II SA/Kr 308/21
WyrokWSA w Krakowie2021-06-23
Skład orzekający: Anna Szkodzińska, Joanna Tuszyńska, Joanna Człowiekowska (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przyczepa samochodowa przystosowana do prowadzenia działalności handlowej, posadowiona na gruncie na metalowych nóżkach na płycie betonowej, stanowi tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu Prawa budowlanego i podlega nakazowi rozbiórki jako obiekt wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę?Ratio decidendi
Przyczepa samochodowa przystosowana do prowadzenia działalności handlowej, posadowiona na gruncie na metalowych nóżkach na płycie betonowej, wyposażona w okno sprzedaży i przyłącze elektryczne, stanowi tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego. Jej budowa wymaga pozwolenia na budowę, a brak takiego pozwolenia uzasadnia wydanie nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, zwłaszcza gdy jej lokalizacja jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę przyczepy handlowej. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę tymczasowego obiektu budowlanego o funkcji handlowej – przyczepy samochodowej, uznając ją za wybudowaną bez wymaganego pozwolenia na budowę i niezgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucili, że przyczepa jest pojazdem, a nie obiektem budowlanym, a jej zaparkowanie nie stanowi budowy.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SNSA Anna Szkodzińska SNSA Joanna Tuszyńska SWSA Joanna Człowiekowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. K. i Ł. K. na decyzję nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] stycznia 2021 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę.
D. K. i Ł. K. (dalej: skarżący) wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję nr [...] Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z 5 stycznia 2021 r., znak: [...] utrzymującą w mocy decyzję nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z 10 stycznia 2019 r., znak: ROiK [...] nakazującą rozbiórkę przyczepy handlowej.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z 10 października 2019 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowalnego w Krakowie nakazał skarżącym rozbiórkę tymczasowego obiektu budowlanego o funkcji handlowej, tj. przyczepy handlowej o wymiarach w rzucie poziomym 2,26 m x 3,81 m oraz wysokości 2,33 m, usytuowanego we wschodniej części działki nr [...] obręb [...] Śródmieście, przy ul. [...] w Krakowie, od strony ul. [...], z przyłączem elektrycznym, bez decyzji pozwolenia na budowę organu administracji architektoniczno-budowlanej oraz niezgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obszaru "Kazimierz".
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w trakcie przeprowadzonej wizji ustalono, że ww. obiekt budowlany to zaadaptowana na cele handlowe, jednoosiowa przyczepa samochodowa, gastronomiczna, o konstrukcji stalowej, z dyszlem holowniczym (zaczep holowniczy). Przyczepa posiada wymiary w rzucie poziomym 2,26 m x 3,81 m, wysokość przyczepy 233 cm - od poziomu podłogi i 272 cm od poziomu terenu. Przyczepa posadowiona jest na gruncie na nóżkach metalowych, rozłożonych na kawałku płaskiej płytki betonowej zagłębionej w gruncie. Organ podał, że w dniu kontroli przyczepa nie była użytkowana oraz nie posiadała tablic rejestracyjnych, przyłączona została do instalacji elektrycznej kablem poprowadzonym w peszlu ochronnym pod powierzchnią terenu z tej samej nieruchomości, na której jest posadowiona tj. [...]. Organ ustalił, że inwestorem ww. obiektu są obecni w trakcie przeprowadzania wizji skarżący, którzy prowadzą spółkę jawną. Ustalono, że ww. działka nr [...] obr. [...] Śródmieście w Krakowie ma nieuregulowany stan prawny, a skarżący dzierżawią ją od M. T. - kuratora spadku po właścicielu nieruchomości - [...], ustanowionego na mocy postanowienia Sądu Rejonowego dla Krakowa Śródmieścia w Krakowie Wydział I Cywilny z 11 czerwca 2015 r., sygn. I Ns 438/08/S. Organ ustalił nadto, że skarżący na usytuowanie ww. obiektu budowlanego nie uzyskali zgody z organu administracji architektoniczno-budowlanej oraz nie występowali o stosowne pozwolenia do Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Krakowie. Organ ustalił też, że skarżący posiadają tablice rejestracyjne dla ww. przyczepy, która w dowodzie rejestracyjnym jest zarejestrowana jako mobilny punkt sprzedaży. Z ww. przyczepy sprzedawane są produkty spożywcze - w ścianie podłużnej od strony ul. [...] znajduje się otwieralne okno sprzedaży, natomiast w ścianie poprzecznej od strony wewnętrznego chodnika drzwi wejściowe. Przestrzeń pomiędzy poziomem terenu a podłogą przyczepy wynosi 39 cm i zabita jest dwiema deskami drewnianymi. Na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego organ doszedł do przekonania, że ww. przyczepa stanowi tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego. Na poparcie swego stanowiska organ powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych. Jednocześnie organ podał, że obszar, na którym posadowiona została przyczepa leży w obrębie układu urbanistycznego dawnego miasta [...], wpisanego decyzją z 23 lutego 1934 r. do rejestru zabytków, pod numerem A–12, zatem w myśl obowiązujących przepisów, roboty budowlane polegające na budowie ww. tymczasowego obiektu budowlanego, wymagały w pierwszej kolejności uzyskania pozwolenia Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Krakowie, a następnie uzyskania pozwolenia na budowę. Organ podał, że działka na której znajduje się ww. obiekt znajduje się w oznaczeniu identyfikacyjnym ZP.1 obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Kazimierz", przyjętego uchwałą Rady Miasta Krakowa nr LXXXVIII/2145/17 z 8 listopada 2017 r., a zatem stanowi teren zieleni urządzonej, o podstawowym przeznaczeniu pod ogólnodostępną zieleń urządzoną. Wobec powyższego, zdaniem organu, teren przedmiotowej nieruchomości winien pozostać biologicznie czynny, ewentualnie z zaprojektowanymi obiektami i urządzeniami służącymi prawidłowemu funkcjonowaniu zieleni. W ocenie organu, usytuowanie przedmiotowego, tymczasowego obiektu budowlanego jest niezgodne z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a zatem brak jest możliwości zalegalizowania ww. inwestycji, a co za tym idzie skarżący winni dokonać rozbiórki obiektu, stosownie do art. 48 ustawy Prawo budowlane.
W odwołaniu skarżący zarzucili naruszenie: art. 3 pkt 5 w zw. z art. 3 ust. 1-4 ustawy Prawo budowlane, przez uznanie, że przyczepa stanowiąca pojazd w rozumieniu art. 2 pkt 50 ustawy Prawo o ruchu drogowym, stanowi tymczasowy obiekt budowlany, a jej zaparkowanie stanowi budowę; art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, przez jego zastosowanie do pojazdu – przyczepy, mimo, że nie jest obiektem budowlanym; zasady prawdy obiektywnej – tj. art. 7 i art. 77 K.p.a., w wyniku czego błędnie ustalono, że przyczepa handlowa skarżących jest obiektem budowlanym podczas gdy jej charakter, konstrukcja i przeznaczenie wskazują na to, że jest to przedmiot o mobilnym charakterze.
Decyzją z 5 stycznia 2020 r. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że zarówno zgromadzony materiał dowodowy, jak i lokalizacja spornego obiektu nie budzą wątpliwości. Organ podał, że podziela stanowisko sądów administracyjnych, w myśl którego przyczepa przystosowana do prowadzenia działalności handlowej stanowi tymczasowy obiekt budowy. Organ podał, że dla powyższej kwalifikacji, nie ma znaczenia, że przyczepa samochodowa stanowiąca obiekt sprzedaży ulicznej jest zarejestrowana oraz posiada tablice rejestracyjne i ubezpieczenie OC, bowiem jej podstawową funkcją nadal pozostaje działalność handlowa. Organ wskazał, że art. 29 ustawy Prawo budowlane enumeratywnie wylicza przypadki, które nie wymagają uzyskania pozwolenia, jednak tymczasowy obiekt budowlany o funkcji handlowej, nie mieści się w tym wyliczeniu. Ponadto organ wskazał, że działka, na której zlokalizowany jest obiekt, znajduje się w obrębie układu urbanistycznego dawnego miasta Kazimierz ze Stradomiem, wpisanego do rejestru zabytków. Organ podał również, że z uwagi na niezgodność przedmiotowego tymczasowego obiektu budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, nie ma możliwości wszczęcia procedury legalizacyjnej. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, organ wyjaśnił, że na w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przesądzono już, że ustawione na gruncie przyczepy, nie spełniające w danej chwili pierwotnej funkcji transportowo – komunikacyjne, stanowią obiekty budowlane. Zdaniem organu fakt, że obiekt jest przyczepą samochodową, nie powoduje automatycznie, że nie może on być obiektem budowlanym. Organ odwoławczy podkreślił, że o konieczności rozbiórki obiektu budowlanego decydują konkretne przepisy prawa, a nie uznanie organu nadzoru budowlanego, zatem organ nie może zatem brać pod uwagę, m.in. sytuacji ekonomicznej inwestorów czy też powodów dla których popełnili samowolę budowlaną.
W skardze na decyzję wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący domagali się uchylenia decyzji organów obu instancji. Skarżący podnieśli zarzuty tożsame z zarzutami podniesionymi w odwołaniu od decyzji organu I instancji, tj. naruszenia: art. 3 pkt 5 w zw. z art. 3 ust. 1-4 ustawy Prawo budowlane, przez uznanie, że przyczepa stanowiąca pojazd w rozumieniu art. 2 pkt 50 ustawy Prawo o ruchu drogowym, stanowi tymczasowy obiekt budowlany, a jej zaparkowanie (ustawienie) na gruncie stanowi budowę; art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, przez jego zastosowanie do pojazdu – przyczepy, mimo, że nie jest obiektem budowlanym; zasady prawdy obiektywnej i oceny całokształtu materiału dowodowego (art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a.), której realizacja wymaga by organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, w wyniku czego błędnie ustalono, że przyczepa handlowa skarżących jest obiektem budowlanym podczas gdy jej charakter, konstrukcja i przeznaczenie wskazują na to, że jest to przedmiot o mobilnym charakterze.
Zdaniem skarżących, organy obu instancji błędnie ustaliły, że przyczepa handlowa stanowi tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu przepisów ustawy Prawo budowane. Skarżący podali, że zgodnie z art. 3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane obiekty niepołączone trawle z gruntem zaliczane są do tymczasowych obiektów budowlanych. Z kolei, art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy Prawo budowlane wskazuje, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowalnych, niepołączonych trwale z gruntem. W ocenie skarżących analiza orzecznictwa administracyjnego pozwala na wysnucie poglądu, że o trwałości związania z gruntem przesądza posadowienie obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce. W stanie faktycznym sprawy przyczepa stojąca na kołach – w ocenie skarżących, w żadnym stopniu nie odpowiada przywołanej definicji trwałości posadowienia. Co więcej, przedmiotowa przyczepa była przemieszczana wielokrotnie w obrębie działki nr [...], czego orzekające w sprawie organy w ogóle nie wzięły pod uwagę i nie przeprowadziły w tym zakresie żadnego postępowania dowodowego, choćby przesłuchując samych skarżących. Ponadto, skarżący podnieśli, że organy obu instancji nie dokonały żadnych ustaleń w zakresie przeznaczenia przyczepy oraz celu w jakim została ona posadowiona na działce [...], a także ustaleń co do charakteru jej tymczasowości oraz planów skarżących w zakresie wykorzystania w przyszłości wydzierżawionego gruntu. Ponadto, w ocenie skarżących, organ przed wydaniem nakazu rozbiórki winien rozważyć wszystkie inne możliwości przewidziane przez przepisy, tak aby nakaz rozbiórki był ostatecznością i to tylko w takim zakresie, jaki jest niezbędny do przywrócenia stanu zgodnego z prawem.
W odpowiedzi organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że z mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 491 z późn. zm.) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Do dnia dzisiejszego stan epidemii nie został odwołany.
Zgodnie z art. 15zzs4 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zmianami) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 875) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu, chyba że przeprowadzenie rozprawy bez użycia powyższych urządzeń nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w niej uczestniczących. Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów (ust. 3). Na tej podstawie zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Należy również wskazać, że na mocy art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W razie nieuwzględnienia skargi podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Decyzja Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 5 stycznia 2021 r. została wydana na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm., dalej: p.b.). W tym miejscu Sąd zauważa, że decyzja opatrzona została datą "2020-01-05". Nie może jednak budzić wątpliwości, że rok 2020 podano w niej omyłkowo. Z akt sprawy wynika, że decyzja podjęta została w 2021 roku.
Przywołany art. 48 p.b. w brzmieniu wiążącym w kontrolowanej sprawie, stanowi: "1. Organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. 2. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie. 3. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2. 4. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1. 5. Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona".
W przedmiotowej sprawie organy nadzoru budowlanego ustaliły, że na działce nr [...] obr. [...] Śródmieście w Krakowie znajduje się przyczepa o wymiarach w rzucie poziomym 2,26 m x 3,81 m, wysokości - 233 cm - od poziomu podłogi i 272 cm - od poziomu terenu. Przyczepa posiada jedną oś kół; na gruncie posadowiona jest na nóżkach metalowych, na płaskiej płycie betonowej zagłębionej w gruncie. W dniu kontroli przyczepa nie była użytkowana oraz nie posiadała tablic rejestracyjnych. Stwierdzono istnienie przyłącza elektrycznego w postaci kabla poprowadzonego pod powierzchnią terenu. Ustalono też, że w jednej ze ścian przyczepy znajduje się okno służące do sprzedaży, natomiast w innej - drzwi wejściowe. Okoliczności te znajdują odzwierciedlenie w protokole kontroli oraz sporządzonej wówczas dokumentacji fotograficznej (k. 6-11 akt PINB [...]) oraz w wyjaśnieniach pisemnych kuratora spadku M. T., który wydzierżawił skarżącemu D. K. teren, na którym znajduje się sporna przyczepa (k. 8-23 akt PINB).
Bezspornie, inwestorami ww. obiektu są skarżący Ł. K. i D. K., do których skierowano nakaz rozbiórki, stosownie do art. 52 p.b. Bezspornie również, skarżący na usytuowanie ww. obiektu budowlanego nie uzyskali zgody organu administracji architektoniczno-budowlanej.
Spornym punktem sprawy okazała się kwalifikacja wyżej opisanego obiektu, stanowiącego - według organów nadzoru budowlanego – tymczasowy obiekt budowlany. W ocenie Sądu taka kwalifikacja jest prawidłowa.
Zgodnie z art. 3 pkt 1 p.b., obiektem budowlanym jest budynek, budowla bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Obiektem budowlanym jest m.in. tymczasowy obiekt budowlany, który art. 3 pkt 5 p.b. definiuje jako: obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe, przenośne wolno stojące maszty antenowe.
Katalog tymczasowych obiektów budowlanych nie jest zamknięty i w każdej sprawie należy dokonać, mając na uwadze cechy danego obiektu, indywidualnej oceny, czy może on być zakwalifikowany jako tymczasowy obiekt budowlany (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 kwietnia 2020 r., II OSK 1982/19, LEX nr 3041384). Sąd w składzie rozpatrującym przedmiotową sprawę w pełni aprobuje utrwalone w orzecznictwie stanowisko, zgodnie z którym "o możliwości zakwalifikowania danego obiektu, jako tymczasowego obiektu budowlanego decyduje przede wszystkim cel, w jakim ów obiekt został umieszczony na danej działce oraz okres funkcjonowania na niej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 września 2019 r., II OSK 2523/17, LEX nr 2739677 oraz przywołane tam orzeczenia: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2009 r. sygn. akt II OSK 348/08, LEX 529823; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lipca 2011 r. sygn. IV SA/Po 151/11, LEX 895918; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 kwietnia 2010 r. sygn. akt II SA/Wr 574/09, LEX 706998).
W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie też rozstrzygana była kwestia kwalifikacji przyczep handlowych, kempingowych i tym podobnych obiektów według pojęć Prawa budowlanego. W przywołanym już wyroku z dnia 11 września 2019 r., II OSK 2523/17, Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że definicja ustawowa tymczasowego obiektu budowlanego przykładowo wskazuje jako obiekt niepołączony trwale z gruntem barakowóz tj. barak na kołach. Sąd Naczelny wskazał w tym kontekście, że "jeżeli zatem z woli ustawodawcy barakowóz został podany reglamentacji Prawa budowlanego jako tymczasowy obiekt budowlany, to również obiekt budowlany w postaci przyczepy kempingowej, o cechach analogicznych do barakowozu, takiemu reżimowi przepisów budowlanych podlega". Analogicznie można podejść do przyczepy o funkcji handlowej (por. wyrok NSA z dnia 18 października 2017 r., II OSK 2622/16, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 15 maja 2019 r., II SA/Gd 163/19, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Niewątpliwie, cechy przedmiotowej przyczepy posiadającej ściany, dach, posadowionej na płytach betonowych na metalowych nóżkach, a równocześnie wyposażonej w koła, przystosowanej do prowadzenia działalności handlowej, na co wskazuje istniejące w tym obiekcie odpowiednie okno, jak też przyłącze elektryczne, w pełni uzasadniają stanowisko organu, że stanowi ona tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 5 p.b. W ocenie Sądu na zasadność takiej kwalifikacji nie wpływają ani zachowane funkcje pojazdu mechanicznego bez silnika (vide: art. 2 pkt 50 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, obecnie Dz. 2021 r. poz. 450), ani jego rejestracja, ani ubezpieczenie - jako pojazdu.
Konsekwencją powyższego ustalenia była kwalifikacja budowy opisanego obiektu, jako budowy wymagającej pozwolenia na budowę, zgodnie z art. 28 p.b., a w dalej – decyzja wydana na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 p.b. Przedmiotowy obiekt nie został bowiem objęty normą wynikającą z art. 29 ust. 1 pkt 12 p.b., w brzmieniu obowiązującym w dacie wykonania robót, który wyłączał z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę tymczasowe obiekty budowlane, niepołączone trwale z gruntem.
Nie budzi również wątpliwości wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę, bez przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego, wobec prawidłowego ustalenia, że przepisy obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Kazimierz" uchwalonego uchwałą Rady Miasta Krakowa nr LXXXVIII/2145/17 z dnia 8 listopada 2017 r. (Dz. Urz. Woj. Mał. 2017 r. poz. 7618) nie dopuszczają na terenie działki nr [...] obr. [...] Śródmieście lokalizacji obiektów takich jak sporny obiekt budowlany. Teren inwestycji znajduje się bowiem na obszarze ZP.1 – tereny zieleni urządzonej, o podstawowym przeznaczeniu pod ogólnodostępną zieleń urządzoną. Zgodnie z § 99 ust. 2 miejscowego planu, w zakresie zagospodarowania terenu, ustalono: 1) minimalny wskaźnik terenu biologicznie czynnego: 80%, a dla terenu ZP.8: 60%, 2) dopuszczenie lokalizacji ogródków kawiarnianych (gastronomicznych); 3) zakaz lokalizacji zieleni wysokiej w terenie ZP.4. W § 19 miejscowego planu ustalono natomiast, że w przeznaczeniu poszczególnych terenów mieści się zieleń towarzysząca oraz obiekty i urządzenia budowlane zapewniające ich prawidłowe funkcjonowanie, takie jak: 1) obiekty i urządzenia budowlane infrastruktury technicznej; 2) dojścia piesze, ciągi piesze, trasy rowerowe, miejsca parkingowe naziemne, miejsca postojowe (w tym zadaszone) dla jednośladów – np. rowerów i skuterów, dojazdy niewyznaczone i drogi wewnętrzne zapewniające skomunikowanie terenu działki z drogami publicznymi, niewyznaczone na rysunku planu; 3) obiekty małej architektury, wiaty oraz altany (o maksymalnej wysokości zabudowy w terenach o symbolu ZP, ZPz, ZPs, US i KP: 3m).
Wobec powyższego zarzuty skargi okazały się niezasadne. W ocenie Sądu, postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone bez istotnych uchybień. Organy ustaliły i wyjaśniły wszystkie istotne w sprawie okoliczności faktyczne, nie naruszając przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. Jako gołosłowne uznaje Sąd twierdzenia skarżących, że organ nie zbadał kwestii przemieszczania przyczepy w obrębie działki nr [...], podobnie jak uwagi dotyczące braku wyjaśnienia przeznaczenia przyczepy, celu jej posadowienia oraz planów skarżących w zakresie wykorzystania w przyszłości wydzierżawionego gruntu. Zauważyć należy, że z umowy dzierżawy, niekwestionowanej przez skarżących, wynika że działka nr [...] wydzierżawiona została na prowadzenie działalności gospodarczej handlowo-usługowo-gastronomiczno-kulturalnej (vide: § 2 ust. 3 umowy dzierżawy, k. 16 akt PINB). Dla przyjętej kwalifikacji przedmiotowego obiektu - z perspektywy Prawa budowlanego - nie ma zaś znaczenia konkretny rodzaj działalności, która w tym obiekcie może być prowadzona. Ponadto, organ drugiej instancji szeroko odniósł się do zarzutów skarżących podniesionych już w odwołaniu, przywołując bogate orzecznictwo sądowe w szczególności co do dokonanej kwalifikacji obiektu budowlanego. Stanowisko to Sąd aprobuje, uznając, że nie doszło również do naruszenia w sprawie przepisów prawa materialnego. Uzasadnienie decyzji spełnia przy tym wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a.
Mając na względzie przedstawione okoliczności sprawy, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło