II SA/Kr 50/12
PostanowienieWSA w Krakowie2013-09-10
Skład orzekający: Sędzia WSA Mariusz Kotulski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przez stowarzyszenie, który nie został uzupełniony pomimo wezwania sądu do przedstawienia dodatkowych dokumentów, powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania?Ratio decidendi
Sąd przychylił się do twierdzeń wnioskodawcy, że pozostawienie wniosku bez rozpoznania na podstawie art. 257 p.p.s.a. było niezasadne, ponieważ wezwanie do przedstawienia dodatkowych dokumentów nie stanowiło wezwania do usunięcia braków formalnych wniosku. Jednakże, wniosek stowarzyszenia został oddalony z powodu braku wykazania przez nie braku środków na pokrycie kosztów postępowania, co było sprzeczne z informacją o stanie konta stowarzyszenia.Stan faktyczny
Stowarzyszenie złożyło wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi J.F. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Sąd wezwał stowarzyszenie do uzupełnienia wniosku poprzez przedstawienie szeregu dokumentów finansowych. Stowarzyszenie nie uzupełniło wniosku w terminie, co skutkowało jego pozostawieniem bez rozpoznania przez referendarza sądowego. Stowarzyszenie wniosło sprzeciw, twierdząc, że wezwanie sądu nie dotyczyło usunięcia braków wniosku. Sąd rozpoznał sprzeciw, przychylając się do argumentacji stowarzyszenia co do niezasadności pozostawienia wniosku bez rozpoznania, jednakże oddalił wniosek z powodu braku wykazania przez stowarzyszenie braku środków na pokrycie kosztów.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek Stowarzyszenia o przyznanie prawa pomocy w częściowym zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski po rozpoznaniu w dniu 10 września 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia [...] " w Z. o zwolnieni od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J.F. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 28 października 2011r., znak [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia : odmówić zwolnienia od kosztów sądowych Sygn. akt II SA/Kr 50/12 P O S T A N O W I E N I E Dnia 10 września 2013r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski po rozpoznaniu w dniu 10 września 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.F. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J.F. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 28 października 2011r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia : odmówić zwolnienia od kosztów sądowych
W dniu 24 czerwca 2013 roku Stowarzyszenie [...] " w Z. złożyło formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sadowych w sprawie skargi J.F. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia z dnia [...] października 2012r., znak [...] wydaną w przedmiocie nakazu rozbiórki.
W związku z brakami wniosku, uniemożliwiającym jego merytoryczne rozpoznanie, zarządzeniem z dnia 27 czerwca 2013 roku Sąd wezwał Stowarzyszenie do uzupełnienia formularza wniosku poprzez przedstawienie uchwały dotyczącej wysokości składek członkowskich z równoczesnym wyjaśnieniem ilu członków liczy skarżące Stowarzyszenie, wyjaśnienie, czy Stowarzyszenie korzysta z dotacji, darowizn itp., wyjaśnienie, czy Stowarzyszenie posiada jakikolwiek majątek nieruchomy bądź ruchomy - przedstawienie spisu inwentarza, wyjaśnienie czy strona prowadzi działalność gospodarczą i ewentualne przedstawienie dokumentów wykazujących przychody z tej działalności, wyjaśnienie czy strona posiada rachunek bankowy oraz ewentualne przedstawienie wyciągu z tegoż rachunku. Przedmiotowe braki należało uzupełnić w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
W zakreślonym terminie do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawca nie uzupełnił wniosku.
W związku z powyższym, zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 31 lipca 2013 roku po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym pozostawiono wniosek Stowarzyszenia o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania na podstawie art. 257 w zw. z art. 258 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012r., poz. 270).
Zarządzenie to wraz z pouczeniem o prawie wniesienia sprzeciwu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w terminie 7 dni od daty doręczenia orzeczenia doręczono wnioskodawcy w dniu 6 sierpnia 2013r.
W dniu 19 sierpnia 2013r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie sprzeciw wniesiony przez Stowarzyszenie [...]" w Z. od przedmiotowego zarządzenia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Pismo to zostało nadane przesyłką pocztową w dniu 13 sierpnia 2013r. W sprzeciwie tym wnioskodawca podniósł, iż zarządzenie jest niesłuszne i krzywdzące. Wyjaśnił, że w jego ocenie Sąd wezwał do dostarczenia dodatkowych dokumentów w postaci rachunków bankowych oraz bilansów finansowych, a nie do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wnioskodawca powołał się na dwa postanowienia NSA, w których Sąd uznał, że wezwanie strony do nadesłania dodatkowych dokumentów nie należy traktować jako wezwanie do usunięcia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy, a okoliczność ta nie zwalnia sądu od merytorycznego rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz, że przepis zawarty w art. 257 p.p.s.a. nie będzie miał zastosowania, gdy strona nie wykona wezwania sądu podjętego w ramach dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Dodatkowo wnioskodawca stwierdził, iż termin wskazany w wezwaniu powinien być adekwatny do zakresu żądania sądu aby umożliwić stronie zebranie żądanych dokumentów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Z wniosku złożonego na urzędowym formularzu wynika, że Stowarzyszenie [...] " w Z. domaga się przyznania mu pomocy prawnej w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sadowych.
Zgodnie z art.243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie wyłącznie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania.
Wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu (art. 252 § 2 p.p.s.a). według wzoru określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16.12.2003 r. w sprawie określania wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2003r., nr 227, poz. 2245). Wniosek ten powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradca podatkowym lub rzecznikiem patentowym (art.252 § 1 p.p.s.a.)
Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona, na wezwanie sądu jest zobowiązana złożyć w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.)
Zauważyć należy, że zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych stanowi odstępstwo od powszechnie obowiązującej zasady ponoszenia kosztów przez tą stronę postępowania, która wnosi pisma wszczynające postępowanie sądowe. W postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 r., FZ 478/04 (niepubl.) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że opłaty sądowe, do których także zalicza się wpis, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia.
Stosownie do art. 246 § 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej następuje: w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania albo w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania
Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
W niniejszej sprawie Sąd nie wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku (art. 49 § 1 p.p.s.a.), lecz do jego uzupełnienia poprzez złożenie dodatkowych dokumentów i oświadczeń (art. 255 p.p.s.a), dlatego brak było podstaw do pozostawienia wniosku bez rozpoznania na podstawie art. 257 p.p.s.a., dlatego też w tym zakresie Sąd przychyla się do twierdzeń zawartych w sprzeciwie wniesionym przez wnioskodawcę.
Jednakże wnioskodawca - Stowarzyszenie [...] " w Z. w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy umieścił informację dotyczącą stanu konta Stowarzyszenia. Stan konta według tej informacji wynosi 200 złotych. Rzeczywisty brak środków, na który powołuje się wnioskodawca zatem nie występuje. Pozwala to stwierdzić, że wnioskodawca jest w stanie ponieść koszty postępowania w wysokości 100 złotych. Sąd nie znajduje też tutaj uzasadnienia w jaki sposób uiszczenie opłaty w tej wysokości miałoby wpłynąć na utratę jedynej siedziby Stowarzyszenia.
Dlatego też WSA w Krakowie działając na podstawie przepisu art. 243, art. 244 art. 245 oraz art.246 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak na wstępie.
U Z A S A D N I E N I E
W dniu 6 czerwca 2013 roku J.F. złożył formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie swojej skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia z dnia [...] października 2011r., numer [...] wydaną w przedmiocie nakazu rozbiórki.
Wniosek ten w rubrykach od 7 do 11 nie zawiera żadnych danych. W związku z brakami wniosku, uniemożliwiającym jego merytoryczne rozpoznanie, zarządzeniem z dnia 27 czerwca 2013 roku referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku poprzez wyjaśnienie z czego utrzymuje się rodzina skarżącego, potwierdzenie stosownymi dokumentami dochodu osiąganego przez wnioskodawcę oraz jego małżonkę, wyjaśnienie czy skarżący bądź jego najbliżsi posiadają nieruchomości, grunty, gospodarstwo rolne itp. ze sprecyzowaniem charakteru produkcji prowadzonej na gruntach, dochodu z tychże nieruchomości wraz z ew. dopłatami z Unii Europejskiej, wyjaśnienie do kogo należy lokal mieszkalny, w którym zamieszkuje rodzina strony, potwierdzenie stosownymi dokumentami wydatków związanych z aktualnym utrzymaniem, wyjaśnienie czy skarżący bądź osoby, z którymi gospodaruje posiadają samochody, maszyny rolnicze itp., jeśli tak to przedstawienie ich wykazu, przedstawienie rachunków bankowych strony i osób z nią gospodarujących z ostatnich trzech miesięcy. Przedmiotowe braki należało uzupełnić w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
W zakreślonym terminie do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie uzupełnił wniosku
W związku z powyższym, zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 31 lipca 2013 roku po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym pozostawiono wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania na podstawie art. 257 w zw. z art. 243 § 1, art. 252 § 1 i 2, art. 255 i art. 258 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012r., poz. 270).
Zarządzenie to wraz z pouczeniem o prawie wniesienia sprzeciwu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w terminie 7 dni od daty doręczenia orzeczenia doręczono skarżącemu w dniu 6 sierpnia 2013r.
W dniu 12 sierpnia 2013r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie sprzeciw wniesiony przez J.F. od przedmiotowego zarządzenia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Pismo to zostało nadane przesyłką pocztową w dniu 8 sierpnia 2013r. W sprzeciwie tym skarżący podniósł, iż zarządzenie jest niesłuszne i krzywdzące, gdyż jak uważa skarżący, wezwanie Sądu do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy jest w rzeczywistości wezwaniem do dostarczenia dodatkowych dokumentów, a za takie skarżący uznaje wezwanie do przedstawienie dochodów żony i syna, rachunków za ponoszone wydatki, zeznania podatkowego oraz przesłanie wykazów i wyciągów z posiadanych kont bankowych. Skarżący powołuje się na dwa orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, w których to Sąd uznał, że wezwanie strony do dostarczenia dodatkowych danych o stanie majątkowych nie można traktować jako wezwania do usunięcia braków we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz, że przepis zawarty w art. 257 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie będzie miał zastosowania, gdy strona nie wykona wezwania sądu podjętego w ramach dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Skarżący nadmienił również, iż termin, który należało wskazać w wezwaniu powinien być adekwatny do zakresu żądania Sądu i umożliwić stronie zebranie wskazanych dokumentów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Z wniosku złożonego na urzędowym formularzu wynika, że J.F. domaga się przyznania mu pomocy prawnej w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych.
Zgodnie z art.243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie wyłącznie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania.
Wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu (art. 252 § 2 p.p.s.a). według wzoru określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16.12.2003 r. w sprawie określania wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2003r., nr 227, poz. 2245). Wniosek ten powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradca podatkowym lub rzecznikiem patentowym (art.252 § 1 p.p.s.a.)
Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona, na wezwanie sądu jest zobowiązana złożyć w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.)
Zauważyć należy, że zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych stanowi odstępstwo od powszechnie obowiązującej zasady ponoszenia kosztów przez tą stronę postępowania, która wnosi pisma wszczynające postępowanie sądowe. W postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 r., FZ 478/04 (niepubl.) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że opłaty sądowe, do których także zalicza się wpis, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia.
Stosownie do art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania albo w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, że to na osobie wnoszącej o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
Jak słusznie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu wydanym w dniu 6 czerwca 2013r. sygn. akt II OZ 403/13 "podkreślić należy, że pozostawienie bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy może nastąpić zgodnie z art. 257 p.p.s.a., tylko wówczas, gdy nie został złożony na urzędowym formularzu lub gdy strona nie usunęła formalnych braków takiego wniosku. Odmienna natomiast jest sytuacja, gdy Sąd uznał informacje wynikające z wniosku za niewystarczające i na podstawie art. 255 p.p.s.a. zażądał dodatkowych dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego, rodzinnego lub dochodów strony. Niezłożenie takich dowodów nie pozwala na pozostawienie wniosku bez rozpoznania, lecz jest równoznaczne z niewykazaniem przez stronę podstaw do przyznania prawa pomocy i uzasadnia oddalenie wniosku. Takie stanowisko prezentowane jest konsekwentnie w orzecznictwie sądów administracyjnych oraz w doktrynie (postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 8 listopada 2006r., II OZ 1112/06, ONSAiWSA 2007, nr 4, poz. 79; 31 lipca 2008r., I FZ 272/08; 16 lipca 2008r., II GZ 141/08; 5 czerwca 2008r., I FZ 236/08; 31 marca 2005r., II FZ 126/05, ONSAiWSA 2006, nr 1, poz. 13, a także B. Dauter, Prawo pomocy, "Przegląd Podatkowy" z 2007, nr 1, s. 41; M. Grzymisławska-Cybulska, Rozpoznawania wniosków o przyznanie prawa pomocy osobom fizycznym w praktyce sądów administracyjnych, "Administracja" z 2006 r., nr 3, s. 81)."
W niniejszej sprawie Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, bowiem pozostawienie niewypełnionej rubryki uzasadniania skierowanie do strony wezwania o uzupełnienie wniosku, gdyż pozostawienie pustej rubryki, jest jednoznaczne z oświadczeniem przez stronę, że nie posiada określonego składnika majątkowego, o którym mowa w formularzu (dochodu, nieruchomości, oszczędności etc.).
Wnioskodawca J.F. , pozostawiając puste rubryki we wniosku, nie podał zatem żadnych danych dotyczących jego sytuacji finansowej umożliwiających merytoryczne rozpoznanie jego wniosku.
Mając na uwadze powyższe, na gruncie niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że już sam fakt, że wniosek J.F. o zwolnienie go od kosztów sądowych nie zawiera żadnej informacji o jego stanie majątkowym, powoduje z oczywistych względów brak możliwości uzyskania zwolnienia. Wnioskodawca nie podał żadnych informacji dotyczących jego dochodów, ani nie wskazał na jakikolwiek majątek będący własnością jego lub innych osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym. Z użycia w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. określenia "gdy wykaże" wynika bezsprzecznie, że to strona ma przekonać sąd, że znajduje się w sytuacji opisanej w tym przepisie (tak postanowienie NSA z dnia 17 lutego 2010 r., sygn. akt II GZ 5/10, opub. w LEX Nr 663546). Właściwe przedstawienie przez stronę przyczyn uzasadniających zwolnienie od kosztów sądowych oraz dowodów na ich poparcie umożliwia sądowi rozpoznającemu wniosek dokonanie prawidłowej oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Strona ma w tym zakresie inicjatywę dowodową, a sąd na podstawie przedstawionych przez stronę dowodów dokonuje oceny, czy wystąpiły przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (postanowienie NSA z dnia 13 maja 2011 r., sygn. akt II GZ 84/11, opub. w Lex Nr 783925). W orzecznictwie wskazuje się, że wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać dokładne dane o stanie majątkowym wnioskodawcy. Przepis art. 252 § 1 p.p.s.a. nakłada właśnie taki obowiązek w celu możliwości pełnego wglądu sądu w sytuację finansową wnioskodawcy. Tylko i wyłącznie taki ogląd może pozwolić na prawidłową ocenę, czy wnioskodawca jest (i w jakim stopniu) zdolny partycypować w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego (postanowienie NSA z dnia 19 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 158/10, opub. w LEX Nr 663316). Sąd nie znajduje zatem powodów, na podstawie, których można stwierdzić, iż wnioskodawca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla skarżącego i jego rodziny, jak twierdzi wnioskodawca. Wiadomo jest też Sądowi z urzędu, na podstawie danych uzyskanych w innym postępowaniu do sprawy o sygn. akt II SA/Kr 51/12, że J.F. jest współwłaścicielem kilku nieruchomości w K. oraz samochodów. Nie jest więc prawdą podana w formularzu przez skarżącego informacja o braku prawa przez skarżącego do jakichkolwiek nieruchomości. J.F. jest osobą zamożną i posiada znaczny majątek w postaci nieruchomości gruntowych oraz samochodów, co stanowczo przemawia za tym, że może ponieść koszty sądowe w sprawie, zwłaszcza, iż domaga się zwolnienia od ponoszenia opłaty od zażalenia w kwocie 100 zł.
Wobec braku niezbędnych informacji o stanie majątkowym skarżącego dla rozpoznania wniosku o przyznanie pomocy należy uznać, że nie spełnił on warunków do przyznania prawa pomocy w oparciu o przedstawiony wniosek. Niewypełnienie rubryk we wniosku o prawo pomocy nie jest równoznaczne z przedstawieniem rzeczywistego stanu faktycznego (majątkowego) skarżącego uzasadniającego przyjęcie spełnienia przesłanek pozwalającego na przyznanie prawa pomocy. Co więcej, nie sposób dać wiary, że czteroosobowa rodzina (skarżący, jego żona i dwójka dzieci) utrzymuje się bez żadnych dochodów. Oznaczałoby to, że wobec braku jakichkolwiek dochodów i majątku wnioskodawca wraz z rodziną nie żywi się i nie mieszka w domu, lecz korzysta z np. noclegowni.
Z urzędu Sądowi jest wiadome, że skarżący występował i występuje w innych sprawach przed tut. Sądem, w których również składa niewypełnione wnioski o prawo pomocy, a wzywany o ich uzupełnienie prosi o przedłużenie terminu do dokonania tej czynności (np. w sprawie o sygn. III SA/Kr 1471/11, II SA/Kr 1412/10, II SA/Kr 624/11, II SA/Kr 460/11, II SA/Kr 725/12, II SA/Kr 51/12, II SA/Kr 50/12, II SA/Kr 1725/12, II SA/Kr 49/12, II SA/Kr 1478/11, II SA/Kr 461/11, II SA/Kr 16/11). Skarżącemu jest więc bardzo dobrze znana procedura związana z uzyskaniem prawa pomocy w sądzie administracyjnym i niewątpliwe wie on ze swoich innych postępowań sądowoadministracyjnych, że wniosek o prawo pomocy musi być wypełniony, jak to ma być zrobione, jakie dokumenty mają być przedłożone wraz z wnioskiem oraz to, że braki formalne wniosku spowodują wezwanie go o ich uzupełnienie. Nic zatem nie stało na przeszkodzie, aby skarżący – znając tok postępowania o przyznanie prawo pomocy – od razu prawidłowo wypełnił wniosek o prawo pomocy. Również w toku niniejszej sprawy skarżący już występował z wnioskiem o prawo pomocy (k.[...] ). Zatem już nawet na tle tej sprawy znana jest mu procedura oraz wymogi związane z uzyskaniem prawa pomocy w toku postępowania sądowoadministracyjnego.
Dlatego też WSA w Krakowie działając na podstawie przepisu art. 243, art. 244 art. 245 oraz art.246 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło