II SA/Kr 327/16
WyrokWSA w Krakowie2016-04-25
Skład orzekający: Krystyna Daniel, Mariusz Kotulski, Mirosław Bator
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. (zagadnienie wstępne) w sytuacji, gdy śmierć strony postępowania wymaga ustalenia spadkobierców, podczas gdy istnieje możliwość ustalenia tych spadkobierców na podstawie pisma strony lub gdy zastosowanie powinien mieć art. 97 § 1 pkt 1 K.p.a.?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może zawiesić postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. (zagadnienie wstępne), jeśli kwestia ustalenia spadkobierców zmarłej strony nie stanowi zagadnienia materialnego, które wymaga rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd, a jedynie procesowe. W przypadku śmierci strony, organ powinien w pierwszej kolejności rozważyć zastosowanie art. 97 § 1 pkt 1 K.p.a., który nakazuje zawieszenie postępowania tylko wtedy, gdy wezwanie spadkobierców nie jest możliwe. Jeśli strona przedstawiła informacje umożliwiające ustalenie spadkobierców, zawieszenie postępowania jest bezzasadne.Stan faktyczny
Wójt Gminy zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji nakazującej przywrócenie stanu poprzedniego poprzez odtworzenie rowów odwadniających, uznając za zagadnienie wstępne konieczność ustalenia spadkobierców po zmarłych stronach postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało to postanowienie w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów K.p.a. poprzez bezpodstawne zastosowanie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. i błędną interpretację przepisów Prawa wodnego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Z. C. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel Sędziowie: WSA Mariusz Kotulski WSA Mirosław Bator (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 30 grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie wydania decyzji nakazującej przywrócenie stanu poprzedniego poprzez odtworzenie rowów odwadniających I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia 12 listopada 2015 r. II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz Z. C. kwotę 100 (sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego
Wójt Gminy [...] postanowieniem z dnia 12 listopada 2015 r. nr [...] działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4, art. 100 § 2 i art. 123 K.p.a. oraz art.. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne zwiesił z urzędu wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji nakazującej przywrócenie do stanu poprzedniego poprzez odtworzenie rowów odwadniających na gruntach dz. ewid. nr [...], [...], [...] w K. W. oraz zobowiązał M. T. do usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody na działce nr [...] w K. poprzez usunięcie nasypu utworzonego z ziemi i materiałów budowlanych oraz nasadzonych krzewów bzu i ligustru do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego poprzez ustalenie przez sąd właściwy, spadkobierców po zmarłych K. L., M. T. i W. T.. Jednocześnie organ zobowiązał wnioskodawców tj. Z. C. i P. C. do wystąpienia do sądu z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku po K. L., M. T. i W. T. w terminie 30 grudnia 2015 r. W uzasadnieniu organ podał, że przedmiotem postępowania administracyjnego prowadzonego pod znakiem [...] jest sprawa wydania decyzji nakazującej przywrócenie do stanu poprzedniego poprzez odtworzenie rowów odwadniających na gruntach dz. ew. [...], [...], [...] w K. oraz nakazanie wobec M. T. obowiązku usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody na dz. ew. [...] w K. poprzez usunięcie nasypu utworzonego z ziemi i materiałów budowlanych oraz nasadzonych krzewów bzu i ligustru. Mając na uwadze dyspozycję art. 29 oraz art. 9 ust. 2 pkt 3 Prawa wodnego, organ I instancji wyjaśnił, iż za strony postępowania w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych powinni zostać uznani właściciele (lub posiadacze samoistni albo użytkownicy wieczyści) nieruchomości, na których doszło do zmiany stanu wody na gruncie oraz właściciele (lub posiadacze samoistni albo użytkownicy wieczyści) nieruchomości, które w wyniku tej zmiany ponoszą szkodę. W związku z tym w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym przyznano przymiot strony właścicielom dz. ew. [...], [...], [...] i [...] w K., czyli: M. T., K. i K. F. oraz M. i M. M., a także władającym dz. ew. [...] i [...] w K.. Na podstawie danych z ewidencji gruntów ze Starostwa Powiatowego w L. ustalono, że współwładającymi dz. ew. [...] i [...] są: P. C., Z. C., A. F., K. F., G. F., S. i M. J., K. L., M. M., M. M., T. N., J. S., B. S. (spadkobierca po zmarłej Z. S. — postanowienie Sądu Rejonowego I Wydział Cywilny w S. z dnia 3.06.2003r.), J. T., J. T., K. T., M. T., M. T., W. T.. Zgodnie z informacją z Sądu Rejonowego w L. I Wydział Cywilny z dnia 9.07.2015 r. po zmarłych: K. L. zmarłej [...].11.2012 r., M. T. zmarłej [...].01.2014 r. oraz W. T. zmarłemu [...].05.2015 r. nie toczyło się postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku. Przy czym organ uznał za bezprzedmiotowe przeprowadzenie dowodu z przesłuchania wskazanych przez wnioskodawców świadków na okoliczność samoistnego współposiadania, albowiem status ten potwierdza ewidencja gruntów.
Tak, więc w rozpatrywanej sprawie zagadnieniem wstępnym jest ustalenie spadkobierców właścicieli nieruchomości [...] i [...] w K.. Od uprzedniego ustalenia spadkobierców po zmarłych: K. L., M. T. i W. T., uzależnione jest bowiem zarówno prawidłowe postępowanie, jak i wydanie stosownej decyzji.
Na to postanowienie zażalenie złożyli Z. C. i P. C. zarzucając naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. w stopniu rażącym poprzez bezpodstawne jego zastosowanie, naruszenie przepisów postępowania tj. art. 107 § 3 w związku z art. 126 K.p.a. na skutek uzasadniania sentencji postanowienia treścią przepisów art. 29 oraz art. 9 ust. 2 pkt 3 Prawa wodnego. Podniesiono również naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. przez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i niedopełnienie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Wskazując na powyższe podstawy wniesiono o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia 30 grudnia 2015 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ wskazał, że w niniejszej sprawie zawieszone postępowanie dotyczy naruszenia stosunków wodnych. W świetle dyspozycji art. 29 oraz art. 9 ust. 2 pkt 3 Prawa wodnego, za strony postępowania prowadzonego w tym przedmiocie powinni zostać uznani właściciele (lub posiadacze samoistni albo użytkownicy wieczyści) nieruchomości, na których doszło do zmiany stanu wody na gruncie oraz właściciele (lub posiadacze samoistni albo użytkownicy wieczyści) nieruchomości, które w wyniku tej zmiany ponoszą szkodę. Z akt sprawy wynika, iż zmarli: K. L., M. T., W. T. byli samoistnymi posiadaczami nieruchomości oznaczonej jako działki ew. nr [...], nr [...] stanowiące drogę, które zgodnie z wnioskiem ponoszą szkodę w wyniku zmiany stanu wody na gruncie. Ponieważ wskazane strony postępowania nie żyją, zatem zaistniała konieczność ustalenia ich spadkobierców, gdyż postępowanie winno toczyć się z ich udziałem. W związku z powyższym do czasu przedłożenia stosownego dokumentu, z którego wynikałby krąg spadkobierców po zmarłych stronach postępowania, nie jest możliwe prowadzenie niniejszego postępowania z udziałem wszystkich osób mających status stron. Kolegium stwierdziło, że obowiązek ustalenia stron postępowania administracyjnego spoczywa na organie administracji. Trzeba przy tym odróżnić obowiązek organu administracji ustalenia stron postępowania, tj. kręgu osób, których interesu prawnego dotyczy sprawa administracyjna będąca przedmiotem prowadzonego przez ten organ postępowania administracyjnego, od obowiązku podjęcia stosownych, prawem przewidzianych działań w celu uzyskania dowodów potwierdzających istnienie interesu prawnego w danej sprawie. W przypadku konieczności ustalenia stron postępowania będących następcami prawnymi nieżyjących osób fizycznych dowodem istnienia tego następstwa prawnego jest dowód w postaci postanowienia właściwego sądu powszechnego o stwierdzeniu nabycia spadku lub sporządzony przez notariusza akt poświadczenia dziedziczenia. Brak postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub notarialnego poświadczenia dziedziczenia co do którejś ze stron postępowania powoduje, że nie można ustalić bezspornie kręgu osób, które mają prawo uczestniczyć w postępowaniu w charakterze stron. Zawieszenie postępowania administracyjnego na podstawie przewidzianej w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. znajduje zastosowanie w sytuacji, gdy w toku sprawy administracyjnej pojawia się zagadnienie wstępne, bez rozstrzygnięcia którego nie jest możliwe załatwienie istoty sprawy administracyjnej, przy czym właściwym do rozstrzygnięcia tego zagadnienia wstępnego jest inny organ lub sąd. W niniejszej sprawie organ I instancji słusznie zawiesił postępowanie uznając, że kwestia ustalenia spadkobierców zmarłych uczestników postępowania stanowi zagadnienie wstępne zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.
Na to postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł Z. C. domagając się jego uchylenia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez jego zastosowanie, art. 29 ustawy Prawo wodne przez jego błędną interpretację i wadliwe zastosowanie, a także naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. w związku z art. 126 K.p.a. poprzez brak wyjaśnienia podstawy prawnej postanowienia w zakresie uznania, że zachodzi konieczność ustalenia spadkobierców osób ujawnionych w ewidencji gruntów jako samoistni współposiadacze działki nr [...] i [...].
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że organ nie wskazał kwestii stanowiącej zagadnienie wstępne, którego jego zdaniem wymaga uprzedniego rozstrzygnięcia. Zarówno zaskarżone postanowienie jak i postanowienie organu I instancji nawiązują do ustalenia kręgu spadkobierców, celem prawidłowego określenia współwłaścicieli nieruchomości mających status tron postępowania, niestety wywód ten jest co najmniej niespójny, gdyż organ nie upatruje podstawy prawnej zawieszenia postępowania w przepisie art. 97 § 1 pkt 1 K.p.a.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej jako P.p.s.a.) dokonywana przez sądownictwo administracyjne kontrola działalności administracji publicznej sprowadza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni przepisów prawa materialnego.
Dokonując oceny zaskarżonego aktu Sąd uznał, że skarga jest uzasadniona.
Zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie jest orzeczeniem o charakterze procesowym, co powoduje, że zakres kognicji Sądu ogranicza się wyłącznie do oceny legalności zawieszenia postępowania i nie odnosi się do kwestii przyszłego rozstrzygnięcia merytorycznego. W tym miejscu przypomnieć należy, że ocenie Sądu w niniejszej sprawie poddane zostało postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wydane na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy [...] o zawieszeniu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji nakazującej przywrócenie do stanu poprzedniego poprzez odtworzenie rowów odwadniających, do czasu ustalenia spadkobierców po zmarłych K. L., M. T. i W. T.. Jednocześnie organ zobowiązał wnioskodawców do wystąpienia do sądu z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku po wyżej wskazanych.
Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., zawieszenie postępowania administracyjnego następuje wówczas, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Pod pojęciem "zagadnienia wstępnego" rozumieć należy kwestię prawną, która nie była jeszcze prawomocnie przesądzona na właściwej drodze, wyłaniającą się w toku postępowania administracyjnego, gdy jej uprzednie rozstrzygnięcie, a więc poprzedzające rozpatrzenie sprawy, leży w kompetencji innego organu lub sądu. Konieczne jest przy tym istnienie bezpośredniej zależności pomiędzy uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Przy czym nie chodzi tu o konieczność wyjaśnienia nawet poważnych wątpliwości dotyczących aspektów prawnych sprawy, lecz o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego, bez rozstrzygnięcia którego nie jest możliwe wydanie orzeczenia w sprawie głównej. Stąd, przepis art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. wymaga istnienia między rozstrzygnięciem sprawy a zagadnieniem wstępnym związku bezpośredniego, rozumianego jako bezwzględne uzależnienie rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W przypadku braku takiego związku, zawieszenie postępowania na tej podstawie nie jest dopuszczalne. Innymi słowy, zawieszając postępowanie na podstawie wskazanego przepisu organ nie może kierować się przewidywaniami co do wyniku postępowania, lecz tym, czy w świetle posiadanych materiałów dowodowych i obowiązującego prawa jest możliwe rozpoznanie sprawy. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego powinno bowiem zależeć rozpoznanie sprawy w ogóle, a nie wydanie mniej lub bardziej pozytywnej bądź negatywnej dla wnioskodawcy decyzji. Organ musi tym samym ustalić bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym (zob. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2013 r., sygn. I OSK 2108/11). Samo stwierdzenie, że wynik innego postępowania może mieć, a nawet niewątpliwie będzie miał wpływ na losy rozpoznawanej sprawy, nie daje jeszcze podstaw do zawieszenia postępowania. Postępowanie może zostać zawieszone na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. tylko wtedy, gdy w sprawie wystąpi zagadnienie, którego brak rozstrzygnięcia wyklucza każde, zarówno pozytywne jak i negatywne dla strony zakończenie postępowania administracyjnego (zob. wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2012 r., II OSK 1570/11). Przez zagadnienie wstępne rozumie się zagadnienie prawne o charakterze materialnym, które wyłoniło się w toku postępowania w sprawie administracyjnej i do którego rozstrzygnięcia nie jest właściwy organ prowadzący postępowanie, ale inny organ lub sąd, i rozstrzygnięcie tego zagadnienia jest koniecznym warunkiem wydania decyzji przez organ administracji (por. Zarys procesu administracyjnego, W. Dawidowicz, s. 127 – 128, Warszawa 1989 r.).
W niniejszej sprawie istota sporu sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy organ słusznie zawiesił postępowanie przyjmując za podstawę art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. ze względu na śmierć wskazanych uczestników postępowania, pomimo dysponowania pismem Z. C. z dnia 10 sierpnia 2015 r., w którym wyraźnie wskazano następców prawnych zmarłych K. L., M. T. i W. T.. Przede wszystkim wskazać należy, że zagadnienie wstępne ma charakter materialny, a nie procesowy. Tymczasem ustalenie kręgu stron w postępowaniu dotyczącym odtworzenia rowów odwadniających nie ma charakteru materialnego i nie wpływa na treść takiej decyzji. W sprawach z zakresu Prawa wodnego kwestia ustalenia kręgu stron postępowania nie stanowi tym samym zagadnienia wstępnego. W tym zakresie zgodzić się należy z poglądem wyrażonym w wyroku z dnia 8 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 1637/12, że ta sama okoliczność nie może być traktowana jako umożliwiająca zawieszenia postępowania na podstawie dwóch różnych przepisów. Skoro ustawodawca wyraźnie wskazał w art. 97 § 1 pkt 1 K.p.a. jako podstawę zawieszenia postępowania śmierć strony i brak możliwości wezwania do udziału spadkobierców zmarłej osoby, to niewątpliwie ustawodawca zdawał sobie sprawę, że jest instytucja stwierdzenia nabycia spadku. Gdyby to miało być potraktowane jako zagadnienie prejudycjalne, to zbędnym byłby art. 97 § 1 pkt 1 K.p.a. Taki bowiem przypadek uregulowany byłby właśnie w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Jeszcze jest i inna okoliczność. Otóż w przypadku zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., organ prowadzący postępowanie ma obowiązek wystąpić do właściwego organu lub sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego albo wezwać stronę do wystąpienia o to w oznaczonym terminie, chyba że strona wykaże, że już zwróciła się w tej sprawie do właściwego organu lub sądu. Organ prowadzący postępowanie w niniejszej sprawie (wójt) nie jest uprawnionym do wszczynania postępowania sądowego w sprawie stwierdzenia nabycia spadku. Także organ ten nie mógłby skutecznie zobowiązać innej osoby, nie będącej nawet potencjalnie spadkobiercą lub uprawnioną do zachowku (także zapisobiorcą, nabywcą spadku) do skutecznego wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nabycia spadku. Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 6 lutego 2008 r., sygn. akt II CSK 433/07, opub. w LEX nr 497677 wyraził stanowisko, że "to okoliczności faktyczne każdej konkretnej sprawy decydują o przyjęciu, czy wnioskodawca jest "zainteresowanym", w rozumieniu art. 679 K.p.c., czy też nie, oraz że prawo, o którym mowa w tym przepisie, musi być skonkretyzowane i realne, a wpływ na nie wyniku postępowania spadkowego rzeczywisty. Zawsze zatem uzasadnieniem legitymacji do złożenia wniosku z art. 679 K.p.c. jest istnienie rzeczywistego, o charakterze obiektywnym interesu prawnego". Tym samym należałoby stwierdzić, że wykładnia art. 1025 K.c. wraz z art. 669 K.p.c. prowadzi do wniosku, że wnioskodawcą w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nabycia spadku może być każda osoba, która może wchodzić w rachubę jako spadkobierca ustawowy bądź testamentowy oraz osoba, która ma możliwość uzyskania określonych uprawnień wynikających z otwarcia spadku (np. zapisobiorca). Do tego kręgu nie można będzie, zaliczyć wnioskodawców, którzy wszczęli postępowanie dotyczące przywrócenia stanu poprzedniego polegającego na odtworzeniu rowów odwadniających na gruntach działek nr [...], [...], [...] w K., a to dlatego, że prowadzenie postępowania w tej sprawie nie ma nic wspólnego z ustaleniem osoby uprawnionej do dziedziczenia.
W niniejszej sprawie rozważyć należy jeszcze jedno, a mianowicie kwestie tego, czy organ mógł się oprzeć na piśmie wnioskodawcy – Z. C. z dnia 10 sierpnia 2015 r., w którym wskazano spadkobierców zmarłych stron. Sąd przychyla się do poglądu, że w toku postępowania administracyjnego dopuszczalnym jest ustalanie przez organ spadkobierców zmarłej strony również w inny sposób, niż tylko poprzez sądowe stwierdzenie nabycia spadku (notarialny akt dziedziczenia). Sądowi orzekającemu w tej sprawie znane są poglądy wyrażanie w wyrokach sądów administracyjnych, zgodnie z którymi tylko sądowe stwierdzenie nabycia spadku (aktu poświadczenia dziedziczenia) stanowi dowód ustanowienia spadkobierców po zmarłej osobie i dopóki takiego dowodu strona nie przedłoży, dopóty postępowanie winno być zawieszone (np. tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z dnia 24 września 2008 r., sygn. akt II SA/Bd 510/08, opub. w LEX nr 560157; Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 5 marcac2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 42/12). Jednakże Sąd orzekający w niniejszym składzie nie podziela tego stanowiska. Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 1 K.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie w razie śmierci strony lub jednej ze stron, jeżeli wezwanie (podkreślenie składu Sądu) spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5 K.p.a., a postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Artykuł 97 § 1 pkt 1 K.p.a. nakazuje organowi administracyjnemu w pierwszej kolejności stwierdzenie faktu śmierci strony, a potem wezwania spadkobierców osoby zmarłej do udziału w postępowaniu. Dopiero wtedy, gdy wezwanie spadkobierców zmarłej strony nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności określone w art. 30 § 5 K.p.a. lub postępowanie nie może być umorzone jako bezprzedmiotowe - organ administracji zawiesza postępowanie. Tym samym zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 K.p.a. jest obligatoryjne wtedy, gdy ustalenie spadkobierców zmarłej strony przez organ nastręcza trudności i osób tych nie można zawiadomić o toczącym się postępowaniu. Takie stanowisko także jest prezentowane w orzecznictwie sądowym np. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 czerwca 2000 r., sygn. akt I SA 972/99, opub. w LEX nr 55748 zawarł tezę, zgodnie z którą "śmierć strony w świetle postanowień art. 97 § 1 pkt 1 K.p.a. nie nakłada na organ administracyjny bezwzględnego obowiązku zawieszenia postępowania w każdym przypadku. Dopiero wtedy gdy wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5 K.p.a. (w sprawach dotyczących spadków nie objętych jako strony działają osoby sprawujące zarząd majątkiem masy spadkowej, a w ich braku - kurator), a postępowanie nie stało się wobec śmierci strony bezprzedmiotowe, organ administracyjny zawiesza postępowanie. Zatem zawieszenie postępowania z przyczyny określonej w art. 97 § 1 pkt 1 K.p.a. jest obligatoryjne tylko wówczas, gdy ustalenie spadkobierców zmarłej strony nastręcza trudności i osób tych nie można powiadomić o toczącym się postępowaniu.". Analogiczne stanowisko zaprezentował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 24 marca 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 14/11, opub. w LEX nr 993229; Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 19 stycznia 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 2317/05, opub. w LEX nr 342689; Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 19 sierpnia 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 653/04, opub. w LEX nr 2206071; Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 4 sierpnia 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1621/09, opub. w LEX nr 750701. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 8 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Kr 1088/09, opub. w LEX nr 753406 wyraził pogląd, że "każda zmiana po stronie uprawnionych do nieruchomości, na które rozciąga się wpływ wnioskowanej inwestycji, wpływać będzie również na krąg podmiotów, którym przysługuje przymiot strony w sprawie ustalania warunków zabudowy. W razie następstwa prawnego będącego wynikiem śmierci strony w toczącym się postępowaniu administracyjnym organ administracji publicznej powinien zawiadomić o toczącym się postępowaniu spadkobierców zmarłej strony, a w sytuacji, gdy ich ustalenie jest niemożliwe, organ powinien zawiesić to postępowanie". Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że Z. C. w piśmie z dnia 10 sierpnia 2015 r. wskazał spadkobierców K. L., M. T. i W. T. oraz podał ich dokładne adresy zamieszkania. Tym samym organ prowadzący postępowanie miał możliwość skontaktowania się z nimi i rozważenia możliwości prowadzenia postępowania z ich udziałem. W tej sytuacji zawieszenie postępowania było zupełnie bezzasadne i stało w sprzeczności z zasadą ekonomii i szybkości postępowania administracyjnego.
W świetle poczynionych ustaleń Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 135 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło