II SA/Kr 463/15
WyrokWSA w Krakowie2015-06-17
Skład orzekający: Aldona Gąsecka-Duda, Krystyna Daniel, Kazimierz Bandarzewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która przewiduje wyznaczenie drogi publicznej przez działki stanowiące własność skarżącego, narusza prawo własności i zasady planowania przestrzennego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie narusza prawa własności skarżącego, nawet jeśli przewiduje wyznaczenie drogi publicznej przez jego działki. Sąd stwierdził, że organ planistyczny nie nadużył władztwa planistycznego, wyważając interes publiczny (stworzenie układu komunikacyjnego) z prywatnym interesem skarżącego. Przebieg drogi został uznany za optymalny, uwzględniający istniejącą infrastrukturę i zdegradowane tereny, a ingerencja w prawo własności mieści się w granicach prawa.Stan faktyczny
Skarżąca I. P. wniosła skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Tarnowie w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając naruszenie jej prawa własności poprzez wyznaczenie drogi publicznej przez jej działki. Skarżąca podniosła szereg zarzutów dotyczących naruszenia przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w tym przekroczenie władztwa planistycznego, brak określenia zasad scalania i podziału nieruchomości, brak określenia parametrów dróg oraz brak określenia stawki opłaty planistycznej. Gmina Miejska w Tarnowie wniosła o oddalenie skargi, argumentując, że wszystkie procedury zostały zachowane, a ustalenia planu są zgodne z prawem i interesem publicznym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Sędziowie: WSA Krystyna Daniel (spr.) WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi I. P. na uchwałę Nr X/149/2007 Rady Miejskiej w Tarnowie z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu położonego w Tarnowie w rejonie ulic Orkana, Wolańskiej i Marii Dąbrowskiej oddala skargę.
I. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na uchwałę Nr X/149/2007 Rady Miejskiej w Tarnowie z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu położonego w Tarnowie w rejonie ulic Orkana, Wolańskiej i Marii Dąbrowskiej (Dz. Urz. Woj. Małop. Nr 692, poz. 4572) w zakresie obejmującym wyznaczenie przebiegu i klasy planowanej drogi 1.KDD3 poprzez działkę ewidencyjną nr [...] oraz [...] obręb [...]. Wskazała, że przebieg drogi narusza przysługujące skarżącej prawo własności, poprzez zajęcie ponad połowy nieruchomości na cele publiczne, na co nie wyraża zgody.
Skarżąca podniosła, że zaskarża przedmiotową uchwałę w całości, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa administracyjnego - procesowego i materialnego, a to:
- art. 6 ust. 2 w związku z art. 3 ust. 1 i art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r.
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez przekroczenie granic
przysługującego gminie władztwa planistycznego i nadmiernego ograniczenia
uprawnień związanych z prawem własności nieruchomości położonych na terenie
objętym planem,
- art. 15 ust. 2 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez brak określenia szczegółowych zasad i warunków scalania i podziału nieruchomości objętych planem,
-art. 15 ust. 2 pkt 10 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz § 4 pkt 9 lit. a rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wymaganego zakresu
projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego poprzez brak
określenia w części opisowej parametrów dróg wchodzących w skład systemu
komunikacyjnego, brak wskazania warunków powiązań systemu komunikacji
z systemem zewnętrznym,
- art. 15 ust. 2 pkt 12 w związku z art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez brak określenia w miejscowym planie
zagospodarowania przestrzennego stawki procentowej opłaty planistycznej dla terenów zieleni ZR, Zł, terenów dróg i ulic publicznych KDGP, KDZ, KDL, KDD
oraz terenów garaży KG i terenów infrastruktury elektroenergetycznej E,
- art. 140 Kodeksu cywilnego polegającego na nieuprawnionym ograniczeniu prawa
własności,
- art. 17 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku
z art. 7 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych polegającym na
nie uzyskaniu zgody wojewody bądź marszałka województwa na przeznaczenie
gruntów rolnych na cele nierolnicze, stanowiące zwarty obszar użytków rolnych klasy
IV o powierzchni przekraczającej 1 ha.
Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości ewentualnie w zakresie ustaleń dotyczących jej nieruchomości oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skarżąca podała, że jest właścicielem nieruchomości położonej przy ul. [...] w Tarnowie, składającej się m. in. z działki nr [...] i [...] obręb [...]. Na mocy zaskarżonej uchwały ponad 70 % powierzchni nieruchomości wyłączono z pod zabudowy, przeznaczając pod ciąg komunikacyjny drogi dojazdowej l KDD.3. Przed wniesieniem skargi wezwała Radę Miejską w Tarnowie do usunięcia naruszenia prawa, jednakże wezwanie to pozostało bez odpowiedzi.
Nadto stwierdziła, że przedmiotowa uchwała narusza jej interes prawny, a także art. 6 ust. 1 i 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez nadużycie władztwa planistycznego a więc nieuzasadnione względami interesu publicznego ograniczenie sposobu wykonywania prawa własności. Zdaniem skarżącej w przedmiotowej sprawie nie rozważono kwestii czy sposób zaprojektowania drogi l KDD.3 stanowi racjonalne rozwiązanie zapewniające prawidłową obsługę komunikacyjną i czy prawo własności Skarżącej nie zostało ograniczone w sposób nadmierny i nieproporcjonalny w stosunku do obciążeń innych działek. Nie rozważono czy istnieje możliwość innego poprowadzenia projektowanego ciągu komunikacyjnego oraz czy w ogóle konieczne jest jego utworzenie. Pomimo istnienia fizycznie wytyczonych szlaków drożnych zapewniających pełne skomunikowanie poszczególnych nieruchomości zdecydowano się na rezerwę terenów pod całkowicie nowy szlak drożny oznaczony symbolem 1. KDD.3. Bez wątpienia nowemu szlakowi drożnemu oznaczonemu symbolem 1.KDD.3 nie można przypisać waloru istotnego elementu układu komunikacyjnego łączącego ulicę Orkana z ulicą Wolańską. Trudno uznać, aby tak krótki odcinek drogi dojazdowej 1.KDD.3 który jest symetryczny do drogi dojazdowej odgrywał jakiekolwiek znaczenie w układzie komunikacyjnym. Prymat istotnego układu komunikacyjnego posiada jedynie droga lokalna oznaczona symbolem 1.KDL.3.
Przechodząc do przebiegu projektowanej drogi 1.KDD.3 w odcinku przebiegającym przez nieruchomości należące do skarżącej poniesiono, iż nieruchomość jest nadmiernie i nieproporcjonalnie obciążona w stosunku do innych nieruchomości. Projektowana droga 1.KDD.3 w początkowym swym odcinku pokrywa się i obejmuje z przebiegiem istniejącej pod powierzchnią kanalizacji. W odcinku kanalizacji wchodzącym w moją nieruchomości projektowana droga 1.KDD.3 tylko w początkowym odcinku pokrywa się z biegnącą kanalizacją. Nielogicznym oraz niezrozumiałym jest dlaczego w pozostałym odcinku projektowana droga 1. KDD.3 nie pokrywa się z istniejącą kanalizacją lecz nadal biegnie przez jej nieruchomość. Przedmiotowa kanalizacja przechodzi z tej nieruchomości i wchodzi na działkę ewidencyjną [...], [...], [...], [...] a następnie przebiega przez projektowaną drogę oznaczoną symbolem 1.KDL.7. Zdaniem skarżącej, że nie ma żadnych przeciwwskazań, aby projektowaną drogę 1.KDD.3 wytyczyć zgodnie z przebiegiem istniejącej kanalizacji sanitarnej, tj. przez działki ewidencyjne numer [...], [...], [...], [...]. Działki te są wolne od jakichkolwiek zabudowań. Nadmieniła również, że pismem z dnia 26.08.2014r. złożyła szereg uwag do miejscowego planu zagospodarowania w zakresie rozwiązań komunikacyjnych, ale nie zostały one uwzględnione przez Urząd Miasta. Skarżąca podkreśliła, że proponowane rozwiązania możliwe są do zrealizowania a nadto są zgodne z wolą właścicieli nieruchomości przez, które miałyby przebiegać. Z powodzeniem można bowiem stworzyć szlak komunikacyjny w oparciu o istniejące rozwiązanie drogi wewnętrznej przebiegającej przez działki ewidencyjne [...], [...] a następnie wzdłuż granicy działki ewidencyjnej [...] przez działki ewidencyjne [...], [...], [...], [...] do planowanej ulicy [...] oznaczonej symbolem [...] Obecnie droga wewnętrzna w przebiegu wzdłuż granicy działki [...], [...], [...] została przez właściciela utwardzona. Nie stoi więc na przeszkodzie aby projektowaną drogę 1.KDD.3 poprowadzić jedynie do odcinka utwardzonej drogi wewnętrznej a następnie poprowadzić po istniejącej drodze wewnętrznej do projektowanej drogi ulicy [...] -1.KDL.3.
W zakresie zarzutu naruszenia art. 15 ust. 2 pkt 12 w związku z art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, skarżąca stwierdziła, że ponieważ ustawa ta zawiera obowiązek określenia wysokości stawki, na podstawie której ustala się opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, to wskazanie stawki zerowej nie spełnia tego wymogu. Zdaniem skarżącej w tym zakresie gmina pozbawiona jest samodzielności i musi kierować się wytycznymi określonymi ustawą o planowaniu i zagospodarowywaniu przestrzennym. Opłata ta stanowi dochód gminy, a to oznacza, że ustalając stawkę na poziomie zerowym jednostka samorządu zrezygnowała ze swych dowodów, co narusza dyscyplinę budżetową, w tym zakresie zastosowanie na również § 4 pkt 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W przedmiotowym planie stawka ta została ustalona tylko dla określonej grupy terenów - MN i U, natomiast w pozostałym zakresie ustalono ją na poziomie zerowym (§27 pkt 1 i 2). Rada gminy nie jest władna do oceny czy ustalenia planu spowodują wzrost wartości nieruchomości.
W ocenie skarżącej w sprawie naruszono również ustawę o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez brak określenia zasad scalenia i podziału działek. W § 4 ust. 4 zaskarżonej uchwały określono w prawdzie zasady podziału, ale jest to inna instytucja niż scalenie i podział nieruchomości. Brak tych zasad spowoduje, że w razie złożenia stosowanego wniosku w tej sprawie przeprowadzenie tej procedury nie będzie możliwe. Określając w planie tylko zasady podziału nieruchomości nie uwzględniono celu jakiemu służyć ma instytucja scalenia i podziału nieruchomości czym naruszono art. 15 ust. 2 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
W zakresie naruszenia art. 17 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 7 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych skarżąca stwierdzała, że w chwili uchwalania planu obowiązek taki dotyczył zaskarżonej uchwały, gdyż na tym obszarze znajdowały się działki gruntów ornych klasy IV, a w orzecznictwie przyjmuje się, że jeżeli na terenie gruntów rolnych choćby niewielkie powierzchnie podlegały wyłączeniu z produkcji rolnej zgoda taka jest wymagana.
W odpowiedzi na skargę Gmina Miejska w Tarnowie wniosła o jej oddalenie. W pierwszej kolejności przedstawiła procedury planistyczną wskazując, że w jej ramach wykonano wszystkie czynności określone w art. 17 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w brzmieniu obowiązującym w dacie projektowania i uchwalania zaskarżonej uchwały.
Odnosząc się do zarzutu braku zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, o której mowa w art. 7 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1205 z późn. zm.), która była wymagana w ramach procedury planistycznej - w przypadku miasta Tarnowa - do dnia 31 grudnia 2009 r. Z uwagi na to organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie zgoda taka nie była wymagana, gdyż Gmina Miasta Tarnowa uzyskała ją dla obszaru całego miasta w procedurze planistycznej przeprowadzonej w 1991 r. Po jej przeprowadzeniu Rada Miejska w Tarnowie podjęta została uchwałę Nr XX/210/91 z dnia 30 grudnia 1991 r. w sprawie miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta Tarnowa (dowód: zgoda Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 2 grudnia 1991 r. znak:
GZU.og.0602/Z-85101/91 oraz zgoda Wojewody Tarnowskiego z dnia 17 grudnia 1990 r., znak: G. V-86355/52/90). Z powyższego wynika, że zgoda ta została uzyskania pod rządami poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. Nr 11, póz. 79 z późn. zm.), która utraciła swą moc z dniem 24 marca 1995 r. W art. 35 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych z 1995 r. zawarto przepisy przejściowe dotyczące m.in. utraty mocy decyzji administracyjnych wydanych na mocy uchylanej ustawy. Wśród tych decyzji nie wymienia się rozstrzygnięć dotyczących zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, co oznacza, że zachowały one swą moc po zmianie stanu prawnego.
Jak wynika z analizy zaskarżonej uchwały w jej treści określone zostały wszystkie -wymagane stanem faktycznym - aspekty określone w art. 15 ust. 2 i ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a to przeznaczenie terenów oraz linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania, zasady ochrony i kształtowania ładu przestrzennego, zasady ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu kulturowego, zasady ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej, wymagania wynikające z potrzeb kształtowania przestrzeni publicznych, parametry i wskaźniki kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym linie zabudowy, gabaryty obiektów i wskaźniki intensywności zabudowy, szczególne warunki zagospodarowania terenów oraz ograniczenia w ich użytkowaniu, w tym zakaz zabudowy, zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej, sposób i termin tymczasowego zagospodarowania, urządzania i użytkowania terenów oraz stawki procentowe, na podstawie których ustala się opłatę, o której mowa w art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W § 4 ust. 10 zaskarżonej uchwały stwierdzono, że na podstawie analizy stanu istniejącego ustala się, że na obszarze objętym planem nie zachodzą przesłanki do określenia pozostałych regulacji wymienionych w art. 15 ust. 2 i 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w tym dotyczących: obszarów i terenów górniczych oraz terenów osuwiskowych.
Powyższe oznacza, że zaskarżony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego spełnia warunki co do jego budowy określone prawem. Odwołując się do poglądów prezentowanych w literaturze organ wskazał, że obowiązek zawarcia w planie zagadnień określonych w art. 15 ust. 2 nie jest bezwzględny, gdyż musi ulegać dostosowaniu do warunków faktycznych panujących na obszarze objętym planem. Jeżeli więc plan w ogóle nie przewiduje zabudowy, to oczywiście nie może określać parametrów i wskaźników kształtowania zabudowy. Plan miejscowy zawiera obligatoryjne ustalenia, o których mowa w art. 15 ust. 2, jeżeli w terenie powstają okoliczności faktyczne uzasadniające dokonanie tych ustaleń. Jeżeli stan faktyczny obszaru objętego planem nie daje podstaw do zamieszczenia w planie ustaleń wymienionych w art. 15 ust. 2 - brak tych ustaleń w planie nie może stanowić o jego niezgodności z prawem. Ustalenia wymienione w art. 15 ust. 3, wprowadzane do planu "w zależności od potrzeb", nie oznaczają natomiast ich fakultatywności. Wymienione tam zagadnienia zgodnie z art. 10 ustawy są przedmiotem polityki przestrzennej i ujęte w studium. Zasada zgodności planu miejscowego ze studium powoduje konieczność uwzględnienia ich w planie dotyczącym danego obszaru." Stanowisko to ma swe oparcie w obszernym orzecznictwie np. wyrok NSA w Warszawie z dnia 19 czerwca 2012 r. sygn. akt II OSK 814/12, wyrok NSA w Warszawie z dnia 13 stycznia 2012 r. sygn. akt II OSK 2199/11, Wyrok NSA w Warszawie z dnia 20 grudnia 2011 r. sygn. akt II OSK 2085/11 czy wyrok NSA w Warszawie z dnia 13 października 2011 r. sygn. akt II OSK 1566/11.
W taki właśnie sposób należy podejść do oceny czy w zaskarżonym planie koniecznym było ustalenie szczegółowych zasad i warunków scalenia i podziału nieruchomości. Jest prawdą, że powyższe zasady i warunki określone zostały jako obowiązkowe ustalenia planu miejscowego poprzez wymienienie ich w art. 15 ust. 2 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zapis ten należy jednak czytać łącznie z art. 15 ust. 3 pkt 1 oraz § 4 pkt 8 rozporządzenia w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Oznacza to, że zasady i warunki scaleń i podziału nieruchomości nie mogą mieć charakteru hipotetycznego czyli być sporządzone niezależnie od stanu fatycznego jaki występuje w terenie. Dla przyjęcia, że zasady i warunki scaleń i podziału nieruchomości muszą się znaleźć w ustaleniach danego planu, konieczne jest w pierwszej kolejności wyznaczenie tych terenów, bo tylko do konkretnie ustalonych obszarów i w zależności od ich ukształtowania można określać warunki spełniające wymogi podane w tym rozporządzeniu.
W ocenie organu jeżeli na terenie objętym zaskarżoną uchwałą nie stwierdzono potrzeby wyznaczenia obszarów scaleń i podziałów nieruchomości, nie było więc obowiązku ustalenia zasad i warunków przeprowadzenia tej procedury. Przedmiotowy plan nie przewiduje scalania nieruchomości z uwagi na rzeczywisty stan zabudowy i zagospodarowania terenu oraz brak wolnych od zabudowy obszarów predysponowanych do scalenia gruntów. Szczegółowa analiza wykazała, że faktyczna zmiana sposobu użytkowania, po uchwalaniu planu - w stosunku do poprzednio obowiązującego - polegać będzie w zasadzie na uporządkowaniu zasad obsługi komunikacyjnej tego obszaru i uzupełnieniu funkcji mieszkaniowej o brakującą na tym obszarze funkcję usługową. Jest oczywiste, że oba te aspekty na terenach dominującej zabudowy mieszkaniowej są konieczne dla jest właściwego funkcjonowania i rozwoju. Organ dodał, że w świetle art. 10 ust. 2 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym obszary wymagające przeprowadzenia scaleń i podziałów nieruchomości oznacza się już w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. W przypadku tego dokumentu na dzień podejmowania zaskarżonej uchwały na obszarze objętym planem nie było wyznaczonych obszarów wymagających przeprowadzenia scaleń i podziału nieruchomości.
Odnośnie naruszenia art. 15 ust. 2 pkt 10 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz § 4 pkt 9 lit. a rozporządzenia w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego organ wyjaśnił, że zasady rozbudowy układu komunikacyjnego oraz parametry przestrzenne dróg, określono na rysunku oraz w tekście planu - w § 4 ust. 7 oraz § 16-23 zaskarżonej uchwały.
W kwestii natomiast zarzutu dotyczącego naruszenia art. 15 ust. 2 pkt 12 w związku z art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez brak określenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego stawki procentowej opłaty planistycznej dla części terenów organ przytoczył treść art. 15 ust. 2 pkt 12 i art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz § 4 pkt 13 rozporządzenia w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i wskazał, że zarzut braku określenia stawki procentowej dla opłaty planistycznej jest nieuprawniony. Po pierwsze istota sprawy polega na tym aby rada gminy uchwalając plan rozstrzygnęła o sprawie, a więc zawarła ustalenia dotyczące tej kwestii. Błędem jest to jak organ stanowiący w ogóle nie poruszy tej materii w tekście planu. Kolejno rada gminy musi bezspornie ustalić, że wartość nieruchomości wzrośnie. Jeżeli tak się nie stanie gmina nie ma takiego obowiązku. W przedmiotowej sprawie ustalona w obowiązującym aktualnie planie w wysokości 30% stawka opłat od wzrostu wartości nieruchomości z tytułu uchwalenia planu, dotyczy pojedynczych działek w terenach oznaczonych symbolami MN i U, których wartość wzrosła względem wynikającej z przeznaczenia w planie z 1991 r. W przypadkach tych nastąpiła zmiana przeznaczenia terenu: zieleni parkowej "ZP" na mieszkalnictwo jednorodzinne "MN",
parkingów i garaży "KP" na usługi "U", mieszkalnictwa jednorodzinnego "MN" na "U".
Dla pozostałych terenów ustalono stawkę w wysokości 0%, nie zmieniły one bowiem swojego przeznaczenia lub przeznaczone zostały pod drogi publiczne. Formalnie rzecz ujmując w świetle § 4 pkt 13 rozporządzenia w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stawkę ustala się w przedziale od 0 % do 30 %, co oznacza, że stawka zerowa jest wielkością, która może być stosowana w tym zakresie.
Niezależnie od powyższego, organ wskazał, że skarżąca nie wykazała swojego interesu prawnego jaki miałby być naruszony przez zaskarżoną uchwałę jako całość. Organ zauważył, że dokonywanie oceny w zakresie zgodności z prawem należy do kompetencji organów sprawujących nadzór nad działalności komunalną. W przedmiotowej sprawie Wojewoda Małopolskie nie wszczął postępowania nadzorczego, co oznacza, że zaskarżoną uchwałę uznano za zgodną z prawem. W zakresie formalnym Skarżąca wykazała swój interes prawny dotyczący zaskarżenia ustaleń dotyczących jej nieruchomości, gdyż jest właścicielem nieruchomości położonej przy ul. [...] w Tarnowie, składającej się m. in. z działki nr [...] i [...] obręb [...].
Organ wyjaśnił, że obszar objęty planem to teren w przeważającej części zabudowany budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi, dla którego zgodnie z wymaganiami przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ustaleniami planu określono dyspozycję funkcjonalno - przestrzenną oraz zasady porządkowania struktury przestrzennej i obsługi komunikacyjnej.
Drogi jako przestrzenie publiczne stanowią niezbędny, podstawowy element planu, warunkujący ład przestrzenny, powiązania komunikacyjne i jakość użytkowania przestrzeni zurbanizowanej. W obszarze planu znaczna część działek dostępna jest komunikacyjnie przez nieposiadające wymaganych przepisami parametrów wewnętrzne drogi gruntowe, lub poprzez działki obciążone służebnością przejazdu. Celem uchwalenia przedmiotowego planu było m. in. zapewnienie obsługi działek budowlanych i głównych osiedlowych powiązań komunikacyjnych poprzez drogi publiczne, spełniające wymogi przepisów rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, póz. 430). Przyjęte w planie rozwiązania są wynikiem oceny i analiz rzeczywistego stanu zainwestowania terenu. Projektowany układ dróg ograniczono do niezbędnego minimum i oparto o zasady nieingerencji w tereny istniejącej zabudowy.
W stanie rzeczywistym stanowiące własność Skarżącej działki nr [...] i [...] obręb [...] to części niezabudowane, wąskie, o szerokości ok. 12 m działki gruntowe nie przydatne do samodzielnej zabudowy, o łącznej powierzchni 4733 m2. Działka nr [...] niemal na całej długości zdegradowana jest dodatkowo dla celów budowlanych z uwagi na przebieg kolektora kanalizacyjnego. Działkę nr [...] przecina on w poprzek w połowie jej długości. W miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego działkę nr [...] w całości przeznaczono pod drogę publiczną 1.KDD.3. Działka nr [...] to w części teren usług komercyjnych a nie publicznych - w części teren budownictwa mieszkaniowego jednorodzinnego. Z łącznej powierzchni działek wynoszącej 6212 m2 pod drogi przeznaczono ok. 1730 m2, a więc 28% a nie 70%.
Drogę oznaczoną symbolem 1.KDD.3 zaprojektowano w najniższym z możliwych parametrze przestrzennym i poprowadzono niemal na całym przebiegu po trasie istniejącego kolektora kanalizacyjnego, a więc terenie nieprzydatnym dla zabudowy. Zapewnia ona niezbędną obsługę komunikacyjną projektowanych, pozbawionych dróg publicznych terenów mieszkaniowo - usługowych oraz konieczne powiązania z istniejącym układem dróg publicznych w zabudowanej, wschodniej części terenu objętego planem.
Przedmiotowa droga zajmuje w całości stanowiącą własność skarżącej, wąską i nieprzydatną dla zabudowy działką nr [...], co gwarantuje wykupienie jej w całości. Działkę nr [...] przecina we właściwy dla jej geometrii sposób, zgodnie z przebiegiem kolektora kanalizacyjnego. Droga ta posiada optymalny przebieg w aspekcie planistycznym. Zapewnia pełną obsługę komunikacyjną zlokalizowanych w jej sąsiedztwie działek oraz niezbędne powiązania dróg osiedlowych. Wskazana przez skarżącą propozycja przebiegu w/w drogi wzdłuż granicy działek [...], [...], [...] i [...] obręb [...] z wykorzystaniem istniejącej drogi wewnętrznej nie stwarza takich możliwości. Nie zapewniała by ona obsługi komunikacyjnej działek nr [...] , [...] i [...] i powiązań z istniejącymi we wschodniej części osiedla drogami publicznymi.
W rejonie włączenia drogi do ul. [...] (1.KDL.3) na krótkim odcinku jej przebiegu nie pokrywa się z trasą kolektora kanalizacyjnego, ponieważ oznaczałoby to sprzeczną z przyjętą zasadą ingerencję w urządzoną i zagospodarowaną działkę nr [...] obręb [...], stanowiącą integralną część zabudowanych działek nr [...] i [...] obręb [...].
Powyższe oznacza, że w sprawie organ nie przekroczył należnego mu władztwa planistycznego. W ramach prowadzonej procedury uwzględniono wagę interesu publicznego jakim jest stworzenie układu komunikacyjnego dla tak zurbanizowanego obszaru miasta, przy zachowaniu proporcji co do ingerencji w prawa własności. Nie naruszona walorów ekonomicznych przestrzeni i prawa własności ponad to co wynika z potrzeb publicznych, po ustaleniu, że planowanie rozwiązania są najbardziej optymalne.
Na koniec organ nadmienił, że w dniu 5 marca 2015 r. Rada Miejska w Tarnowie podjęła uchwałę Nr VII/70/2015 w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu położonego w Tarnowie w rejonie ulic Orkana, Wolańskiej i Marii Dąbrowskiej (Dz. Urz. Woj. Małop. poz. 1609), przy czym nie wprowadzonej w jej treści zmian dotyczących terenu objętego skargą.
W piśmie z dnia 25 maja 2015 r. skarżąca ustosunkowując się do odpowiedzi na skargę wskazała, że organ sugerując jakoby działka ewidencyjna nr [...] i [...] obręb [...] to części niezabudowane, wąskie o szerokości 12 m nieprzydatne do samodzielnej zabudowy – pominął fakt, iż obydwie działki stanowią jej własność, oraz że mogą one zostać zagospodarowane wspólnie.
Nie zgodziła się również z twierdzeniem, że działka [...] na całej długości była zdegradowana na cele budowlane z uwagi na przebieg kolektora sanitarnego. Skarżąca ma bowiem możliwość uzyskania warunków technicznych przebudowy istniejącego kolektora sanitarnego w związku jego kolizją z planowanym przedsięwzięciem. Wyznaczenie drogi dojazdowej oznaczonej symbolem 1.KDD.3 w swym przebiegu jedynie przez działkę [...] z południa na północ skutkuje tym, iż ustalona linia zabudowy uniemożliwia, także zagospodarowanie w części (pokrywającej się z przebiegiem planowanej drogi) jej działki numer [...]. Jak zauważono w odpowiedzi na skargę, pod drogę oznaczoną symbolem 1.KDD.3 przeznaczono w jej przebiegu z południa na północ ok. 1730 m3 i to w całości jedynie przez działkę skarżącej [...]. Podkreśliła, że droga oznaczona symbolem 1.KDD.3 pokrywa się jedynie częściowo, z przebiegiem kolektora kanalizacyjnego. Działka [...] jest niewielka powierzchniowo oraz została zagospodarowana jedynie poprzez nasadzenie kilku krzewów— tuj. Z kolei sąsiadujące z nią działki przez które to również przebiega kolektor tj. [...], [...], [...] wolne są od jakichkolwiek zabudowań.
Mając powyższe na uwadze, skarżąca wskazała, że Rada Gminy naruszyła zasady równości wobec prawa, bowiem w sposób prawidłowy nie wyważyła wszystkich interesów jakie występują w niniejszej sprawie. Bezpodstawnie przyjęto regułę dominacji interesu właściciela działki [...] z nasadzonymi krzewami nad interesem. Nadto przyjęte w planie rozwiązanie co do przebiegu drogi 1.KDD3 z południa na północ jedynie przez jej działkę narusza zasadę sprawiedliwości.
Z kolei odnosząc się do stwierdzenia jakoby propozycja skarżącej wytyczenia drogi z wykorzystaniem istniejącej drogi wewnętrznej nie stwarzała możliwości zapewnienia obsługi komunikacyjnej działek nr [...], [...] oraz [...] skarżąca wskazała, iż na rzecz każdoczesnego właściciel nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjna [...] ustanowiona jest nieodpłatnie i na czas nieokreślony służebność przechodu i przejazdu przez działkę [...] do ulicy [...]. Również działka ewidencyjna [...] korzysta z tejże drogi. Działka ewidencyjna [...] ma dostęp do drogi oznaczonej symbolem 1.KDD.4 poprzez działkę ewidencyjną [...] i [...].
Skarżąca "celem ukazania możliwości wytyczenia sprawiedliwego przebiegu drogi 1.KDD.3 po przebiegu kolektora kanalizacyjnego", w załączeniu do pisma przedstawiła załącznik graficzny do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z naniesionym przebiegiem drogi 1.KDD.3.
Odnosząc się do obowiązku zawarcia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zagadnień określonych w art. 15 ust 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym skarżąca zauważyła, iż na terenie objętym planem poprzednio znajdowały się nieruchomości stanowiące grunty rolne o dużej powierzchni. Na dzień uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wiele z tych nieruchomości pozostawało w dotychczasowym kształcie. Dopiero w przeciągu ostatnich kilku lat miało miejsce wiele podziałów nieruchomości. Oczywiście możliwym jest pominięcie w planie miejscowym ustaleń dotyczących scalania i podziału nieruchomości w przypadku, gdy stan faktyczny obszaru objętego planem nie daje podstaw do zamieszczenia ich w planie. Przy ocenie, czy możliwe jest pominięcie w planie miejscowym szczegółowych zasad i warunków scalania i podziału nieruchomości należy mieć na uwadze charakterystykę terenu, funkcję i sposób zagospodarowania terenu oraz charakter zabudowy. Rada Miasta Tarnowa winna była wnikliwie rozważyć, czy ewentualna rezygnacja z uregulowania w planie tego zagadnienia jest zasadna. Podejmując ustalenia w tym zakresie na uwadze należało mieć ewentualności przeprowadzenia na podstawie art. 102 ust 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami scaleń i podziału z wniosku właścicieli lub użytkowników wieczystych posiadających ponad 50 % powierzchni gruntów objętych planowanym scaleniem i podziałem. Zdaniem skarżącej konfiguracja przestrzenna terenu, stopień jej zabudowania nie dawały podstaw do odstąpienia od określenia szczegółowych zasad i warunków scalenia nieruchomości. Brak jest szczegółowej oceny Rady Miasta Tarnowa w odniesieniu do stanu faktycznego obszaru objętego planem w ujęciu charakterystyki terenu, sposób zagospodarowania terenu oraz charakteru zabudowy.
Skarżąca zarzuciła również błędne rozstrzygnięcie Rady Miejskiej w Tarnowie w sprawie rozpatrzenia uwag wniesionych do czterokrotnie wyłożonego do publicznego wglądu miejscowego planu terenu położonego w Tarnowie w rejonie ulic Orkana, Wolańskiej i Marii Dąbrowskiej wskazując, że organ nie ustosunkował się do wszystkich uwag.
Wreszcie wątpliwości – w ocenie skarżącej - wzbudza również sposób zmiany oznaczonej w projekcie planu zagospodarowania przestrzennego drogi — pierwotnie oznaczonej symbolem 1.KDW.7 a następnie symbolem 1.KDD.3.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, w tym w zakresie legalności aktów prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego i stosują środki określone w ustawie (art. 1 i art. 3 § 2 okt 5 p.p.s.a). Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego aktu podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania tego rozstrzygnięcia. Oznacza to, że w przedmiotowej sprawie Sąd bierze pod uwagę przede wszystkim obowiązujące w dacie podejmowania zaskarżonego aktu regulacje ustawy z 27. 03. 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz.717 ze zm.), zwanej dalej w skrócie u.p.z.p. Kontrola sądu administracyjnego nie powinna obejmować celowości lub słuszności dokonywanych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego rozstrzygnięć , lecz ograniczać się do badania zgodności z prawem podejmowanych uchwał, a przede wszystkim przestrzegania zasad planowania oraz określonej ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym procedury planistycznej.
W tej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest uchwała Nr X/149/2007 Rady Miejskiej w Tarnowie z 28 czerwca 2007 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu położonego w Tarnowie w rejonie ulic Orkana, Wolańskiej i Marii Dąbrowskiej (Dz. Urz. Woj. Małop. Nr 692, poz. 4572) w zakresie obejmującym wyznaczenie przebiegu i klasy planowanej drogi 1.KDD3 poprzez działki ewidencyjne nr [...] oraz [...] obręb [...], które stanowią własność I. P.. Skarżąca I. P. domaga się stwierdzenia nieważności ww. uchwały w całości względnie w części obejmujących ustaleń dotyczących ww. nieruchomości (oznaczonej jako działki. nr [...] i [...] obr. [...]., do których przysługuje jej prawo własności.
Zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Oznacza to, że jedną z pierwszych czynności w rozpoznaniu skargi jest zbadanie, czy wniesiona skarga spełnia wymogi formalne jak wcześniejsze bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia oraz zachowanie terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
W odniesieniu do powyższego trzeba stwierdzić, że skarżąca I. P. dopełniła wymogu bezskutecznego wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia występując z takim wezwaniem do Rady Miejskiej w Tarnowie w dniu 4 lutego 2015 r. pismem z datą 29 grudnia 2014r., a w dniu 24 marca 2015. Zaskarżyła plan miejscowy do sądu administracyjnego, z zachowaniem sześćdziesięciodniowego terminu do jej złożenia zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a.
Należy przyjąć, że w przedmiotowej sprawie wiążącym Sąd przedmiotem zaskarżenia nie jest cała uchwała, lecz ta jej część, która dotyczy przeznaczenia terenu stanowiącego własność lub współwłasność skarżącego (symbol planu: 1. KDD.3). Nie mają natomiast charakteru wiążącego wnioski i zarzuty skargi oraz powołana w skardze podstawa prawna. Oznacza to m.in., że Sąd może orzec odmiennie od wniosków skargi, które nie są dla Sądu wiążące z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a..
Sąd orzekający w niniejszej sprawie określając przedmiot zaskarżenia jako skargę na uchwałę Nr X/149/2007 Rady Miejskiej w Tarnowie z 28 czerwca 2007 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu położonego w Tarnowie w rejonie ulic Orkana, Wolańskiej i Marii Dąbrowskiej (Dz. Urz. Woj. Małop. Nr 692, poz. 4572) w zakresie obejmującym wyznaczenie przebiegu i klasy planowanej drogi 1.KDD3 poprzez działki ewidencyjne nr [...] oraz [...] obręb [...], a więc w części, która własność i skarżącej miał także uwadze wykładnię art. 101 ust. 1 ustawy z 8 . 03. 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 594) przyjmowaną w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którą "przedmiotem skargi wniesionej na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym na uchwałę rady gminy w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest zawsze cała uchwała w znaczeniu formalnym, a legitymacja do zaskarżenia takiej uchwały przysługuje każdemu, kto wykaże naruszenie swojego interesu prawnego lub uprawnienia konkretnym postanowieniem ww. uchwały w odniesieniu choćby do jednej działki, położonej w obszarze objętej planem" (por. wyrok NSA z 19. 06. 2009 r. II OSK 205/09). Zgodnie zatem z przyjętą wykładnią stroną skarżącą, legitymowaną w niniejszej sprawie do zaskarżenia ww. uchwały Nr X/149/2007 Rady Miejskiej w Tarnowie z 28 czerwca 2007 r. z uwagi na to, że jest właścicielka nieruchomości składającej się z działek ewid. nr [...] i [...] obr. [...] jest I. P.. Przedmiotowa nieruchomość znajduje się, w obszarach oznaczonych w planie miejscowym symbolem 1. KDD.3 i obejmuje działkę ewid. nr [...] oraz w niewielkiej części działkę ewid. nr [...]. W pozostałej części działka nr [...] znajduje się w terenie oznaczonym symbolem 1.U.4 – tereny o podstawowym przeznaczeniu usługowym pod usługi publiczne i komercyjne z dopuszczeniem realizacji urządzeń terenowych i obiektów małej architektury towarzyszących kubaturowym obiektom usługowy, funkcje mieszkaniowa związaną z usługa, realizację wysokiej i niskiej zieleni, realizację placów , ciągów pieszych i rowerowych i sieci i urządzeń inf. technicznej (§ 8 MPZP).
Skarga nie jest zasadna.
Sąd stwierdził bowiem, że zaskarżona uchwała Nr X/149/2007 Rady Miejskiej w Tarnowie z 28 czerwca 2007 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu położonego w Tarnowie w rejonie ulic Orkana, Wolańskiej i Marii Dąbrowskiej nie narusza przepisów obowiązujących w dacie jej uchwalenia w zakresie właściwości organów, a wprowadzony nią miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego został sporządzony i uchwalony bez istotnego naruszenia trybu sporządzania planu, a w zakresie obszaru stanowiącego nieruchomość strony skarżącej organ działając zgodnie z przysługującym mu władztwem planistycznym - nie naruszył zasad sporządzania planu o jakich mowa w przepisie art. 28 ust. 1 u.p.z.p.
Odnosząc się natomiast do podstawowego zarzutu skargi dotyczącego oceny, czy zachowane zostały zasady sporządzania planu miejscowego w zakresie zarzutu przekroczenia przez organ planistyczny granic przysługującego gminie władztwa planistycznego oraz nadmiernego ograniczenia uprawnień związanych z przysługującym skarżącej prawie własności nieruchomości oznaczonej jako dz. ewid. nr [...] i [...] obr. [...] należy także zważyć, że merytoryczna treść miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego , kształtowana jest przede wszystkim zgodnie z treścią studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz stanowiskiem przedstawionym przez organy uzgadniające i opiniujące, a także z koniecznością wyważanie interesu publicznego w przypadkach konfrontacji z interesami prywatnymi. Sąd oceniając w tym kontekście zgodność zaskarżonego planu miejscowego z treścią studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta Tarnów w brzmieniu obowiązującym w dacie podejmowania zaskarżonej uchwały stwierdził, że zgodność ta została zachowana. Kierunki zagospodarowania wyznaczone w studium zostały uwzględnione w planie miejscowym. W szczególności należy wskazać, że w załączniku nr 1 do uchwały nr XI/214/99 Rady Miejskiej w Tarnowie z 5 lipca 1999 r. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy i Miasta Tarnów (przedłożonym w aktach administracyjnych sprawy) w prognozie kierunków rozwoju Tarnowa punkt 1 wskazano m. in. na konieczność "racjonalizacji systemów infrastruktury technicznej w tym komunikacji", natomiast w załączniku nr 6 wskazano na konieczność "minimalizacji uciążliwości komunikacyjnych".
Skarżąca zarzuca, że kwestionowany przez nią plan miejscowy obejmujący przeznaczenie i zasady zagospodarowania przestrzennego, między innymi ww. działek nr. [...] i [...] narusza jej interes prawny, pozbawiając ją możliwości zabudowy tych działek , ponieważ po obu działkach zaplanowana została droga publiczna oznaczona symbolem 1. KDD.3. Z urzędu należy wskazać, że zgodnie z przedłożonym załącznikiem graficznym przedmiotowego planu miejscowego droga publiczna klasy D oznaczona symbolem planu miejscowego 1.KDD. 3 biegnie po działce nr [...] i w niewielkiej części po działce nr [...]. Z przedłożonych akt planistycznych, a także pisma I. P. z 25 maja 2015 r. uzupełniającego skargę wraz załącznikiem, wynika że osią sporu jest zaplanowanie przedmiotowej drogi po działkach skarżącej podczas gdy w ocenie skarżącej możliwy byłby inny przebieg drogi, po działkach zdegradowanych przebiegiem kolektora sanitarnego, a zatem także m. in. po działkach [...], [...], po których przebiega kolektor, z pozostawieniem całej działki nr [...] i niewielkiej części działki nr [...] w terenie oznaczonym symbole 1. U.4. Oceniając powyższe należy przede wszystkim wskazać, że zgodnie z założeniami studium konieczne jest minimalizowanie uciążliwości komunikacyjnych, a realizacja planowanej drogi 1.KDD. 3 umożliwi skomunikowanie działek, które dotychczas go nie posiadają, a objęte są funkcją budowlaną (oznaczone symbolem w planie miejscowym MN- tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej). W obszarze objętym planem realizacja planowanej drogi 1. KDD. 3 umożliwi taki dostęp z terenu działek ewid. nr [...], [...] i [...]. W związku z powyższym ustosunkowując się do zaplanowanego przebiegu drogi 1. KDD. 3 trzeba zgodzić się ze stanowiskiem organu, który wskazuje, że przebieg ten został wyznaczony optymalnie tj. po działkach zdegradowanych zrealizowanym na nich kolektorem sanitarnym. Działką taką jest działka nr [...], dodatkowo działka nr [...] jest bardzo wąska, a po jej większej części przebiega kolektor kanalizacyjny. Wąska i jest także przylegająca do niej działka nr [...], przy czym obie działki są niezagospodarowane. Nadto należy mieć na uwadze również wąski i wydłużony kształt działek nr [...] i [...] i związane z tym ograniczenia w ich zagospodarowaniu, także w przypadku proponowanego zmodyfikowania przebiegu drogi 1.KDD.3. Wynika to z wyznaczenia nieprzekraczalnych linii zabudowy obszaru 1. U. 4 wyznaczone po działce nr [...] nie tylko ze względu na planowaną drogę nr 1.KDD.3 ale również przebieg drogi stanowiącej ul. [...]. W ocenie Sądu realizacja drogi 1.KDD.3 w całości zgodnie z przebiegiem kolektora, tj. w części po działce nr [...] i [...] - jak proponuje skarżąca – stanowiłaby ingerencje w już zagospodarowane działki, a nadto nie zapewniałaby bezpośredniego skomunikowania działek ewid. nr [...], [...] i [...]. Jako niezasadny należy uznać zarzut skarżącej, iż organ planistyczny nie uwzględnił faktu, że dwie wąskie działki skarżącej stanowią działki sąsiednie, gdyż organ planistyczny zważył na rozmiary obu działek, ich położenie i zagospodarowanie, wyważając interes ogólny i indywidualny interes skarżącej. Wyznaczenie przebiegu drogi 1. KDD.3 na odcinku obejmującym nieruchomość skarżącej nie jest zatem dowolna i nieuzasadniona. Trzeba również mieć na względzie możliwości techniczne realizacji planowanej drogi stosownie do obowiązujących przepisów technicznych i uwarunkowań faktycznych w tym ustalenia rozporządzenia Min. Transportu i Gosp. Morskiej z 2.03. 1999 w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. (Dz. U. z nr 43, poz. 30 ze zm.) Organ stanowiący gminy ma prawo określone jako władztwo planistyczne uprawniające organ planistyczny do uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, poprzez określenie treści tego planu. Władztwo planistyczne to konglomerat uprawnień organu do władczego, ale nie swobodnego i dowolnego, ustalenia zasad zagospodarowania obszarów objętych procesem sporządzania planu miejscowego. Zasady zagospodarowania terenu objęte są zasadami sporządzania planu miejscowego, a te określane są mianem merytorycznych wartości i wymogów kształtowania polityki przestrzennej, czyli treści planu, zawartości planu (części tekstowej i graficznej oraz załączników), ustaleń planu i standardów dokumentacji planistycznej (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 20. 12. 2006 r., sygn. akt II SA/Po 692/06; wyrok WSA w Krakowie z 28.11. 2011, sygn.. akt II SA/Kr 1458/11). Konkludują w ocenie Sądu Rada Miejska w Tarnowie planując kwestionowany przebieg planowanej drogi 1. KDD. 3 po działkach skarżącej nie nadużyła przysługującego jej władztwa planistycznego dokonując wyważenia zarówno interesu prywatnego skarżącej jak publicznego (przekładającego się na zaplanowanie przebiegu ww. drogi publicznej. Nadto należy zauważyć, iż do chwili realizacji przedmiotowej drogi, która obejmuje ok. 1/3 część nieruchomości skarżącej , skarżąca może z niej korzystać do czasu wykupienia nieruchomości do realizacji przedmiotowej drogi. Stosownie do przyjętych założeń przewidziano środki przekładając prognozę skutków finansowych uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla Miasta Tarnowa w rejonie ulic Orkana, Wolańskiej i Marii Dąbrowskiej.
Odnosząc się do zarzutów skarżącej wskazujących na naruszenie procedury planistycznej należy wskazać, że w ocenie Sądu w tym zakresie nie naruszono przepisów postępowania w stopniu istotnym, powodującym nieważność przedmiotowej uchwały z 28 czerwca 2007 r. Zgodnie bowiem z art. 28 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 ze. zm.), zwanej dalej w skrócie u.p.z.p., tylko istotne naruszenie trybu sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nakazuje stwierdzenie jego nieważności w całości bądź w części.
Uchwałą Miejskiej w Tarnowie z 24 czerwca 2004 r. Nr XXV/459/2004 przystąpiono do sporządzenia projektu planu miejscowego i o tym Prezydent M. Tarnowa ogłosił w prasie lokalnej (ogłoszenie z 7 lutego 2005 r.) oraz przez obwieszczenie. Organ planistyczny uczynił także zadość pozostałym wymogom art. 17 u.p.z.p. co wynika z przedłożonych akt administracyjnych sprawy.
Zwrócić należy uwagę, że nie jest zasadny zarzut naruszenia procedury planistycznej w zakresie wymagań wskazanych w art. 15 ust. 2 pkt 8 u.p.z.p. trzeba wskazać, że Sąd w składzie rozstrzygającym niniejszą sprawę podziela pogląd, zgodnie z którym wymóg określenia w planie miejscowym szczegółowych zasad i warunków scalania i podziału nieruchomości objętych planem miejscowym jest obowiązkowy tylko wówczas, gdy zachodzi taka potrzeba i konieczność. Jeżeli jednak stan faktyczny obszaru objętego planem nie daje podstaw do zamieszczenia w planie ustaleń o których mowa w art. 15 ust. 2 u.p.z.p. – brak takich ustaleń nie może stanowić o jego niezgodności z prawem (por. wyrok NSA z 19 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 814/12; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 23 stycznia 2014 r., sygn. akt II SA/Go 888/13). Odnosząc powyższe do okoliczności rozpatrywanej sprawy trzeba wskazać, że jak wynika z materiału dowodowego przedmiotowym planem miejscowym objęto niewielki obszar miasta Tarnów w rejonie ulic Orkana, Wolańskiej i Marii Dąbrowskiej, na terenie którego w uwzględnieniu istniejącej zabudowy oraz zagospodarowania terenu brak obszarów w stosunku, zachodzi potrzeba ich scalanie i podział. Należy podkreślić, że poszczególne tereny niezainwestowane nie tworzą zwartych kompleksów i znajdują się pomiędzy zabudowanymi nieruchomościami, co w ocenie Sądu uzasadnia pominięcie w planie miejscowym powyższych ustaleń. Przepis art. 15 ust. 2 pkt 8 należy zatem rozumieć w ten sposób, że określenie wskazanych w nim wymagań tj. szczegółowych zasad i warunków scalania i podziału jest obowiązkowe, ale tylko wówczas gdy zachodzi taka potrzeba i konieczność. Gdy brak tych warunków jak w odniesieniu do obszaru objętego skarżoną uchwałą brak powyższych ustaleń nie uzasadnia stwierdzenia nieważności planu.
Analogicznie także zarzut naruszenia art. 15 ust. 2 pkr 12 w zw. z. przepisem art. 36 ust. 4 u.p.z.p. poprzez brak określenia stawek procentowych na podstawie których ustala się opłatę , o której mowa w art. 36 ust. 4 oraz poprzez pominięcie regulacji zawartych w § 4 pkt 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. Nr 164, poz. 1587) nie zasługuje na uwzględnienie. Jak bowiem wynika z ustaleń skarżonego planu miejscowego w § 7 pkt. 1 planu ustalono jednorazową opłatę od wzrostu wartości nieruchomości w wysokości 30% dla terenów o symbolach MN i U, natomiast w § 7 ust. 2 ustalono, że dla pozostałych terenów stawka wynosi 0 % . Odnosząc się do ww. zarzutu, w pierwszej kolejności stwierdzić należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się jednolicie, iż powoływane w tym zakresie rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w części dotyczącej wysokości stawek procentowych stanowiących podstawę do określenia opłaty, o której mowa w art. 36 ust. 4 u.p.z.p. zostało wydane z przekroczeniem upoważnienia ustawowego, zawartego w art. 16 ust. 2 u.p.z.p., czym został naruszony art. 92 ust. 1 Konstytucji RP zgodnie z którym rozporządzenia są wydawane na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania (wyrok NSA z 1 lipca 2010 r., sygn. akt II OSK 904/10; wyrok NSA z 23 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 311/10). A zatem przepis ten nie może stanowić punktu odniesienia w stosunku do ustaleń kontrolowanego przez Sąd planu miejscowego. Wskazać należy, że orzecznictwo sądów administracyjnych w kwestii ustalenia w planie zerowej stawki procentowej przewidzianej dla opłaty planistycznej - jakkolwiek niejednolite - to w podzielanej przez Sąd rozstrzygający w niniejszej sprawie linii orzeczniczej uznaje się za zasadne ustalenie takiej stawki w planie miejscowym tylko w przypadku, gdy zachodzą materialnoprawne przesłanki do ustalenia tej opłaty, przewidziane w art. 36 ust. 4 tej ustawy, a więc tylko w odniesieniu do terenów objętych planem, na których wartość nieruchomości wzrośnie w związku z uchwaleniem lub zmianą planu (por. wyrok NSA z 23. 04. 2010 r. sygn. akt II OSK 311/10; wyrok NSA z 6.11. 2013 r., sygn. akt II OSK 437/13). Oczywistym jest zatem, że jeśli wartość określonych nieruchomości objętych ustaleniami planu miejscowego nie wzrośnie, to organ planistyczny nie ma obowiązku ustalania dla terenów, na których znajdują się te nieruchomości stawki opłaty planistycznej. Mając na uwadze, że tylko w odniesieniu do poszczególnych terenów, które zmieniły swoje przeznaczenie na MN lub U – wzrosła ich wartość – należy uznać, że ustalenia przedmiotowego planu miejscowego zawarte w § 7 pkt. 1 i 2 nie mogą stanowić o jego wadliwości.
Kolejna wadliwość podniesiona w skardze zarzuca naruszenie art. 15 ust. 2 pkt 10 u.p.z.p. przez brak określenia w części opisowej planu miejscowego parametrów dróg wchodzących w skład sytemu komunikacyjnego i brak powiązań z zewnętrznym systemem komunikacji. Zarzut ten w ocenie Sądu nie jest zasadny, gdyż niezależnie od części graficznej planu miejscowego parametry dróg tworzących układ komunikacji zostały ustalone w części tekstowej tj. w § 4 ust. 1 pkt. 7 i 9, 7 oraz w rozdziale 4 planu miejscowego zatytułowanym "Tereny komunikacji i infrastruktury technicznej", obejmującym §§ 16 – 23. Nadto Trzeba wskazać, że szczegółowe regulacje odnoszące się do planowanej drogi oznaczonej symbole 1. KDD. 3 zawiera § 19 ust. 1-5, przy czym w ust. 4 ustalono szerokość linii rozgraniczający wynoszącą dla ww. drogi, która wynosi 10 m.
Nie jest zasadny kolejny zarzut o naruszeniu art. 17 pkt 8 u.p.z.p. w zw. z art. 7 ust. 2 pkt 3 ustawy z 3. 02. 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych wskazujący na nieuzyskaniu zgody wojewody bądź marszałka na przeznaczenie gruntów rolnych na cele nierolnicze, stanowiące zwarty obszar użytków rolnych klasy
IV o powierzchni przekraczającej 1 ha. Ustosunkowując się do tego zarzutu trzeba w pierwszym rzędzie wskazać, że przedłożonych aktach administracyjnych sprawy znajduje się oświadczenie Prezydenta Miasta Tarnowa z 20 czerwca 2007 r. w sprawie wymaganej zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych dla obszaru objętego przedmiotową uchwałą, z którego wynika, że w opinii organu nie zachodziła konieczność zyskania takiej, zgody gdyż grunty pod zainwestowanie w tym obszarze uzyskały wymaganą przepisami zgodę na wyłączenie z produkcji rolnej w uchwalonym uchwałą nr XX/210/91 z 30 grudnia 1991 r. Miejscowym Planie Ogólnym Zagospodarowania Przestrzennego Miasta Tarnowa, który utracił ważność 31.12. 2002 r. W aktach planistycznych zostały przedłożone potwierdzone kserokopie decyzji administracyjnych w przedmiocie zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze (z 1990 i 1990r. ) w uchwale wprowadzającej plan ogólny z grudnia 1991 r. Analizując powyższe w kontekście rozpoznawanej sprawy przede wszystkim trzeba wskazać, że z załącznika graficznego planu miejscowego wprowadzonego uchwałą z 28 czerwca 2007 r. wynika, iż tereny objęte tym planem są w znacznym stopniu zainwestowane i brak w nich zwartych obszarów rolnych i leśnych. Widoczne na rysunku planu działki mają bowiem niewielkie rozmiary, w większości są zabudowane, co wskazuje na niewątpliwe uprzednie "skonsumowanie" ewentualnych ustaleń poprzednio obowiązującego planu ogólnego w zakresie gruntów rolnych i leśnych, co do których wydana została ww. zgoda w trybie art. 7 ust 2 pkt 3 ww. ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że o ile przy uchwalaniu Miejscowego Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego Miasta Tarnowa, obejmującego obszar całego miasta zachodziła konieczność uzyskania na etapie procedury poprzedzającej uchwalenie ww. planu zgody na przeznaczenie gruntów rolnych na cele nierolnicze to nie było już takiej potrzeby w sytuacji uchwalania przedmiotowego planu. W konsekwencji podzielając linię orzecznictwa zgodnie, z którą nie można przedłużać skuteczności decyzji administracyjnych, w których wyrażono zgodę na przeznaczenie gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne w odniesieniu do planów miejscowych, które utraciły moc – poza wyjątkiem określonym w art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. ( por. wyrok WSA w Krakowie z 26. 02, 2997, sygn akt II SA/Kr 1161/06) nie sposób jednak uznać za istotne naruszenie trybu postępowania w rozumieniu art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w sytuacji gdy w obszarze przedmiotowego planu brak gruntów rolnych i leśnych co do których zgoda byłaby wymagana.
Reasumując, Sąd uznał, że zakres ingerencji organu planistycznego w prawo własności skarżącej I. P. nie nosi znamion dowolności i mieści się w granicach wyznaczonych prawem do władczego rozstrzygania o zasadach kształtowania ładu przestrzennego. Nie można również wskazać na inne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego lub istotne naruszenie trybu lub właściwości organów.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło