II SA/Kr 512/25

WyrokWSA w Krakowie2025-09-12

Skład orzekający: Magda Froncisz, Agnieszka Nawara - Dubiel, Monika Niedźwiedź

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda Małopolski, uchylając postanowienie organu I instancji odmawiające wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, prawidłowo zastosował art. 138 § 2 K.p.a., czy też powinien był samodzielnie rozpoznać wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji?
Ratio decidendi
Wojewoda Małopolski, uchylając postanowienie organu I instancji odmawiające wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, nieprawidłowo zastosował art. 138 § 2 K.p.a. Organ odwoławczy był zobligowany do samodzielnego zbadania przesłanki z art. 152 § 1 K.p.a. w postaci oceny prawdopodobieństwa uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania, zamiast uchylać się od merytorycznego rozpoznania tej kwestii i kierować sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o wstrzymanie wykonania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Po wielokrotnych postępowaniach i postanowieniach organów administracji, Wojewoda Małopolski uchylił postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa odmawiające wstrzymania wykonania decyzji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Inwestor (A. K.) zaskarżył postanowienie Wojewody, zarzucając błędne zastosowanie przepisów proceduralnych i brak merytorycznego rozpoznania sprawy. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia 12 marca 2025 r. i zasądził od Wojewody Małopolskiego na rzecz A. K. kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Nawara - Dubiel Sędzia WSA Monika Niedźwiedź po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 września 2025 r. sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia 12 marca 2025 r. znak: WI-I.7840.2.91.2024.SM w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Wojewody Małopolskiego na rzecz A. K. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezydent Miasta Krakowa postanowieniem z 1 kwietnia 2022 r. znak: AU-01-1.6740.1.203.2022.EKO wznowił postępowanie zakończone ostateczną decyzją własną z 29 czerwca 2021 r. nr 795/6740.1/2021 znak: AU-01-1.6740.1.655.2021.ERM, zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielającej inwestorowi - A. K. - pozwolenia na budowę dla zamierzenia inwestycyjnego "budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwulokalowego z garażami wbudowanymi oraz zjazdem z drogi gminnej wewnętrznej, na dz. nr [...], [...] obr. [...] K.-K., przy ul. K. w K.". Kolejno Prezydent Miasta Krakowa postanowieniem z 4 kwietnia 2022 r., po rozpoznaniu wniosku M. W., reprezentowanego przez radcę prawnego, odmówił wstrzymania wykonania ww. ostatecznej decyzji z 29 czerwca 2021 r. Jako podstawę prawną ww. postanowienia organ I instancji wskazał art. 152 § 1 w zw. z art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021, poz. 735 ze zm.), dalej "K.p.a.". W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał między innymi, że ww. decyzja Prezydenta z 29 czerwca 2021 r. w skutek niezaskarżenia stała się ostateczna 16 lipca 2021 r. Następnie do organu l instancji 18 lutego 2022 r. wpłynęło pismo M. W. zawierające wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ww. decyzją na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., wniosek o wstrzymanie jej wykonania na podstawie art. 152 § 1 K.p.a. oraz wniosek o dopuszczenie dowodu z zeznań J. W. i M. W. i dokumentów w postaci wniosku o udzielenie informacji publicznej z 17 stycznia 2022 r. i informacji o izolacji. W ocenie organu I instancji okoliczności sprawy nie wskazywały na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego, Prezydent Miasta Krakowa, uznając brak zaistnienia przesłanki wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., decyzją z 15 czerwca 2022 r. nr 749/6740.1/2022, na podstawie art. 105 w zw. z art. 104 i art. 147 K.p.a., umorzył wznowione postępowanie. M. W. złożył odwołanie od ww. decyzji umarzającej postępowanie. Wojewoda Małopolski decyzją z 5 lipca 2023 r. uchylił ww. decyzję Prezydenta z 15 czerwca 2022 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Pismem z 2 sierpnia 2023 r. M. W. złożył ponownie wniosek o wstrzymanie wykonania ostatecznej decyzji z 29 czerwca 2021 r. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że inwestor nie złożył oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością, którą stanowi działka o nr ew. [...] obr. [...] K. w K., a która jest własnością wnioskodawcy na cele budowlane, pomimo że zjazd z drogi usytuowany jest w części na jej terenie oraz poddał w wątpliwość legalność wycinki drzew przez inwestora. Wniósł o dopuszczenie dowodów w postaci wydruków fotografii obrazujących rozpoczęcie realizacji inwestycji na części nieruchomości wnioskodawcy. Wnioskodawca podkreślił, że zastosowanie art. 152 § 1 K.p.a. jest jedynym środkiem dla zapobiegnięcia nieodwracalnym, bądź ciężkim do odwrócenia skutkom realizacji inwestycji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie prawomocnym wyrokiem z 7 września 2023 r. sygn. II SA/Kr 974/23 oddalił sprzeciw inwestora od ww. decyzji Wojewody z 5 lipca 2023 r. Następnie Prezydent Miasta Krakowa postanowieniem z 22 maja 2024 r., na podstawie art. 152 § 1 w zw. z art. 123 K.p.a., ponownie odmówił wstrzymania wykonania ww. decyzji własnej z 29 czerwca 2021 r. W uzasadnieniu ww. postanowienia organ I instancji skrótowo opisał przebieg postępowania, opisał i wyjaśnił treść art. 152 § 1 i art. 16 § 1 K.p.a., przywołał tezy z dwóch wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego i wskazał, że okoliczności sprawy nie wskazywały na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Pismem z 10 czerwca 2024 r. wnioskodawca wniósł zażalenie na ww. postanowienie. Zarzucił zaskarżonemu postanowieniu brak zawarcia w jego uzasadnieniu motywów, jakimi kierował się organ podejmując rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy wstrzymania decyzji. Wojewoda Małopolski zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem z 12 marca 2025 r. znak WI-I.7840.2.91.2024.SM, na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 144 K.p.a. i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2024 r. poz. 725 ze zm.), dalej: "P.b.", uchylił ww. postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa z 22 maja 2024 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji wskazał, że Prezydent w ww. postanowieniu z 22 maja 2024 r. ograniczył się jedynie do opisania w bardzo wybiórczy sposób przebiegu postępowania, wskazania podstawy prawnej i przytoczenia jego brzmienia oraz zacytowania orzeczenia NSA, bez odniesienia się do stanu faktycznego sprawy, posiadanego materiału dowodowego, jak również wskazanej podstawy wznowienia tj. art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. oraz stanowiska wnioskodawcy. Dalej Wojewoda stwierdził, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji powinien dokonać analizy i oceny, czy wnioskodawcy przysługuje przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę oraz czy w sprawie zachodzi prawdopodobieństwo uchylenia tejże decyzji w wyniku postępowania wznowieniowego, przy czym dla wstrzymania wykonania decyzji wystarczające jest wykazanie prawdopodobieństwa uchylenia decyzji bez względu na jego stopień. Według Wojewody w postanowieniu wydanym w trybie art. 152 K.p.a. nie można w ogóle nie wskazać, kto jest wnioskodawcą, na jaki interes prawny się powołuje i ogólnie w tym zakresie nie odnieść się do wskazanej we wniosku przesłanki wznowieniowej, jako jednej z okoliczności stanowiących podstawę do uprawdopodobnienia uchylenia decyzji, zaś to, że organ zobowiązany jest jedynie uprawdopodobnić uchylenie decyzji nie oznacza braku dokonania jakiejkolwiek analizy stanu faktycznego sprawy, w tym pod kątem zaistnienia wskazanej przesłanki wznowieniowej i w związku z powyższym organ rozpatrujący zażalenie nie może zastąpić organu I instancji. Kolejno Wojewoda zauważył, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie zostały przez organ I instancji przedstawione żadne okoliczności sprawy uprawdopodabniające lub nie uchylenie decyzji w wyniku wznowienia postępowania ani przede wszystkim analiza, czy wnioskodawcy w ogóle winien przysługiwać status strony w pierwotnym postępowaniu. Wojewoda przywołał i wyjaśnił treść art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 P.b. uwypuklając nowelizację definicji obszaru oddziaływania obiektu. Zdaniem organu II instancji nie może on zastępować właściwego do przeprowadzenia postępowania wznowieniowego organu w ocenie tak istotnej kwestii jak wstrzymanie wykonania decyzji, bowiem naruszyłby zasadę dwuinstancyjności postępowania. A. K. (inwestor) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na ww. postanowienie Wojewody Małopolskiego z 12 marca 2025r. znak WI-I.7840.2.91.2024.SM. Zaskarżonemu w całości postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania mając wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1) art. 152 § 1 oraz art 138 § 2 w zw. z art 144 K.p.a. poprzez ich błędne zastosowanie, skutkujące uznaniem, że stan sprawy nie pozwalał na wydanie przez organ II instancji rozstrzygnięcia merytorycznego, tj. utrzymującego postanowienie organu I instancji w mocy, co skutkowało błędnym wydaniem postanowienia kasatoryjnego; 2) art. 138 § 2 K.p.a. w zw. z art. 126 i 144 K.p.a. oraz art. 3 pkt 20 w zw. z art 28 ust. 2 P.b., poprzez błędne ich zastosowanie i nieprawidłowe określenie obszaru oddziaływania zamierzonej inwestycji poprzez objęcie tym obszarem działki wnioskodawcy, względem której zamierzona inwestycja nie powoduje ograniczeń w zabudowie, a w konsekwencji nieprawidłowe ustalenie kręgu stron postępowania zakończonego prawomocną decyzją i błędne przyznanie wnioskodawcy legitymacji do żądania wznowienia postępowania; 3) art. 138 § 2 w zw. z art. 126 i art. 144 K.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i bezpodstawne uchylenie postanowienia I instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi, pomimo braku przesłanek do zastosowania powołanego przepisu, bowiem postanowienie I instancji nie było obarczone uchybieniami uzasadniającymi jego uchylenie. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Wojewody w całości i zasądzenie od organu II instancji zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że organ II instancji wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi nie dokonał oceny, czy okoliczności sprawy nie wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji, mimo że stan sprawy pozwalał na wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego. Skarżący podniósł ponadto, że nawet ewentualne ustalenie, że M. W. w postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta Miasta Krakowa powinien był przysługiwać status strony, nie oznacza jeszcze prawdopodobieństwa uchylenia decyzji we wznowionym postępowaniu. Skarżący podkreślił, że skoro z ostatecznej decyzji wynika domniemanie mocy jej obowiązywania, to pozbawianie decyzji tego atrybutu może nastąpić tylko w wyraźnie przewidzianych trybach postępowania administracyjnego, stąd rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji nie może być pochopne. Wg skarżącego, wobec braku wskazania okoliczności, poza okolicznością określoną w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., uprawdopodobniającej uchylenie w wyniku wznowienia postępowania przedmiotowej decyzji o pozwoleniu na budowę, organ II instancji winien był uznać, że odmowa wstrzymania wykonania decyzji jest zasadna i utrzymać postanowienie organu I instancji. Na poparcie swoich zarzutów i wniosków skarżący przedstawił obszerną argumentację i przywołał tezy z orzecznictwa sądów administracyjnych. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Wniesiona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie. Stosownie zaś do art. 120 P.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a. - sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Wojewody Małopolskiego, którym uchylił w całości postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa z 22 maja 2024 r. w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Podstawę prawną postanowienia organu I instancji stanowił art. 152 § 1 K.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Na postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji służy stronie zażalenie, chyba że postanowienie wydał minister lub samorządowe kolegium odwoławcze (§ 2). W orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się, że w sytuacji złożenia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, jak również gdy organ działa w tym przedmiocie z urzędu, jego podstawowym obowiązkiem jest ocena, czy w sprawie zachodzi prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Dla wstrzymania wykonania decyzji wystarczające jest wykazanie prawdopodobieństwa uchylenia decyzji, bez względu na stopień tego prawdopodobieństwa. Przesłanka prawdopodobieństwa nie wymaga dowodu, albowiem prawdopodobieństwo nie jest równoznaczne z pewnością uchylenia decyzji, w wyniku wznowienia postępowania (por. wyroki: WSA w Krakowie z 25 marca 2019 r., sygn. II SA/Kr 50/19, NSA z 6 lutego 2019 r., sygn. II OSK 630/17; orzeczenia.nsa.gov.pl). Co istotne, ocena prawdopodobieństwa uchylenia decyzji ostatecznej powinna być przekonująca i wyczerpująca, oparta na materiale dowodowym, przede wszystkim zawartym w aktach sprawy zakończonej dotychczasową decyzją, nawiązująca do przesłanki wznowienia postępowania oraz do konkretnych okoliczności wskazujących na prawdopodobieństwo wyeliminowania decyzji ostatecznej we wznowionym postępowaniu. Aby dokonać takiej oceny, organ administracyjny musi przeanalizować cały zebrany dotychczas w danej sprawie materiał dowodowy (por. wyroki: WSA w Rzeszowie z 22 maja 2020 r., sygn. II SA/Rz 1297/19, NSA z 10 października 2019 r., sygn. II GSK 674/19). Jak słusznie podniósł też skarżący, instytucję wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej należy traktować z dużą ostrożnością. Zbyt pochopne korzystanie z instytucji wstrzymania wykonania decyzji może stanowić naruszenie zasady ogólnej trwałości decyzji ostatecznych wyrażonej w art. 16 § 1 K.p.a. (por. wyrok NSA z 2 września 1998 r., sygn. IV SA 2311/96, LEX nr 43803). Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności rozpatrywanej sprawy należy zauważyć, że organ II instancji uznał, że istnieje podstawa do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji kwestii prawdopodobieństwa uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy wydał rozstrzygnięcie na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., który stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Jak podkreśla się w doktrynie, celem tej regulacji w aktualnym brzmieniu było ograniczenie możliwości podjęcia decyzji kasacyjnej w stopniu maksymalnym, tj. do sytuacji, w której rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy byłoby nie do pogodzenia z zasadą dwuinstancyjności postępowania (A. Golęba, w: H. Knysiak-Sudyka (red.), "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Warszawa 2019, s. 970). Przepis art. 138 § 2 K.p.a. nie może być zatem interpretowany w oderwaniu od art. 136 K.p.a. Art. 136 K.p.a. umożliwia bowiem organowi II instancji przeprowadzenie na żądanie strony lub z urzędu dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecenia przeprowadzenia tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Zestawienie zasady dwuinstancyjności postępowania z przepisami art. 136 K.p.a. determinującymi postępowanie dowodowe przed organem odwoławczym prowadzi do konkluzji, że organ odwoławczy może wydać decyzję na podstawie art. 138 § 2 tylko wówczas, gdy wykaże, iż przeprowadzenie przez niego postępowania wyjaśniającego w granicach art. 136 nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy, a więc nie jest możliwe sanowanie uchybień organu pierwszej instancji w ramach dodatkowego postępowania (A. Golęba, w: "Komentarz...", s. 972). Przepis art. 138 § 2 K.p.a. - na podstawie art. 144 K.p.a., zgodnie z którym w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań - wprawdzie znajduje zastosowanie również w postępowaniu zażaleniowym, ale jak wynika z powyższego, jedynie odpowiednio. Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że w niniejszej sprawie nie zachodziły przesłanki zawarte w art. 138 § 2 K.p.a. uprawniające organ II instancji do wydania postanowienia kasatoryjnego. Wydając zaskarżone postanowienie Wojewoda nie zbadał merytorycznie wystąpienia w niniejszej sprawie prawdopodobieństwa uchylenia - w wyniku wznowienia postępowania - decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę, która to kwestia jest określoną w art. 152 § 1 K.p.a. przesłanką do wstrzymania wykonania decyzji. Zamiast tego organ odwoławczy uchylił się od merytorycznego rozpoznania kwestii ewentualnego wstrzymania i skierował sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji pomimo, że nie wskazał, aby wystąpiły jakiekolwiek luki w materiale dowodowym, uniemożliwiające organowi odwoławczemu merytoryczne ponowne rozpoznanie sprawy na podstawie zgromadzonych akt. Tymczasem obowiązkiem organu II instancji było, w okolicznościach niniejszej sprawy, dokonanie oceny, czy w sprawie zachodzi prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku postępowania wznowieniowego. Przy tym dla wstrzymania wykonania decyzji, jak słusznie wskazał Wojewoda, wystarczające jest wykazanie prawdopodobieństwa uchylenia decyzji, bez względu na jego stopień. Określenie tego prawdopodobieństwa powinno polegać na podaniu tej przesłanki wznowieniowej, która w ocenie organu ma w danej sprawie zastosowanie oraz uzasadnieniu, dlaczego możliwe jest uchylenie konkretnej decyzji. Zgodnie z tezami sądownictwa administracyjnego, wstrzymanie wykonania decyzji na podstawie art. 152 § 1 K.p.a. winno być traktowane jako środek ostateczny, to jednak podkreślenia wymaga, iż taka ostateczność nie może być rozumiana dowolnie. Musi być bowiem poprzedzona rzeczywistym zbadaniem okoliczności sprawy. Jak trafnie wskazał NSA w wyroku z 29 lipca 2014 r., sygn. II OSK 527/13, wydając postanowienie na podstawie art. 152 § 1 K.p.a. właściwy organ powinien wziąć pod uwagę wszystkie dostępne na tym etapie postępowania okoliczności faktyczne i prawne, przede wszystkim materiał dowodowy zawarty w aktach sprawy zakończonej dotychczasową decyzją. Na tej podstawie właściwy organ winien wstępnie ocenić, czy istnieją podstawy do przyjęcia, ze decyzja zostanie uchylona. W postępowaniu dotyczącym wstrzymania wykonania decyzji nie bada się merytorycznie zgodności z prawem decyzji stanowiącej przedmiot postępowania wznowieniowego oraz konieczności ewentualnego jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Ocena taka należy bowiem do rozstrzygnięcia kończącego wznowione postępowanie. Warto zaznaczyć, że interpretacja art. 152 § 1 K.p.a. winna mieć charakter ścieśniający. Słowo "prawdopodobieństwo" użyte w tym przepisie powinno być traktowane nie jako luźna poszlaka, ale jako wniosek ściśle wynikający ze zbadanych rzetelnie okoliczności sprawy (por. wyroki WSA w Krakowie: z 23 stycznia 2009 r. sygn. II SA/Kr 961/08, z 1 grudnia 2017 r., sygn. II SA/Kr 1040/17). W konsekwencji ocena wystąpienia tego prawdopodobieństwa nie może być dowolna (arbitralna), ale powinna być przekonująca i wyczerpująca, oparta na materiale dowodowym oraz – co istotne - nawiązująca do przesłanki wznowienia postępowania i do konkretnych okoliczności wskazujących na prawdopodobieństwo wyeliminowania decyzji ostatecznej we wznowionym postępowaniu (por. wyrok WSA w Białymstoku z 12 czerwca 2012 r., sygn. II SA/Bk 217/12). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że Wojewoda nieprawidłowo ocenił w zaskarżonym postanowieniu zaistnienie przesłanek do wydania rozstrzygnięcia kasatoryjnego na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. Organ II instancji rozpoznając merytorycznie sprawę ponownie, na skutek zażalenia, w sprawie z wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, był zobligowany do ponownego samodzielnego zbadania przesłanki przewidzianej w art. 152 § 1 K.p.a. w postaci oceny - na podstawie okoliczności sprawy - prawdopodobieństwa uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia w powiązaniu z zawartością akt sprawy wynika, że organ rozpatrujący zażalenie trafnie uznał za zbyt pochopną odmowę wstrzymania wykonania decyzji pozwolenia na budowę, słusznie zarzucając organowi I instancji brak odniesienia się do stanu faktycznego sprawy i posiadanego w aktach materiału dowodowego oraz stanowiska wnioskodawcy, który wskazywał wszak, że inwestor nie złożył oświadczenia o prawie do dysponowania na cele budowlane nieruchomością, która stanowi własność wnioskodawcy, a zjazd z drogi kwestionowanej inwestycji usytuowany jest w części na jej terenie. Jednocześnie organ II instancji uchylił się od samodzielnego zbadania zaistnienia przesłanki z art. 152 § 1 K.p.a. i poprzestał w tym przedmiocie na wydaniu decyzji kasatoryjnej, choć nie uzasadnił w tym względzie zaistnienia przesłanek wymienionych art. 138 § 2 K.p.a. Innymi słowy trafnie organ odwoławczy dostrzegł, że postanowienie I instancji zostało wydane w niniejszej sprawie bez należytego wyjaśnienia prawdopodobieństwa uchylenia decyzji. Rzecz jednak w tym, że również sam Wojewoda, orzekając w przedmiocie zażalenia, nie przeanalizował w ogóle stanu sprawy w kontekście przesłanki wstrzymania wykonania decyzji. Powinien był natomiast dokonać własnej i całościowej oceny prawdopodobieństwa uchylenia decyzji w wyniku wznowienia, biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności rozpatrywanej w trybie wznowienia sprawy. Wymaga tego zarówno norma z art. 15 K.p.a. stanowiąca zasadę dwuinstancyjności, jak i zasada szybkości i prostoty postępowania wyrażona w art. 12 K.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Analiza zaskarżonego rozstrzygnięcia pozwala na konstatację, że na moment jego wydania organ II instancji nie zadośćuczynił wskazanym powyżej obowiązkom, wynikającym z art. 7 i art. 77 K.p.a. To powoduje, że kontrolowane postępowanie dotknięte jest wadami, które musiały prowadzić do wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego, bowiem zaistniałe uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji powyższego należało uznać zarzuty zgłoszone w skardze za zasadne w zakresie, w jakim korespondują ze stanowiskiem Sądu przedstawionym w niniejszym uzasadnieniu. Rozpoznając sprawę ponownie Wojewoda będzie zobowiązany dokonać oceny, czy w sprawie zachodzi prawdopodobieństwo uchylenia decyzji pozwolenia na budowę w wyniku wznowienia postępowania. W razie potrzeby wykorzysta możliwości działania przewidziane w art. 136 K.p.a. Zajęte w sprawie stanowisko organ odwoławczy powinien zaś uzasadnić stosownie do treści art. 107 § 3 w zw. z art. 126 K.p.a. oraz uczynić zadość zasadom opisanym w art. 8 i art. 11 K.p.a. poprzez odniesienie się do stanu faktycznego sprawy, posiadanego materiału dowodowego jak również wskazanej podstawy wznowienia tj. art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. oraz stanowiska wnioskodawcy. W związku powyższym, z uwagi na niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy, Sąd - działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. - orzekł jak w pkt I sentencji wyroku, uchylając zaskarżone postanowienie. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt II sentencji, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącego kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na zasądzoną kwotę składa się uiszczony przez skarżącego wpis od skargi w wysokości 200 zł, koszt zastępstwa procesowego profesjonalnego pełnomocnika w wysokości 480 zł oraz uiszczona opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło