II SA/Kr 220/17

WyrokWSA w Krakowie2017-04-12

Skład orzekający: Małgorzata Łoboz, Magda Froncisz, Beata Łomnicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wyrok sądu administracyjnego wydany w składzie sędziego, który wcześniej orzekał w sprawie dotyczącej tej samej decyzji administracyjnej, jest dotknięty nieważnością, która uzasadnia wznowienie postępowania?
Ratio decidendi
Wyrok sądu administracyjnego wydany w składzie sędziego, który wcześniej brał udział w orzekaniu w sprawie dotyczącej tej samej decyzji administracyjnej, jest dotknięty nieważnością postępowania. Taka nieważność stanowi bezwzględną podstawę do wznowienia postępowania sądowego i skutkuje uchyleniem wadliwego wyroku, niezależnie od tego, czy wada miała wpływ na treść rozstrzygnięcia. Po uchyleniu wadliwego wyroku sąd rozpoznaje sprawę ponownie.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem WSA w Krakowie z 2014 r., zarzucając udział w składzie orzekającym sędziego, który wcześniej orzekał w sprawie dotyczącej tej samej decyzji administracyjnej. Skarżący podniósł również zarzuty dotyczące podstawy prawnej decyzji pierwotnej oraz wyłączenia członków Samorządowego Kolegium Odwoławczego. WSA w Krakowie uznał skargę za zasadną w zakresie podstawy wznowienia, ale oddalił ją merytorycznie. NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. WSA w ponownym postępowaniu uchylił wadliwy wyrok i oddalił pierwotną skargę.
Rozstrzygnięcie
Uchyla wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 lutego 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 1300/13; oddala skargę A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 31 lipca 2013 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz (spr.) Sędziowie: WSA Magda Froncisz WSA Beata Łomnicka Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi A. G. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 lutego 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 1300/13 I. w wyniku uwzględnienia skargi o wznowienie postępowania uchyla wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 lutego 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 1300/13; II. oddala skargę A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 31 lipca 2013 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. A. G. w dniu 14 czerwca 2014 r. (data nadania przesyłki poleconej) wniósł skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 lutego 2014 r. sygn. II SA/Kr 1300/13. Jako podstawę wznowienia wskazał art. 271 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - który stanowi: "Można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia". A. G. wskazał, że zaskarżony skargą o wznowienie wyrok został wydany w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 31 lipca 2013 r., znak: [...], którą rozstrzygnięto sprawę stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy w [...] z dnia 27 lipca 2010 r., znak: [...] oraz utrzymującej w mocy tę decyzję - decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 7 września 2010 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. W składzie orzekającym w sprawie II SA/Kr 1300/13 uczestniczył SWSA Mariusz Kotulski, który wcześniej brał udział w rozpoznaniu skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 7 września 2010 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości (wyrok WSA w Krakowie z dnia 21 grudnia 2010 r., sygn. II SA/Kr 1173/10). Sędzia ten na mocy art. 18 § 1 pkt 6a był wyłączony od rozpoznania skargi na decyzję w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, w której sądowoadministracyjnej kontroli wcześniej brał wcześniej udział. Ponadto skarżący podniósł, że istniała podstawa prawna do stwierdzenia nieważności decyzji pierwotnej tzn. decyzji Wójta Gminy w [...] z dnia 27 lipca 2010 r., znak: [...] oraz utrzymującej w mocy tę decyzję decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 7 września 2010 r. znak: [...], bowiem orzeczono w nich, że jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości należy wpłacić w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna, a zdaniem A. G. brak jest podstaw prawnych do określenia terminu uiszczenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Ponadto w ocenie skarżącego K. L. i W. W., członkowie SKO w [...] brali udział w wydaniu zarówno w wydaniu decyzji z dnia 7 września 2010r. sygn. akt [...] jak i decyzji z dnia 16 maja 2013r. sygn.. akt [...], pomimo, że w ocenie skarżącego zachodziły podstawy do ich wyłączenia od orzekania w drugiej sprawie. Bowiem z punktu widzenia wymogu bezstronności nie do przyjęcia jest sytuacja, w której członek organu kolegialnego dokonuje oceny zgodności z prawem decyzji, w której wydaniu brał udział. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 7 października 2014r. sygn. akt II SA/Kr 889/14 oddalił skargę. Rozpoznając skargę o wznowienie postępowania, Sąd wskazał, iż jest ona częściowo zasadna w zakresie spełnienia przesłanki ustawy do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego, bowiem w sprawie dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności decyzji, zakończonej prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 lutego 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 1300/13 orzekał Sędzia SWSA Mariusz Kotulski, który orzekał również w składzie rozpoznającym sprawę w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, zakończonej wydaniem wyroku w dniu 21 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Kr 1173/10. Powyższe wskazuje na naruszenie art. 18 § 1 pkt 6a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co umożliwia wznowienie postępowania z powodu nieważności na podstawie art. 271 pkt 1 cyt. ustawy. Niezależnie od powyższych ustaleń, Sąd stwierdził jednak, że skarga o wznowienie postępowania nie mogła zostać uwzględniona. Uznając skargę o wznowienie postępowania za dopuszczalną, Sąd, przystępując do ponownego zbadania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 31 lipca 2013 r. uznał, iż w całości podziela pogląd wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Zawarty w decyzji zapis, iż opłatę planistyczną należy zapłacić w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna, nie ma znaczenia dla jej ważności, bowiem ma charakter jedynie informacyjny. Jest korzystny dla zobowiązanego, choć nie zawiera stosownego umocowania w obowiązujących przepisach. Trafny jest również pogląd, iż pomimo tego, że K. L. i W. W. brali udział w wydawaniu decyzji z dnia 7 września 2010 r., [...] jak i decyzji z dnia 16 maja 2013 r., [...], to brak było podstaw do ich wyłączenia od udziału w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, które nie jest tożsame z postępowaniem z wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. W omawianej sprawie Sąd I instancji mimo tego, iż stwierdził, że skarga o wznowienie postępowania opiera się na usprawiedliwionych podstawach, a więc, że postępowanie sądowe zakończone prawomocnym wyrokiem dotknięte jest wadą nieważności, oddalił skargę o wznowienie postępowania, pozostawiając w obrocie prawnym orzeczenie wydane w postępowaniu dotkniętym wadą nieważności. Sąd wskazał jednak, iż pomimo oddalenia skargi o wznowienie postępowania, w rzeczywistości jeszcze raz rozpoznał sprawę i uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd przytoczył brzmienie art. 282 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stwierdzając, iż przepis ten w pełni przystaje do podstaw wznowienia postępowania określanych jako przyczyny restytucyjne (art. 272 – 274 ustawy). Jeżeli okaże się bowiem, że zaistniała przesłanka wznowienia nie miała wpływu na treść orzeczenia, sąd oddala skargę o wznowienie. Żaden z tych wariantów rozstrzygnięcia wprost nie przystaje do stanu faktycznego i prawnego rozpoznawanej sprawy, w której wystąpiła przyczyna nieważności postępowania, a jednocześnie Sąd I instancji w istocie jeszcze raz rozpoznał zarzuty zgłoszone w skardze. Można by ewentualnie, jak wskazał Sąd, próbować dokonać takiej wykładni art. 282 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przy której uwzględnienie skargi o wznowienie postępowania i zmiana zaskarżonego orzeczenia będzie polegała na uchyleniu objętego skargą o wznowienie postępowania wyroku i ponownym wydaniu wyroku oddalającego skargę, przy czym zmiana wyroku polegałaby w tym przypadku na oddaleniu skargi przez Sąd w innym składzie. Zaskarżony wyrok w swej istocie właśnie do takiego stanu doprowadził. Mając na uwadze art. 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i statuowaną przez niego zasadę szybkości postępowania Sąd stwierdził, że zaskarżony wyrok w swej istocie odpowiada prawu. W warunkach rozpoznawanej sprawy podjęcie na podstawie art. 282 § 2 cyt. ustawy orzeczenia oddalającego skargę o wznowienie postępowania po ponownym rozpoznaniu sprawy możliwe było także wtedy, gdy mimo wystąpienia przesłanki nieważności postępowania z art. 271 pkt 1 ustawy, ponowne rozpoznanie sprawy ze skargi doprowadziło Sąd I instancji do konstatacji, że skarga ta nie zasługiwała na uwzględnienie. Na skutek skargi kasacyjnej A. G. od tego wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 listopada 2016r. sygn. akt II OSK 1105/15 uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie konieczne jest przytoczenie poglądów prawnych przedstawionych przez NSA w wyroku z dnia 22 listopada 2016r. II OSK 1105/15, a to z uwagi na fakt, iż zgodnie z art. 190 p.p.s.a., tutejszy sąd jest związany wykładnią prawa dokonaną przez NSA w tej sprawie powołanym wyrokiem. NSA stwierdził, że zasadny jest zarzut naruszenia art. 282 § 2 p.p.s.a. Albowiem stwierdzenie zaistnienia przyczyny nieważności postępowania w dacie wydania prawomocnego orzeczenia skutkować powinno zawsze uchyleniem tego orzeczenia już tylko z tego powodu, choćby nieważność postępowania pozostawała bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Każde orzeczenie wydane w toku postępowania dotkniętego wadą nieważności winno zawsze być usunięte z obrotu prawnego niezależnie od wyniku zakończonego postępowania i niezależnie od słuszności zapadłego w nim rozstrzygnięcia. Nieważność postępowania stanowi bowiem z jednej strony kwalifikowaną wadę zarówno dotkniętego nią postępowania jak i kończącego je orzeczenia, a z drugiej strony bezwzględną podstawę wznowienia postępowania. W sprawie rozstrzyganej przez NSA sąd I instancji mimo tego, że stwierdził, iż skarga o wznowienie postępowania opiera się na usprawiedliwionych podstawach, a więc, iż postępowanie sądowe zakończone prawomocnym wyrokiem dotknięte jest wadą nieważności, oddalił skargę o wznowienie postępowania i tym samym pozostawił w obrocie prawnym orzeczenie wydane w postępowaniu dotkniętym wadą nieważności. W kontekście poczynionych powyżej rozważań dotyczących skutków procesowych stwierdzenia wystąpienia przyczyn nieważności postępowania w dacie wydania prawomocnego orzeczenia zaskarżone orzeczenie uznać należy za wadliwe. Wystąpienie przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, w którym zapadł wyrok objęty skargą o wznowienie tego postępowania powoduje, że wyrok ten nie może zostać pozostawiony w obrocie prawnym, a zatem podlega uchyleniu i to niezależnie, czy przyczyna nieważności miała wpływ na treść rozstrzygnięcia sądu. Nie ma zatem znaczenia prawnego, czy treść wydanego w następstwie uchylenia wyroku wydanego w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotkniętym wadą nieważności może zostać zmieniona przez zastosowanie środków prawnych wobec zaskarżonego działania (bezczynności, przewlekłości) organu administracji publicznej. Natomiast w ocenie NSA nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 281 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd mógł połączyć badanie dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy. Ustalając dopuszczalność wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego z powodu nieważności - obowiązany był jednakże uchylić zaskarżony wyrok. Uchylenie zaskarżonego wyroku otwierało właściwość sądu administracyjnego do ponownego rozpoznania sprawy i w wyniku ponownego rozpoznania oceny co do zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z 31 lipca 2013r., znak: [...]. Należy odróżnić odmowę zastosowania środka prawnego wobec zaskarżonego działania ( bezczynności, przewlekłości) organu administracji publicznej od oddalenia skargi o wznowienie postępowania. Stanowi o tym expressis verbis art. 282 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd po ponownym rozpoznaniu sprawy oddala skargę o wznowienie albo ją uwzględnia stosując odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem, który wznowił postępowanie. NSA wskazał wobec tego, że Sąd zaskarżonym wyrokiem nie oddalił skargi o wznowienie postępowania, a oddalił skargę na zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z 31 lipca 2013r. znak: [...]