II SA/Kr 1756/09
WyrokWSA w Krakowie2010-10-25
Skład orzekający: Aldona Gąsecka-Duda, Mariusz Kotulski, Ewa Rynczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nałożyć na inwestora obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej wraz z dokumentacją powykonawczą, opinią urbanistyczną i protokołami badań instalacji gazowej oraz przewodów kominowych na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane w sytuacji, gdy nie ma pozwolenia na budowę i decyzje o pozwoleniu zostały wyeliminowane z obrotu prawnego?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego może żądać dostarczenia ocen technicznych lub ekspertyz jedynie w przypadku powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych, robót budowlanych lub stanu technicznego obiektu budowlanego. Żądanie dostarczenia dokumentacji powykonawczej, opinii urbanistycznej czy protokołów badań instalacji gazowej i przewodów kominowych nie ma podstawy prawnej w art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, gdyż nie są to oceny techniczne lub ekspertyzy w rozumieniu tego przepisu. Postanowienie organu nakładające takie obowiązki zostało wydane z naruszeniem prawa i powinno zostać uchylone.Stan faktyczny
Sprawa dotyczy postępowania administracyjnego prowadzonego wobec inwestora "A" Sp. z o.o. dotyczącego robót budowlanych polegających na przebudowie, rozbudowie i nadbudowie budynku przy ul. [....] w Krakowie, użytkowanego jako hotel. Inwestycja została wykonana bez ważnych decyzji o pozwoleniu na budowę, które zostały wyeliminowane z obrotu prawnego. Organ nadzoru budowlanego nałożył na inwestora obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej wraz z dokumentacją powykonawczą, opinią urbanistyczną oraz protokołami badań instalacji gazowej i przewodów kominowych, co zostało zaskarżone przez inwestora.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 30 września 2009 r. oraz postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 17 lipca 2009 r. Określił, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonywane. Zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie na rzecz strony skarżącej kwotę 757 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda (spr.) Sędziowie : WSA Mariusz Kotulski WSA Ewa Rynczak Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2010 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 30 września 2009 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku dostarczenia ekspertyzy technicznej, I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonywane; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz strony skarżącej "A" Sp. z o.o. kwotę 757 zł ( siedemset pięćdziesiąt siedem złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. – Powiat Grodzki postanowieniem z dnia 17 lipca 2009 r. , znak [....] , na podstawie art. 81 c ust 2, art. 80 ust. 2 pkt. 1, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane ( tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 123 k.p.a. zobowiązał "[....] " Sp. z o.o. w K. do przedłożenia dokumentacji dotyczącej przedmiotowej inwestycji, a to ekspertyzy technicznej oceniającej wpływ wszystkich robót budowlanych wykonanych w budynku przy ul. [....] w K. na elementy konstrukcyjne i statykę przedmiotowego obiektu oraz na bezpieczeństwo użytkowania budynków sąsiednich usytuowanych w strefie bezpośredniego oddziaływania - w tym, w zakresie ich konstrukcji i statyki oraz prawidłowego funkcjonowania przewodów kominowych , zawierającej:
1) Projekt budowlany obejmujący wszystkie zrealizowane w przedmiotowym budynku nr [....] roboty budowlane ( związane z jego przebudowa, rozbudową i nadbudową), w tym również instalacje wewnętrzne, urządzenia techniczne, przewody kominowe i infrastrukturę techniczną, wskazujący w przypadku wystąpienia nieprawidłowości w wykonanych robotach budowlanych, bądź negatywnego ich wpływu na bezpieczne użytkowanie budynków sąsiednich - zakres i sposób wykonania koniecznych robót budowlanych, które doprowadziłyby do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości i zapewniłyby bezpieczeństwo użytkowania budynków sąsiednich, w tym prawidłowe funkcjonowanie ich przewodów kominowych, mając na uwadze również wymagania określone przepisem art. 5 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, uwzględniając ewentualną możliwość rozbiórki części obiektu wraz z podaniem rozwiązania projektowego tej rozbiórki, które wyeliminuje ewentualne nieprawidłowości. Projekt ten winien posiadać stosowne opinie, uzgodnienia i pozwolenia, w tym uzgodnienie z [....] Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków [....] oraz inne dokumenty wymagane przepisami szczególnymi zgodnie z art. 33 ust 2 ustawy Prawo budowlane oraz zaświadczenie o którym mowa w art. 12 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, aktualne na dzień opracowania projektu. Zgodnie z art. 20 ust.4 ustawy Prawo budowlane do projektu budowlanego należy dołączyć: oświadczenie projektanta, a także sprawdzającego o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, mając na uwadze art. 20 ust. 1 powyższej ustawy, w tym o zgodności obiektu określonego w projekcie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
2) Opinię urbanistyczną w zakresie sprawdzenia zgodności przedmiotowego budynku nr [....] z obowiązującymi przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, z jednoznacznym odniesieniem się w świetle tych przepisów do możliwości pozostawienia przedmiotowego budynku nr [....] w aktualnej formie i gabarytach, w tym przy aktualnej jego wysokości, bądź konieczności doprowadzenia go do stanu zgodnego z prawem np. poprzez rozbiórkę jego części, sporządzoną przez osobę posiadającą właściwe uprawnienia urbanistyczne oraz zaświadczenie o jakim mowa w art. 12 ust 7 ustawy Prawo budowlane.
3) Aktualne protokoły badań i sprawdzeń wewnętrznej instalacji gazowej ( jej szczelności i sprawności technicznej) oraz prawidłowości funkcjonowania przewodów kominowych w przedmiotowym budynku nr [....] , wykonane przez osoby posiadające stosowne uprawnienia.
Żądana ekspertyza techniczna winna w jednoznaczny sposób odnieść się do zgodności zrealizowanego budynku nr [....] po jego przebudowie, rozbudowie i nadbudowie z obowiązującymi przepisami, w tym przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i przepisami techniczno- budowlanymi, mając na uwadze również przepisy p.poż., sanitarno-higieniczne, bhp oraz ochrony środowiska i jednoznacznie określić, czy przedmiotowy budynek nr [....] w swoich gabarytach, w tym w obecnej wysokości ma negatywny wpływ na bezpieczne funkcjonowanie budynków sąsiednich, bądź czy istnieje możliwość bezpiecznego użytkowania tych budynków.
Żądana ekspertyza techniczna winna w swej treści uwzględniać dotychczasowe stanowisko [....] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków K. w zakresie negatywnego zaopiniowania pod względem konserwatorskim nadbudowy od 2,20 m do 4,47 m przewodów kominowych w zabytkowym budynku sąsiednim przy ul. [....] , przedstawionej w "Ekspertyzie technicznej dotyczącej zakresu i sposobu wykonania niezbędnych robót celem doprowadzenia istniejących przewodów kominowych w budynku nr [....] przy ul. [....] w K. do prawidłowego funkcjonowania zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi" z czerwca 2005 r., autorstwa dr inż. Marka Śliwińskiego ( wyrażone w piśmie Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 23 sierpnia 2005 r. , znak...) oraz stanowiska w zakresie oceny stanu substancji budynku przy ul. [....] i jego wpływu na budynki sąsiednie zawarte w przedłożonych do akt sprawy przez strony ekspertyzach i opiniach, tj. :
- w "Ekspertyzie dotyczącej przewodów dymowych , spalinowych i wentylacyjnych w budynku [....] przy ul. [....] w K. mgr inż. arch. K.B. z listopada 2004 r.;
- w " Opinii dotyczącej wysokości poszczególnych kondygnacji budynku przy ul. [....] w K. wykonanej po przeprowadzeniu pomiarów geodezyjnych" mgr inż. M.J. z grudnia 2004 r.,
- w " Opinii dotyczącej wpływu rozbudowy budynku przy ul. [....] w K. na ciągi kominowe w budynku nr [....] " prof. dr hab. inż. Z.J. ze stycznia 2005 r.;
- w " Opinii technicznej w sprawie wpływu nadbudowy budynku nr [....] na zakłócenia ciągu w przewodach kominowych w budynku nr [....] przy ul. [....] w K." prof. dr hab. inż. W.L. z 4 stycznia 2005 r.;
- w " Ekspertyzie technicznej dotyczącej zakresu i sposobu wykonania niezbędnych robót celem doprowadzenia istniejących przewodów kominowych w budynku nr [....] przy ul. [....] w K. do prawidłowego funkcjonowania zgodnie z przepisami techniczno- budowlanymi" dr inż. M.S. z czerwca 2005 r.;
- w " Ekspertyzie technicznej dotyczącej zakresu i sposobu wykonania niezbędnych robót budowlanych celem doprowadzenia istniejących przewodów kominowych w budynku nr [....] przy ul. [....] w K. do prawidłowego funkcjonowania zgodnie z przepisami techniczno- budowlanymi" inż. A.A. z 2005r wraz z aneksem z 2005 r. i aneksem z 2006. r tego samego autora,
- w " Ekspertyzie budynku według stanu na dzień sporządzenia ekspertyzy zawierającej ocenę stanu technicznego konstrukcji budynku przy ul. [....] po zakończonym remoncie i wykonanej nadbudowie, ocenę wpływu prowadzonych prac remontowych w budynku przy ul. [....] na konstrukcję budynków: [....] , [....] , [....] , ocenę wpływu wykonanej nadbudowy na zgodność z przepisami lokalizacji wylotów przewodów kominowych w wyżej wymienionym budynku w stosunku do powstałej przeszkody" mgr inż. L.S. ze stycznia 2007 r.);
oraz opinii biegłych sądowych wykonanych na zlecenie Prokuratora Okręgowego, tj. :
- w "Opinii ..." dotyczącej min. oceny czy wykonane roboty budowlane związane z nadbudową obiektu przy ul. [....] w K. stworzyły zagrożenie dla mieszkańców sąsiednich kamienic, mgr inż. R.R. z 30 marca 2006 r.;
- w "Opinii w zakresie ochrony konserwatorskiej kamienicy przy ul. [....] w K.." dr inż. arch. J.S. z października 2006 r;
- w " Opinii techniczno- budowlanej dotyczącej remontu i adaptacji budynku, położonego w K. przy ul. [....] na dz. nr [....] obr [....] ..." inż. [....] z 17 lipca 2007 r.
Żądana ekspertyza techniczna winna posiadać stosowne uzgodnienie z właściwym organem w zakresie ochrony zabytków, z uwagi na usytuowanie zrealizowanego obiektu w bezpośrednim sąsiedztwie zabytkowego budynku wpisanego do rejestru zabytków pod nr [....] i w centrum układu urbanistycznego dawnego miasta [....] ze S. " wpisanego do rejestru zabytków pod nr A-12.
Żądana dokumentacja winna być opracowana przez osoby posiadające uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności (należy dołączyć kserokopie uprawnień i wpisy do właściwej izby samorządu zawodowego).
Termin przedłożenia żądanych dokumentów Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. – Powiat Grodzki ustalił na dzień 15 września 2009 r.
W uzasadnieniu postanowienia podał, że w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki prowadzone jest postępowanie administracyjne w sprawie doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem przebudowanego, rozbudowanego i nadbudowanego na hotel budynku usytuowanego przy ul. [....] w K., na działce nr [....] , obr. [....] , zrealizowanego w okolicznościach wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji pozwolenia na budowę.
Rozpatrując cały zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy organ pierwszej instancji ustalił następujące okoliczności.
W przedmiotowym budynku wykonano roboty budowlane polegające na przebudowie, rozbudowie i nadbudowie istniejącego obiektu budowlanego z przeznaczeniem na hotel. Roboty zostały zakończone, a w obrocie prawnym nie pozostaje żadna decyzja o pozwoleniu na budowę. Decyzja Prezydenta Miasta nr [....] z dnia 30 kwietnia 2001 r., znak [....] o pozwoleniu na budowę została uchylona wyrokiem WSA z dnia 4 lipca 2005 r., sygn. akt II SA/Kr 2079/01, zaś skarga kasacyjna od tego wyroku oddalenia przez NSA . Decyzja Prezydenta Miasta K. nr [....] z dnia 3 marca 2004 r., znak [....] o zmianie pozwolenia na budowę i zatwierdzeniu projektu zamiennego została wyeliminowana z obrotu prawnego decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 stycznia 2006 r., znak [....] , którą utrzymano w mocy decyzję Wojewody [....] z dnia 29 kwietnia 2005 r., [....] o stwierdzeniu jej nieważności. Skarga wniesiona na powyższe decyzję GINB do WSA, a następnie na wyrok WSA do NSA nie spowodowały jej uchylenia ( wyrok WSA z 23 sierpnia 2006 r., sygn. VII SA/Wa 512/06 oddalający skargę na decyzje GINB i wyrok NSA z 3 października 2006 r., sygn. II OSK 155/07 oddalający skargę kasacyjną).
W obrocie prawnym nie znajduje się również żadna decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania dla przedmiotowej inwestycji. Decyzja WZiZT z dnia 18 maja 1998 r. straciła ważność z uwagi na brak wydania w okresie jej ważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Decyzja WZiZT nr 28/1 U/2000 z dnia 1 lutego 2000 r. zmieniająca w zakresie terminu ważności decyzję WZiZT z dnia 18 maja 1998 r. została wyeliminowana z obrotu prawnego decyzją SKO z dnia 11 grudnia 2001 r. Skarga wniesiona na powyższą decyzję SKO do WSA, a następnie skarga kasacyjna do NSA nie spowodowały jej uchylenia .
Postępowanie niniejsze dotyczy nieprawidłowości robót budowlanych wykonywanych w budynku przy ul. [....] w K. , usytuowanym w otoczeniu zabytkowego budynku wpisanego do rejestru zabytków pod nr [....] i w centrum " układu urbanistycznego dawnego miasta [....] " wpisanego do rejestru zabytków pod nr [....] .
Do niniejszego postępowania zostało włączone prowadzone jako odrębne postępowanie wszczęte na wniosek T.M. - sygn. [....] , o czym strony zostały powiadomione. Czynność ta została uzasadniona faktem kwestionowania przez wnioskodawcę T.M. prowadzenia przez organ dwóch odrębnych postępowań dotyczących tożsamego obiektu.
W toku postępowania znak [....] , prowadzonego w trybie art. 50-51 ustawy Prawo budowlane zapadły następujące rozstrzygnięcia:
- postanowienie PINB w K. - Powiat Grodzki z dnia 14 lutego 2005 r., znak [....] o wstrzymaniu robot budowlanych w oparciu o art. 50 ust 1 pkt 4 i postanowienie MWINB w K. z dnia 8 lipca 2005 r., znak [....] , którym zreformowano postanowienie organu pierwszej ; - decyzja PINB w K. - Powiat Grodzki nr [....] z dnia 14 kwietnia 2005 r., znak [....] , oparta o art. 51 ust 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane oraz decyzja MWINB w K. z dnia 8 lipca 2005 r., znak [....] , którą uchylono tą decyzję i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia;
- decyzja PINB w K. - Powiat Grodzki nr [....] z dnia 12 maja 2006 r., znak [....] o umorzeniu postępowania oraz decyzja MWINB w K. z dnia 3 sierpnia 2007 r. , znak [....] , którą uchylono tą decyzję i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia;
- postanowienie PINB w K. - Powiat Grodzki z dnia 19 października 2007 r., znak [....] o wstrzymaniu robót budowlanych w oparciu o art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane oraz postanowienie MWINB w K. z dnia 16 czerwca 2008 r., znak [....] , którym uchylono to postanowienie ;
- decyzja PINB w K. - Powiat Grodzki nr [....] z dnia 18 grudnia 2007 r., znak [....] , oparta o art. 51 ust 1 pkt 3 ustawy Prawo budowane.
- Decyzja MWINB w K. z dnia 18 czerwca 2008 roku, znak [....] , którą uchylono tą decyzję i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia;
- postanowienie PINB w K. - Powiat Grodzki z dnia 24 listopada 2008 r., oparte o art. 81c ust 2 ustawy Prawo budowlane, żądające przedłożenia ekspertyzy technicznej oraz postanowienie MWINB w K. z dnia 13 marca 2009 r., znak [....] , którym uchylono to postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W ramach postępowania organ pierwszej instancji dokonał wielu czynności kontrolnych.
I tak , w toku kontroli dnia [....] 2004 r. stwierdzono, że posesja przy ul. [....] w K. zabudowana jest budynkiem frontowym z oficyną lewą i tylną, a obiekt zlokalizowany jest w zabudowie zwartej obustronnie. Ustalono, że budynek frontowy ma sześć kondygnacji nadziemnych i jest podpiwniczony w całości. Część frontowa obiektu od strony ul. [....] przekryta jest jednospadowym, dwupołaciowym dachem, natomiast oficyny przekryte są stropodachem. Stwierdzono, że od strony podwórka wybudowany został szyb windy zewnętrznej w konstrukcji stalowej. Przebudowano istniejący budynek frontowy, wykonano nowy dach na budynku frontowym, nadbudowano oficynę lewą i wybudowano nową oficynę tylną. W dniu kontroli inwestycja była na etapie stanu surowego, z trwającymi robotami wewnątrz budynku w zakresie budowy ścian działowych oraz robotami instalacyjnymi. Dokonano sprawdzenia realizacji inwestycji w zakresie wnioskowanym przez T.M. , tj. ocieplenia ścian szczytowych budynku od strony budynków nr [....] i [....] przy ul. [....] , nadbudowy komina budynku nr [....] , podbicia fundamentów. Stwierdzono, że inwestor ocieplił ścianę graniczną od strony budynku nr [....] styropianem i otynkował ją. Stwierdzono również, że inwestor nadbudował komin na budynku przy [....] w K. , przylegający do nadbudowanej ściany szczytowej budynku nr [....] . Zatwierdzony wówczas obowiązujący projekt budowlany nie przewidywał nadbudowy kominów na sąsiedniej kamienicy.
Ponadto, w dniu kontroli [....] października 2004 r. stwierdzono, że roboty związane z pracami fundamentowymi były zakończone. Jak wynika ze złożonego wówczas oświadczenia kierownika budowy, ściana graniczna w części frontowej budynku nr [....] od strony budynku nr [....] nie była podbijana.
W ramach kontroli dnia [....] grudnia 2004 r. z uwagi na to, że budowa była zamknięta nie stwierdzono prowadzenia żadnych robót. Wobec powyższego, dokonano kontroli w zakresie zgodności robót budowlanych z warunkami i ustaleniami decyzji pozwolenia na budowę odnośnie realizacji elewacji frontowej od strony ul. [....] . Stwierdzone zostały odstąpienia w zakresie ilości wykonanych okien połaciowych oraz lokalizacji drzwi wejściowych na parterze, które wykonano w miejsce okna. Stwierdzono także zmianę wystroju opasek okiennych i lukarn.
W trakcie kontroli [....] 2005 r. budowa była na etapie stanu surowego otwartego, z pracami instalacyjnymi wewnątrz budynku oraz robotami murarskimi w zakresie ścianek działowych. Stwierdzono : wykonanie zadaszenia podwórka - przekryte prowizorycznie folią; zmianę lokalizacji niektórych wewnętrznych ścianek działowych, otworów i przejść; wymurowanie murków ogniowych po obu stronach budynku nr [....] , tj. od strony budynku nr [....] i nr [....] ; zmianę lokalizacji schodków wyrównawczych, komunikacyjnych przy windzie pomiędzy budynkiem frontowym a oficyną, oraz zmiany konstrukcyjne w zakresie technologii stropów. Dokonano pomiarów wysokości pomieszczeń na poszczególnych kondygnacjach ( stan surowy bez warstw podłogowych), stwierdzając odstąpienia w zakresie wysokości kondygnacji budynku frontowego w starej części budynku, w którym pozostawiono na dotychczasowym poziomie istniejące, zabytkowe stropy belkowe. W piwnicy przedmiotowego budynku nie stwierdzono podbijania fundamentów w części frontowej budynku. Stwierdzono, że wykonana płyta betonowa posadzki piwnic jest na wysokości istniejącej kamiennej ściany fundamentowej. Wykonano natomiast podbicia fundamentu muru granicznego od strony podwórka posesji nr [....] w postaci muru betonowego na całej wysokości piwnic. W posadzce piwnic wykonano kanały pod klimatyzację.
Kolejna kontrola miała miejsce [....] 2005 r., kiedy to doręczono inwestorowi postanowienie PINB z dnia 14 lutego 2005 r. o wstrzymaniu prowadzenia robót. Stwierdzono, że budowa była na etapie stanu surowego, przekrytego dachem, z częściowo wykonanymi tynkami i instalacjami. W całym budynku została rozprowadzona instalacja elektryczna oraz instalacja kanalizacyjna w całości. Stwierdzono wykonanie pionów instalacji wodociągowej, poziomów w piwnicach. instalacji klimatyzacji i wentylacji z rozprowadzonymi, zaizolowanymi kanałami w piwnicy i na parterze. W obiekcie rozprowadzono instalacje teletechniczną. Częściowo wykonano instalację c.o. W piwnicy wykonano wylewkę zbrojona - zatarta. Ściany nietynkowane - fugowana stara cegła. Na parterze wykonane były częściowo tynki na sklepieniach. Ściany ceglane nietynkowane. Brak wylewki i podkładu. Na piętrach wymurowano wszystkie ścianki działowe, wykonano płyty betonowe zatarte. Tynki wewnętrzne wykonane zostały w 70%. W poziomie poddasza założone zostały okna połaciowe. Na elewacji frontowej od strony ulicy [....] zamontowano wszystkie portale. Elewacja była w trakcie malowania. Na zewnątrz ustawione było rusztowanie osłonięte folią. Stwierdzono brak okien na I, II piętrze i parterze, które jak wynika z oświadczeń kierownika budowy i inwestora zostały zdemontowane z uwagi na konieczność montażu portali. Ponad gzymsem elewacja była zakończona, okna założone. Elewacja tylna oficyny od strony podwórka była nieotynkowana, założono konstrukcję aluminiową przeszklenia galerii. Oficyna tylna - elewacja ocieplona styropianem i położony jednowarstwowy tynk bez wierzchniej warstwy. Od strony ul. [....] wykonano na elewacji w poziomie parteru konserwacje muru kamiennego. Okna na tej elewacji były częściowo wstawione. Wewnątrz budynku frontowego i oficyny stwierdzono brak stolarki drzwiowej wewnętrznej. Dach w części frontowej wykończony, pokrycie z dachówki, na pozostałej części obiektu wykonano płytę żelbetową stropodachu bez warstw wykończeniowych. Od strony podwórka wykonana konstrukcja stalowa szybu windowego. Ponadto, stwierdzono wykonanie tymczasowego zadaszenia podwórka na konstrukcji z elementów stalowych.
W związku z pismami właściciela sąsiedniej kamienicy informującymi o prowadzonych nadal robotach budowlanych, PINB kilkakrotnie dokonywał ponownych kontroli w terenie :
- w dniu [....] kwietnia 2005 r. - na której nie stwierdzono prowadzenia robót budowlanych;
- w dniu [....] maja 2005 r. - na której również nie stwierdzono prowadzenia robót, poza robotami związanymi ze zdemontowaniem rusztowania;
- w dniu [....] maja 2005 r. - na której stwierdzono, że obiekt jest zamknięty;
- w dniu [....] maja 2005 r. podczas której stwierdzono, że stolarka okienna została zamontowana w całości, rozebrano rusztowanie od strony ul. [....] , a teren budowy od tej strony został uporządkowany. Od strony ul. [....] , teren budowy był wygrodzony, elewacja od tej strony została osłonięta plandeką na rusztowaniu. Widoczna była częściowo wstawiona stolarka okienna w trzech otworach. Roboty budowlane w dniu kontroli nie były prowadzone;
- w dniu [....] czerwca 2005 r., na której stwierdzono poza zakresem robót wyżej opisanym wykonanie zabezpieczeń obiektu przed wpływem warunków atmosferycznych, polegających na wstawieniu szyb w szybie windowym, wykonaniu zadaszenia tego szybu, oraz założeniu przeszkleń w istniejącej konstrukcji stalowej zadaszenia podwórka, wykonanej przed wstrzymaniem robót.
Na podstawie opisanych powyżej okoliczności organ nie stwierdził prowadzenia robót budowlanych innych niż roboty zabezpieczające. Stwierdzono, że roboty polegające na założeniu przeszklenia na stalowej konstrukcji zadaszenia podwórka, przeszklenia szybu windowego, zabezpieczeniu wyprowadzenia kanałów wentylacyjnych - stanowią roboty zabezpieczające obiekt przed wpływami atmosferycznymi.
Inwestor pismem z dnia [....] 2005 r. zgłosił do Urzędu Miasta K. Wydziału Architektury i Urbanistyki zamiar wykonywania robót wykończeniowych oraz robót polegających na izolacji poziomej tarasów wraz z ociepleniem, montażu instalacji c.o., montażu fragmentu kanałów wentylacyjnych oraz barierek zabezpieczających w budynku przy ul. [....] w K. Prezydent Miasta K. wydał decyzję nr [....] z dnia 9 grudnia 2005 r. o sprzeciwie wobec zamiaru wykonania tych robót. W uzasadnieniu stwierdził, że "zgłoszony zakres robót budowlanych nie jest remontem wg. art. 3 pkt 8 ustawy Prawo budowlane, ponieważ remont to wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych, polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiących bieżącej konserwacji z możliwością zastosowania wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym (...). Prace polegające na wykonywaniu podłóg posadzek, malowaniu ścian, montażu osprzętu elektrycznego, tzw. białego montażu i okładzin kamiennych w łazienkach nie podlegają zgłoszeniu".
W związku z powyższymi ustaleniami uznano, że brak jest podstaw do nakazania doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego, tj. do stanu obiektu przed doręczeniem postanowienia o wstrzymaniu robót, ponieważ wykonane roboty polegające na zadaszeniu podwórka, zadaszeniu szybu windowego, obudowie przewodów wentylacyjnych i klimatyzacyjnych stanowiły roboty zabezpieczające obiekt przed wpływami atmosferycznymi, a roboty wykończeniowe polegające na wykonywaniu podłóg, posadzek, w części tynków, malowaniu ścian, montażu osprzętu elektrycznego, tzw. białego montażu i okładzin kamiennych w łazienkach, inwestor wykonał w oparciu o stanowisko organu administracji architektoniczno-budowlanej zawarte w uzasadnieniu decyzji nr [....] z dnia 9 grudnia 2005 r. Takie stanowisko zostało wyrażone uprzednio przez organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji Nr [....] z dnia 12 maja 2006 r. , zaś nie zostało ono zakwestionowane przez organ odwoławczy pomimo uchylenia tej decyzji w całości i skierowania sprawy do ponownego rozpatrzenia decyzją MWINB w K. z dnia 3 sierpnia 2007 r., znak [....] .
Powiatowy Nadzoru Budowlanego w K. – Powiat Grodzki wskazał następnie, że w dniu [....] września 2007 r. przeprowadzono oględziny w terenie z udziałem stron. W wyniku tych oględzin ustalono, że przedmiotowa posesja przy ul. [....] jest obecnie zabudowana budynkiem frontowym o sześciu kondygnacjach naziemnych ( trzy w poddaszu ), budynkiem bocznej oficyny o sześciu kondygnacjach naziemnych, przylegającym do nieruchomości przy ul. ...(dawny nr .... przy ul. ...) i ul. [....] oraz budynkiem pięciokondygnacyjnym oficyny tylnej przylegającej do nieruchomości przy ul. [....] . Budynek oficyny bocznej w poziomie nad piątą kondygnacją jest połączony płytą monolityczną z budynkiem oficyny tylnej. W pierwotnie istniejącym obrysie podwórka, tj. sprzed zabudowania go oficyną tyIną zostały wykonane nowe piwnice. Nad częścią tych piwnic został wybudowany budynek oficyny tylnej o pięciu kondygnacjach nadziemnych, a nad pozostałą częścią piwnic w obrysie podwórka zostało wykonane przekrycie dachem przeszklonym. Zamknięcie zadaszenia podwórka, które z trzech stron jest wygrodzone ścianami powyżej opisanych budynków, a od strony [....] nowo wybudowaną ścianą zdylatowaną od istniejącego muru granicznego, stanowi niezależne pomieszczenie użytkowe dla celów hotelowych. W narożu podwórka u zbiegu budynku frontowego i oficyny bocznej został wykonany panoramiczny dźwig osobowy obsługujący wszystkie kondygnacje przedmiotowego obiektu budowlanego. Powyższe budynki wraz z zabudowanym podwórkiem stanowią jedną całość obiektu budowlanego użytkowanego jako hotel. Budynek frontowy jest przekryty dachem jednospadowym dwupołaciowym. Natomiast obie oficyny są przekryte stropodachami, na których są wykonane tarasy nie zadaszone. Z oficyny bocznej są dwa niezależne wyjścia na tarasy.
W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy ustalono, że przed dniem rozpoczęcia robót budowlanych przedmiotowa posesja była zabudowana trzykondygnacyjnym budynkiem frontowym z poddaszem nieużytkowym i trzykondygnacyjnym budynkiem oficyny bocznej (od strony budynku nr .... przy ul.....). Dziedziniec – podwórko - był niezabudowany i nie podpiwniczony, odgrodzony od strony ul. [....] średniowiecznym murem, a po prawej stronie posesji, od strony budynku nr [....] przy ul. [....] murem granicznym i budynkiem nr [....] przy ul. [....] .
Inwestycja powyższa została rozpoczęta na podstawie decyzji Prezydenta Miasta K. Nr [....] z dnia 30 kwietnia 2001 roku znak: [....] o pozwoleniu na budowę wydanej dla poprzedniego inwestora: Fundacji Rodziny [....] pn.: "przebudowa istniejącego budynku na hotel z przyłączami wod-kan. i gazu, z wyłączeniem przyłącza energetycznego". Decyzja ta została przeniesiona decyzją Prezydenta Miasta K. nr [....] z dnia 3 lipca 2003 r. na nowego inwestora K.P. Następnie dnia 3 marca 2004 r. Prezydent Miasta K. decyzją Nr [....] , znak [....] zmienił decyzję o pozwoleniu na budowę Nr [....] i zatwierdził projekt budowlany zamienny w zakresie "zmiany gabarytów (oficyny wschodniej i zachodniej, zmian funkcjonalnych, z uwzględnieniem wytycznych konserwatorskich, w stosunku do pierwotnego projektu budowlanego stanowiącego załącznik do decyzji pozwolenia na budowę Nr [....] z dnia 30 kwietnia 2001 roku".
W chwili obecnej zmieniła się sytuacja prawna przedmiotowej inwestycji , albowiem zostały wyeliminowane wszystkie decyzje o pozwoleniu na budowę oraz decyzje WZiZT. Roboty budowlane w przedmiotowym obiekcie są zakończone i budynek jest użytkowany. Inwestor nie uzyskał pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Z uwagi na jego nielegalne jego użytkowanie tutejszy organ nałożył na inwestora karę w myśl przepisów art. 57 ust 7 ustawy Prawo budowlane.
W dalszych wywodach Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. – Powiat Grodzki powołał fragment wyroku NSA z dnia 23 grudnia 1999r., sygn. akt IV SA 2144/97, w myśl którego " Zrealizowanie inwestycji nie stanowi nieodwracalnego skutku prawnego, a jedynie skutek faktyczny. Stwierdzenie nieważności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu nie musi przy tym skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, a gdyby to nawet nastąpiło, to zrealizowana w czasie obowiązywania decyzji o pozwoleniu na budowę inwestycja nie może być traktowana jako samowola budowlana w rozumieniu art. 48 ustawy z 1994r Prawo budowlane."
W tym kontekście wyjaśnił, że zgodnie z powyższym orzecznictwem oraz z uwagi na wiążące stanowisko wyrażone w decyzji MWINB z dnia 3 sierpnia 2007 r., znak [....] , zastosowano w niniejszej sprawie jako podstawę materialnoprawną tryb art. 50-51 w związku z art. 37 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Jak wynika z treści art. 50 ust 1 przepis ten dotyczy przypadków innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub art. 49b ust. 1 ustawy, przy czym uznano nadto za zasadne zastosowanie art. 37 ust. 2 ustawy Prawo budowlane po nowelizacji Prawa budowlanego z 28 lipca 2005 r. Przepis ten stanowi, że rozpoczęcie albo wznowienie budowy, w przypadkach określonych w ust. 1 art. 36a ust. 2 albo w razie stwierdzenia nieważności bądź uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, może nastąpić po wydaniu nowej decyzji o pozwoleniu na budowę, o której mowa w art. 28, albo decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych, o której mowa w art. 51 ust. 4.
Prowadzone w tym trybie postępowanie miało na celu doprowadzenie przedmiotowego obiektu do zgodności z obowiązującymi przepisami prawa, w tym także z normami zawartymi w art. 5 ustawy Prawo budowlane, które obejmują wymóg ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich. Przepisami administracyjnymi, mającymi wpływ na tę ochronę są przede wszystkim przepisy techniczno-budowlane. W odniesieniu do przedmiotowego obiektu, który stanowi element "układu urbanistycznego dawnego miasta [....] " wpisanego do rejestru zabytków pod nr [....] , przy czym [....] - jako "miasto ...." jest wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturalnego UNESCO - mają również zastosowanie przepisy o ochronie zabytków.
W związku z powyższym, zgodnie z dyspozycja przepisu art. 37 ust 2 ustawy Prawo budowlane, postanowieniem w trybie art. 50 ust. 1 pkt. 4 ustawy Prawo budowlane z dnia 19 października 2007 r. wstrzymano inwestorowi prowadzenie robót budowlanych przy realizacji przedmiotowego obiektu budowlanego, wykonywanych w okolicznościach określonych w art. 37 ust. 2 tej ustawy. Decyzją nr [....] , znak [....] z dnia 18 grudnia 2007 r. wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt. 3 w związku z art. 37 ust. 2 ustawy Prawo budowlane PINB nałożył na zobowiązanego obowiązek sporządzenia i przedłożenia - 4 egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego doprowadzającego przedmiotowy budynek do zgodności z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowana przestrzennego, a także wymaganiami ochrony środowiska, zgodności z przepisami w tym z przepisami techniczno- budowlanymi, w tym z uzgodnieniem [....] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. Projekt budowlany zamienny miał uwzględniać wszystkie zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych wraz z infrastrukturą techniczną oraz ich wpływ na zagrożenie bezpieczeństwa dla budynków sąsiednich będących w strefie bezpośredniego oddziaływania ( także co do wpływu na prawidłowe funkcjonowanie przewodów kominowych) oraz wskazać zakres i sposób doprowadzenia przedmiotowego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, w tym również takie rozwiązania projektowe w zakresie dachu i kondygnacji poddasza, które wyeliminują istniejące nieprawidłowości w funkcjonowaniu kominów budynków sąsiednich (inne niż nadbudowa kominów, na które nie wyraził zgody [....] Wojewódzki Konserwator Zabytków w opinii zawartej w piśmie z dnia [....] 2005 r. Nr....), nie wykluczając możliwości doprowadzenia wykonanych robót budowanych do stanu zgodnego z prawem poprzez rozbiórkę części obiektu. Przepisy art. 51 ustawy Prawo budowlane w ramach doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem dopuszczają bowiem również rozbiórkę obiektu lub jego części.
Postanowieniem z dnia 16 czerwca 2008 r., znak [....] , MWINB uchylił w całości postanowienie PINB z dnia 19 października 2007 r., uzasadniając takie rozstrzygnięcie brakiem podstaw do wydania kolejnego postanowienia o wstrzymaniu robót. Inwestycja została już wstrzymana postanowieniem PINB z dnia 14 lutego 2005 r., a stan ten został utrwalony przez wydanie w pierwszej instancji decyzji nr [....] w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy, pomimo jej uchylenia w całości decyzją MWINB.
[....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego jako organ odwoławczy decyzją z dnia 18 czerwca 2008 r., znak [....] , uchylił decyzję PINB Nr [....] z dnia 18 grudnia 2007 roku, znak [....] w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podał, że zastosowanie przepisu art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane jest możliwe w przypadku wystąpienia przesłanki w tym przepisie wskazanej, zgodnie z którą musi zaistnieć tzw. istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę. W przypadku zatem braku pozwolenia na budowę i tym samym zatwierdzonego projektu nie można mówić o odstępstwie od tego pozwolenia i zatwierdzonego projektu oraz o wykonaniu projektu zamiennego w stosunku do tego projektu. W przypadku braku pozwolenia na budowę brak jest przesłanki wskazanej w art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, na którym oparto skarżoną decyzję. Artykuł 37 ust. 2 ustawy Prawo budowlane stanowi, że rozpoczęcie albo wznowienie budowy, w przypadkach określonych w ust 1, art. 36a ust. 2 albo w razie stwierdzenia nieważności bądź uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, może nastąpić po wydaniu nowej decyzji o pozwoleniu na budowę, o której mowa w art. 28, albo decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych, o której mowa w art. 51 ust. 4. Powstały jednak wątpliwości w zakresie stosowania przepisów w sytuacji, gdy decyzja o pozwoleniu na budowę została uchylona przez sąd administracyjny, a obiekt został ukończony. Zakończenie postępowania winno toczyć się w oparciu o nowe okoliczności faktyczne i prawne z uwzględnieniem faktu wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę i konieczności zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, niezależnie z jakich przesłanek zostały wstrzymane roboty budowlane na podstawie art. 50 ustawy Prawo budowlane. Wpływ wykonanej inwestycji na obiekty sąsiednie winien zostać rozstrzygnięty w trybie art. 51 ust 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane . W zakresie robót budowlanych wykonanych w przedmiotowym budynku w okresie po dacie doręczenia inwestorowi postanowienia PINB o wstrzymaniu robot budowlanych, tj. po dniu 10 marca 2005 r., organ drugiej instancji stwierdził, że w zmienionym stanie prawnym inwestycji rozpatrzenie całości sprawy w jednym postępowaniu można uznać za uzasadnione. Zgodnie z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego przepis ust. 1 pkt 1 i 2 oraz 3 tego artykułu stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Odesłanie do ostatnio wymienionego przepisu oznacza, że odnosi się on również do przypadku, gdy roboty budowlane wykonano bez wymaganego pozwolenia na budowę ( art. 50 ust. 1 pkt. 1 ustawy).
W wyniku rozstrzygnięcia zawartego w powyższej decyzji MWINB w K. z dnia 18 czerwca 2008 r., po ponownym rozpatrzeniu mniejszej sprawy, analizie zebranego materiału i ocenie przedłożonych do akt ekspertyz technicznych, opinii i innych dokumentów niezbędnych do przeprowadzenia niniejszego postępowania powzięto uzasadnione wątpliwości co do prawidłowości wykonanych robót i ich wpływu na zagrożenie bezpieczeństwa obiektów sąsiednich oraz zgodności zrealizowanego budynku nr 12 z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Postanowieniem z dnia 24 listopada 2008 r. w trybie art. 81 c ust 2 ustawy Prawo budowlane zobowiązano inwestora do przedłożenia niezbędnej dokumentacji, która stanowiłaby dokumentację powykonawczą budowy i jednocześnie zawierała elementy projektu budowlanego wskazującego w sposób jednoznaczny zakres i sposób wykonania niezbędnych robót budowlanych, z uwzględnieniem ewentualnej rozbiórki części obiektu przy ul. [....] , w celu doprowadzenia go do stanu zgodnego z prawem, w tym z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wymaganiami ochrony środowiska oraz przepisami techniczno-budowlanymi, w sposób eliminujący istniejące nieprawidłowości w funkcjonowaniu przewodów kominowych w budynkach sąsiednich.
Na powyższe postanowienie zostało wniesione przez strony zażalenie do organu drugiej instancji, który po jego rozpatrzeniu, postanowieniem z dnia 13 marca 2009 r., znak [....] uchylił w całości zaskarżone postanowienie PINB, a sprawę skierował do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu tego postanowienia MWINB w K. podniósł brak wskazania w postanowieniu PINB z dnia 24 listopada 2008 r. uzasadnionych wątpliwości , bowiem w ocenie organu odwoławczego z akt sprawy przekazanych wraz z zażaleniem nie wynika, aby organ pierwszej instancji w dniu orzekania dysponował materiałem dowodowym, który mógłby stworzyć warunki do ich powstania. Prawidłowe zgromadzenie materiału dowodowego ma niezwykle istotne znaczenie w sprawach, w których załatwienie może dotyczyć rozbiórki, czyli szczególnie dotkliwego dla inwestora rozstrzygnięcia. Organ drugiej instancji zwrócił również uwagę, że zbadanie zgodności zrealizowanego budynku z obowiązującymi przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie podlega kompetencjom organu nadzoru budowlanego, który jest zobligowany jedynie do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem w przypadkach jego realizacji w okolicznościach określonych w art. 50 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Uznał jednak za zasadne, iż dla dokonania częściowej rozbiórki obiektu konieczne jest przedłożenie przez inwestora projektu tej rozbiórki i tym samym winien on stanowić element żądanej ekspertyzy technicznej.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. – Powiat Grodzki wskazał dalej, że rozpatrując ponownie cały materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie, po wnikliwej jego analizie - w tym wszystkich opinii i ekspertyz wymienionych w sentencji postanowienia, oraz faktów znanych organowi z urzędu, a ustalonych w odrębnych postępowaniach administracyjnych zakończonych lub prowadzonych ( w zakresie pozwolenia na użytkowanie budynku, przy ul. [....] w K. , nieprawidłowego stanu technicznego budynku, przy ul. [....] w K. , robót budowlanych wykonanych w budynku, przy ul. [....] w K. bez zgody właściwego organu) ustalono, że zrealizowany budynek nr [....] przy ul. [....] w swojej aktualnej wysokości ma negatywny wpływ na prawidłowe funkcjonowanie przewodów kominowych w budynkach sąsiednich. Powyższe w ocenie organu narusza przepisy zawarte w art. 5 ustawy Prawo budowlane i wymaga doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi oraz stanu eliminującego zagrożenie bezpieczeństwa dla budynków sąsiednich i zapewniającego ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich. Fakt ten znajduje potwierdzenie w opiniach kominiarskich wykonanych po nadbudowie budynku przy ul. [....] , przedłożonych w odrębnych postępowaniach administracyjnych prowadzonych w sprawie stanu technicznego budynków, przy ul. [....] i ul. [....] , których kserokopie zostały włączone do niniejszego postępowania, tj. :
- opinii kominiarskiej mistrza kominiarskiego J.O. z dnia 31 maja 2007 r. Nr [....] i wcześniej w opinii kominiarskiej mistrza kominiarskiego J.N. z dnia 26 listopada 2004 r. Nr [....] r. wykonanych dla budynku nr [....] przy ul. [....] ;
- protokole z dnia [....] kwietnia 2007 r. Nr [....] , wykonanym przez mistrza kominiarskiego J.O. dla budynku nr [....] przy ul. [....] .
Powyższe również potwierdzają przedłożone przez właściciela budynku nr [....] ul. [....] ekspertyzy techniczne odnoszące się do przewodów kominowych tj.:
- ekspertyzie z listopada 2004 r. mgr inż. arch. K.B. , w której autor stwierdza, że stan ten zagraża zdrowiu i życiu mieszkańców oraz użytkowników budynku przy ul. [....] ;
- ekspertyza z czerwca 2005 r. dr inż. M.S. , również stwierdzająca zagrożenie zdrowia i życia mieszkańców budynku przy ul. [....] ;
- ekspertyzie z czerwca 2005 r. inż. A.A. wraz z aneksami z 2005 r. i 2006 r., w których autor stwierdza zagrożenie dla zdrowia i życia mieszkańców budynku nr [....] przy ul. [....] .
Ponadto za powyższym świadczą również znajdujące się w aktach niniejszego postępowania dwie niezależne opinie biegłych sądowych wykonane na zlecenie Prokuratora Okręgowego tj.:
- opinia z października 2006 r. dr inż. arch. J.S. , w której autor stwierdza, że. nastąpiło uszkodzenie zabytku w postaci zmiany warunków w zakresie prawidłowego odprowadzenia dymów i powietrza wentylacyjnego,
- opinii z [....] marca 2006 r. mgr inż. R.R. , w której autor stwierdza, że zaistniała sytuacja stwarza zagrożenie użytkowania budynku nr [....] i nr [....] .
Również w zakresie wpływu wykonanej nadbudowy budynku nr [....] na prawidłowość funkcjonowania przewodów kominowych w budynkach sąsiednich wypowiadają się autorzy opracowań przedłożone przez inwestora, tj.:
- opinii z [....] grudnia 2004 r. opracowanej przez dr hab. inż. W.l. , w której autor stwierdza, że jeszcze przed nadbudową budynku nr [....] , wyloty kominów na budynku nr [....] nie spełniały wymagań, gdyż znajdowały się
2 m poniżej krawędzi ściany granicznej, a stan taki był akceptowany przez służby kominiarskie podczas corocznych przeglądów, natomiast nadbudowa budynku mogła wpłynąć na zaburzenia ciągu w przewodach kominowych w skutek zwiększenia wysokości ściany budynku nr [....] ;
- w ekspertyzie ze stycznia 2007 r. opracowanej przez mgr inż. L.S. , w której autor proponuje dwa sposoby uporządkowani przewodów kominowych do czasu uzyskania przez współwłaścicieli budynku przy ul. [....] pozwolenia na przebudowę poddasza, poprzez przedłużenie przewodów kominowych z zastosowaniem, odciągów, bądź zastosowanie wentylatorów mechanicznych na każdym pionie wentylacyjnym , a dla budynku przy ul. [....] proponuje zastosowanie wentylacji mechanicznej w całym budynku.
Analizując natomiast znajdujące się w aktach sprawy ekspertyzy oraz opinie pod kątem prawidłowości wykonania robót budowlanych i ich wpływ na bezpieczne użytkowanie budynków sąsiednich ustalono, że autor "Opinii techniczno- budowlanej dot. remontu i adaptacji budynku, położonego w K. przy ul. [....] na dz. nr [....] obr[....] ..." z 17 lipca 2007 r. inż. Z.K. nie stwierdza w budynku nr nr [....],[....], stanu awaryjnego lub zagrożenia katastrofą budowlaną, zaś uszkodzenia konstrukcyjne w budynku nr [....],[....], winny być usunięte poprzez odpowiednie wzmocnienie i przemurowanie.
Według "Opinii w zakresie ochrony konserwatorskiej kamienicy przy ul. [....] w K. " z października 2006 r. dr inż. arch. J.S. nastąpiło uszkodzenie budynku nr [....] (zabytku) w postaci naruszenia spójności murów i stropów , spowodowane dodatkowym obciążeniem ścian wspólnych.
Stosownie do "Opinii ..." dotyczącej min. oceny czy wykonane roboty budowlane związane z nadbudową obiektu, przy ul . [....] w K. stworzyły zagrożenie dla mieszkańców sąsiednich kamienic mgr inż. R.R. , zaistniała sytuacja stwarza zagrożenie użytkowania budynku nr [....],[....]. Według " Ekspertyzy technicznej dotyczącej zakresu i sposobu wykonania niezbędnych robót budowlanych celem doprowadzenia istniejących przewodów kominowych w budynku nr [....] przy ul. [....] w K. do prawidłowego funkcjonowania zgodnie z przepisami techniczno- budowlanymi" inż. A.A. z 2005 r. wraz z aneksami z 2005 r. i 2006 r. tego samego autora, stopień zagrożenia bezpieczeństwa konstrukcji budynku nr [....] przy ul. [....] w K. spowodowany uszkodzeniami powstałymi na skutek prac budowlanych prowadzonych w budynku nr [....] przy ul. [....] w K. , w chwili obecnej jest nieznaczny. W aneksie z 2005 r. stwierdzono uszkodzenia powstałe w budynku nr [....] wymagają napraw, autor również wskazuje rodzaj, sposób i zakres robót budowlanych jakie należy wykonać w budynku nr [....]. W aneksie z 2006 r. autor pisze, że w sytuacji gdy nie jest jeszcze wiadome jakie czynności zostaną podjęte w odniesieniu do budynku sąsiedniego (nr .... przy ul. ....w K.), przystąpienie do wykonania budowlanych prac naprawczych w budynku będącej przedmiotem niniejszej ekspertyzy konstrukcyjno - budowlanej ( nr .... przy ul. ...w K. ) byłoby przedwczesne.
W myśl " Ekspertyzy budynku według stanu na dzień sporządzenia ekspertyzy zawierającej ocenę stanu technicznego konstrukcji budynku przy ul. [....] po zakończonym remoncie i wykonanej nadbudowie, ocenę wpływu prowadzonych prac remontowych w budynku przy ul. [....] na konstrukcję budynków : [....] , ocenę wpływu wykonanej nadbudowy na zgodność z przepisami lokalizacji wylotów przewodów kominowych w/w budynku w stosunku do powstałej przeszkody" mgr inż. L.S. ze stycznia 2007 r., stan techniczny budynku nr [....] jest dobry. Konstrukcja budynku nr [....] (fundamenty, ściany, stropy) spełniają normatywne warunki nośności i użytkowalności, a budynek pod względem stanu konstrukcji, może być użytkowany w sposób bezpieczny, stan techniczny budynków nr [....] i [....] jest stabilny i mogą być one bezpiecznie użytkowane.
Jak wynika z powyższego, znajdujące się w aktach ekspertyzy i opinie w żaden sposób nie udzielają odpowiedzi na zasadnicze pytanie - czy przy aktualnym stanie budynku przy ul. [....] i jego wysokości istnieje możliwość zapewnienia bezpiecznego użytkowania budynków sąsiednich oraz w przypadku braku takiej możliwości nie wskazują jednoznacznego zakresu i sposobu przeprowadzenia robót budowlanych koniecznych do wykonania, celem doprowadzenia przedmiotowego budynku nr [....] do stanu zgodnego z prawem oraz zapewniającego bezpieczeństwo użytkowania budynków sąsiednich. Nie odnoszą się również do zbadania zrealizowanego budynku nr [....] ( także co do jego wysokości ) z obowiązującymi przepisami, w tym przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, przepisami techniczno-budowlanymi oraz innymi określonymi szczegółowo w sentencji niniejszego postanowienia.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami organy nadzoru budowlanego nie posiadają kompetencji do zbadania zgodności zrealizowanego obiektu nr [....] z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, co ma szczególne znaczenie w niniejszej sprawie z uwagi na wyeliminowanie z obrotu prawnego wszystkich decyzji o warunkach zabudowy, zaś może skutkować ewentualną koniecznością wykonania rozbiórki części obiektu i wskazać zakres tej rozbiórki. Tutejszy organ nie posiada również kompetencji do zbadania zgodności wykonania przedmiotowego budynku nr [....] z przepisami konserwatorskimi, co z uwagi na usytuowanie budynku nr [....] w bezpośrednim otoczeniu zabytku jest konieczne.
Po wykonaniu nadbudowy i przebudowy przedmiotowego budynku nr [....], pomimo faktycznego zakończenia jego realizacji i nielegalnego użytkowania w sensie prawnym jest on obiektem niezkończonym proces inwestycyjny nie został zakończony - bowiem obiekt ten nie uzyskał wymaganego przepisami pozwolenia na użytkowanie. Powyższe powoduje konieczność sprawdzenia w niniejszy postępowaniu zgodności zrealizowanego obiektu nr [....] między innymi z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, bądź doprowadzenia obiektu do takiej zgodności w sytuacji jej braku, bowiem wskazany przez organ drugiej instancji tryb określony w art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane nie nakłada na inwestora obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku przy ul. [....] po jego przebudowie, nadbudowie i rozbudowie.
Analizując dalej zebrany materiał dowodowy Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego – Powiat Grodzki uznał również, że trudno przyjąć za dowód w sprawie przedłożoną przez inwestora inwentaryzację powykonawczą architektoniczno-budowlaną budynku położonego, przy ul. [....] w K. , z dnia 17 listopada 2006 r., sporządzoną przez nieznanego autora. Mając na uwadze przepis art. 20 i 12 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, stwierdzono brak podpisu osoby wykonującej tą inwentaryzację, posiadającej stosowne uprawnienia budowlane, brak kserokopii uprawnień budowlanych i zaświadczenia o wpisie na właściwą listę samorządu zawodowego.
W tym kontekście wyjaśnił, że rozpatrując cały zebrany materiał dowodowy, po jego wnikliwej analizy zgodnie ze swoimi ustawowymi kompetencjami, która daje podstawy do posiadania uzasadnionych wątpliwości w sprawie, w tym szczególnie co do zgodności zrealizowanego obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wobec braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla tego obszaru oraz pod względem technicznym, w zakresie zrealizowania obiektu w sposób zapewniający bezpieczne użytkowanie budynków sąsiednich, w tym prawidłowego funkcjonowania ich przewodów kominowych i ewentualnej rozróbki jego części. Tutejszy organ nie ma wiedzy również w zakresie prawidłowości funkcjonowania czynnej wewnętrznej instalacji gazowej i przewodów kominowych w budynku, przy ul. [....] w K. Przedłożone w odrębnym postępowaniu dotyczącym pozwolenia na użytkowanie protokoły badań i sprawdzeń w związku z upływem czasu - tj. od 2006 r., są już nieaktualne w myśl przepisów art. 62 ustawy - Prawo budowlane. Zatem mając na uwadze szczególne przepisy techniczne dotyczące zarówno instalacji gazowych i przewodów kominowych oraz bezpieczeństwo użytkowania, żądanie sprawdzenia prawidłowości ich funkcjonowania jest również uzasadnione.
Prowadząc niniejsze postępowanie z uwagi na zmianę w jego toku sytuacji prawnej dla obiektu powstałej po wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniach na budowę oraz decyzji WZiZT, uznając za właściwe zgodnie z dyrektywą art. 37 ust. 2 ustawy Prawo budowlane ( po nowelizacji) zastosowanie trybu określonego art. 51 ust. 4 ustawy decyzją PINB nr 131/07 z dnia 18 grudnia 2007 r. nałożono na inwestora w myśl art. 51 ust. 1 pkt 3 tej ustawy obowiązek przedłożenia czterech egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego, doprowadzającego budynek nr [....] między innymi do zgodności z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowana przestrzennego, jak również do zgodności z innymi przepisami - w tym z przepisami techniczno-budowlanymi, uwzględniającego wszystkie zmiany oraz ich wpływ na zagrożenie bezpieczeństwa dla budynków sąsiednich, jak i wpływ wykonanej nadbudowy i rozbudowy na prawidłowe funkcjonowanie przewodów kominowych budynków sąsiednich, oraz wskazującego zakres, rodzaj i sposób wykonania określonych czynności lub robót budowlanych mających na celu doprowadzenie przedmiotowego budynku przy ul. [....] do stanu zgodnego z prawem, w tym także uwzględniającego takie rozwiązania projektowe w zakresie dachu i kondygnacji poddasza, które wyeliminują istniejące nieprawidłowości w funkcjonowaniu kominów budynków sąsiednich. WINB rozpatrując odwołanie od powyższej decyzji PINB uchylił ją w całości decyzją z dnia 18 czerwca 2008 r.. Wskazał przy tym , że w sytuacji uchylenia przy ukończonym już obiekcie decyzji o pozwoleniu na budowę ma zastosowanie przepis art. 51 ust. 1 pkt. 2 ustawy Prawo budowlane z wykorzystaniem instytucji, o której mowa w art. 81 c ust. 2 tej ustawy .
Żądana niniejszym postanowieniem ekspertyza zawierająca w swej treści opisany w sentencji projekt budowlany, opinie urbanistyczną, badania i sprawdzenia dokonane przez osoby uprawnione w poszczególnych zakresach oraz wskazania zakresu i sposobu wykonania robót budowlanych doprowadzających przedmiotowy budynek nr [....] do zgodności z prawem i przepisami, w tym o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, techniczno-budowlanymi, konserwatorskimi oraz doprowadzających ten budynek do stanu zapewniającego bezpieczne użytkowanie budynków sąsiednich - będzie oceną wiążącą organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji rozstrzygającej sprawę. Żądana ekspertyza techniczna winna posiadać stosowne uzgodnienie z właściwym organem w zakresie ochrony zabytków. Powyższa dokumentacja winna być opracowana pod nadzorem osoby posiadającej stosowne uprawnienia budowlane, przez osoby posiadające uprawnienia budowlane w odpowiednich specjalnościach (należy dołączyć kserokopie uprawnień i wpisy na listę właściwej izby zawodowej).W przypadku stwierdzenia jakichkolwiek nieprawidłowości w wykonaniu robót w tym obiekcie, ekspertyza techniczna winna określić we wnioskach i zaleceniach rodzaj oraz sposób przeprowadzenia niezbędnych prac, mających na celu doprowadzenie do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w obiekcie oraz doprowadzenie budynków sąsiednich do bezpiecznego ich użytkowania z zachowaniem warunku poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich.
Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego – Powiat Grodzki poinformował ponadto, że strony mogą dochodzić swoich praw jedynie w zakresie, w jakim organ nadzoru budowlanego jest władny rozstrzygać w ramach swoich kompetencji ustawowych. Nie mogą zatem podlegać jego ocenie z uwagi choćby na uregulowania art. 151 Kodeksu cywilnego zagadnienia związane z naruszeniem własności lub naprawy zaistniałych szkód i wynikających z tego tytułu roszczeń, należące do właściwości sądu powszechnego.
Zażalenie na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. – Powiat Grodzki z dnia 17 lipca 2009 r., znak [....] wniosła w terminie "[....] " Sp. z o.o. w K. , domagając się jego uchylenia .
Skarżąca wskazywała na naruszenie art. 81c ustawy - Prawo budowlane oraz art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a., rozwijając obszernie w uzasadnieniu zażalenia podnoszone zarzuty. W szczególności, postępowanie uznała za bezprzedmiotowe z uwagi na brak możliwości wydania merytorycznego rozstrzygnięcia na podstawie art. 51 Prawa budowlanego, wobec nie wydania w terminie 2 miesięcy decyzji w stosunku do postanowienia MWINB z dnia 8 lipca 2005 r., znak [....] . Nadto, o ile PINB żąda w istocie dostarczenia inwentaryzacji wykonanych w budynku przy ul. [....] robót budowlanych oraz ekspertyzy technicznej dotyczącej cudzej własności, to jest to obowiązek niemożliwy do zrealizowania, podobnie jak dochowanie terminu wyznaczonego zaskarżonym postanowieniem. Obowiązek dostarczenia opinii urbanistycznej nie znajduje uzasadnienia w związku z brzmieniem art. 81c Prawa budowlanego, szczególnie w sytuacji, gdy organ nie ma kompetencji do badania zgodności inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Brak także uzasadnienia prawnego do badania tej zgodności w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 50-51. Tryb z art. 81c jest w tym przypadku niewłaściwy. PINB nie wyjaśnił również uzasadnionych wątpliwości, o których mowa w przepisie art. 81c, przez co nie zastosował się do wytycznych organu odwoławczego zawartych w postanowieniu z dnia 13 marca 2009 r.
Na postanowienie organu pierwszej instancji zażalenie złożył także T.M. , przy czym ostatecznym postanowieniem z dnia 4 marca 20010r., znak [....] , działając na podstawie art. 134 k.p.a. w związku z art. 123 k.p.a., [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. orzekł o jego wniesieniu z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 141§ 2 k.p.a.
W rozpoznaniu zażalenia "[....] " Sp. z o.o. w K. , postanowieniem z dnia 30 września 2009 r., znak [....] , na podstawie 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 123, 126 i 144 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i w zw. 83 ust . 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane ( tekst jednol. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uchylił zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji w części dotyczącej zakresu wymaganej ekspertyzy oraz terminu jej wykonania i w to miejsce orzekł o obowiązku dostarczenia przez inwestora ekspertyzy oceniającej wpływ wykonanych w budynku przy ul. [....] w K. wszystkich robót budowlanych na bezpieczeństwo użytkowania tego budynku i budynków sąsiednich usytuowanych w obszarze oddziaływania przedmiotowego obiektu z uwzględnieniem przepisów p.poż., sanitarno-higienicznych, bhp i ochrony środowiska oraz zgodności wykonanych robót z obowiązującymi przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ekspertyza ta winna być oparta na dołączonych do niej :
1) dokumentacji powykonawczej obejmującej wszystkie roboty budowlane zrealizowane przy przebudowie, rozbudowie i nadbudowie przedmiotowego budynku nr [....], w tym również w zakresie instalacji wewnętrznych, urządzeń technicznych, przewodów kominowych i infrastruktury, wykonanych w granicach nieruchomości położonej przy ul. [....] , jak i poza jej granicami;
2) aktualnych protokołach badań i sprawdzeń wewnętrznej instalacji gazowej (jej szczelności i sprawności technicznej) oraz prawidłowości funkcjonowania przewodów kominowych w przedmiotowym budynku nr [....] , wykonanych przez osoby posiadające stosowne uprawnienia;
3) opinii urbanistycznej oceniającej zgodność przedmiotowego obiektu w jego obecnym kształcie z obowiązującymi przepisami ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wykonanej przez osobę uprawnioną lub aktualnej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy.
W przypadku nieprawidłowości w wykonanych robotach budowlanych, ich niezgodności z wyżej wymienionymi przepisami, bądź negatywnego ich wpływu na bezpieczne funkcjonowanie i użytkowanie budynków sąsiednich, ekspertyza winna precyzyjnie określić rodzaj, zakres i sposób wykonania koniecznych robót budowlanych, które doprowadziłyby do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości i zapewniłyby bezpieczeństwo użytkowania budynków sąsiednich, w tym prawidłowe funkcjonowanie ich przewodów kominowych, mając na uwadze również wymagania określone przepisem art. 5 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, uwzględniając ewentualną możliwość rozbiórki części obiektu wraz z podaniem rozwiązania projektowego tej rozbiórki. Rozwiązanie ewentualnej rozbiórki winno zawierać stosowne opinie, uzgodnienia i pozwolenia, w tym uzgodnienie z [....] Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków.
Nadto, [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. ustalił termin przedłożenia ekspertyzy do dnia 31 stycznia 2010 r. oraz orzekł, że w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy
W uzasadnieniu postanowienia podał, że materiał dowodowy w niniejszej sprawie stanowią akta organu pierwszej instancji przekazane wraz z zażaleniem za pismem z dnia [....] 2009 r., znak [....] ( I. tom – karty ponumerowane od 335 do 646- stanowiące kopie akt, II. tom – karty ponumerowane od 647 do 714 – stanowiące w większości kopie akt ). Większość akt sprawy została przejęta przez Prokuraturę Okręgową w K. , natomiast uwierzytelnione kopie akt, które stanowiły materiał dowodowy znajdują się w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie w związku z wniesieniem skargi na decyzję MWINB z dnia 18 czerwca 2008 r., znak [....] . Materiał dowodowy stanowią także niektóre dokumenty z akt postępowań wcześniej prowadzonych przez tutejszy organ , z których wykonano kserokopie i włączono do akt drugiej instancji.
Wskazał następnie na przedmiot niniejszego postępowania, które dotyczy nieprawidłowości robót budowlanych wykonanych na działce nr [....] , obr. [....] w K. przy. ul. [....] , w otoczeniu zabytkowego budynku położonego przy ul. [....] , wpisanego do rejestru zabytków pod nr [....] . Obydwa budynki są położone w centrum " układu urbanistycznego dawnego miasta [....] " , wpisanego do rejestru zabytków pod nr [....] .
Wymienił - analogicznie jak organ pierwszej instancji wydane dla inwestycji przy ul. [....] w K. decyzje o pozwoleniu na budową oraz decyzje względnie wyroki sądów administracyjnych skutkujące ich eliminacją z obrotu prawnego. Analogicznie również jak organ pierwszej instancji powołał wydane dotąd w przedmiotowym postępowaniu akty administracyjne, nawiązał do rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym postanowieniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. – Powiat Grodzki z dnia 17 lipca 2009 r., znak [....] i jego motywów, a także zarzutów zażalenia wniesionego przez "[....] " Sp. z o. o. w K. , stwierdzając, że zostało ono złożone w terminie.
Dokonując następnie w ramach postępowania zażaleniowego kontroli prawidłowości postępowania administracyjnego prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. – Powiat Grodzki i wydanego postanowienia, oraz powtórnie rozpatrując sprawę w granicach zakreślonych przez postępowanie przed organem pierwszej instancji, [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. stwierdził, że organ ten uczynił zadość przepisom Prawa budowlanego i Kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazał również na poniższe okoliczności.
Zaskarżone postanowienie wymagało zreformowania w sposób zgodny z art. 139 k.p.a., co uczyniono niniejszym postanowieniem ograniczając i precyzując zakres żądanej ekspertyzy oraz wyznaczając nowy termin jej przedłożenia.
W zaskarżonym postanowieniu organ pierwszej instancji powołał się na wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2007 r. II OSK 167/06, w którym wskazano na możliwość zebrania materiału dowodowego w trybie art. 81 c ust. 2 ustawy – Prawo budowlane w przypadku uchylenia pozwolenia na budowę przez sąd. Wyjaśnić należy , że na obecnym etapie sprawy organ pierwszej instancji nie ma możliwości zdobycia niezbędnego materiału dowodowego w inny sposób, niż zastosowany. W postępowaniu prowadzonym w stosunku do robót "wykonywanych" rolę dowodową spełnia postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, którego wydanie w niniejszej sprawie jest już niemożliwe. W obrocie prawnym pozostaje bowiem postanowienie z dnia 14 lutego 2005 r., znak [....] . Materiał dowodowy zebrany na podstawie tego postanowienia nie jest wystarczający dla ustalenia zakresu robót budowlanych i czynności jakie inwestor winien wykonać, aby doprowadzić wykonane roboty budowlane do stanu zgodnego z prawem.
Warunkiem zastosowania art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane jest istnienie przesłanki wskazanej w tym przepisie, tj. uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego.
Zastosowanie tego przepisu w zaskarżonym postanowieniu zostało uzasadnione tym, że PINB powziął uzasadnione wątpliwości co do prawidłowości wykonanych robót i ich wpływu na zagrożenie bezpieczeństwa obiektów sąsiednich oraz zgodności zrealizowanego budynku nr [....] z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Organ pierwszej instancji dokonał analizy treści ekspertyz szukając odpowiedzi na pytanie - czy w obecnym stanie inwestycji istnieje możliwość zapewnienia bezpiecznego użytkowania budynków sąsiednich. Wydając zaskarżone postanowienie kierował się też koniecznością określenia jednoznacznego zakresu i sposobu przeprowadzenia robót budowlanych koniecznych do wykonania.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w części podzielił stanowisko PINB w tej kwestii, czego skutkiem jest zreformowanie skarżonego postanowienia.
Postępowanie prowadzone przez PINB w stosunku do inwestycji wykonanej przy ul. [....] w K. ma charakter naprawczy i zmierza do wydania decyzji opartej na art. 51 ust. 1 pkt 2, w związku z art. 51 ust. 7 i art. 37 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, co pozwoli na doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
Przy realizacji inwestycji naruszone zostały usprawiedliwione interesy osób trzecich i przepisy prawa, co potwierdzają liczne ekspertyzy znajdujące się w aktach sprawy. Stan prawny niniejszej sprawy nie wskazuje, aby wykonane roboty budowlane mogły zostać zalegalizowane na podstawie dokumentacji powykonawczej bez wykonywania żadnych innych robót. Zatem zadaniem organu nadzoru budowlanego jest precyzyjne określenie charakteru i zakresu robót do wykonania, czemu służy zaskarżone postanowienie.
Większość ekspertów wypowiadających się w niniejszej sprawie, których kompetencje i bezstronność nie budzą wątpliwości uważa, że obecny stan obiektu przy ul. [....] , jak i obiektów sąsiednich nie grozi bezpośrednio katastrofą budowlaną, choć stan obiektów sąsiednich ulega zmianie. Jasne jest także, że zrealizowany obiekt stanowi przeszkodę w prawidłowym funkcjonowaniu kominów w budynkach sąsiednich, co stwarza zagrożenie. Nie budzi także wątpliwości brak możliwości nadbudowy kominów budynku nr [....] z uwagi na stanowisko Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Charakter i rodzaj zagrożenia w tym zakresie nie powinien zatem budzić wątpliwości organu pierwszej instancji, dlatego w zaskarżone postanowienie zostało zreformowane. Przypomnieć należy także, że kwestia prawidłowego działania kominów budynku nr [....] i uszkodzenia konstrukcji tego obiektu są przedmiotem badania w odrębnym postępowaniu prowadzonym przez PINB.
W ocenie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. , wątpliwości organu pierwszej instancji mogą dotyczyć robót nie ocenianych przez ekspertów, takich jak np. wykonanie i działanie wszelkich urządzeń i instalacji, w tym instalacji gazowej. Za zasadne uznano zatem żądanie oceny wszystkich wykonanych robót i przedstawienia dowodów na sprawne działanie instalacji gazowej w obiekcie, co jest dodatkowo uzasadnione stanem nielegalnego użytkowania obiektu, przy czym tryby wskazane przez stronę skarżącą w zażaleniu odnoszą się o obiektów legalnie użytkowanych.
Wątpliwości może także budzić szczegółowy zakres negatywnego wpływu na obiekty sąsiednie i rodzaj i charakter robót koniecznych do wykonania. Niektóre roboty wykonane poza posesją nr [....] wydają się być słabo zinwentaryzowane.
W opinii wykonanej na zlecenie Prokuratury Okręgowej w zakresie ochrony konserwatorskiej dr inż. arch. J.S. i mgr inż. L.C. zwrócili uwagę, że : z inwentaryzacji wynika, że obie ściany konstrukcyjne z sąsiadami [....] i [....] są wspólne i ze względu na sąsiadów są objęte wpisem do rejestru zabytków . Stwierdzili też, że: nastąpiło uszkodzenie zabytku w postaci układu urbanistycznego dawnego Miasta [....] , zakłócenia sylwety jednej z głównych pierzei [....] ul. [....] przez nadbudowę o 3 kondygnacje kamienicy nr 12 i degradację głównej elewacji budynku przez obce architekturze ul. Szerokiej rozwiązanie projektowe formy nadbudowy. Wyrazili też opinię że inwentaryzacja powykonawcza elewacji frontowej jest niezgodna ze stanem faktycznym. Można zatem powziąć "uzasadnione wątpliwości", co do zgodności całej inwentaryzacji ze stanem faktycznym.
Zdaniem [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. istnieje w związku z tym konieczność ponownego wykonania dokumentacji powykonawczej, która jeśli będzie wykonana prawidłowo, pozwoli na ustalenie obecnego stanu faktycznego inwestycji i zobrazuje wszystkie wykonane roboty budowlane kompleksowo. Zapewnienie pełnej, samodzielnej funkcjonalności obiektu budowlanego jest przedmiotem szeregu regulacji technicznych w budownictwie. W wypadku hotelu wymóg ten nabiera szczególnego znaczenia.
W wyroku z dnia 14 maja 2008 r. , sygn. akt II OSK 603/07 NSA podkreślił, że " Sytuacje, w których przewidziano stosowanie art. 51 Prawa budowlanego, są to przypadki kiedy zostały naruszone przepisy prawa i nałożenie na inwestora określonych obowiązków w celu doprowadzenia wykonywanych ( wykonanych ) robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, nie może być rozumiane jako doprowadzenie do stanu zgodności z prawem tylko w jakimś ograniczonym zakresie, gdyż pojęcie " stanu zgodnego prawem " jest jedno ".
Powyższe stawia przed organami nadzoru budowlanego trudne zadanie, gdyż organ ma obowiązek sprawdzić zgodność wykonanych robót budowlanych także z przepisami prawa, w stosowaniu których nie jest kompetentny. Niniejsza sprawa w sposób szczególny wymaga od organów nadzoru budowlanego działania nietypowego z uwagi na brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla tego obszaru Krakowa oraz brak decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
NSA w wyroku w powyższym wyroku stwierdził także, że " Przepis art. 51 miał zawsze charakter przepisu uniwersalnego, mającego zastosowanie w wielu różnych sytuacjach( art. 50 ust. 1 ) oraz zawierał szeroki wachlarz możliwych rozstrzygnięć ( art. 51 ust. 1 pkt 1, 2, 3 Prawa budowlanego w obecnym brzmieniu ), a poza tym przepis ten miał odpowiednie zastosowanie w sprawach zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia. Ponadto należy podkreślić, że przepis ten miał zawsze zastosowanie w sytuacjach, kiedy zostały naruszone w większym lub mniejszym zakresie przepisy prawa, stąd jego charakter " naprawczy" ( restytucyjny ) w głównej mierze, chociaż nie wyłącznie ( art. 51 ust. 1 pkt 1 ). W związku z tym przepis ten nie był tak precyzyjny i szczegółowy w swej redakcji, jak np. przepisy art. 35, 48 czy też art. 49b Prawa budowlanego ( w obecnie obowiązującym brzmieniu ), co jednak nie zwalnia przy dokonywaniu wykładni, z rozumienia tego przepisu w odpowiednim kontekście całości przepisów Prawa budowlanego . "
Wyjaśnić należy, że stwierdzenie nieważności decyzji o zmianie pozwolenia budowę, jakie nastąpiło w niniejszej sprawie, wywiera skutki prawne ex tunc, czyli tak jakby tej decyzji w ogóle nie było w obrocie prawnym. Znaczna część przedmiotowych robót budowlanych została przecież wykonana w okresie, gdy ta decyzja była w obrocie prawnym. Przy postępowaniu w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane (czyli inwestycji wykonanej bez pozwolenia na budowę) bada się zgodność wykonanej inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W cytowanym wyżej wyroku , odnosząc się do takiej właśnie sytuacji NSA stwierdził m. in. " Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej po jej wykonaniu, zdejmuje co prawda ze strony wykonującej te decyzję odium bezprawności działania, ale nie zwalnia strony z obowiązku doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem, który to stan dla wszystkich podmiotów musi być rozumiany jednakowo ( art. 32 Konstytucji RP ).
Dodać tu można, że część robót budowlanych została wykonana bez pozwolenia na budowę, co dodatkowo uzasadnia żądanie ekspertyzy w tym zakresie. Przypomnieć należy, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. Powiat Grodzki postanowieniem z dnia 24 listopada 2005 r., znak [....] , przekazał Prezydentowi Miasta K. "podanie [....] Sp. z o.o. [....] - zgłoszenie zamiaru wykonania w budynku przy ul. [....] w K. robót budowlanych, do Prezydenta Miasta K". Postanowieniem z dnia 6 lutego 2007 r., znak [....] , Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy to postanowienie PINB i wypowiedział się na temat charakteru (planowanych wówczas) robót przez inwestora pisząc - " zdecydowana większość musi być uznana za roboty budowlane, wymagające pozwolenia na budowę." Oprócz robót objętych powyższym "podaniem" inwestor wykonał także inne roboty budowlane wymagające pozwolenia na budowę, pomimo ich wstrzymania postanowieniem PINB w K. Powiat Grodzki z dnia 14 lutego 2005 r., znak [....] . Na temat tych robót budowlanych tutejszy organ podtrzymuje stanowisko zawarte w decyzji z dnia 18 czerwca 2008 r., znak [....] .
Za zasadne uznano zatem w niniejszej sprawie dokonanie przez osobę uprawnioną oceny zgodności inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, gdyż jak słusznie zauważa strona skarżąca, organ nadzoru budowlanego nie może takiej oceny dokonać samodzielnie. W większości wydanych do tej pory ekspertyz i opinii ustosunkowano się do innych opracowań wydanych w tej sprawie. Zatem żądanie ustosunkowania się przez kolejnego eksperta do wydanych wcześniej opracowań, orzeczone skarżonym postanowieniem, nie znajduje logicznego uzasadnienia. W tym zakresie orzeczenie skarżonego postanowienia zostało zreformowane. Przypomnieć też należy, że to organ pierwszej instancji jest " zobowiązany przeprowadzić samodzielną ocenę dowodów na podstawie art. 80 Kpa, zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem określonych reguł tej oceny ", na co wskazano w postanowieniu MWINB z dnia 13 marca 2009 r., znak [....] .
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie może zgodzić się z żądaniem od inwestora projektu budowlanego całości inwestycji zawierającego wszystkie opinie i pozwolenia, skoro postępowanie nie jest już prowadzone w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 . Jak wskazano w postanowieniu z dnia 13 marca 2009r., znak [....] , z przepisów prawa budowlanego nie wynika, aby w przypadku orzeczenia rozbiórki części obiektu organ nadzoru budowlanego zatwierdzał projekt pozwalający na dokończenie inwestycji. Tryb art. 51 ust. 1 pkt 2 wymaga od organu jedynie doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W znaczeniu prawnym budowa obiektu, bowiem nie została zakończona. Uznano natomiast za zasadne, aby projekt ewentualnej rozbiórki części obiektu, która wobec niemożności nadbudowy kominów zabytkowej kamienicy nr [....] wydaje się nieuchronna, został zaopiniowany przez [....] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z uwagi na położenie obiektu w sąsiedztwie zabytku i w granicach zabytku, jakim jest "układ urbanistyczny dawnego miasta [....] ". Nadto, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyznaczył nowy termin wykonania obowiązku, kierując się zasadą, że termin ten powinien być możliwie krótki, ale prawnie i technicznie uzasadniony
Zdaniem Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego , zaskarżone postanowienie zostało wydane w zgodzie z art. 7 i 77 § 1 k.p.a., co pozwoliło na jego zreformowanie.
Odpowiadając na zarzuty strony skarżącej należy wyjaśnić, że postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych pozostaje w obrocie prawnym, ale w chwili obecnej postępowanie toczy się w stosunku do robót "wykonanych". Obowiązek doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem przez organy nadzoru budowlanego w sytuacji wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę potwierdzają liczne wyroki sądów administracyjnych. Obowiązek ten wypływa także dla tych organów z art. 84 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Umorzenie postępowania nie jest możliwe w przypadku braku w obrocie prawnym pozwolenia na budowę.
Powyższe postanowienie zostało sprostowane postanowieniem [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 3 marca 2010r., znak [....] .
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na postanowienie [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z 30 września 2009 r., znak [....] , wniosła "[....] " Sp. z o.o w K. , podnosząc zarzuty :
- naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że przepis ten podlega wykładni rozszerzającej i że może stanowić podstawę do nałożenia na inwestora dowolnych obowiązków, co skutkowało tez niewłaściwym jego zastosowaniem;
- naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć i miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 7 i 77 w zw. z art. 12 k.p.a., poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego oraz niewłaściwą jego ocenę, co wywołało stan rażącego uchybienia kodeksowym terminom załatwiania spraw.
Skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. oraz o zasądzenia kosztów postępowania , w tym zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W obszernym uzasadnieniu skargi zawarła polemikę z zasadnością stwierdzeń organu pierwszej instancji co do braku na obecnym etapie postępowania niezbędnego materiału dowodowego, możliwości jego zdobycia w inny sposób niż przez zastosowanie art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego, czy też istnienia na jego tle uzasadnionych wątpliwości, w tym co do zgodności całej inwentaryzacji ze stanem faktycznym. W ocenie skarżącej na gruncie już zgromadzonego materiału dowodowego, w skład którego wchodzi szereg opracowań, opinii oraz ekspertyz technicznych organy nadzoru budowlanego winny móc rozstrzygnąć sprawę i nie jest rzeczą dopuszczalną aby na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane żądać ekspertyzy, która miałaby zastąpić wszelkie podobne istniejące już dokumenty. Nadto, nie mogą być podstawą jego stosowania wątpliwości dotyczące zgodności całej inwentaryzacji ze stanem faktycznym. Regulacja art. 81c ust 2-4 stanowi lex specialis w stosunku do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego o postępowaniu dowodowym , a zatem nie powinna być interpretowana rozszerzająco, co uczyniły organu orzekające w niniejszej sprawie. Organy nadzoru budowlanego nie mają kompetencji do żądania na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane dokumentacji takiej, jak wymieniona w postanowieniu albowiem opinia urbanistyczna lub aktualne protokoły badań i sprawdzeń nie są ekspertyzami , czy ocenami technicznymi, o których mowa w tym przepisie. Nałożony na skarżącą obowiązek sporządzenia i dostarczenia opinii urbanistycznej jest obowiązkiem niemożliwym do realizacji ponieważ dla terenu działki nr [....] , obr. [....] w K. przy ul. [....] nie ma obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w obiegu prawnym nie ma decyzji o warunkach zabudowy. Również ekspertyza dotycząca budynków nr [....] i nr [....] jest niewykonalna albowiem dotyczy nieruchomości, co do których skarżącej nie przysługuje żaden tytuł prawny umożliwiający wejście na teren tychże. Obowiązek dostarczenia ekspertyzy oceniającej wpływ inwestycji w budynku nr [....] na budynki sąsiednie bez prawnej możliwości zbadania stanu ich substancji jest zatem niemożliwy do zrealizowania . .
Odnośnie zarzutów naruszenia prawa procesowego strona skarżąca podniosła, że organ administracji publicznej jest obowiązany rozpatrzyć wszystkie dowody zgromadzone w aktach sprawy w ich wzajemnej łączności, nie może pominąć jakiegokolwiek przeprowadzonego dowodu ani też uwzględnić dowodu, którego nie ma w aktach sprawy. Organ administracji publicznej dopuszczając dowód powinien rozważyć, czy dany fakt ma znaczenie dla sprawy, czy dany środek dowodowy nie jest wykluczony ze względu na przepisy kodeksu i czy dany dowód został zgłoszony na okoliczność, która została stwierdzona innymi dowodami. Tych obowiązków w sprawie niniejszej nie wykonano. Zakres obowiązków nałożonych przez organ zaskarżonym postanowieniem jest równoczesnym naruszeniem zasad szybkości i prostoty postępowania wyrażonych w art. 12 k.p.a. W sytuacji bowiem, kiedy organ nadzoru budowlanego dysponuje szerokim materiałem dowodowym, nałożenie obowiązku dostarczania kolejnej dokumentacji - bez podania uzasadnionych powodów - jest działaniem, które nie tylko nie realizuje żadnej z wymienionych powyżej zasad, ale poważnie je narusza. Organy nadzoru budowlanego dokonując błędnej wykładni art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego zdają się pomijać fakt, że nałożenie obowiązku dostarczenia określonych dokumentów na podstawie przywołanego wyżej przepisu może służyć wyłącznie uzupełnieniu materiału dowodowego. Nie jest w takim razie ani słuszne, ani legalne żądanie od inwestora przedstawienia kolejnego, niezwykle rozbudowanego dokumentu, który ma zastąpić cały dotychczas zebrany materiał dowodowy. Możliwość zastosowania art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane wymaga ustalenia, że zgromadzone już informacje i dokumenty nie są dostateczne dla oceny stanu sprawy. W przedmiotowej sprawie, zdaniem strony skarżącej, organy nadzoru budowlanego pomijają ustalenia płynące z już zebranego materiału dowodowego i nie potrafią odnieść już ustalonego stanu faktycznego do właściwych przepisów prawa, co w konsekwencji powoduje z jednej strony żądanie dostarczenia kolejnych opracowań technicznych, z drugiej natomiast wywołuje stan rażącego przekroczenia ustawowych terminów załatwienia sprawy. Uchybienia organów nadzoru budowlanego w postępowaniu dowodowym powodują ponadto, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienie nie spełnia wymagań określonych w 107 § 3 k.p.a. Obowiązki organów niewątpliwie w przedmiotowej sprawie wzmacniane są przez ilość już zgromadzonych dowodów, tymczasem z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia MWINB nie sposób wywnioskować, na których dowodach organ się opiera, a którym dowodom i z jakiej przyczyny organ odmawia wiarygodności i mocy dowodowej. Organ drugiej instancji w zaskarżonym postanowieniu w sposób niewłaściwy i nieuprawniony ukierunkowuje treść żądanej ekspertyzy twierdząc, że stan prawny niniejszej sprawy nie wskazuje, aby wykonane roboty budowlane mogły zostać zalegalizowane na podstawie dokumentacji powykonawczej bez wykonywania żadnych innych robót, oraz że zasadne jest, aby projekt ewentualnej rozbiórki części obiektu, która wobec niemożności nadbudowy kominów zabytkowej kamienicy nr [....] wydaje się nieuchronna, został opiniowany przez [....] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z uwagi na położenie obiektu w sąsiedztwie i w granicach zabytku. Jeżeli postanowienie wydawane na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego ma charakter dowodowy, to niedopuszczalne jest jakiekolwiek ukierunkowanie żądanego dowodu. Działanie takie stanowi nadmierną i nieuprawnioną ingerencję w treść dowodu i jest rażącym naruszeniem zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa wyrażonej w art. 8 k.p.a. Odnotowania w tym kontekście wymaga, że niemożność nadbudowy kominów zabytkowej kamienicy nr [....], stanowiąca w ocenie MWINB o nieuchronności rozbiórki części budynku nr [....] nie wyłącza zastosowania innych rozwiązań technicznych.
W piśmie procesowym z dnia [....] 2010r. skarżąca podniosła dodatkowo poza już powoływana argumentacją zarzut naruszenia art. 124 § 1 k.p.a. poprzez brak sformułowania precyzyjnego Akcentowała istnienie poważnych wątpliwości do zakresu dokonanych przez organ drugiej instancji zmian rozstrzygnięcia w relacji do postanowienia organu pierwszej instancji, a także istnienie licznych nieścisłości, które wpływają na niemożność określenia nałożonego obowiązku oraz wykonalność takiego orzeczenia. Kwestionowała zasadność żądania przedstawienia aktualnych protokołów badań i sprawdzenia wewnętrznej instalacji gazowej, działania funkcjonowania kominów albowiem przedmiotem niniejszego postępowania jest ustalenie zakresu wykonania robót budowlanych i ich prawidłowości, a nie ocena stanu technicznego instalacji wewnętrznych.
Wskazywała też kolejne argumenty uzasadniające przyjęcie, że żądanie opinii urbanistycznej w trybie art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego jest działaniem bez podstawy prawnej i stosowaniem niedopuszczalnej analogii do regulacji z art. 48 tej ustawy. Podnosiła niemożność żądanie przez stosowanie tego przepisu stosownych opinii, uzgodnień , pozwoleń.
Powoływała się też na wykładnię prawa i zalecenia co do dalszego toku postępowania zawarte w wyroku WSA w Krakowie z dnia 7 października 2010r. , sygn. akt II SA/Kr 868/08
Wskazywała dalej na naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez nierzetelne zgromadzenie i rozpatrzenie materiału dowodowego oraz błędne ustalenie stanu faktycznego, przytaczając mające świadczyć o powyższym odpowiednie fragmenty zaskarżonego postanowienia.
Zarzucała nadto ustalenie zbyt krótkiego terminu do przedłożenia ekspertyzy.
W odpowiedzi [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonym postanowieniu.
Zasadność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego jego wydanie postanowienia organu pierwszej instancji kwestionował także uczestnik T.M. w pismach z dat : [....] 2010r., [....] 2010r. , [....] 2010r. , wnosząc o uchylenie obu postanowień . Uczestnik zawarł w powyższych pismach obszerną polemikę z zasadnością wydanych rozstrzygnięć , ich uzasadnieniem i stanowiskiem wyrażonym w odpowiedzi na skargę, jak również z twierdzeniami strony skarżącej. Opisał też dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie wskazując na jego błędny kierunek, nieudolność i bezczynność organów oraz brak koncepcji rozstrzygnięcia. Zdaniem uczestnika, organy nadzoru budowlanego zgromadziły na przestrzeni czasu materiał dowodowy wystarczający do załatwienia sprawy, którego nie poddały dotąd właściwej ocenie. Winna ona skutkować zastosowaniem jako podstawy prawnej rozstrzygnięcia art. 48 Prawa budowlanego oraz prowadzić do wydania nakazu rozbiórki fragmentu samowoli budowlanej, zgodnie z jego wnioskiem z dnia [....] września 2004r.
W pismach procesowych znalazły się również merytoryczne zarzuty wobec dotychczas wydanych aktów administracyjnych . Uczestnik podnosił też kwestię niekompletności przedstawionych akt . W ostatnim z wniesionych pism T.M. zwracał uwagę na dalszą niekonsekwencję w działaniu organów, przedstawiając przebieg postępowania już po wniesieniu skargi oraz dołączając aktualne dokumenty z akt sprawy administracyjnej.
W piśmie z dnia 20 października 2010r. skarżąca ustosunkowała się do stanowiska prezentowanego w sprawie przez uczestnika T.M.
| Już po wydaniu zaskarżonego postanowienia przedmiotowe postępowanie administracyjne podlegało kontroli przeprowadzonej przez |
|Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który prawomocnym wyrokiem z dnia 17 października 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 868/08 |
|oddalił skargę na decyzję [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 18 czerwca 2008 r. , znak [....] w przedmiocie |
|nałożenia obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego. Powyższą decyzją organ drugiej instancji uchylił decyzję Powiatowego|
|Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Powiat Grodzki nr [....] z dnia 18 grudnia 2007 r., znak [....] , którą tenże, działając na postawie |
|art. 51 ust 1 pkt. 3 w związku z art. 37 ust 2, art. 80 ust. 2, art. 83 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( tekst |
|jednol. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) nałożył na inwestora: "[....] " Sp. z o.o. w K. obowiązek sporządzenia i |
|przedstawienia co do przedmiotowej inwestycji 4 egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego doprowadzającego budynek do zgodności z |
|przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i |
|zagospodarowaniu terenu w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowana przestrzennego, a także wymaganiami |
|ochrony środowiska o jakich mowa w art. 35 ust 1 pkt. 1 ustawy Prawo budowlane, oraz do zgodności projektu zagospodarowania działki |
|lub terenu z przepisami w tym z przepisami techniczno-budowlanymi wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami |
|wymaganymi przepisami szczególnymi zgodnie z art. 33 ust 2 ustawy Prawo budowlane, w tym z uzgodnieniem [....] Wojewódzkiego |
|Konserwatora Zabytków w K. oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust 7 ustawy Prawo budowlane, aktualnym im dzień opracowania |
|projektu. Orzekł także, że projekt budowlany zamienny winien uwzględniać: wszystkie zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót |
|budowlanych wraz z infrastrukturą techniczną oraz ich wpływ na zagrożenie bezpieczeństwa dla budynków sąsiednich będących w strefie |
|bezpośredniego oddziaływania ( w tym wpływ zarówno na konstrukcję sąsiednich budynków jak i wpływ wykonanej nadbudowy i rozbudowy na |
|prawidłowe funkcjonowanie przewodów kominowych budynków sąsiednich z uwzględnieniem w tym zakresie dotychczasowego stanowiska [....] |
|Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków), oraz - wskazać zakres, rodzaj i sposób wykonania określonych czynności lub robót budowlanych |
|mających na celu doprowadzenie przedmiotowego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, w tym także takie rozwiązania projektowe |
|w zakresie dachu i kondygnacji poddasza, które wyeliminują istniejące nieprawidłowości w funkcjonowaniu kominów budynków sąsiednich. |
|Zgodnie z art. 20 ust 4 ustawy Prawo budowlane do projektu budowlanego należało dołączyć oświadczenie projektanta a także |
|sprawdzającego ( posiadającego uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń i legitymującego się zaświadczeniem wydanym przez |
|właściwą izbę, aktualnym na dzień sporządzenia projektu) o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz |
|zasadami wiedzy technicznej, mając na uwadze art. 20 ust 1 ustawy Prawo budowlane, w tym zgodności obiektu określonego w projekcie |
|zamiennym z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i |
|zagospodarowaniu terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowana przestrzennego, a także wymaganiami ochrony|
|środowiska o jakich mowa w art. 35 ust 1 ustawy Prawo budowlane oraz zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z |
|przepisami w tym techniczno- budowlanymi - w terminie do 31 marca 2008 r. Uznając decyzję organu pierwszej instancji za błędną [....] |
|Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wyraził wówczas pogląd o powinności zastosowania w sprawie niniejszej tryb z art. 61 |
|ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego Wskazał przy tym na niemożność skorzystania z uprawnień przewidzianych w art. 136 k.p.a. z uwagi na |
|fakt, że ustalenia organu pierwszej instancji są obarczone błędami uniemożliwiającymi pozytywne ustosunkowanie się do skarżonego |
|rozstrzygnięcia. |
|Rozpoznając skargę na powyższą decyzję, Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał w uzasadnieniu wyroku w szczególności, że wszystkie |
|wywody skargi dotyczące wykładni art. 138 § 2 k.p.a. są trafne, tyle tylko, że nie mogą odnosić się do okoliczności rozpoznawanej |
|sprawy. Podzielił przy tym stanowisko skarżącego, że postępowanie w sprawie jest prowadzone wyjątkowo nieudolnie. Wyjaśnił , że |
|skutkiem decyzji kasacyjnej podjętej na podstawie art. 138 § 2 kpa jest obowiązek organu pierwszej instancji ponownego rozpoznania |
|sprawy, a więc ustalenia i wyjaśnienia od początku wszystkich okoliczności sprawy w sposób przewidziany przepisami|
|prawa administracyjnego. Podkreślił przy tym, że w przypadku decyzji podjętych w trybie art. 138 § 2 k.p.a. treść ich uzasadnienia |
|nie ma wpływu na zakres jak i prawa strony w ponownym rozpoznaniu sprawy. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności|
|należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy ale organ pierwszej instancji nie jest związany poglądem prawnym wyrażonym w |
|uzasadnieniu decyzji kasacyjnej . Organ odwoławczy nie jest uprawniony do udzielania wskazówek co do merytorycznego rozstrzygnięcia |
|sprawy przekazanej organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Decyzja kasacyjna nie może zawierać takich wskazań, które |
|przesądzałyby o treści ponownej decyzji organu oraz instancji. |
|Wojewódzki Sąd Administracyjny zwrócił dalej uwagę , że przedstawione akta administracyjne są nieuporządkowane i jak się wydaje |
|niekompletne bez zachowania ciągłości kart w nich się znajdujących, jak również zaprezentował następujące stanowisko : |
|" Postępowanie w sprawie jest prowadzone od kilku lat, a jego efektem mimo wstrzymania wykonania robót - i później przeprowadzonych |
|kontroli - w czasie których stwierdzano tylko prowadzenie robót zabezpieczających - jest konstatacja organu l instancji, że w toku |
|oględzin w dniu [....] .2007r., z udziałem stron postępowania, ustalono, iż w budynku przy ul. [....] w K., usytuowanym na dz. nr [....] obr |
|[....] , wykonano roboty budowlane polegające na przebudowie, rozbudowie i nadbudowie istniejącego obiektu budowlanego z przeznaczeniem |
|na hotel. Roboty zostały zakończone, a w obrocie prawnym nie pozostaje żadna decyzja pozwolenia na budowę. |
|Skoro organ l instancji sam stwierdza, że w obrocie prawnym nie pozostaje żadna decyzja pozwolenia na budowę a więc, że nie ma żadnego |
|zatwierdzonego projektu budowlanego powstaje pytanie w stosunku do jakiego projektu ma być wykonany projekt budowlany zamienny. |
|W sprawie mamy do czynienia z sytuacją w której zrealizowano obiekt budowlany w stosunku do którego nie istnieje żaden projekt |
|budowlany ani żadne pozwolenie na budowę acz można domniemać, że roboty budowlane rozpoczęto na podstawie pozwolenia na budowę. W |
|sprawie wydano dwie decyzję zatwierdzające projekt budowlany i udzielające pozwolenia na budowę.(...) |
|W chwili obecnej nie ulega żadnej wątpliwości, że przedmiotowa inwestycja nie jest oparta o żadną decyzję zatwierdzającą projekt |
|budowlany i udzielającą pozwolenie na budowę. Powstaje więc pytanie podstawowe, czy przedmiotową inwestycję należy zakwalifikować w |
|całości jako samowolę budowlaną. W orzecznictwie sądowym jest ugruntowany pogląd, który podziela Sąd w składzie orzekającym, że |
|inwestycja rozpoczęta na podstawie ostatecznej decyzji, później wyeliminowanej z obrotu - nie może być traktowana jako samowola |
|budowlana. W stosunku do takiej inwestycji należy stosować tzw. tryb naprawczy ( art. 50 i następne Prawa Budowlanego z 1994 r.). |
|W sprawie nie zostało ustalone, jakie roboty inwestor wykonywał w okresie ważności wydanych decyzji o zatwierdzeniu projektu |
|budowlanego jak i projektu zamiennego. A jest to podstawowa kwestia dla rozstrzygnięcia sprawy. Z uzasadnienia decyzji organu l |
|instancji można by wyprowadzić wniosek, że w pewnym okresie czasu inwestor wykonywał tylko roboty zabezpieczające a dopiero w toku |
|oględzin w dniu [....] .2007r., stwierdzono, wykonanie robót budowlanych polegających na przebudowie, rozbudowie i nadbudowie |
|istniejącego obiektu budowlanego z przeznaczeniem na hotel. |
|Podstawowym obowiązkiem organu nadzoru budowlanego było ustalenie - jakie roboty budowlane zostały wykonane w okresie ważności wydanych|
|w sprawie decyzji o zatwierdzeniu projektów budowlanych i udzielanych pozwoleń na budowę. Ustalenie to pozwoli wyjaśnić jakie roboty |
|wykonane zostały bez zatwierdzonego projektu i pozwolenia na budowę (art. 50 ust.1 pkt.1 Prawa Budowlanego z 1994 r.). Co więcej |
|pozwoli także na ustalenie, czy i jakie roboty budowlane wykonywane w okresie ważności decyzji zatwierdzających projekt pierwotny i |
|później zamienny zostały wykonane w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniach na budowę ( art. 50 |
|ust.1 pkt. 4 Prawa Budowlanego z 1994 r.). Tu decydujące znaczenie może mieć dziennik budowy o ile był prowadzony w sposób prawidłowy. |
|Także pomocne mogą być protokoły kontroli dokonywanych przez organ nadzoru budowlanego. Z dotychczasowych ustaleń organu l instancji, |
|nie wynika jasno czy roboty budowlane przy realizacji przedmiotowej inwestycji zostały już zakończone bowiem stwierdzenie w |
|uzasadnieniu, decyzji z dnia 18.12.2007 r., że : "w toku oględzin w dniu [....] .2007rz udziałem stron postępowania, tul organ ustalił, |
|iż w budynku przy ul. [....] w K. , usytuowanym na dz. nr [....] obr [....] , wykonano roboty budowlane polegające na przebudowie, rozbudowie|
|i nadbudowie istniejącego obiektu budowlanego z przeznaczeniem na hotel", nie przesądza jednoznacznie czy roboty te zostały |
|rzeczywiście zakończone. |
|Jeżeli tak by było, to powstaje pytanie, jakie postępowanie należy wdrożyć aby stwierdzić legalność wykonanych robót. Odpowiedź na to |
|pytanie zależy od ustaleń okoliczności o których wyżej była mowa. W przypadku ustalenia, że roboty zostały już zakończone ale |
|prowadzone były choćby częściowo w okresie ważności pozwoleń na budowę rozwiązania należy poszukiwać w treści art. 51 ust. 7 Prawa |
|Budowlanego z 1994 r. przepis ten upoważnia organ do nakazania lub zaniechania prowadzenia dalszych robót budowlanych bądź nakazania |
|rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo do nałożenia na inwestora |
|obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z|
|prawem, określając termin ich wykonania. Konsekwencją wykonania nałożonych obowiązków będzie wydanie decyzji stwierdzającej wykonanie |
|nałożonego obowiązku lub w przypadku nie wykonania obowiązku wydanie decyzji nakazującej zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź |
|rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. |
|Oczywiście to nałożenie obowiązków może być rozłożone w czasie. l tak np. w pierwszej kolejności organ winien nałożyć na inwestora |
|obowiązek sporządzenie dokumentacji powykonawczej - przez którą rozumie się dokumentację budowy z naniesionymi zmianami dokonanymi w |
|toku wykonywania robót oraz geodezyjnymi pomiarami powykonawczymi ( art. 3 pkt. 14 Prawa Budowlanego z 1994 r.). Nie budzi wątpliwości,|
|że w skład takiej dokumentacji winien wchodzić projekt budowlany obrazujący rzeczywisty stan. Organ po wykonaniu i przedłożeniu przez |
|inwestora takiego projektu budowlanego winien dokonać jego oceny pod względem zgodności z przepisami ( w tym także art. 5 ust.1 Prawa |
|Budowlanego z 1994 r.) i w przypadku stwierdzenia jego zgodności z prawem ( nie jest wykluczone korzystanie z opinii innych organów jak|
|np. konserwatora zabytków czy organów planowania ) - wydać decyzje o stwierdzeniu wykonania obowiązku bądź dokonać korekty planu i w |
|tym przypadku nałożyć na inwestora obowiązek wprowadzenia zmiany do projektu albo też zlecić opracowanie projektu biegłemu |
|posiadającemu stosowne uprawnienia. Efektem stwierdzenia niezgodności projektu budowlanego z przepisami będzie nałożenie na inwestora |
|obowiązku wykonania robót budowlanych doprowadzających już wykonane roboty do stanu zgodnego z prawem. Niewykonanie przez inwestora |
|nałożonego obowiązku może prowadzić do konsekwencji określonych w art. 51 ust. 3 pkt. 2 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa Budowlanego z |
|1994 r. |
|Przytoczony wyżej zakres wad i braków decyzji organu l instancji, uniemożliwia jej zmianę przez organ odwoławczy. Trafnie w tym miejscu|
|wywodzi w odpowiedzi na skargę inwestor, że gdyby organ II instancji dokonał zmiany decyzji i w związku z tym poczynił nowe ustalenia |
|naruszyłby zasadę dwuinstancyjności określoną w art. 15 kpa. Istota zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego polega na |
|dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia." |
| |
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1-2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., oznaczana dalej jako p.p.s.a.) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a., sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 p.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa. W sytuacji, gdy przedmiotem postępowania sądowodministracyjnego jest zaskarżalne w myśl art. 3 § 2 pkt 2, przewidziane w art. 123 § 1-2 k.p.a. postanowienie organu administracji publicznej nierozstrzygające o istocie sprawy, lecz dotyczące poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania administracyjnego, kontrola ta ogranicza się li tylko do badania prawidłowości zaskarżonego orzeczenia oraz poprzedzającego jego wydanie postanowienia tego samego organu lub organu pierwszej instancji i nie może dotyczyć niezwiązanych z nim bezpośrednio kwestii materialnoprawnych. Następuje ona na podstawie materiału zgromadzonego w aktach administracyjnych, które ma obowiązek przedstawić organ administracji publicznej wraz odpowiedzią na skargę w terminie 30 dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 p.p.s.a.). Pomimo faktu, że prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 października 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 868/08 zapadł już po wydaniu postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. – Powiat Grodzki z dnia 17 lipca 2009 r. , znak [....] oraz zaskarżonego postanowienia, dokonywana obecnie kontrola obu tych aktów z uwagi na treść art. 153 p.p.s.a. musi nastąpić z uwzględnieniem oceny prawnej i wskazań co do dalszego toku postępowania wyrażonych w powyższym wyroku. Wiążą one nie tylko organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia, ale także tenże sąd ponownie rozpoznający sprawę.
Mając na uwadze treść powołanych na wstępie orzeczeń oraz okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału i przebiegu postępowania, skargę należy uznać za zasadną, podobnie jak podnoszone w niej zarzuty.
Zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. – Powiat Grodzki z dnia 17 lipca 2009 r. , znak [....] zostały wydane w toku postępowania administracyjnego dotyczącego robót budowlanych wykonywanych w budynku przy ul. [....] w K. , usytuowanym w otoczeniu zabytkowego budynku wpisanego do rejestru zabytków pod nr [....] i w centrum " układu urbanistycznego dawnego miasta [....] " wpisanego do rejestru zabytków pod nr [....] . Do tego postępowania zostało włączone prowadzone uprzednio jako odrębne postępowanie wszczęte na wniosek T.M. - sygn. [....] , mające za przedmiot realizację tych samych robót budowlanych.
Z ustaleń zawartych w obu postanowieniach wynika, że objęte postępowaniem roboty budowlane polegały na przebudowie, rozbudowie i nadbudowie istniejącego obiektu budowlanego z przeznaczeniem na hotel. Roboty te zostały zakończone, już w toku postępowania, zaś budynek jest samowolnie użytkowany jako obiekt hotelowy. W obrocie prawnym nie pozostaje żadna decyzja o pozwoleniu na budowę. Pierwsza decyzje o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę dla tej inwestycji, tj. decyzja Prezydenta Miasta K. Nr [....] z dnia 30 kwietnia 2001 r., znak [....] i utrzymującą ją w mocy decyzja Wojewody [....] z dnia 18 czerwca 2001 r. Nr [....] zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 lipca 2005 r., sygn. akt II SA/Kr 2079/01, zaś skarga kasacyjna od tego wyroku oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny. Kolejna decyzja Prezydenta Miasta K. nr [....] z dnia 3 marca 2004 r., znak [....] o zmianie pozwolenia na budowę i zatwierdzeniu projektu zamiennego została wyeliminowana z obrotu prawnego decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 stycznia 2006 r., znak [....] , którą utrzymano w mocy decyzję Wojewody [....] z dnia 29 kwietnia 2005 r., znak [....] o stwierdzeniu jej nieważności. Skarga wniesiona na powyższe decyzję GINB do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a następnie skarga kasacyjna od tego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie spowodowały jej uchylenia ( wyrok WSA z 23 sierpnia 2006 r., sygn. VII SA/Wa 512/06 oddalający skargę na decyzje GINB i wyrok NSA z 3 października 2006 r., sygn. II OSK 155/07 oddalający skargę kasacyjną).
Nadto, nie ma aktualnie w obrocie prawnym żadnej decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania dla przedmiotowej inwestycji. Decyzja WZiZT z dnia 18 maja 1998 r. straciła ważność z uwagi na niewydanie w okresie jej ważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Decyzja WZiZT nr [....] z dnia 1 lutego 2000 r. zmieniająca w zakresie terminu ważności decyzję WZiZT z dnia 18 maja 1998 r. została wyeliminowana z obrotu prawnego decyzją SKO w K. z dnia 11 grudnia 2001 r. Skarga wniesiona na powyższą decyzję do WSA w Krakowie, a następnie skarga kasacyjna do NSA nie spowodowały jej uchylenia .
Powyższe ustalenia znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym zgromadzonym w przedstawionych aktach administracyjnych i nie są kwestionowane.
Z obu postanowień wynika, że przedmiotowe postępowania administracyjne organy nadzoru budowlanego prowadziły od początku w trybie naprawczym przy zastosowaniu przepisów art. 50 – 51 Prawa budowlanego. Wskazano w nich też analogicznie wydane dotąd obu instancjach akty administracyjne.
W zaskarżonym postanowieniu, jak również w postanowieniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. – Powiat Grodzki z dnia 17 lipca 2009 r. , znak [....] powołano jako podstawę prawną rozstrzygnięcia przepisy kompetencyjne zawarte w ustawie z dnia 7 lipca1994 r. - Prawo budowlane ( tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), tam znajdujący się art. 81c ust. 2 oraz regulacje proceduralne z Kodeksu postępowania administracyjnego.
Zamieszczony w przepisach prawa materialnego artykuł 81c stanowi, że: 1. Organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego przy wykonywaniu zadań określonych przepisami prawa budowlanego mogą żądać od uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, informacji lub udostępnienia dokumentów:
1) związanych z prowadzeniem robót, przekazywaniem obiektu budowlanego do użytkowania, utrzymaniem i użytkowaniem obiektu budowlanego;
2) świadczących o dopuszczeniu wyrobu budowlanego do obrotu albo jednostkowego zastosowania w obiekcie budowlanym.
2. Organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia.
3. Na postanowienie, o którym mowa w ust. 2, przysługuje zażalenie.
4. W razie niedostarczenia w wyznaczonym terminie żądanych ocen lub ekspertyz albo w razie dostarczenia ocen lub ekspertyz, które niedostatecznie wyjaśniają sprawę będącą ich przedmiotem, organ administracji architektoniczno-budowlanej lub nadzoru budowlanego może zlecić wykonanie tych ocen lub ekspertyz albo wykonanie dodatkowych ocen lub ekspertyz na koszt osoby zobowiązanej do ich dostarczenia.
Artykuł art. 81c zawarty jest w rozdziale 8 ustawy - Prawo budowlane zatytułowanym "Organy administracji architektoniczno-budowanej i nadzoru budowlanego". Jest to rozdział obejmujący przepisy ustrojowe i kompetencyjne organów budowlanych. Jego umiejscowienie wśród regulacji ustrojowych i poświęconych kompetencjom właściwych organów administracji publicznej pozwala stwierdzić, że przypisy tu zawarte mają one charakter ogólny. Analiza art. art. 81c wskazuje, że ustawodawca przyznał organom administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego w stosunku do uczestników procesu budowlanego uprawnienia do żądania udzielania informacji oraz udostępniania dokumentów związanych z prowadzeniem robót, przekazaniem obiektu budowlanego do użytkowania, jego utrzymaniem i użytkowaniem (ust. 1), a także ocen technicznych lub ekspertyz (ust. 2 i 4). Zakres stosowania art. 81c jest o tyle szeroki, że ma on na celu prawidłowego wykonania czynności z zakresu nadzoru i kontroli, w tym koniecznych do wydania decyzji albo podjęcia innych środków przewidzianych w przepisach prawa budowlanego, co wynika z art. 81 ust. 1 i 4.
Przepis ten może być zatem stosowany w postępowaniu naprawczym, podobnie jak art. 50 ust. 3 Prawa budowlanego, czy ogólne przepisy o postępowaniu dowodowym zawarte w Kodeksie postępowania administracyjnego. Niemniej jednak należy zwrócić uwagę na specyfikę stosowania poszczególnych regulacji.
I tak regulacja zawarta w art. 50 Prawa budowlanego naprowadza na dopuszczalność nałożenia na inwestora w postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych obowiązku przedstawienia, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia zarówno inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych , jak i odpowiednich ocen technicznych bądź ekspertyz, których nie ograniczono ani przedmiotowo, ani też nie obwarowano szczególnymi przesłankami uzasadniającymi żądanie ich sporządzenia przez - a więc na koszt - inwestora. Regulacja ta , może być stosowana jedynie w warunkach przewidzianych w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, a więc przed zakończeniem robót budowlanych. Nie istnieje możliwość wielokrotnego wydawania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych i orzekania na tej podstawie o obowiązkach wskazanych w art. 50 ust. 3, co jednak nie jest tożsame z zakazem dalszego prowadzenia postępowania wyjaśniającego, oraz żądania na innych zasadach odpowiednich dowodów do wydania rozstrzygnięcia.
Treść art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego wskazuje , że możliwość nałożenia na podmioty wskazane w ust. 1 tego artykułu określonych obowiązków istnieje jedynie w przypadku powstania uzasadnionych wątpliwości, zaś mogą one dotyczyć li tylko jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, lub stanu technicznego obiektu budowlanego, a nie innych kwestii. Uprawnienie organów sprowadza się wyłącznie do żądania ocen technicznych lub ekspertyz w tym tylko zakresie. Z uwagi na systematykę regulację zawartą w ust. 2 i 4 należy uznać za uzupełnienie uprawnień organów przewidzianych w ust. 1. Powyższe nakazuje jej stosowanie w ścisłym powiązaniu z art. 81c ust. 1 oraz upoważnia do uznania, że z uprawnienia do żądania ocen technicznych lub ekspertyz organy mogą korzystać zasadnie wtedy, gdy informacje oraz dokumenty, o których mowa w ust. 1, nie są dostateczne do oceny stanu sprawy. Taka interpretacja pozostaje w zgodzie z przewidzianą w art. 81c ust. 2 przesłanką powstania uzasadnionych wątpliwości. Sporządzenie ocen technicznych lub ekspertyz następuje zawsze na koszt inwestora, co wynika z art. 81c ust. 1 i 4 Prawa budowlanego. Stosownie do zasad wykładni, wszystkie przepisy prawa powinny być interpretowane literalnie, chyba że istnieją ważne racje, by nadać im interpretację rozszerzającą lub zwężającą. Zakaz wykładni rozszerzającej obowiązuje nie tylko na gruncie przepisów prawa karnego, czy podatkowego, lecz także przy interpretacji przepisów z innych dziedzin prawa, mających z różnych powodów charakter szczególny np. typu lex specialis, przepisów kompetencyjnych, czy zobowiązujących. Jest on aktualny także na gruncie przepisów prawa materialnego oraz procesowego administracyjnego prowadzących do ograniczenia wolności i uprawnień. Uwzględniając treść art. 81c ust. 2-4, należy uznać, że analizowana regulacja ma charakter materialnoprawny i procesowy, a w tym ostatnim zakresie stanowi lex specialis w stosunku do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego o postępowaniu dowodowym oraz jego kosztach. Przyznając organom administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego określone upoważnienie, stanowiąc jednocześnie o możliwości nałożenia na podmioty wymienione w art. 81c ust. 1 Prawa budowlanego, to jest uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego i dostawcę wyrobów budowlanych określonych obowiązków - także finansowych, prowadzi do ograniczenia praw podmiotowych wyżej wymienionych, a zatem nie powinna być interpretowana rozszerzająco. Taka interpretacja winna mieć miejsce w przypadku stosowania regulacji z art. 81 c ust. 2 i 4 w postępowaniu naprawczym.
Prowadzenie postępowania w trybie art. 50 - 51 Prawa budowlanego nie wyklucza stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego służących zebraniu dowodów zgodnie z zasadami wynikającymi art. 7 k.p.a. i art. 77§1 k.p.a. , przy czym w tym wypadku zasady ponoszenia kosztów regulują przepisy zawarte w tej procesowej regulacji.
Zgodnie z wykładnią literalną art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego należy uznać, że przepis ten nie może być podstawą do nałożyć na uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego obowiązku sporządzenia projektu budowlanego, inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych, opinii urbanistycznych, protokołów badań i sprawdzeń wewnętrznej instalacji gazowej , jak również uzgodnień towarzyszących projektom budowlanym albowiem takie dokumenty nie mają charakteru ocen technicznych lub ekspertyz co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego. Takich obowiązków w trybie analizowanych przepisów nie można nakładać ani wprost, ani też pośrednio, np. poprzez żądanie przedstawienia nie istniejących uprzednio dokumentów tego typu jako załącznika do ekspertyzy lub oceny technicznej, albo stawianie wymogu ich uwzględnienia w ekspertyzie, czy ocenie technicznej.
Uwzględniając dalej treść art. 81 c ust. 1 Prawa budowlanego należy mieć na uwadze, że żądanie informacji oraz przedstawienia określonych dokumentów dotyczy konkretnego obiektu budowlanego i może zostać skierowane jedynie do podmiotów, które winny być w ich posiadaniu, jako uczestnicy procesu budowlanego, właściciele lub zarządcy obiektu budowlanego. Wykonanie powyższych obowiązków nie jest zatem zależne od zgody, czy dobrej woli osób trzecich. Także przy stosowaniu art. 81 c ust. 2 i 4 Prawa budowlanego należy mieć na względzie podobne okoliczności. W szczególności , przewidziane w nim obowiązki muszą odnosić się do konkretnego obiektu budowlanego, winny zostać skierowane wyłącznie do osób , o których mowa w ust. 1 tego artykułu , zaś wykonanie oceny technicznej lub ekspertyzy zleconej do wykonania podmiotowi o odpowiednich kwalifikacjach, nie może wymagać współdziałania czy zgody osoby trzeciej. W tym zakresie należy bowiem zważyć, że podmioty zobowiązane na podstawie art. 81 c ust. 2 powyższej ustawy, czy osoby działające na ich zlecenie , a posiadające w danej dziedzinie wiadomości specjalne nie mają legitymacji do wkraczania w sferę dotyczącą praw podmiotowych innych osób. Takie uprawnienia mają natomiast organy administracji publicznej prowadząc z udziałem biegłych oględziny poprzedzające zlecenie biegłemu opinii ( art. 75 § 1, 84 i 85 k.p.a. ).
Nadto, żądanie przedstawienia ocen technicznych lub ekspertyz, których mowa w art. 81 c ust. 2 i 4 nie może służyć zastąpieniu organów nadzoru budowlanego w stosowaniu obowiązujących przepisów prawa, w tym techniczno-budowlanych.
Prezentowana wyżej wykładnia art. 81 c Prawa budowlanego oraz wskazania co do sposobu jego stosowania nie pozostają w sprzeczności z oceną prawną wyrażoną w uprzednio wydanym, prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 października 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 868/08.
W świetle powyższych uwag należy uznać, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego w zakresie, w jakim nakłada na inwestora obowiązek dostarczenia ekspertyzy opartej na dołączonych do niej dokumentach w postaci : 1) dokumentacji powykonawczej obejmującej wszystkie roboty budowlane zrealizowane przy przebudowie, rozbudowie i nadbudowie przedmiotowego budynku nr [....] , w tym również w zakresie instalacji wewnętrznych, urządzeń technicznych, przewodów kominowych i infrastruktury, wykonanych w granicach nieruchomości położonej przy ul. [....] , jak i poza jej granicami;
2) aktualnych protokołach badań i sprawdzeń wewnętrznej instalacji gazowej ( jej szczelności i sprawności technicznej) oraz prawidłowości funkcjonowania przewodów kominowych w przedmiotowym budynku nr [....] , wykonanych przez osoby posiadające stosowne uprawnienia;
3) opinii urbanistycznej oceniającej zgodność przedmiotowego obiektu w jego obecnym kształcie z obowiązującymi przepisami ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wykonanej przez osobę uprawnioną lub aktualnej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy.
Wykracza także poza dyspozycję art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego żądanie od inwestora przedstawienie w ekspertyzie rozwiązania projektowego ewentualnej rozbiórki części obiektu budowlanego wraz ze stosownymi opiniami, uzgodnieniami i pozwoleniami, w tym uzgodnienia z [....] Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków.
Rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonym postanowieniu, które ma charakter reformatoryjny jest nadto niewykonalne, albowiem jego treść nie pozwala na stwierdzenie w jakim zakresie postanowienie organu pierwszej instancji zostało utrzymane w mocy. Użyto w nim również pojęć nie doprecyzowanych lub mające charakter ocenny typu : "...wszystkich robót budowlanych ..." – bez ich konkretnego opisu ich rodzaju i okresu czasu, w którym zostały zrealizowane ; "...w obszarze oddziaływania przedmiotowego obiektu..." – bez wskazania tego obszaru . Takie nieprecyzyjne rozstrzygnięcie naraża zobowiązanego na poniesienia zbędnych kosztów z uwagi na możliwość błędnej interpretacji i z tym związane zlecenie zbyt szerokiego zakresu ekspertyzy, albo dodatkowe koszty związane z późniejszym wykonaniem ekspertyzy uzupełniającej, w przypadku gdy nie znajdą w niej wyjaśnienia wszelkie oczekiwane przez organ nadzoru budowlanego kwestie. Wiążący charakter ma przy tym rozstrzygnięcie zawarte w postanowieniu, a nie jego uzasadnienie. Uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nie pozwala zresztą także na udzielenie w tym zakresie nie budzącej wątpliwości odpowiedzi.
Zaskarżone postanowienie zostało także wydane z naruszeniem przepisów proceduralnych.
I tak, zgodnie z treścią art. 123 § 1-2 k.p.a. - w toku postępowania organ administracji publicznej wydaje postanowienia (§ 1); postanowienia dotyczą poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania, lecz nie rozstrzygają o istocie sprawy, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej (§ 2). Wymogi jakim winnym odpowiadać postanowienia określa art. 124 § 1-2 k.p.a., który w § 1 obliguje organy administracji publicznej do wskazania w postanowieniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia, zaś w § 2 stanowi, że postanowienie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie. Mający w tym przypadku zastosowanie z racji odesłania zawartego w art. 126 k.p.a. przepis art. 107 § 3 k.p.a. przewiduje, że uzasadnienie faktyczne powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodem odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, uwzględniając zasady z art. 7 k.p.a., art. 77 §1 k.p.a. i art. 80 k.p.a.
Odnosząc te ogólne uwagi do stanu faktycznego niniejszej sprawy należy uznać, że pomimo pewnych niedostatków postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. – Powiat Grodzki z dnia 17 lipca 2009 r. , znak [....] przynajmniej z formalnego punktu widzenia spełnia wymogi podane w wyżej wskazanych przepisach, w stopniu pozwalających na kontrolę wydanego przez organ pierwszej instancji rozstrzygnięcia niezależnie od jego zasadności, prawidłowości dokonanych ustaleń, oceny dowodów, czy wykładni i stosowania przepisów prawa. W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano też jednoznacznie, że zostało ono wydane z uwzględnieniem całego materiału dowodowego. Jeżeli zatem organ pierwszej instancji wydał rozstrzygnięcia błędnie ustalając fakty, albo niewłaściwie wyłożył lub zastosował obowiązujące przepisy prawa , eliminacja tych uchybień winna nastąpić w postępowaniu przed organem drugiej instancji, który jest zobowiązanych do ponownego rozpatrzenia sprawy na podstawie całego zgromadzonego materiału dowodowego. Organ drugiej instancji ma zresztą możliwość przeprowadzenia postępowania uzupełniającego także w kwestii incydentalnej skoro nie wyklucza tego art.136 k.p.a.
Z uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wynika jednak wprost, że rozpatrując sprawę organ drugiej instancji nie dysponował całością akt administracyjnych, co już narusza zasady z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie, którego wydanie wymagające uprzedniej oceny całego zgromadzonego materiału pod kątem powstających na jego tle uzasadnionych wątpliwości będących przesłaną stosowania art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego. Nadto, z uchybieniem tym przepisom organ drugiej instancji nie poczynił żadnych własnych ustaleń, poza kwestiami dotyczącymi wydanych dotąd aktów administracyjnych i wyroków wiążących się z realizacją przedmiotowej inwestycji oraz dotychczasowym postępowaniem. Te ustalenia są zresztą niepełne skoro nie wskazano na wszystkie akty administracyjne obligujące inwestora do powstrzymania się od wykonywania robót budowlanych. Tytułem przykładu można wskazać na postanowienie Wojewody [....] z dnia 19 stycznia 2005 r., znak [....] , którym wstrzymano wykonanie decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 3 marca 2004r. o zmianie pozwolenia na budowę, o którym to postanowieniu mowa w decyzji [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 lipca 2005r. znak [....] . W zaskarżonym postanowieniu brak dalej koniecznych ustaleń w kwestiach dotyczących faktycznej realizacji przez inwestora robót budowlanych będących przedmiotem postępowania, co do ich rodzaju oraz okresu realizacji. Takie ustalenia należało powiązać z konkretną treścią istniejących uprzednio decyzji o pozwoleniu na budowę, do momentu ich eliminacji z obrotu prawnego, względnie także z postanowieniami dotyczącymi wstrzymania wykonania decyzji w okresie ich obowiązywania. Brakujące ustalenia są bowiem istotne dla wyjaśnienia, kiedy inwestor rozpoczął roboty budowlane, czy to zdarzenie miało faktycznie miejsce w okresie obowiązywania pozwoleń na budowę, oraz czy inwestycja, do której przystąpił odpowiadała rzeczywiście rodzajem i zakresem temu, co wynikało z pozwoleń na budowę. Wyjaśnienie powyższego jest zaś niezbędne dla przyjęcia właściwej materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia. O ile inwestor rozpoczął roboty budowlane w okresie obowiązywania pozwolenia na budowę i wykonywał je wówczas na tyle zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, że nie realizował innej inwestycji, a także nie prowadził robót w okresie wstrzymania jej wykonania, zachodzą przesłanki do stosowania trybu naprawczego z art. 50 – 51 Prawa budowlanego. Jeżeli podjęto realizację robót będących z uwagi na rodzaj lub zakres zupełnie inną inwestycją, nie istnieją przesłanki do odstąpienia od stosowania w sprawie art. 48 Prawa budowlanego. Uwzględniając jednak dalej ocenę prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 października 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 868/08 należy uznać, iż - " W przypadku ustalenia, że roboty zostały już zakończone ale prowadzone były choćby częściowo w okresie ważności pozwoleń na budowę rozwiązania należy poszukiwać w treści art. 51 ust. 7 Prawa Budowlanego z 1994 r. przepis ten upoważnia organ do nakazania lub zaniechania prowadzenia dalszych robót budowlanych bądź nakazania rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo do nałożenia na inwestora obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Konsekwencją wykonania nałożonych obowiązków będzie wydanie decyzji stwierdzającej wykonanie nałożonego obowiązku lub w przypadku nie wykonania obowiązku wydanie decyzji nakazującej zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. "
O ile te stanowiące punkt wyjścia ustalenia wskazywałyby na zasadność przyjęcia trybu naprawczego z art. 50 – 51 Prawa budowlanego, należało dalej dokładnie ustalić, jakie roboty budowlane inwestor zrealizował w okresie obowiązywania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, o którym mowa w art. 50 ust. 1 powyższej ustawy, a także w zależności od ich wyniku poddać ocenie możliwość zastosowania art. 50 a pkt 2 Prawa budowlanego. We wskazanym zakresie organ pierwszej instancji dokonał ustaleń oraz wskazał na przyczyny odstąpienia od stosowania nakazu ich rozbiórki. Organ drugiej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia zawarł w tym zakresie zupełnie odmienną niż prezentowana przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. – Powiat Grodzki ocenę legalności robót budowlanych zrealizowanych przez inwestora już w toku postępowania, co może mieć istotne znaczenie także dla postępowania dowodowego i stosowania art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego z uwagi na sankcję przewidzianą art. 50 a pkt 2 Prawa budowlanego. W tym zakresie organ drugiej instancji podaje, w szczególności, że "... część robót budowlanych została wykonana bez pozwolenia na budowę (...) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. Powiat Grodzki postanowieniem z dnia 24 listopada 2005 r., znak [....] , przekazał Prezydentowi Miasta K. "podanie [....] Sp. z o.o. K. ul. [....] - zgłoszenie zamiaru wykonania w budynku przy ul. [....] w K. robót budowlanych, do Prezydenta Miasta K". Postanowieniem z dnia 6 lutego 2007 r., znak [....] , Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy to postanowienie PINB i wypowiedział się na temat charakteru (planowanych wówczas) robót przez inwestora pisząc - " zdecydowana większość musi być uznana za roboty budowlane, wymagające pozwolenia na budowę." Oprócz robót objętych powyższym "podaniem" inwestor wykonał także inne roboty budowlane wymagające pozwolenia na budowę, pomimo ich wstrzymania postanowieniem PINB w K. Powiat Grodzki z dnia 14 lutego 2005 r., znak [....] . Na temat tych robót budowlanych tutejszy organ podtrzymuje stanowisko zawarte w decyzji z dnia 18 czerwca 2008 r., znak [....] . "
W tej ostatniej decyzji Wojewoda [....] nie zgodził się ze stanowiskiem organu pierwszej instancji, który uznał roboty budowlane wykonane po doręczeniu inwestorowi postanowienia z dnia 14 lutego 2005r. znak [....] , tj. po dniu 10 marca 2005 r. za roboty zabezpieczające obiekt przed warunkami atmosferycznymi. Nie podał jednakże także w tej decyzji ich kwalifikacji oraz skutków stwierdzonego stanu rzeczy. Nadto, nie poczynił on żadnych własnych ustaleń o jakie konkretnie roboty budowlane chodzi oraz nie wyjaśnił, wprost jakie konsekwencje stwierdzonego stanu rzeczy.
Te wszystkie nieustalone fakty mają znaczenia dla stosowania art. art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego.
Wbrew wymogom wynikającym z art. 80 k.p.a. i art. 107 §3 k.p.a. w związku z art. organ drugiej instancji nie czyniąc własnych ustaleń odstąpił też analizy zgromadzonego materiału oraz przeprowadzenia jego oceny. Nie jest zatem wiadomym jakie konkretnie dowody dotyczące wykonywania robót budowlanych uwzględnił przy orzekaniu organ drugiej instancji , które z dowodów i dlaczego uznał za wiarogodne, a którym odmówił takiego waloru i z jakiej przyczyny. W uzasadnieniu tym mowa ogólnikowo : o licznych ekspertyzach, które wskazują na naruszenie praw osób trzecich; o tym, że większość ekspertów , których kompetencje i bezstronność nie budzą wątpliwości uważa, że obecny stan obiektów przy ul. [....] , jak i budynków sąsiednich nie grozi bezpośrednio katastrofą budowlaną , choć stan obiektów sąsiednich ulega zmianie, co stwarza zagrożenie; że niektóre roboty wykonane poza posesją nr [....] wydają się być słabo zinwentaryzowane. Organ odwoławczy bezzasadnie odstępuje od samodzielnej oceny dostępnej inwentaryzacji powykonawczej dotyczącej robót budowlanych wykonanych w obrębie posesji przy ul. [....] podając tylko, że jego zdaniem można powziąć uzasadnione wątpliwości co do zgodności całej inwentaryzacji ze stanem faktycznym. Jedyny przykład jaki w tym zakresie wskazuje w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stanowi nie ocena własna istniejącej inwentaryzacji powykonawczej porównanej ze stanem faktycznym stwierdzonym w wyniku kontroli, czy oględzin, czy innych dokumentów , lecz zdanie zawarte w opinii dr inż. J.S. i mgr inż. L.C. , że " Inwentaryzacja powykonawcza elewacji frontowej jest niezgodna ze stanem faktycznym . Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. – Powiat Grodzki.
Nie można wykluczyć, że w sprawie niniejszej jest uzasadnione żądanie ocen technicznych lub ekspertyz, o których mowa w art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego. Te kwestie winien jednak ponownie rozważyć organ drugiej instancji, który jak dotąd rozstrzygał bez kompletnych akt oraz nie czyniąc koniecznych własnych ustaleń w zakresie postawy faktycznej, jak również nie powołując i nie oceniając dowodów.
Powyższe uchybienia winien wyeliminować przy ponownym rozpatrzeniu, sprawy mając na uwadze prezentowaną ocenę prawną dotyczącą art. 81 c Prawa budowlanego zawartą w uzasadnieniu niniejszego wyroku, jak również ocenę prawną i wskazania co do dalszego toku postępowania wyrażone w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 października 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 868/08. Ten wiążący również Sąd obecnie rozpoznający sprawę wyrok zawiera bowiem także rozważania odnoszące się do zasada żądania w trybie innym niż przez zastosowanie art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego dokumentacji powykonawczej ( w tym dokumentacji budowy z naniesionymi zmianami dokonanymi w toku wykonywania robót, geodezyjnymi pomiarami powykonawczymi, projektu budowlany obrazujący rzeczywisty stan ) , czy też opinii innych organów ( jak np. konserwatora zabytków czy organów planowania ) .
Nie jest rzeczą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zastępowanie organów administracji publicznej w wykonywaniu ich kompetencji orzeczniczych. Stwierdzone wyżej uchybienia proceduralne zaistniałe przy wydaniu zaskarżonego postanowienia świadczą o niewykonaniu przez organ drugiej instancji obowiązków kontrolnych , jak również dotyczących ponownego rozpatrzenia sprawy. Tym uchybieniom towarzyszy błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie art. 81 c Prawa budowlanego, co stwarza podstawę do uchylenia zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. " a " i " c " p.p.s.a., przy odstąpieniu dalej idącej kontroli prawidłowości zastosowania w niniejszej sprawie przepisów prawa materialnego. Taka kontrola następuje dopiero po ustaleniu rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, zaś w sprawie niniejszej z uprzednio wskazanych przyczyn jest ona niemożliwa i bezprzedmiotowa.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt I. sentencji wyroku biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 lit. " a " i "c " p.p.s.a., zaś rzeczą organu drugiej instancji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy będzie eliminacja wytkniętych uchybień oraz wydanie stosownego rozstrzygnięcia w niewadliwie przeprowadzonym postępowaniu.
Podstawę prawną orzeczenia zawartego w pkt II. sentencji wyroku stanowi art. 152 p.p.s.a.
O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego orzeczono jak w pkt III. sentencji wyroku, na podstawie art. 200 p.p.s.a i art. § 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło