II SA/Kr 534/12

WyrokWSA w Krakowie2012-05-10

Skład orzekający: Wojciech Jakimowicz, Jacek Bursa, Andrzej Niecikowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dla wydania pozytywnego uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla działki o powierzchni mniejszej niż 0,5 ha, która stanowi część zwartego kompleksu gruntów rolnych klas I-III, wymagane jest uzyskanie zgody Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na zmianę przeznaczenia gruntu?
Ratio decidendi
W przypadku, gdy działka objęta wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy ma powierzchnię mniejszą niż 0,5 ha, nie ziściły się przesłanki uzyskania zgody Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na inne niż rolnicze wykorzystanie tej nieruchomości. Kryterium obszarowe 0,5 ha odnosi się do działki inwestora, a nie do całego zwartego kompleksu gruntów rolnych, z którego została wydzielona. Negatywne uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy oparte na błędnym przekonaniu o konieczności uzyskania takiej zgody stanowi naruszenie prawa materialnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M.G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, które utrzymało w mocy negatywne uzgodnienie projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego. Organy administracji uznały, że działka inwestorki, mimo powierzchni poniżej 0,5 ha, stanowi część zwartego kompleksu gruntów rolnych klas I-III o większej powierzchni, co wymaga zgody Ministra Rolnictwa na zmianę przeznaczenia gruntu. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną interpretację kryterium obszarowego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, orzekając jednocześnie, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonywane i zasądzając od SKO na rzecz M.G. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz (spr.) Sędziowie : Sędzia WSA Jacek Bursa Sędzia NSA Andrzej Niecikowski Protokolant : Justyna Owczarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2012 r. sprawy ze skargi M. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 10 lutego 2010 r., nr [...] w przedmiocie negatywnego uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji; II. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonywane; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz M. G. kwotę 757 zł (siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Starosta K. postanowieniem z dnia [...] września 2009 r., znak: [...], po rozpatrzeniu wniosku Wójta Gminy Z. , uzgodnił negatywnie projekt decyzji o warunkach zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pod nazwą: "budynek mieszkalny jednorodzinny wraz ze zjazdem z drogi powiatowej nr [...] przyłączami wodno-kanalizacyjnymi, enn, szambo, na działce nr [...] w K. ", którego inwestorem jest M.G. . Jako podstawę rozstrzygnięcia powołano art. 106 § 5 k.p.a. w związku z art. 53 ust. 4 pkt 6 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) oraz art. 3 ust. 1, art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 1, art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2004 r., Nr 121, poz. 1266 ze zm.), zmienionej ustawą z dnia 19 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2008r., Nr 237, poz. 1657). W uzasadnieniu wskazano, że przedmiotowa inwestycja ma być realizowana na terenie nie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, na działce nr [...] o powierzchni 0,2024 ha, obejmującej użytki rolne klasy bonitacyjnej R-RII i R-RIIIa (grunty orne). Powołując treść art. 7 ust. 2 pkt 1 oraz wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 maja 2006 r., sygn. akt. IV SA/ Wa 1734/05 oraz z dnia 10 października 2008 r., sygn. akt: IV SA/Wa 697/08 wyrażono pogląd, że kryterium obszarowe, o którym mowa w art. 7 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych dotyczy nie tylko powierzchni działki, na której planowana jest inwestycja, lecz całego zwartego kompleksu gruntów rolnych, w skład którego wchodzi ta działka. Na podstawie mapy ewidencyjnej obr. [...], gm. Z. oraz wypisu z rejestru gruntów organ ustalił, że działka nr [...] wraz z działkami sąsiednimi wchodzi w skład zwartego kompleksu gruntów rolnych klasy II i III o powierzchni przekraczającej 0,5 ha. Użytki rolne stanowiące działkę nr [...] zaliczane są do klasy II i III, a zatem mają wysoką przydatność rolniczą. W związku z powyższym postanowiono jak w sentencji. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła M.G. podnosząc, że dwa wybiórczo powołane przez organ wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie mogą wpływać na przedmiotowe zagadnienie, które ma podobne znamiona, lecz inną specyfikę. Skarżąca wnosiła o uchylenie postanowienia organu pierwszej instancji i wydanie pozytywnego rozstrzygnięcia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po rozpoznaniu powyższego zażalenia, postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 r., znak [...] , działając na podstawie art. 53 ust. 4 pkt 6 w związku z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a., utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Orzekając w ten sposób Kolegium nawiązało do treści art. 53 ust. 4 pkt 6 w związku z art. 64 ust. 1 oraz do art. 53 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jak również art. 5 ust. 1 i art. 7 ust. 1, 2 pkt 1 oraz art. 3 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Podzielając stanowisko organu I instancji w kwestii wykładni art. 7 ust. 2 tej ostatniej ustawy Kolegium stwierdziło, że przewidziane w tym przepisie kryterium obszarowe dotyczy nie tylko powierzchni samej działki, na której planowana jest inwestycja, lecz również całego zwartego kompleksu gruntów rolnych, w skład którego wchodzi ta działka. Wskazano, że z akt spraw wynika, że przedmiotowa działka, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy, który utracił ważność, położona była w terenie gruntów ornych oznaczonych symbolem RII i RIIIa. Ponadto, teren ten nie był objęty zgodą na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W związku z tym, że przedmiotowa działka o powierzchni 0,2024 ha obejmuje użytki gruntowe oznaczone jako grunty orne RII i RIIIa i przekracza, wraz z innymi działkami stanowiącymi razem z nią zwarty kompleks powierzchnię 0,5 ha, to wymagana jest zgoda Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na inne niż rolnicze jej wykorzystanie i zmiany takiej należy dokonać w miejscowym planie. Nie jest zatem możliwe dokonanie pozytywnego uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Skargą wniesioną w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] lutego 2010 r., znak: [...], M.G. domagała się jego uchylenia w całości. Skarżąca zarzuciła zakwestionowanemu rozstrzygnięciu naruszenie: - art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 124 § 2 k.p.a. poprzez błędne wyjaśnienie podstawy prawnej zaskarżonego postanowienia, tj. pominięcie art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie, a mimo to w treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia o nim nie wspomniano; - niewłaściwą interpretację art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych i nieprawidłowe wyjaśnienie, czym jest "zwarty obszar", o którym mowa w tym przepisie; - naruszenie art. 6 k.p.a. poprzez wydanie postanowienia pozostającego w sprzeczności z obowiązującymi przepisami prawa, a to art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym; - naruszenie art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych poprzez błędną interpretację tego przepisu i przez to przyjęcie błędnego kryterium obszarowego, od którego zależy wymóg uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntu od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, jak również błędnie przyjęcie, że takiej zgody brak, mimo że została uzyskana przy okazji przygotowywania uprzednio obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Z. - naruszenie art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie w całości stanu faktycznego koniecznego dla rozstrzygnięcia sprawy oraz naruszenie słusznego interesu skarżącej, tj. prawa własności i zasady wolności zagospodarowania terenu, - naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie wybiórczej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności pominięcie, że właściciele sąsiadujących z działką skarżącej gruntów oraz gruntów znajdujących się w tej samej wsi, uzyskali w identycznej sytuacji, w jakiej znalazła się skarżąca decyzje ustalające warunki zabudowy na tych terenach. Skarżąca zarzucała nadto naruszenie przepisów Konstytucji, tj. art. 32 ust. 1 poprzez wydanie postanowienia negatywnie uzgadniającego projekt decyzji o ustaleniu warunków zabudowy w sytuacji, gdy dla innych działek sąsiednich została wydana decyzja ustająca takie warunki, jak również art. 64 ust. 2 poprzez bezprawne ograniczanie uprawnień właścicielskich, w których mieści się również prawo do swobodnego planowania inwestycji na działce. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych podniosła, że pojecie "teren" użyte w treści art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oznacza teren, którego dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy, a więc obszar jednej lub kilku konkretnie określonych działek ewidencyjnych, na których planowana jest inwestycja. W ocenie skarżącej do kryterium obszarowego nie mogą być zaliczone działki sąsiadująca z działką objętą wnioskiem inwestora. Ponadto, skoro powierzchnia przedmiotowej działki wynosi 0,2024 ha, występowanie do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi celem uzyskana zgody na zmianę przeznaczenia gruntu nie było konieczne. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wyrokiem z dnia 30 czerwca 2010 r., sygn. akt: II SA/Kr 494/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę M.G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Sąd uznał, że ustalony przez organy obu instancji stan faktyczny, jak i jego ocen prawna dokonana przez organy jest w zasadzie prawidłowy, pomimo nielicznych uchybień nie skutkujących jednak uchyleniem zaskarżonych postanowień. W ocenie Sądu stanowisko skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Uznanie bowiem, że kryterium obszarowe, o którym mowa w art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych dotyczy tylko terenu działki (względnie działek albo ich części) objętych wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy niweczy skutki mechanizmów ochrony gruntów rolnych tam, gdzie nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Umożliwia ono bowiem dokonywanie w sposób nieograniczony zmian przeznaczenia takich gruntów - wbrew regulacjom z art. 7 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych - poprzez wydanie szeregu indywidualnych decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. W tym stanie rzeczy za bezzasadny uznano zarzut naruszenia art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Podniesiono, że pozostałe zarzuty, istotne dla stosowania art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie mają wpływu na istnienie uzasadnionych podstaw do wydania przez organy uzgadniające kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze, uznając, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie oraz nie dostrzegając innych uchybień uzasadniających eliminację kontrolowanych postanowień z obrotu prawnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku, biorąc za podstawę art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uzupełnieniu wskazano, że na obecnym etapie postępowania organ wydający decyzję w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji nie zajmował stanowiska w kwestii jego związania dokonanym uzgodnieniem. W tej sytuacji dokonywanie przy rozpoznaniu niniejszej skargi dalej idących ocen z zakresu prawa materialnego, dotyczących tego zagadnienia jest niedopuszczalne jako przedwczesne. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 lutego 2012 r., sygn. akt: II OSK 2225/10 po rozpoznaniu skargi kasacyjnej M.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 czerwca 2010 r. sygn. akt II SA/Kr 494/10 w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie. W uzasadnieniu wyroku stwierdzono, że skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została uwzględniona, albowiem podniesione w niej zarzuty przeciwko zaskarżonemu wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie są trafne. Rozpoznając sprawę w granicach zakreślonych skargą kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny uznał za zasadne zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji zarówno przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy jak i zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego przez błędne ich zastosowanie. Ustosunkowując się do podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przez Sąd I instancji art. 134 § 1 i 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uznano je za bezzasadne. Za uprawniony natomiast uznano zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie art. 145 §1 pkt 1 lit. a Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy w okolicznościach rozpoznawanej sprawy miało miejsce naruszenie przepisów prawa materialnego. Trafnie, bowiem w ocenie Sądu II instancji, autorka skargi kasacyjnej zarzuciła Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie naruszenie art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266 ze zm.). NSA podniósł, że wynika z akt sprawy, że przedmiotowa działka nr [...] położona w miejscowości K. , której inwestorem jest M.G. ma powierzchnię 0,2024 ha. Działka ta w dokumentach ewidencji gruntów oznaczona jest jako grunty orne klasy R-RII o pow. 0.1357ha i klasy R-RIIIa o pow. 0.0667ha. A zatem, obszar wskazanej wnioskiem M.G. działki nie przekraczał 0,5 ha. Okoliczność ta pozostaje bezsporna, w toku całego postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego. Skoro tak, to stwierdzić należało, że - wbrew błędnej tezie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - w rozpoznawanej sprawie nie ziściły się przesłanki uzyskania zgody Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na inne niż rolnicze wykorzystanie tej nieruchomości. Pogląd Sądu I instancji w tej kwestii nie znajduje oparcia w przepisach prawa, i jako taki uznać należało go za wadliwy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie może budzić uzasadnionych wątpliwości, że ustawowe określenie "zwarty obszar projektowany do takiego przeznaczenia" nie zostawia pola do wykładni rozszerzającej. Ustawodawca wyraźnie łączy w jedną całość granice uwzględnianego obszaru ze zmianą jego przeznaczenia, czyli nakazuje ograniczanie powierzchni, dla której ma nastąpić zmiana przeznaczenia, do działek inwestora. Kryterium obszarowe zawarte w art. 7 ust. 2 pkt. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych będzie dotyczyć jedynie obszaru, który ma zmienić swoje przeznaczenie - z gruntu rolnego lub leśnego na grunt przeznaczony na inne cele. A zatem, kryterium obszarowe 0,5 ha w niniejszej sprawie, odnosić należało do działki wskazanej przez M.G. (tj. obszaru, który ma zmienić swoje przeznaczenie), bez wliczania w to obszaru wokół niej, czy też obszaru, z którego działka wskazana przez inwestora została uprzednio wydzielona (wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2008 r., II OSK 738/07; podobnie wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2008 r., II OSK 1826/06, wyrok NSA z dnia 10 lutego 2010 r., sygn. II OSK 299/09). Mając zatem na uwadze fakt, że nowoprojektowany obszar, w niniejszej sprawie nie przekracza 2024m², podzielić należało stanowisko autorki skargi kasacyjnej i stwierdzić, że zaskarżony wyrok Sądu I instancji wydano z naruszeniem prawa materialnego. NSA stwierdził, że trafnie również w skardze kasacyjnej wskazano na naruszenie art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez naruszenie zasady wolności zagospodarowania terenu. Słusznie bowiem przekonuje autorka skargi kasacyjnej, że każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich (art. 6 ust. 2 pkt 1 upzp). Z ostatnio wymienionego przepisu wynika więc, że prawo własności może być wykonywane w granicach określonych ustawą i miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego a nadto w sposób nienaruszający chronionego prawem interesu publicznego i osób trzecich (wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2011 r., sygn. akt: II OSK 2062/11). W okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy wydanie uzgodnienia negatywnego wyłącznie w oparciu o błędne przekonanie, jakoby wniosek skarżącej wymagał zgody Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, uznać należało za kolidujące z zasadą wyrażoną w art. 6 ust. 2 pkt 1 upzp. Równie słusznie autorka skargi kasacyjnej wskazała na naruszenie art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Nie może bowiem budzić wątpliwości, że osoby znajdujące się w analogicznej sytuacji winny być traktowane jednakowo, zaś w różnych sytuacjach odpowiednio inaczej, przy czym kryterium zróżnicowania znajdować winno swe uzasadnienie w innych wartościach i zasadach konstytucyjnie chronionych (por. wyrok TK z 07.03.2000 r., sygn. K 26/98). W ocenie NSA, w niniejszej sprawie organy administracji publicznej i Sąd I instancji dokonując błędnej wykładni art.7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, uniemożliwiły skarżącej zagospodarowanie spornego terenu, formułując wobec wnioskodawczyni wymogi, które nie znajdują uzasadnienia w przepisach prawa. Podzielono również stanowisko skargi kasacyjnej o naruszeniu art. 64 ust. 2 Konstytucji RP poprzez bezprawne ograniczanie skarżącej jej uprawnień właścicielskich. Wskazano, że w uprawnieniach tych mieści się również prawo do swobodnego planowania inwestycji - w tym przypadku na działce nr [...], położonej w K. Zasadność zarzutu skargi kasacyjnej wywodzić należy z art. 31 ust. 3 oraz art. 64 ust. 3 Konstytucji RP, przyjmując, że uzależnienie swobodnej zabudowy własnej nieruchomości od istnienia aktów władzy publicznej samo w sobie stanowi ograniczenie prawa własności, i jako takie powinno wynikać wprost z przepisów ustawy (por. J. Bujko, Zdanie odrębne do uchwały z 29.11.2010 r. sygn. II OPS 1/10). Tymczasem, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, inwestorce wskazano na ograniczenia, które de facto nie istnieją. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że z przedstawionych powodów, zbędne stało się roztrząsanie pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej oraz związanych z nimi wywodów co do wykładni przepisów prawa materialnego, tj. art. 61 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Istota omawianego problemu sprowadza się bowiem do tego, że w rozpoznawanej sprawie w ogóle nie ziściły się przesłanki uzyskania zgody na inne niż rolnicze wykorzystanie spornej nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego aktu podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania tego rozstrzygnięcia. Sąd zgodnie z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, przy tym, jak stanowi art. 190 cytowanej ustawy Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zgodnie z ugruntowanym poglądem doktryny, związanie to nie obejmuje natomiast ocen dotyczących stanu faktycznego (por. Komentarz do art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2006, wyd. II. wraz z cytowaną tam literaturą). W orzecznictwie podkreśla się z kolei, że "pojęcie "wykładni prawa" użyte w art. 190 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy rozumieć wąsko jako ustalenie znaczenia przepisów prawa. Związanie sądu pierwszej instancji wykładnią dokonaną przez NSA nie obejmuje zatem kwestii będących jej przedmiotem, lecz wykraczających poza przesłanki pozytywnego lub negatywnego ustosunkowania się do podstaw kasacyjnych, poglądów prawnych wypowiedzianych na marginesie orzeczenia, a także ocen dotyczących stanu faktycznego sprawy. Sąd pierwszej instancji jest związany dokonaną przez NSA wykładnią prawa odnośnie takiego, a nie innego rozumienia określonych przepisów prawa w zakresie sformułowanych w skardze kasacyjnej jej podstaw, co nie odnosi się jednak do oceny prawidłowości ustaleń stanu faktycznego" (wyrok NSA z dnia 4 września 2004 r., I FSK 1130/06, LEX nr 384165). Na gruncie przedmiotowej sprawy należy zatem stwierdzić, że wiążąca jest dokonana przez NSA w wyroku z dnia 3 lutego 2012 r., II OSK 2225/10 wykładnia art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266 ze zm.) stanowiącego, że przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III, jeżeli ich zwarty obszar projektowany do takiego przeznaczenia przekracza 0,5 ha - wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi oraz art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którym wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia warunków określonych w punktach 1-5, przy czym zgodnie z punktem 4 teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził bowiem, że "w rozpoznawanej sprawie nie ziściły się przesłanki uzyskania zgody Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na inne niż rolnicze wykorzystanie nieruchomości skarżącej", nie może bowiem "budzić uzasadnionych wątpliwości, że ustawowe określenie "zwarty obszar projektowany do takiego przeznaczenia" nie zostawia pola do wykładni rozszerzającej. Ustawodawca wyraźnie łączy w jedną całość granice uwzględnianego obszaru ze zmianą jego przeznaczenia, czyli nakazuje ograniczanie powierzchni, dla której ma nastąpić zmiana przeznaczenia, do działek inwestora. Kryterium obszarowe zawarte w art. 7 ust. 2 pkt. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych będzie dotyczyć jedynie obszaru, który ma zmienić swoje przeznaczenie - z gruntu rolnego lub leśnego na grunt przeznaczony na inne cele. A zatem, kryterium obszarowe 0,5 ha w niniejszej sprawie, odnosić należało do działki wskazanej przez M.G. (tj. obszaru, który ma zmienić swoje przeznaczenie), bez wliczania w to obszaru wokół niej, czy też obszaru, z którego działka wskazana przez inwestora została uprzednio wydzielona". Podniesiono również w uzasadnieniu wyroku NSA, że "w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy wydanie uzgodnienia negatywnego wyłącznie w oparciu o błędne przekonanie, jakoby wniosek skarżącej wymagał zgody Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, uznać należało za kolidujące z zasadą wyrażoną w art. 6 ust. 2 pkt 1 upzp." W ocenie NSA, w niniejszej sprawie organy administracji publicznej i Sąd I instancji dokonując błędnej wykładni art.7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, uniemożliwiły skarżącej zagospodarowanie spornego terenu, formułując wobec wnioskodawczyni wymogi, które nie znajdują uzasadnienia w przepisach prawa. Dokonując wykładni wskazanych wyżej przepisów NSA stwierdził, że zasadny jest zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie art. 145 §1 pkt 1 lit. a Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy w okolicznościach rozpoznawanej sprawy miało miejsce naruszenie przepisów prawa materialnego, a tym samym jednoznacznie wskazał na podstawy uchylenia zaskarżonego postanowienia w sytuacji gdy zakwestionowana przez NSA wykładnia dokonana przez Sąd pierwszej instancji jest zbieżna z wykładnią prezentowaną w niniejszej sprawie przez organy administracji publicznej. W tym stanie rzeczy Sąd w składzie rozpoznającym sprawę zobowiązany jest do stwierdzenia, że wskazane wyżej przez NSA uchybienie organów administracji stanowi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdyż bezpośrednio zdeterminowało treść zaskarżonego rozstrzygnięcia, tj. negatywnego uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy. Zaistniała zatem podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowiącego, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Uchylenie postanowień obydwu instancji przez sąd administracyjny jest niezbędne do końcowego załatwienia niniejszej sprawy ze względu na zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego i specyfikę form współdziałania organów na podstawie art. 106 k.p.a., gdzie w ocenie Sądu w przypadku identycznych uchybień popełnionych przez organy obydwu instancji, postanowienie w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji powinno być wydane przez organ pierwszej instancji. Zgodnie z art. 141 § 4 zdanie drugie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, "jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania". W toku dalszego postępowania organ powinien uwzględnić stanowisko zawarte w wyroku NSA z dnia z dnia 3 lutego 2012 r., II OSK 2225/10. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270). Koszty zwrócono w wysokości 757 zł, mając na uwadze wysokość uiszczonego wpisu w kwocie 500 zł, opłatę od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł oraz treść § 18 ust. 1 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2002 r., nr 163, poz. 1348).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło