pozbawionych ogrodów, a w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przewidziane miały być na ten cel odpowiednie obszary. Zdaniem organu I instancji, wobec braku dokumentów pochodzących sprzed daty wywłaszczenia parceli l. kat. [...] b. gm. kat. B. konieczne stało się skonkretyzowanie celu wywłaszczenia, ogólnie określonego w orzeczeniu o wywłaszczeniu jako budowa osiedla mieszkaniowego blokowego w B. , na podstawie dokumentów sporządzonych w dacie najbardziej zbliżonej do daty wywłaszczenia. Wobec powyższego na podstawie ogólnego planu zagospodarowania i uzbrojenia terenu os. Z. w M. sporządzonego w listopadzie 1972 r. ustalono, że część parceli l. kat. [...] b. gm. kat. B. odpowiadająca częściom działek: nr [...], nr [...] i nr [...] obr. 1 jedn. ewid. [...] m. K. przeznaczona była pod budowa garażu zbiorowego, pawilonu handlowego oraz drogi wewnętrznej. Organ I instancji wskazał, że w celu ustalenia sposobu zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości po wywłaszczeniu pozyskano z Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii w Warszawie fotogrametryczne zdjęcia lotnicze przedstawiające części działek: nr [...], nr [...] i nr [...] obr. 1 jedn. ewid. [...] m. K. od 1970 r. do 2004 r. Na zdjęciach lotniczych z 1970 r. oraz z 1974 r. przedmiotowe nieruchomości stanowiły pola uprawne, bez żadnych śladów zagospodarowania na cel wywłaszczenia. Na zdjęciu lotniczym z 1975 r. działki: nr [...] oraz nr [...] stanowiły pola uprawne, natomiast działka nr [...] stanowiła częściowo teren budowy, a na jej części posadowiony był, wyglądający na ukończony, budynek (późniejszy pawilon usługowy). Zdjęcia z 1982 r., z 1987 r., oraz z 1993 r. nie są zbyt wyraźne, ale w ocenie organu I instancji, można zauważyć, iż na działce na [...] urządzana jest droga wewnętrzna, a na działce nr [...] droga dojazdowa do pawilonu usługowego oraz parking. Na zdjęciu lotniczym z 1996 r. na części działki nr [...] widać urządzoną drogę dojazdową do pawilonu usługowego oraz parking, z kolei działka nr [...] stanowiła w dalszym ciągu pola uprawne. Na przedmiotowym zdjęciu działka nr [...] była zajęta pod drogę wewnętrzną prowadzącą od pawilonu usługowego do znajdujących się w pobliżu bloków mieszkalnych stanowiących część osiedla. W pobliżu przedmiotowych działek, powstało osiedle mieszkaniowe wraz z budynkami wielorodzinnymi, ciągami pieszymi oraz zielenią osiedlową. Na zdjęciu z 1998 r. stan zagospodarowania przedmiotowych działek zmienił się następująco: na działce nr [...] pojawiły się budynki usługowe stanowiące część placu targowego os. P. (na części działki nr [...] będącej przedmiotem niniejszego postępowania znajdowały się budynki usługowe), działka nr [...] stanowiła teren zajęty przez pawilon handlowy wraz z dojazdem, parkingiem oraz niską zielenią (część działki nr [...] w granicach parceli l. kat. [...] b. gm. kat. B. stanowiła fragment drogi dojazdowej), z kolei działka nr [...] stanowiła w całości drogę wewnętrzną. W pobliżu przedmiotowych nieruchomości pojawiło się więcej bloków mieszkalnych oraz ciągów pieszych. Na zdjęciach lotniczych z 2003 r. oraz z 2004 r. stan zagospodarowania przedmiotowych działek oraz działek położonych w ich sąsiedztwie nie uległ znaczącym zmianom. Organ I instancji stwierdził, że w dniu 15 listopada 2024 r. przeprowadzona została rozprawa administracyjna połączona z oględzinami nieruchomości oznaczonej jako części działek: nr [...], nr [...] i nr [...] obr. 1 jedn. ewid. [...] m. K. w granicach parceli l. kat. [...] b. gm. kat. B. , podczas której ustalono, iż część działki nr [...] znajduje się na terenie placu targowego os. P.. Na terenie przedmiotowej nieruchomości w części wschodniej znajdują się fragmenty budynków usługowych, fragment chodnika z kostki brukowej, skoszony trawnik, paczkomat. Cała działka jest ogrodzona. Część działki nr [...] zagospodarowana jest jako część drogi wewnętrznej stanowiącej dojazd do parkingu przy aptece "[...]" wraz z poboczem ograniczonym krawężnikiem. Przedmiotowa działka pokryta jest nawierzchnią betonową. Część działki nr [...] w całości zagospodarowana jest infrastrukturą drogową drogi wewnętrznej- ul. [...], która jest ulicą ogólnodostępną służącą obsłudze komunikacyjnej mieszkańców przyległego osiedla. Przedmiotowa droga ma nawierzchnię asfaltową. W ocenie organu I instancji, z powyższego wynika, że w obszarze przedmiotowych nieruchomości po dacie wywłaszczenia została zrealizowana infrastruktura służąca mieszkańcom powstałego osiedla mieszkaniowo-blokowego, w szczególności o charakterze usługowym i komunikacyjnym. W przedmiotowej sprawie dodatkowo przeprowadzono postępowanie wyjaśniające w zakresie posiadania przez podmioty zarządzające sieciami infrastruktury miejskiej swoich sieci lub urządzeń na przedmiotowej nieruchomości. Pismem z dnia 25 października 2024 r. znak: TD24-10-0236226-03 A. S.A. Oddział w K. poinformował, iż na terenie działek: nr [...], nr [...] i nr [...] obr. 1 jedn. ewid. [...] m. K. znajdują się dwie linie kablowe średniego napięcia relacji [...] i stacja [...] wybudowane i oddane do eksploatacji w 1978 r. Zgodnie z pismem M. S.A. w K. z dnia 22 października 2024 r. znak: RP/1402/15976/2024, na terenie części działki nr [...] posadowiona jest infrastruktura ciepłownicza, natomiast na częściach działek: nr [...] i nr [...] nie znajduje się żadna infrastruktura ciepłownicza. P. sp. z o.o. [...] w K. pismem z dnia 21 października 2024 r. znak: PSG.KR.0058.764.159.2.20241 poinformowała, iż na terenie przedmiotowych działek nie znajduje się żadna infrastruktura gazowa. Pismem z dnia 14 listopada 2024 r. znak: 2410240147/TTDSIKU/PW/01 O. S.A. poinformowała, iż na terenie przedmiotowych działek nie występuje sieć teletechniczna stanowiąca własność O. S.A. w postaci kanalizacji teletechnicznej. Dla potrzeb prowadzonego postępowania pozyskano również informację na temat obciążeń przedmiotowych działek prawami obligacyjnymi bądź rzeczowymi na rzecz osób trzecich. Pismem z dnia 3 kwietnia 2024 r. nr GS-11.72211-4-99/00 Wydział Skarbu Miasta Urzędu Miasta Krakowa poinformował, iż działka nr [...] obr. 1 jedn. ewid. [...] m. K. nie jest obciążona prawami obligacyjnymi bądź rzeczowymi na rzecz osób trzecich, a ponadto stanowi drogę i znajduje się w zarządzie Zarządu Dróg Miasta K.. Z kolei część działki nr [...] (powstała z podziału działki nr [...]) obr. 1 jedn. ewid. [...] m. K. znajduje się również w zarządzie Zarządu Dróg Miasta K. - przedmiotem zarządu jest niezabudowana część działki o pow. 0,0920 ha stanowiąca odgałęzienie ul. [...] oraz parking. Ponadto pismem z dnia 21 października 2024 r. nr GS-11.72211-4-99/00 Wydział Skarbu Miasta Urzędu Miasta Krakowa poinformował, iż działka nr [...] obr. 1 jedn. ewid[...] m. K. jest obciążona umową dzierżawy z dnia 8 grudnia 2016 r. nr [...] zawartą między Gminą K. a T. L. i K. B. wspólnikami P. s.c. na czas nieoznaczony od dnia 15 listopada 2016 r. Biorąc zatem pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, jak również uwzględniając ocenę prawną przedstawioną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 stycznia 2018 r. sygn. akt II SA/Kr 1457/17 (dotyczącym zwrotu nieruchomości sąsiednich) organ I instancji uznał, że nieruchomości oznaczone jako części działek: nr [...], nr [...] i nr [...] obr. 1 jedn. ewid. [...] m. K., w granicach parceli katastralnej l. kat. [...] b. gm. kat. B. nie stały się zbędne na cel wywłaszczenia w rozumieniu art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami i odmówił ich zwrotu. Odwołanie od powyższej decyzji Starosty Krakowskiego wniósł D. G. (zwany dalej także skarżącym), domagając się jej uchylenia i zwrotu działek nr [...], [...] i [...] obr. 1 jedn. ew[...] m. K., w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [...] b. gm. kat. B. na rzecz wnioskodawców. Decyzji organu I instancji skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania: 1) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 107 § 1 i § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez niedokonanie wszelkich czynności niezbędnych do należytego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy skutkujące: a) błędnym ustaleniem, że działka nr [...] stanowi element infrastruktury osiedla mieszkaniowego, podczas gdy jest to ogrodzona działka, niedostępna dla mieszkańców osiedla, do której brak jest wjazdu od strony osiedla, znajdująca się we władaniu osób prywatnych i wykorzystywana jako miejsce postoju pojazdów, ale niespełniająca definicji parkingu w rozumieniu § 3 pkt 25 oraz § 18 - § 21 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie; b) błędnym ustaleniu, że działka nr [...] stanowi element infrastruktury osiedla mieszkaniowego w sytuacji, gdy działka ta nie jest funkcjonalnie związana z osiedlem mieszkaniowym, o którym mowa w orzeczeniu Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 15 września 1965 r. nr [...] 2) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 81 w zw. z art. 81a § 1 oraz § 2 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez poczynienie ustaleń faktycznych w oparciu o dokument wydany po upływie 7 lat od dnia wydania orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 15 września 1965 r., na podstawie którego doszło do wywłaszczenia nieruchomości, tj. na "ogólnym planie zagospodarowania i uzbrojenia terenu os. Z. w M. sporządzonym w listopadzie 1972 r. przez pracownię K. " i poczynieniu w oparciu o ten dokument domniemań w zakresie rzeczywistego celu wywłaszczenia, podczas gdy dokument ten nie może stanowić podstawy do czynienia ustaleń faktycznych i prawnych w zakresie "celu" wywłaszczenia. Wymienioną na wstępie decyzją z dnia 10 października 2025 r. Wojewoda Małopolski utrzymał w mocy decyzję Starosty Krakowskiego z dnia 22 maja 2025 r. W uzasadnieniu swojej decyzji organ II instancji w pierwszej kolejności zauważył, iż niewątpliwie w omawianej sprawie spełnione zostały dwie podstawowe przesłanki, bez zaistnienia których nie jest możliwe orzeczenie o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości. Po pierwsze, z wnioskiem o zwrot przedmiotowej nieruchomości wystąpiły uprawnione do tego osoby, co potwierdzają zgromadzone w aktach sprawy, stosowne dokumenty. Po drugie zaś, w stosunku do w/w nieruchomości znajdą zastosowanie przepisy rozdziału 6 działu III ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdyż jej nabycie nastąpiło w trybie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, tj. na podstawie orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. Krakowa z dnia 15 września 1965 r. znak: USW.Wł.lV-2/10/65, którym część parceli katastralnej l. kat. [...] (l. kat. [...]), obj. Lwh [...], b. gm. kat. B. , została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa, dla wykonania zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych, a w szczególności pod budowę osiedla mieszkaniowego blokowego w B. . Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z opracowaniem geodezyjnym - naniesieniu granic wywłaszczonej parceli l. kat. [...], b. gm. kat. B. na aktualną mapę ewidencyjną, części działek: nr [...], nr [...] i nr [...], obr. 1, jedn. ewid. [...] m. K. wchodzą w granice wywłaszczonej parceli l. kat. [...], b. gm. kat. B. . Podstawą wywłaszczenia było zaświadczenie o zatwierdzeniu lokalizacji szczegółowej z dnia 21 kwietnia 1964 r. znak: BUA.III-6c/23/64, wydane przez Wydział Budownictwa Urbanistyki i Architektury Prezydium Rady Narodowej Miasta Krakowa. Dokument ten ustalał lokalizację szczegółową osiedla "M. usytuowanego na terenie położonym w K. , w dzielnicy [...] Organ odwoławczy stwierdził, że organowi l instancji nie udało się odnaleźć planu realizacyjnego, który miał zostać sporządzony na podstawie w/w decyzji o lokalizacji szczegółowej, natomiast pozyskano załączniki graficzne przedstawiające projektowany sposób zagospodarowania terenu M. , a mianowicie "ogólny plan zagospodarowania i uzbrojenia terenu os. Z. w M. sporządzony w listopadzie 1972 r. Zgodnie z przedmiotowym planem, na terenie aktualnie stanowiącym części działek: nr [...], nr [...] i nr [...], obr. 1, jedn. ewid. [...] m. K. w ramach urządzenia osiedla mieszkaniowego przewidziana była budowa garażu zbiorowego, pawilonu handlowego oraz drogi wewnętrznej. Organ II instancji stwierdził, że jak wskazał Starosta Krakowski, wobec braku dokumentów pochodzących sprzed daty wywłaszczenia konieczne stało się skonkretyzowanie celu wywłaszczenia, ogólnie określonego w orzeczeniu o wywłaszczeniu jako budowa osiedla mieszkaniowego blokowego w B. , na podstawie dokumentów sporządzonych w dacie najbardziej zbliżonej do daty wywłaszczenia. Wobec powyższego, na podstawie ogólnego planu zagospodarowania i uzbrojenia terenu os. Z. w M. sporządzonego w listopadzie 1972 r. organ l instancji ustalił, że część parceli l. kat. [...], b. gm. kat. B. odpowiadająca częściom działek: nr [...], nr [...] i nr [...], obr. 1, jedn. ewid. [...], m. K. przeznaczona była pod budowę garażu zbiorowego, pawilonu handlowego oraz drogi wewnętrznej. Odnosząc się przy tym do zarzutu odwołania dotyczącego poczynienia ustaleń faktycznych w oparciu o dokument wydany po upływie 7 lat od dnia wydania orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 15 września 1965 r. Wojewoda Małopolski zauważył, że w przypadku nieodnalezienia dokumentów o charakterze pierwotnym, tzn. takich, które mogłyby stanowić najbardziej bezpośrednie i precyzyjne źródło informacji na temat celu wywłaszczenia, organ l instancji mógł skorzystać z innych dowodów (w przedmiotowej sprawie ogólny plan zagospodarowania i uzbrojenia terenu os. Z. w M. sporządzony w listopadzie 1972 r.) Zgodnie bowiem z powszechnie panującą w postępowaniu administracyjnym zasadą można i należy skorzystać z dowodów pochodnych dopiero po nieskutecznych próbach pozyskania wyżej wspomnianych dowodów pierwotnych. Następnie organ odwoławczy wskazał, że w celu ustalenia sposobu zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości po wywłaszczeniu, Starosta Krakowski pozyskał fotogrametyczne zdjęcia lotnicze wykonane w 1970 r., 1974 r., 1975 r., 1982 r., 1987 r., 1993 r., 1996 r., 1998 r., 2003 r. i 2004 r. Na zdjęciach z 1970 r. oraz 1974 r. przedmiotowe nieruchomości stanowiły pola uprawne, bez żadnych śladów zagospodarowania na cel wywłaszczenia. Na zdjęciu lotniczym z 1975 r. działki nr [...] nr [...] stanowiły pola uprawne, natomiast działka nr [...] stanowiła częściowo teren budowy, a na jej części posadowiony był, wyglądający na ukończony, budynek (późniejszy pawilon usługowy. Zdjęcia z 1982 r., 1987 r. oraz z 1993 r. nie są zbyt wyraźne, ale można zauważyć, iż na działce nr [...] urządzona jest droga wewnętrzna, a na działce nr [...] droga dojazdowa do pawilonu usługowego oraz parking. Na zdjęciu lotniczym z 1996 r., na części działki nr [...] widać urządzoną drogę dojazdową do pawilonu usługowego oraz parking, z kolei działka nr [...] stanowiła w dalszym ciągu pola uprawne. Na przedmiotowym zdjęciu działka nr [...] zajęta była pod drogę wewnętrzną prowadzącą od pawilonu usługowego do znajdujących się w pobliżu bloków mieszkalnych stanowiących część osiedla. W pobliżu przedmiotowych działek powstało osiedle mieszkaniowe wraz z budynkami wielorodzinnymi, ciągami pieszymi oraz zielenią osiedlową. Na zdjęciu z 1998 r. stan zagospodarowania przedmiotowych działek zmienił się następująco: na działce nr [...] pojawiły się budynki usługowe stanowiące część placu targowego os. P. (na części działki nr [...] będącej przedmiotem niniejszego postępowania znajdowały się budynki usługowe), działka nr [...] stanowiła teren zajęty przez pawilon handlowy wraz z dojazdem, parkingiem oraz niską zielenią (część działki nr [...] w granicach parceli l. kat. [...], b. gm. kat. B. stanowiła fragment drogi dojazdowej), z kolei działka nr [...] stanowiła w całości drogę wewnętrzną. W pobliżu przedmiotowych nieruchomości pojawiło się więcej bloków mieszkalnych oraz ciągów pieszych. Na zdjęciach lotniczych z 2003 r. oraz z 2004 r. stan zagospodarowania przedmiotowych działek oraz działek położonych w ich sąsiedztwie nie uległ znaczącym zmianom. Organ II instancji wskazał także, że w dniu 15 listopada 2024 r. Starosta Krakowski przeprowadził rozprawę administracyjną połączoną z oględzinami zawnioskowanej do zwrotu nieruchomości, w trakcie której ustalił, iż: "część działki nr [...] znajduje się na terenie placu targowego os. P.. Na terenie przedmiotowej nieruchomości w części wschodniej znajdują się fragmenty budynków usługowych, fragment chodnika z kostki brukowej, skoszony trawnik, paczkomat. Cała działka jest ogrodzona. Część działki nr [...] zagospodarowana jest jako część drogi wewnętrznej stanowiącej dojazd do parkingu przy aptece ZIKO wraz z poboczem ograniczonym krawężnikiem. Przedmiotowa działka pokryta jest nawierzchnią betonową. Część działki nr [...] w całości zagospodarowana jest infrastrukturą drogową drogi wewnętrznej - ul. [...], która jest ulicą ogólnodostępną służącą obsłudze komunikacyjnej mieszkańców przyległego osiedla. Przedmiotowa droga ma nawierzchnię asfaltową". Zdaniem Wojewody Małopolskiego, z powyższego wynika, że w obszarze przedmiotowych nieruchomości po dacie wywłaszczenia została zrealizowana infrastruktura służąca mieszkańcom powstałego osiedla mieszkaniowo-blokowego, w szczególności o charakterze usługowym i komunikacyjnym. Ze zgromadzonych w przedmiotowej sprawie dowodów wynika również, iż na terenie przedmiotowych działek znajdują się dwie linie kablowe średniego napięcia relacji KRN2269 do KRN22467 i stacja KRN2304 do KRN2306 wybudowane i oddane do eksploatacji w 1978 r. (pismo A. S.A. Oddział w K. z 25 października 2024 r.). Zgodnie z pismem Miejskiego Przedsiębiorstwa [...] S.A. w K. z 22 października 2024 r. na terenie części działki nr [...] posadowiona jest infrastruktura ciepłownicza. Organ II instancji wskazał, że dla potrzeb prowadzonego postępowania Starosta Krakowski pozyskał również informację na temat obciążeń przedmiotowych działek prawami obligacyjnymi bądź rzeczowymi na rzecz osób trzecich. Pismem z dnia 3 kwietnia 2024 r. Wydział Skarbu Miasta Urzędu Miasta K. poinformował, iż działka nr [...] stanowi drogę i znajduje się w zarządzie Zarządu Dróg Miasta K.. Również część działki nr [...] znajduje się w zarządzie Zarządu Dróg Miasta K., a przedmiotem zarządu jest niezabudowana część działki o pow. 0,0920 ha stanowiąca odgałęzienie ul. [...] oraz parking. Ponadto, pismem z 21 października 2024 r. Wydział Skarbu Miasta Urzędu Miasta K. poinformował, iż działka nr [...] obciążona jest umową dzierżawy z dnia 8 grudnia 2016 r. zawartą między Gminą K. a T. L. i K. B., wspólnikami P. s.c. na czas nieoznaczony od 15 listopada 2016 r. Biorąc zatem pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy organ odwoławczy podzielił pogląd wyrażony przez organ l instancji, że przedmiotowych nieruchomości nie można uznać za zbędne na cel wywłaszczenia, określony jako budowa osiedla mieszkaniowego blokowego w B. i skonkretyzowanego jako budowa garażu zbiorowego, pawilonu handlowego oraz drogi wewnętrznej, zmodyfikowanego następnie w części jako realizacja parkingu wraz z sąsiadującym targowiskiem. W ocenie organu II instancji, taka modyfikacja celu wywłaszczenia mieści się w ramach celu ogólnie określonego w decyzji wywłaszczeniowej jako budowa osiedla mieszkaniowego i jako taka nie stanowi podstawy do uznania, że przedmiotowa nieruchomość stała się zbędna na cel wywłaszczenia. Za bezsporne w stanie faktycznym niniejszej sprawy Wojewoda Małopolski uznał to, że celem wywłaszczenia była budowa osiedla mieszkaniowego w B. . Inwestycja ta składała się jednak zarówno z budynków mieszkalnych, jak również infrastruktury i urządzeń służących mieszkańcom, jak zieleń osiedlowa, ciągi piesze, targowiska, instalacje podziemne (wodociągi, gazociągi, sieć kanalizacyjna itp.) oraz nadziemne (np. linie energetyczne). Biorąc zatem pod uwagę przedstawione wyżej rozważania organ II instancji stwierdził, iż realizacja targowiska wraz z parkingiem oraz dróg i ciągów pieszych stanowiła immanentną część osiedla mieszkaniowego, stanowiąc infrastrukturę służącą mieszkańcom tegoż osiedla. Organ odwoławczy dodał, że na przedmiotowej nieruchomości wykonano infrastrukturę techniczną, co również świadczy o realizacji celu wywłaszczenia. Oceniając zatem zebrany w sprawie materiał dowodowy, w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 13 marca 2014 r., sygn. akt P 38/11 organ odwoławczy stwierdził, że cel wywłaszczenia został na przedmiotowych nieruchomościach zrealizowany, a tym samym nie można orzec o ich zwrocie na rzecz uprawnionych podmiotów. Wojewoda Małopolski zauważył również, odnosząc się do zarzutu odwołania, że jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 30 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Kr 1457/17: "(...) okoliczność (...), że to nie podmiot na wniosek którego nastąpiło wywłaszczenie, a osoby fizyczne zrealizowały parking, nie ma w niniejszej sprawie znaczenia. Art. 137 ust 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi jedynie o konieczności przesądzenia zbędności wnioskowanej do zwrotu nieruchomości bez konieczności wykazywania, iż realizacja celu wywłaszczenia nastąpiła przez inicjatora wywłaszczenia, bądź też podmiot publiczny." Zdaniem organu II instancji, w przedmiotowej sprawie nie ma znaczenia czy miejsca postojowe są udostępniane klientom placu targowego odpłatnie, istotne jest bowiem, że na przedmiotowej nieruchomości powstał plac targowy wraz z parkingiem, z którego korzystają mieszkańcy osiedla. Z powyższą decyzją Wojewody Małopolskiego nie zgodził się D. G. i pismem z dnia 14 listopada 2025 r. wniósł na nią skargę, domagając się jej uchylenia wraz z decyzją organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie: I. przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na jej treść tj.: 1) art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez utrzymanie w mocy decyzji Starosty Krakowskiego z dnia 22 maja 2025 r. 2) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 107 § 1 i § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez niedokonanie wszelkich czynności niezbędnych do należytego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy skutkujące: a) błędnym ustaleniem, że działka nr [...] stanowi element infrastruktury osiedla mieszkaniowego, podczas gdy jest to ogrodzona działka, nieodstępna dla mieszkańców osiedla, do której brak jest wjazdu od strony osiedla, znajdująca się we władaniu osób prywatnych i wykorzystywana jako miejsce postoju pojazdów, ale niespełniająca definicji parkingu w rozumieniu § 3 pkt 25 oraz § 18-21 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. b) błędnym ustaleniu, że działka nr [...] stanowi element infrastruktury osiedla mieszkaniowego w sytuacji, gdy działka ta nie jest funkcjonalnie związana z osiedlem mieszkaniowym, o którym mowa w orzeczeniu Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 15 września 1965 r. nr. USW.Wł.IV-2/10/65. II. przepisów prawa materialnego, tj. art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez jego wadliwą wykładnię skutkującą uznaniem, że o braku zbędności nieruchomości na ceł wywłaszczenia może przesądzać dokumentacja opracowana po 7 latach od wydania decyzji w przedmiocie wywłaszczenia, jak również czynności o charakterze faktycznym, zrealizowane na nieruchomości przez prywatnych inwestorów. W uzasadnieniu skargi skarżący przytoczył argumenty, które jego zdaniem przemawiają za zasadnością powyższych zarzutów. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Normatywnym potwierdzeniem sprawowania przez sądy administracyjne kontroli działalności administracji publicznej jest również art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, zwanej dalej p.p.s.a.), stanowiący ponadto, że sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Zaznaczenia wymaga, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Co więcej, pozostaje zobowiązany do wzięcia z urzędu pod rozwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodniesionych w skardze, pozostających jednak w związku z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Wojewody Małopolskiego oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Krakowskiego orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że nie naruszają one prawa w sposób powodujący konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego, a skarga rozpatrywana w niniejszej sprawie jest bezzasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Zasady i tryb zwrotu wywłaszczonych nieruchomości uregulowane zostały przepisami art. 136 - 142 zawartymi w rozdziale 6 działu III ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1145 ze zm., zwanej dalej u.g.n.) i miały one zastosowanie w niniejszej sprawie, gdyż, jak wynika z treści art. 216 ust. 1 u.g.n. przepisy tej ustawy o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa m.in. na podstawie art. 6 lub art. 47 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. poz. 64 oraz z 1982 r. poz. 79). Zgodnie z art. 136 ust. 3 u.g.n., poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, nieruchomość lub jej część stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ gospodarujący zasobem nieruchomości. Warunkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140. Stosownie do art. 137 ust. 1 u.g.n. nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część (art. 137 ust. 2 u.g.n.). Wskazać przy tym należy, że wyrokiem z dnia 13 marca 2014 r. sygn. akt P 38/11 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n., w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, został uznany za niezgodny z art. 2 w związku z art. 165 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Aby dokonać oceny zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia w rozumieniu art. 137 u.g.n., podstawowym zagadnieniem wymagającym wyjaśnienia jest dokładne ustalenie celu wywłaszczenia. W orzecznictwie akcentuje się, że cel ten wynika przede wszystkim z treści decyzji wywłaszczeniowej (umowy sprzedaży) lub z innych aktów poprzedzających bezpośrednio proces wywłaszczenia (np. zezwolenia na nabycie nieruchomości, decyzji lokalizacyjnej, decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego). Dopiero w sytuacji, gdy na podstawie wskazanych wyżej dowodów nie da się ustalić celu wywłaszczenia należy sięgnąć do innych dowodów, w szczególności dokumentacji poprzedzającej proces inwestycyjny i tej zgromadzonej w postępowaniu wywłaszczeniowym, planu zagospodarowania przestrzennego i na podstawie całokształtu okoliczności sprawy cel ten. Innymi słowy, ocena celu wywłaszczenia musi się opierać w pierwszej kolejności na dokumentach (lub dowodach zmierzających do odtworzenia dokumentów), w oparciu o które dokonano wywłaszczenia. Dokumenty wytworzone po dokonaniu wywłaszczenia mogą być przydatne do określenia celu wywłaszczenia tylko wtedy, jeżeli są ściśle związane z samym wywłaszczeniem, tzn. gdy nie ma wątpliwości, że stanowią uszczegółowienie celu wywłaszczenia wskazanego np. w decyzji o wywłaszczeniu, umowie sprzedaży lub decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego. Niedopuszczalna jest natomiast rekonstrukcja celu wywłaszczenia w oparciu o dokumenty powstałe już po wywłaszczeniu, jeżeli dokumenty te nie odzwierciedlają wcześniejszych ustaleń w tym zakresie (por. wyroki NSA z dnia 4 sierpnia 2015 r. sygn. akt I OSK 1044/14, z dnia 11 stycznia 2022 r. sygn. akt I OSK 276/19, z dnia 6 kwietnia 2022 r. sygn. akt I OSK 446/19, z dnia 21 maja 2025 r. sygn. akt I OSK 1158/22, z dnia 5 lutego 2025 r. sygn. akt I OSK 1442/23; dostępne w centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA) na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na uwadze, że w niniejszej sprawie wywłaszczenie nastąpiło kilkadziesiąt lat temu, w całkowicie odmiennych od obecnych warunków ustrojowych, wskazać dodatkowo trzeba na prezentowany w orzecznictwie pogląd, iż interpretacja celu wywłaszczenia powinna uwzględniać realia, w jakich ono następowało. Kryteria oraz standardy oceny sposobu formułowania i znaczenia celu wywłaszczenia zależne są bowiem między innymi od okresu, w jakim dochodziło do wywłaszczenia. Wymagania odnośnie szczegółowości celu wywłaszczenia powinny być oceniane adekwatnie do standardu prawnego i funkcjonalnego z chwili wydania rozstrzygnięcia wywłaszczeniowego, a nie z daty dokonywania kontroli. Innymi słowy, w im dalszej przeszłości był określany cel wywłaszczenia, tym ogólniej mógł być on ujęty w decyzji wywłaszczeniowej, a nawet mógł wynikać z kontekstu sprawy i całokształtu jej okoliczności (zob. wyroki NSA z dnia 25 maja 2016 r. sygn. akt I OSK 1966/14, z dnia 14 czerwca 2017 r. sygn. akt I OSK 2625/16, z dnia 18 października 2022 r. sygn. akt I OSK 2053/21, z dnia 14 lutego 2024 r. sygn. akt I OSK 1919/20; dostępne w CBOSA). Przedmiotem niniejszej sprawy jest odmowa zwrotu skarżącym nieruchomości oznaczonych jako części działek: nr [...], nr [...] i nr [...] obr[...] jedn. ewid. [...] m. K. w granicach parceli katastralnej l. kat. [...] b. gm. kat. B. . Jak wynika z akt sprawy, nieruchomość oznaczona jako część parceli l. kat. [...] o pow. 0,4364 ha (parcela l. kat. [...]), obj. lwh [...] b. gm. kat. B. , została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej w Krakowie nr USW.Wł.IV-2/10/65 z dnia 15 września 1965 r. Wywłaszczona nieruchomość miała zostać przeznaczona pod budowę osiedla mieszkaniowego blokowego w B. . Planem podziału z dnia 19 października 1964 r. nr [...] parcela l. kat. [...], b. gm. kat. B. , podzieliła się na parcele: l. kat. [...] o pow. 1,0911 ha i l. kat. [...] o pow. 0,4364 ha. Następnie planem podziału nr [...]/76 z dnia 18 czerwca 1976 r. parcela l. kat. [...] o pow. 0,4364 ha, b. gm. kat. B. , wraz z innymi parcelami zniosła się do parceli l. kat. [...] o pow. 5,3552 ha, która następnie podzieliła się na parcele: l. kat. [...] o pow. 0,2573 ha, l. kat. [...] o pow. 0,0065 ha, l. kat. [...] o pow. 0,0125 ha, l. kat. [...] o pow. 0,0126 ha, l. kat. [...] opow. 1,0633 ha, l. kat. [...] o pow. 2,6686 ha i l. kat. [...] o pow. 1,3344 ha. Zgodnie z wykazem zmian gruntowych (równoważników) nr ks. rob. [...] z dnia 26 października 1992 r. pochodzącym z operatu nr [...] parcele: l. kat. [...] o pow. 1,0633 ha, l. kat. [...] o pow. 0,0934 ha i l. kat. [...] o pow. 0,1703 ha b. gm. kat. B. utworzyły działkę ewidencyjną nr [...] o pow. 1,4254 ha, obr. 1 jedn. ewid. [...] m. K.. Następnie planem podziału z dnia 2 grudnia 1999 r. nr [...] r. działka nr [...] o pow. 1,4254 ha podzieliła się na działki: nr [...] o pow. 0,2848 ha, nr [...] o pow. 0,0180 ha, nr [...] o pow. 0,0242 ha i nr [...] o pow. 1,0984 ha. Operatem podziału z dnia 18 lipca 2003 r. nr [...] działka nr [...] o pow. 1,0984 ha podzieliła się na działki: nr [...] o pow. 0,5286 ha i nr [...] o pow. 0,5698 ha. Powyższy podział został zatwierdzony ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 22 lipca 2003 r. nr GD-04-1.74300-IV-57/03. Następnie planem podziału z dnia 31 marca 2006 r. nr [...] r. działka nr [...] o pow. 0,5286 ha podzieliła się na działki: nr [...] o pow. 0,4356 ha, nr [...] o pow. 0,0892 ha i nr [...] o pow. 0,0038 ha. Powyższy podział został zatwierdzony ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 27 lipca 2006 r. nr GD-04-1.74300-IV-43/2/06. Z kolei zgodnie z operatem-wykazem zmian nr ewid. [...] działka nr [...] obr. 1 jedn. ewid. [...] o pow. 2,8023 ha zmieniła powierzchnię i oznaczenie na działkę nr [...] o pow. 2,8011 ha. Następnie działka nr [...] o pow. 2,8011 ha podzieliła się m.in. na działkę nr [...] opow. 0,6613 ha. Ponadto zgodnie z podziałem-wykazem zmian nr [...], działka nr [...] podzieliła się na działki: nr [...] i nr [...] obr. 1 jedn. ewid. [...] m. K.. Zgodnie z opracowaniem geodezyjnym polegającym na naniesieniu granic wywłaszczonej parceli l. kat. [...] b. gm. kat. B. na aktualną mapę ewidencyjną sporządzonym przez geodetę uprawnionego, części działek: nr [...], nr [...] i nr [...] obr. 1 jedn. ewid. [...] m. K. wchodzą w granice wywłaszczonej parceli l. kat. [...] b. gm. kat. B. . Podstawę wywłaszczenia stanowiło zaświadczenie o zatwierdzeniu lokalizacji szczegółowej z dnia 21 kwietnia 1964 r. nr 32/64 znak: BAU III-6c/23/64, wydane przez Wydział Budownictwa Urbanistyki i Architektury Prezydium Rady Narodowej m. K.. Dokument ten ustalał lokalizację szczegółową osiedla "M. usytuowanego na terenie położonym w K. w dzielnicy [...], w granicach którego znalazł się również teren b. gm. kat. B. . Co prawda organowi l instancji nie udało się odnaleźć planu realizacyjnego, który miał zostać sporządzony na podstawie w/w decyzji o lokalizacji szczegółowej, jednak pozyskał z Archiwum Urzędu Miasta Krakowa "Ogólny plan zagospodarowania i uzbrojenia terenu os. Z. w M. który został sporządzony w listopadzie 1972 r. Zgodnie z przedmiotowym planem, na terenie aktualnie stanowiącym części działek: nr [...], nr [...] i nr [...] obr[...] jedn. ewid. [...] m. K., w ramach urządzenia osiedla mieszkaniowego przewidziana była budowa garażu zbiorowego, pawilonu handlowego oraz drogi wewnętrznej. W celu ustalenia sposobu zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości po wywłaszczeniu, Starosta Krakowski pozyskał fotogrametyczne zdjęcia lotnicze wykonane w 1970 r., 1974 r., 1975 r., 1982 r., 1987 r., 1993 r., 1996 r., 1998 r., 2003 r. i 2004 r. Na zdjęciu lotniczym z 1975 r. działki nr [...] i nr [...] stanowiły pola uprawne, natomiast działka nr [...] stanowiła częściowo teren budowy, a na jej części posadowiony był budynek. Z kolei zdjęcia z 1982 r., 1987 r. oraz z 1993 r. pozwalały dostrzec, że na działce nr [...] urządzona jest droga wewnętrzna, a na działce nr [...] droga dojazdowa do pawilonu usługowego oraz parking. Natomiast na zdjęciu lotniczym z 1996 r., na części działki nr [...] widać urządzoną drogę dojazdową do pawilonu usługowego oraz parking, z kolei działka nr [...] stanowiła w dalszym ciągu pola uprawne. Na przedmiotowym zdjęciu działka nr [...] zajęta była pod drogę wewnętrzną prowadzącą od pawilonu usługowego do znajdujących się w pobliżu bloków mieszkalnych stanowiących część osiedla. W pobliżu przedmiotowych działek powstało osiedle mieszkaniowe wraz z budynkami wielorodzinnymi, ciągami pieszymi oraz zielenią osiedlową. Na zdjęciu z 1998 r. stan zagospodarowania przedmiotowych działek zmienił się następująco: na działce nr [...] pojawiły się budynki usługowe stanowiące część placu targowego os. P. (na części działki nr [...] będącej przedmiotem niniejszego postępowania znajdowały się budynki usługowe), działka nr [...] stanowiła teren zajęty przez pawilon handlowy wraz z dojazdem, parkingiem oraz niską zielenią (część działki nr [...] w granicach parceli l. kat. [...], b. gm. kat. B. stanowiła fragment drogi dojazdowej), z kolei działka nr [...] stanowiła w całości drogę wewnętrzną. W pobliżu przedmiotowych nieruchomości pojawiło się więcej bloków mieszkalnych oraz ciągów pieszych. Na zdjęciach lotniczych z 2003 r. oraz z 2004 r. stan zagospodarowania przedmiotowych działek oraz działek położonych w ich sąsiedztwie nie uległ znaczącym zmianom. Z akt sprawy wynika również, że w dniu 15 listopada 2024 r. organ I instancji przeprowadził rozprawę administracyjną połączoną z oględzinami zawnioskowanej do zwrotu nieruchomości, w trakcie której ustalono, że część działki nr [...] znajduje się na terenie placu targowego os. P.. Część działki nr [...] zagospodarowana jest jako część drogi wewnętrznej stanowiącej dojazd do parkingu przy aptece wraz z poboczem ograniczonym krawężnikiem. Z kolei część działki nr [...] w całości zagospodarowana jest pod drogę wewnętrzną - ul. [...], która jest ulicą ogólnodostępną służącą obsłudze komunikacyjnej mieszkańców przyległego osiedla. Ze zgromadzonych w przedmiotowej sprawie dowodów wynika również, iż na terenie przedmiotowych działek znajdują się dwie linie kablowe średniego napięcia relacji [...] i stacja [...] wybudowane i oddane do eksploatacji w 1978 r. (pismo A. S.A. Oddział w K. z dnia 25 października 2024 r.). Zgodnie natomiast z pismem M. S.A. w K. z dnia 22 października 2024 r. na terenie części działki nr [...] znajduje się infrastruktura ciepłownicza. Ponadto z pism Wydziału Skarbu Miasta Urzędu Miasta K. z dnia 3 kwietnia 2024 r. i z dnia 21 października 2024 r. wynika, że w zarządzie Zarządu Dróg Miasta K. znajdują się: działka nr [...] stanowiąca drogę i część działki nr [...] o pow. 0,0920 ha stanowiąca odgałęzienie ul. [...] oraz parking. Ponadto działka nr [...] obciążona jest umową dzierżawy z dnia 8 grudnia 2016 r. zawartą między Gminą K. a T. L. i K. B., wspólnikami P. s.c. na czas nieoznaczony od 15 listopada 2016 r. Na podstawie tak wszechstronnie zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego, w ocenie Sądu, prawidłowa jest ocena organów obu instancji, że w obszarze przedmiotowych nieruchomości po dacie wywłaszczenia została zrealizowana infrastruktura służąca mieszkańcom powstałego osiedla mieszkaniowo-blokowego, w szczególności o charakterze usługowym i komunikacyjnym. Orzekający w niniejszej sprawie Sąd podziela stanowisko wyrażone w wyroku tut. Sądu z dnia 30 stycznia 2018 r. sygn. akt II SA/Kr 1457/17. Wyrok ten zapadł w zbliżonym stanie faktycznym i dotyczył zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0892 ha, obr. 1, jedn. ewid. [...] m. K., objętej księgą wieczystą nr KR [...], w granicach parceli katastralnej l. kat. [...], b. gm. kat. B. . W uzasadnieniu tego wyroku tut. Sąd stwierdził, że realizację na przedmiotowym terenie targowiska wraz z parkingiem po zrealizowaniu na sąsiadujących terenach obiektów powstałych w ramach osiedla mieszkaniowo - blokowego w B. należy uznać za realizację celu wywłaszczenia określonego jako osiedle mieszkaniowe. Zarówno bowiem parking, jak i targowisko stanowią element infrastruktury osiedla mieszkaniowego. Sąd powołał się przy tym na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lipca 2016 r. sygn. akt I OSK 2600/14, w którym stwierdzono, że w przypadku realizacji takiej inwestycji jak osiedle mieszkaniowe, o wykorzystaniu na cel wywłaszczenia świadczy nie tylko zabudowanie budynkami mieszkaniowymi, ale także wszelkimi innymi obiektami, które są potrzebne dla osiedla. O wykorzystaniu na cel wywłaszczenia może także świadczyć inne niż zabudowa zagospodarowanie, w tym pozostawienie terenów zielonych. W przypadku realizacji dużej inwestycji na poszczególnych etapach może dochodzić do zmian w projektach zagospodarowania poszczególnych części terenu, stanowiących o realizacji osiedla. Zasadniczo punktem wyjścia dla oceny realizacji celu wywłaszczenia winno być ustalenie, jakie konkretne zagospodarowanie na określonym terenie było przewidziane w projektach inwestycji. Podkreślić należy, że zmiana sposobu wykorzystania nieruchomości nie oznacza zmiany celu wywłaszczenia, a jedynie jego modyfikację. Modyfikacja oznacza zmianę wykorzystania wywłaszczonej nieruchomości w zakresie obejmującym cel wywłaszczenia, a nie zmianę samego celu wywłaszczenia. Wywłaszczenie pod budowę osiedla, a wykorzystanie nieruchomości pod służące jego mieszkańcom targowisko i parking, to ten sam, choć zmodyfikowany, cel wywłaszczenia. Orzekający w niniejszej sprawie Sąd podziela także stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 20 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 3237/14, zgodnie z którym w przypadku planowania inwestycji polegającej na budowie osiedla mieszkaniowego inwestycja ta nie ogranicza się tylko do budowy budynków mieszkalnych, ale obejmuje również całą infrastrukturę tego osiedla w postaci budynków handlowych, usługowych oraz urządzeń towarzyszących jak również takie obiekty jak szkoły, przedszkola, żłobki, ośrodki zdrowia, ciągi komunikacyjne, parkingi, tereny sportowe, rekreacyjne, tereny zieleni osiedlowej, sieci wodociągowe, kanalizacyjne, ciepłownicze itp. Te szczegółowe ustalenia następowały w planie realizacyjnym. NSA stwierdził także, że na etapie realizacji inwestycji możliwa była zmiana planu realizacyjnego, możliwości takiej zmiany nie można było również wykluczyć w przyszłości, gdy potrzeby mieszkańców będą ją uzasadniać (por. wyrok NSA z dnia 27 listopada 2014 r. sygn. akt I OSK 846/13 i I OSK 850/13 oraz wyrok NSA z dnia 4 sierpnia 2015 r. sygn. akt I OSK 1044/14). W związku z powyższym orzekający w niniejszej sprawie Sąd stwierdza, że skoro parking stanowiący infrastrukturę osiedla mieszkaniowego, został wykonany na zawnioskowanej do zwrotu nieruchomości w latach 90-tych (czyli przed datą złożenia wniosku o zwrot nieruchomości), to cel wywłaszczenia określony w decyzji Prezydium Rady Narodowej w Krakowie z dnia 15 września 1965 r. nr USW.Wł.IV-2/10/65, jako wykonywanie zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych, a w szczególności pod budowę osiedla mieszkaniowo - blokowego w B. został zrealizowany. Przedmiotowa nieruchomość stanowi część kompleksu, jakim jest osiedle mieszkaniowe z infrastrukturą. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane w sposób prawidłowy. W ocenie Sądu, organy obu instancji ustaliły fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, na podstawie kompletnego materiału dowodowego, jak też dokonały ich oceny w sposób prawidłowy, co pozwoliło na ich zestawienie z omówionymi powyżej normami prawnymi. W konsekwencji Sąd uznał stanowisko organów obu instancji za prawidłowe i znajdujące odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym, a zarzuty skargi nie zdołały podważyć prawidłowości zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu, skarżący nie przedstawił żadnych dowodów pozwalających podważyć stanowisko organów. Argumenty skarżącego sprowadzają się w rzeczywistości jedynie do polemiki z dokonaną przez organy oceną materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy. W tej sytuacji zarzuty skargi nie mogły skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, gdyż nie były zasadne. Rozpoznając niniejszą sprawę nie dopatrzono się również innych naruszeń prawa, które mogłyby uzasadnić uchylenie tych decyzji (art. 134 p.p.s.a.). W świetle powyższych ustaleń należy stwierdzić, że zaskarżone decyzje są zgodne z prawem, gdyż ani argumentacja skargi, ani też analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, które mogły mieć wpływ na jej wynik, dlatego Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. macyjna orzeczenia