. Argumentacja zaskarżonego wyroku oparta na wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 stycznia 2010 r. II OSK 1770/09 nie jest zasadna, a to z tego względu, że został w okolicznościach sprawy zaakceptowany wyrok o oddaleniu skargi o wznowienie postępowania. Rozpoznając obecnie wyżej przedstawioną skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny połączył badanie dopuszczalności wznowienia postępowania z rozpoznaniem sprawy. Badając ponownie sprawę, stwierdzić należy, podobnie jak to uczynił poprzednio WSA w wyroku II SA/Kr 889/14 oraz NSA w wyroku wyżej cytowanym II OSK 1105/15, że skarga jest zasadna w zakresie spełnienia przesłanki podstawy do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego, bowiem w sprawie dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności decyzji - zakończonej prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 lutego 2014 r sygn.. II SA/Kr 1300/13 orzekał Sędzia SWSA Mariusz Kotulski, który orzekał również w składzie rozpoznającym sprawę w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości – zakończonej wydaniem wyroku w dniu 21 grudnia 2010 r sygn.. akt II SA/Kr 1173/10 wbrew wymogowi art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a., co umożliwia wznowienie postępowania z powodu nieważności na podstawie art. 271 pkt 1 p.p.s.a. Stosownie do art. 271 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia ( pkt 1 ). Według art. 18. § 1 pkt 6a p.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie. W wyroku z dnia 23 marca 2011 r wydanym do sygn.. I OSK 755/10 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie ( LEX nr 1079820 ) jednoznacznie wskazał że celem regulacji art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. jest, aby sędzia, który badał legalność decyzji administracyjnej w konkretnej sprawie, nie orzekał przy badaniu legalności decyzji wydanej w tej sprawie w nadzwyczajnym trybie postępowania, a także przy badaniu legalności decyzji wydanej w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy po uchyleniu przez sąd decyzji poprzedniej. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 14 października 2008 r., SK 6/07, OTK-A 2008, nr 8, poz. 137, orzekł, że art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zakresie, w jakim pomija – jako podstawę wyłączenia sędziego od udziału w orzekaniu w postępowaniu sądowym toczącym się po wznowieniu postępowania administracyjnego – jego wcześniejszy udział w orzekaniu w sprawie dotyczącej decyzji wydanej we wznowionym postępowaniu administracyjnym, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. W związku z tym orzeczeniem Trybunału ustawą z dnia 23 października 2009 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 1736) do art. 18 § 1 p.p.s.a. dodano pkt 6a, który przewiduje wyłączenie sędziego w sprawach dotyczących skargi na decyzje lub postanowienia, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie. Znowelizowany przepis nie ogranicza więc rozważanej podstawy wyłączenia sędziego do sytuacji określonej w powołanym wyroku Trybunału z dnia 14 października 2008 r., SK 6/07, gdyż dość wyraźnie rozszerza jej zakres. ( Andrzej Kabat - Komentarz do art.18 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stan prawny na dzień 30.04.2013 r ) W kwestii terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, art. 277 p.p.s.a. stanowi, że skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Skarżący A. G. dowiedział się o podstawie wznowienia, to znaczy o wadliwym składzie sądu w dniu 17 marca, 2014 bowiem tego dnia otrzymał odpis wyroku z uzasadnieniem. Z tego względu skarga o wznowienie postępowania wniesiona w dniu 14 czerwca jest wniesiona w terminie. Zgodnie z art. 281 p.p.s.a. na rozprawie sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia i odrzuca wniosek, jeżeli brak ustawowej podstawy wznowienia albo termin do wniesienia skargi nie został zachowany. Sąd może jednak po rozważeniu stanu sprawy połączyć badanie dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy. Stosownie do art. 282 § 1 p.p.s.a. sąd rozpoznaje sprawę na nowo w granicach, jakie zakreśla podstawa wznowienia. Po ponownym rozpoznaniu sprawy sąd stosownie do okoliczności oddala skargę o wznowienie postępowania albo uwzględniając ją zmienia zaskarżone orzeczenie albo je uchyla i skargę odrzuca lub postępowanie umarza (§ 2). Wobec stwierdzenia dopuszczalności skargi A. G. o wznowienie postępowania i połączenia badania tej okoliczności z rozpoznaniem sprawy, należało zbadać decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 31 lipca 2013 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. Należało zatem ocenić, czy umieszczenie w decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 27 lipca 2010r. znak [...], ustalającej jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, terminu uiszczenia tej opłaty tj. 14 dni od dnia, kiedy decyzja stanie się ostateczna, powoduje nieważność decyzji. Trzeba przy tym jasno powiedzieć, że w rozstrzygnięciu ( osnowie) decyzji z dnia 27 lipca 2010 r., znak: [...] zawarto tylko kwestie ustalenia opłaty i terminu jej uiszczenia; o odsetkach ustawowych w osnowie Wójt Gminy nie orzekał. W grę może przy tym wchodzić tylko wada decyzji określona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. tj. że wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie daje podstaw do ustalenia terminu uiszczenia jednorazowej opłaty, należy zatem postawić pytanie jaki jest skutek zamieszczenia takiego wyrzeczenia w decyzji. W orzecznictwie nie ma jednolitego stanowiska w tej kwestii. Spośród wyroków na które powołał się skarżący w skardze: sprawa do sygn. akt I OSK 1440/07 ( wyrok NSA w Warszawie) - nie dotyczy w ogóle jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, w sprawie do sygn. akt II SA/Kr 1131/11 ( wyrok WSA w Krakowie z dnia 20 września 2011 r ) - nie stwierdzono nieważności decyzji o ustaleniu jednorazowej opłaty, a jedynie ją uchylono, choć w uzasadnieniu wskazano:"(...) organy obu instancji częściowo orzekły bez podstawy prawnej. Mianowicie organ I instancji w pkt 2 wyrzeczenia orzekł o obowiązku zapłaty opłaty planistycznej w terminie do 30 dni od dnia w którym decyzja stanie się ostateczna. Natomiast w pkt 3, stwierdzono, iż w przypadku nie wpłacenia ustalonej opłaty w wyznaczonym terminie, będą naliczane ustawowe odsetki za zwłokę". W sprawie do sygn. akt II SA/Bd 249/13 (wyrok WSA w Bydgoszczy z 14 maja 2013r) - stwierdzono nieważność decyzji o opłacie planistycznej w części określającej termin jej uiszczenia. W sprawie do sygn. akt. IV SA/Po 836/12 (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 8 maja 2013 r ) uznano, że "decyzja wydana w sprawie przez organ I instancji, w zakresie rozstrzygającym o terminie uiszczenia opłaty planistycznej, została wydana bez podstawy prawnej. Nie zwrócił na to uwagi organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Dokonując, zatem kontroli powyższych decyzji w granicach wyznaczonych powołanym na wstępie art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd doszedł do przekonania, że podlegają one uchyleniu w części określającej termin zapłaty nałożonej na Skarżących opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości." Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę przede wszystkim zauważa, iż ustalenie w decyzji terminu uiszczenia opłaty nie ma podstawy w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, co już podniesiono. Natomiast należy odróżnić zamieszczenie w decyzji ustalającej opłatę - dodatkowo terminu jej uiszczenia bez podstawy prawnej, od wydania samej decyzji bez podstawy prawnej w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Albowiem "wydanie decyzji bez podstawy prawnej oznacza, że albo nie ma przepisu prawnego, który umocowuje administrację publiczną do działania, albo też przepis jest ale nie spełnia wymagań działania tej administracji, polegającego na wydawaniu decyzji administracyjnych rozumianych jako indywidualne akty administracyjne zewnętrzne " (por. Małgorzata Jaśkowska w: Komentarz do art.156 § 1 pkt 2 k.p.a. publ. Lex/el.). Podobnie rzecz ujmuje Tadeusz Kiełkowski w: Komentarz do art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. red. Hanna Knysiak – Molczyk, publ. Lex/el.) "Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 in principio organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej, a zatem w obliczu braku zaktualizowanej normy uprawniającej do decyzyjnej konkretyzacji prawa (normy kompetencyjnej), stanowiącej element konstytutywny stosunku administracyjnoprawnego i zarazem sprawy administracyjnej (por. E. Śladkowska, Wydanie decyzji..., s. 186–189; T. Kiełkowski, Sprawa..., s. 36–43). Nie idzie tu zatem o to, że sprawa administracyjna została wadliwie rozstrzygnięta, lecz o to, że sprawy tej w ogóle nie było. Innymi słowy, organ wydał decyzję merytoryczną, mimo że nie powinien był wszczynać postępowania jurysdykcyjnego, względnie, gdy ono jednak zostało wszczęte, powinien był je umorzyć. (...)Wspólną cechą tych przypadków jest to, że wchodząca w rachubę decyzja nie odpowiada żadnemu normatywnemu wzorcowi decyzji i można to stwierdzić przez analizę jej samej oraz obowiązujących przepisów prawa, bez potrzeby odwoływania się do sfery faktu". Orzecznicze podsumowanie tego wątku daje wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 grudnia 2016r. II GSK 1257/15, LEX nr 2205977: "Wydanie decyzji bez podstawy prawnej w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oznacza, że albo nie ma przepisu prawnego, który umocowuje administrację publiczną do działania, albo też przepis ten jest, ale nie spełnia wymagań działania tej administracji polegającego na wydawaniu decyzji administracyjnych rozumianych jako indywidualne akty administracyjne zewnętrzne". Warto zatem zauważyć, że chodzi w tej hipotezie o sytuację wydania bez podstawy prawnej decyzji administracyjnej jako takiej, a nie o zawarcie w niej jakiegoś fragmentu nie mającego umocowania w ustawie. Tak więc, w ocenie Sądu, sytuacja zamieszczenia w decyzji terminu płatności ustalonej tąże decyzją opłaty planistycznej, winna być oceniana na gruncie drugiej możliwości zawartej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a to wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Wobec tego przypomnieć należy, że "rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z przepisami prawa stanowiącymi jej podstawę i gdy charakter tego naruszenia w świetle całokształtu okoliczności sprawy powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa" (por. przykładowo wyrok NSA z dnia 26 października 2016 r. II OSK 3136/14, LEX nr 2206930). Oceniając zatem sytuację zamieszczenia terminu bez umocowania ustawowego, należy dojść do wniosku, że jest to naruszenie prawa, ale w ocenie Sądu, nie jest to naruszenie rażące. W tym zakresie Sąd w niniejszym składzie podziela w całości pogląd wyrażony w uzasadnieniu uchylonego wyroku WSA w Krakowie z dnia 7 października 2014 r II SA/Kr 889/14, w którym zwrócono uwagę na to, że z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że obowiązek uiszczenia opłaty planistycznej jest wymagalny, gdy decyzja ustalająca jej wysokość stanie się ostateczna. Zatem skarżący powinien był uiścić należną opłatę ogólnie mówiąc z chwilą, kiedy decyzja nakładająca ów obowiązek stała się ostateczna, a więc w przedmiotowej sprawie z dniem wydania przez SKO w [...] decyzji z dnia 7 września 2010r. znak: [...]. W konsekwencji zapis zawarty w decyzji I instancji, że opłatę należy wpłacić w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna – w kontekście zasady wyrażonej w art.8 k.p.a. pogłębiania zaufania do organów państwa – należy postrzegać, jako korzystny dla zobowiązanego. W ocenie Sądu w niniejszym składzie, podkreślenia zatem jeszcze raz wymaga, że skoro wierzytelność z tytułu opłaty planistycznej powstaje z chwilą wydania decyzji ostatecznej ustalającej wysokość opłaty, a ściślej, z chwilą jej doręczenia stronie (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 17 grudnia 2014r. I SA/Sz 732/14, Lex nr 1574951), to wskazanie dłuższego terminu do jej uiszczenia, mimo że nie mające oparcia w ustawie, nie może się jawić w warunkach tej sprawy jako rażące naruszenie prawa. Co do kwestii odsetek, to zauważyć należy, że jest to wyłącznie informacja zawarta w uzasadnieniu, która nie wiąże strony, a nie rozstrzygnięcie decyzji. Ponadto obecnie można wskazać także nieliczne wypowiedzi orzecznicze akceptujące naliczanie odsetek ustawowych od opłaty planistycznej (por. cytowany już wyrok I SA/Sz 732/14). Niezależnie od braku akceptacji Sądu w niniejszym składzie dla takiego poglądu, skoro możliwa jest odmienna interpretacja przepisu, nie można także i z tego powodu mówić o rażącym naruszeniu prawa w przypadku zamieszczenia w uzasadnieniu decyzji informacji o odsetkach. W ocenie Sądu istotne jest także, że decyzja Wójta Gminy [...] z dnia 27 lipca 2010 r znak : [...] a także utrzymująca ją w mocy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 7 września 2010 r znak: [...] były przedmiotem wszechstronnej kontroli sadowoadministracyjnej. Wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 21 grudnia 2010 r sygn. akt II SA/Kr 1173/10 skarga A. G. na decyzję SKO w [...] z dnia 7 września 2010 r została prawomocnie oddalona. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 lipca 2012 r do sygn. II OSK 793/11 oddalił skargę kasacyjną A. G. od wyroku z dnia 21 grudnia 2010 r. Podobnie trafny jest pogląd wyrażony w uchylonym wyroku WSA w Krakowie z dnia 7 października 2014 r II SA/Kr 889/14, że pomimo tego, że K. L. i W. W. brali udział w wydawaniu zarówno decyzji z dnia 7 września 2010 r sygn. akt : [...] (postępowanie zwykłe) jak i decyzji z dnia 16 maja 2013 r sygn. akt [...] (pierwsze rozpoznanie sprawy w postępowaniu nadzwyczajnym), to brak było podstaw do ich wyłączenia od udziału w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, które nie jest tożsame z postępowaniem z wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Kwestia braku tożsamości postepowania zwykłego i nadzwyczajnego jest tu kluczowa. Przedmiotem postępowania zwykłego jest sprawa administracyjna materialna, zaś przedmiotem postępowania nadzwyczajnego jest sprawa administracyjna procesowa. Niewątpliwie sprawy prowadzone w trybie nadzwyczajnym i wydawane w ich następstwie rozstrzygnięcia są bezpośrednio powiązane ze sprawą materialną, ponieważ przesądzają o obowiązywaniu w obiegu prawnym decyzji rozstrzygającej sprawę administracyjną materialną, po jej uprzedniej analizie pod kątem zaistnienia jednej z przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Niemniej postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest zupełnie innym postępowaniem, opartym na innych przesłankach niż postępowanie zwykłe (odwoławcze); są to przesłanki zawężające zakres kontroli decyzji tylko do przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., a postępowanie zwykłe takich ograniczeń nie zawiera. Oba tryby nie są wobec siebie konkurencyjne - nie stanowią wobec siebie przeszkody w rozpoznaniu składanych środków procesowych. W postępowaniu odwoławczym i w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji nie ma tożsamości spraw, są to dwa odrębne postępowania mające różny przedmiot i rożne rozstrzygnięcia. Zakres rozpatrzenia sprawy na skutek wniesionego odwołania jest szerszy, niż przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 grudnia 2016 r. II GSK 1333/15, LEX nr 2205629, oraz wyroki NSA w Warszawie: z dnia 1 grudnia 2016 r. II OSK 2372/16, LEX nr 2190752 i z dnia 4 listopada 2016 r. II OSK 161/15, LEX nr 2190744). Jeśli zatem mowa o decyzji SKO w [...] z 7.09.2010r. wydanej w postępowaniu zwykłym, utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy [...], oraz o decyzji SKO w [...] z dnia 16 maja 2013r., rozpoznającej po raz pierwszy w postępowaniu nadzwyczajnym kwestię nieważności decyzji Wójta Gminy [...] utrzymanej w mocy decyzja SKO 7.09.2010r. – gdzie skład był częściowo tożsamy, nie sposób powiedzieć, że z tego powodu decyzja SKO z 16 maja 2013r. została wydana w warunkach nieważności. Bowiem przy pierwszym rozpoznaniu sprawy w postępowaniu nadzwyczajnym SKO procedowało po części w tym samym składzie, ale w odniesieniu do innej sprawy (stwierdzenie nieważności decyzji) niż wcześniej przy jej rozpoznaniu w warunkach wniesienia odwołania. Nie wyczerpuje to przesłanki wyłączenia ani jako branie udziału w zaskarżonej decyzji ( bo nie jest to zaskarżona decyzja) ani w sytuacji, gdy ten sam organ orzeka po ponownym rozpoznaniu sprawy ( bo nie jest to ta sama sprawa). W tej sytuacji brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji kwestionowanej przez skarżącego w tym kierunku, zatem stanowisko SKO w [...] wyrażone w decyzji z dnia 31 lipca 2013 r., znak: [...] odmawiające stwierdzenia jej nieważności było prawidłowe. Reasumując przedstawione zagadnienia, w sprawie zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania sądowego. Wobec faktu, że wyrok w sprawie II SA/Kr 1300/13 został wydany w warunkach nieważności, powoduje to, że 1/ w świetle art. 282 § 1 p.p.s.a. sąd rozpoznał sprawę w pełnym zakresie, 2/ koniecznym było wyeliminowanie z obrotu nieważnego orzeczenia, wobec tego nastąpiło jego uchylenie. Nastąpiło to w wyniku uwzględnienia skargi o wznowienie (art. 282 § 2 p.p.s.a.), co następczo spowodowało ponowne rozpoznanie skargi inicjującej wznawiane postępowanie, przy zastosowaniu odpowiednio przepisów p.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd doszedł do przekonania, uzasadnionego wyżej, że ta właśnie skarga okazała się być bezzasadna, wobec tego ją oddalił, w oparciu o odpowiednio stosowany art. 151 p.p.s.a. Z wymienionych przyczyn orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło