II SA/Kr 587/21

WyrokWSA w Krakowie2021-11-04

Skład orzekający: Jacek Bursa, Joanna Człowiekowska, Piotr Fronc

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzut błędu co do osoby zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym jest zasadny, gdy tytuł wykonawczy nie obejmuje wszystkich współzobowiązanych do wykonania obowiązku rozbiórki?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarzut błędu co do osoby zobowiązanego nie jest zasadny, gdy tytuł wykonawczy nie obejmuje wszystkich współzobowiązanych do wykonania obowiązku rozbiórki. Organ egzekucyjny ma prawo prowadzić egzekucję wobec wszystkich zobowiązanych lub wobec niektórych z nich, a wystawienie tytułu wykonawczego wobec tylko jednego ze współzobowiązanych nie stanowi naruszenia prawa.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie o uznaniu zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej za nieuzasadnione. Egzekwowany obowiązek wynikał z decyzji nakazującej rozbiórkę budynku. Strona skarżąca podniosła zarzuty błędu co do osoby zobowiązanego, niewykonalności obowiązku, niedopuszczalności egzekucji oraz wykonania, umorzenia i przedawnienia obowiązku. Organy egzekucyjne uznały te zarzuty za nieuzasadnione, wskazując na brak podstaw prawnych do ich uwzględnienia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Bursa Sędzia WSA Joanna Człowiekowska (spr.) Sędzia WSA Piotr Fronc po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 4 listopada 2021 r. sprawy ze skargi C. N. i A. N. na postanowienie nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 4 marca 2021 r., znak [...] w przedmiocie uznania zarzutów za nieuzasadnione oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. postanowieniem z dnia 18 stycznia 2021 r. nr [...], działając na podstawie art. 34 § 1, § 4 i § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postepowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw uznał za nieuzasadnione zarzuty złożone przez A. N. w piśmie z dnia 30 października 2019 r. doprecyzowanym pismem z dnia 27 listopada 2019 r. w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego znak: [...] z dnia 21 października 2019 r. W uzasadnieniu organ podał, że egzekwowany w przedmiotowej sprawie obowiązek wynika z decyzji PINB w G. z dnia 9 września 2013 r., w której nakazano inwestorom: C. N. i A. N. rozbiórkę odbudowanego, bez wymaganego pozwolenia na budowę, budynku mieszkalnego jednorodzinnego o wymiarach w rzucie 5,90 m x 10,50 m na działce nr [...] w S. ". Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją MWINB nr [...] z dnia 28 stycznia 2014 r.. Na decyzję MWINB nr [...] z dnia 28 stycznia 2014 r. złożona została skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który w wyroku z dnia 11 lipca 2014 r., sygn. akt: II SA/Kr 548/14, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 lipca 2014 r., sygn. akt: II SA/Kr 548/14, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 sierpnia 2016 r., sygn. akt: II OSK 2922/14, uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę. Kontrola przeprowadzona przez pracowników powiatowego inspektoratu w dniu 25 listopada 2016 r. wykazała, że obowiązek wynikający z decyzji PINB w G. z dnia 9 września 2013 r., nie został wykonany. Przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego PINB w G. upomnieniem z dnia 23 stycznia 2017 r., znak: [...], i upomnieniem z dnia 9 lipca 2019 r., znak: [...], wezwał C. N. i A. N. do wykonania ciążącego na nich obowiązku z pouczeniem, że niewykonanie obowiązku w zakreślonym w upomnieniu terminie spowoduje skierowanie sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Kolejna kontrola w dniu 9 września 2019 r. potwierdziła, że obowiązek nakazany w decyzji PINB w G. z dnia 9 września 2013 r., znak: [...], nie został wykonany. W dniu 21 października 2019 r. PINB w G. wystawił wobec A. N. tytuł wykonawczy nr [...], dotyczący obowiązku nakazanego w w/w decyzji. Po otrzymaniu odpisu tytułu wykonawczego z dnia 21 października 2019 r. A. N. skierował do PINB w G. pismo z dnia 31 października 2019 r. zgłaszając zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji. Postanowieniem nr [...] z dnia 17 grudnia 2019 r. PINB w G. uznał za nieuzasadnione zarzuty zgłoszone przez A. N. w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 21 października 2019 r. Zażalenie na to postanowienie złożył A. N.. Po rozpatrzeniu zażalenia MWINB wydał postanowienie nr [...] z dnia 9 czerwca 2020 r. w którym uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji wskazując, że nie wszystkie zarzuty zgłoszone przez A. N. zostały rozpatrzone przez PINB w G.. Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji wskazał, że podnoszona przez A. N. kwestia pominięcia w tytule wykonawczym C. N. oraz innych współwłaścicieli działki winna zostać zakwalifikowana jako zarzut błędu co do osoby zobowiązanego (art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a.). Zarzut błędu co do osoby zobowiązanego może dotyczyć sytuacji, gdy podjęto czynności egzekucyjne wobec osoby, którą błędnie uznano za stronę postępowania, albo osoby, na której nie ciąży już egzekwowany obowiązek (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 lutego 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 634/16). W wyroku z dnia 11 października 2017 r. sygn. akt I SA/Ol 354/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wskazał cyt.: "z sytuacją błędu co do osoby zobowiązanego w rozumieniu art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a. mamy do czynienia wówczas, gdy egzekucja jest prowadzona przeciwko osobie innej aniżeli zobowiązany. Zarzut błędu co do osoby zobowiązanego dotyczy kontroli formalnej tożsamości osoby, co do której prowadzi się egzekucję. Nie może stanowić zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego fakt, że w tytule wykonawczym nie wskazano wszystkich osób zobowiązanych do wykonania obowiązku wymienionych w egzekwowanej decyzji. Wskazać należy, że organ egzekucyjny może prowadzić egzekucję wobec wszystkich zobowiązanych lub wobec niektórych z nich, zatem nieuwzględnienie w tytule wykonawczym wszystkich zobowiązanych nie stanowi błędu rzutującego na ważność postępowania egzekucyjnego. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 maja 2018 r. sygn. akt OSK 2898/17 prowadzenie postępowania egzekucyjnego przeciwko jednej tylko z osób, na które został nałożony obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego oraz nałożenie, w takiej sytuacji procesowej, grzywny w celu przymuszenia na tę jedną osobę, nie stanowiło naruszenia prawa. Decyzja o nakazaniu rozbiórki nakłada obowiązek administracyjny, a grzywna w celu przymuszenia jest środkiem egzekucyjnym w egzekucji świadczeń o charakterze niepieniężnym. Każdy adresat nakazu rozbiórki jest obowiązany do wykonania nałożonego obowiązku, który mieści się w wymienionym w art. 119 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji pojęciu obowiązku wykonania czynności (...) Wystawienie tytułu wykonawczego wobec skarżącego i nałożenie grzywny w celu przymuszenia na skarżącego, mimo, że zobowiązane do wykonania decyzji rozbiórce były jeszcze inne osoby, nie stanowiło naruszenia art. 119 § 1 oraz art. 124 § 2 i 4, a także art. 1a pkt 20 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji". Obowiązek wynikający z Prawa budowlanego nałożony na kilku zobowiązanych jest ich zobowiązanie wspólnym co oznacza, że na każdej z tych osób spoczywa ten sam obowiązek, który mogą wykonać wspólnie lub każdy z osobna. Kolejny podnoszony w przedmiotowym piśmie zarzut związany z niewykonalnością obowiązku o charakterze niepieniężnym określony w art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a zdaniem organu również nie może zasługiwać na uwzględnienie. Zgodnie z poglądem sądów administracyjnych, niewykonalność w rozumieniu ww. przepisu oznacza niewykonalność faktyczną obowiązku niepieniężnego, która musi mieć charakter obiektywny. Obowiązek taki musi być niemożliwy do wykonania nawet w przypadku uwzględnienia aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki. Bez znaczenia pozostają zaś ewentualne utrudnienia czy koszty (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lutego 2006 r., sygn. akt II OSK 509/05, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 8 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Lu 617/12). Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 6 maja 2020 r., sygn. akt II SA/Wr 79/20, cyt.: Niewykonalność faktyczna obowiązku o charakterze niepieniężnym oznacza, że istnieją trwale, niezależne od zobowiązanego przyczyny, o charakterze prawnym lub faktycznym, uniemożliwiające jego wykonanie. Niewykonalność obowiązku niepieniężnego musi mieć charakter obiektywny. Obowiązek taki musi być niemożliwy do wykonania nawet przy uwzględnieniu aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki. Bez znaczenia są w tym przypadku ewentualne utrudnienia, koszty, a także konieczność zapewnienia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia. Zatem zarzut ten wskazany przez A. N. w żadnej mierze nie odpowiada tak rozumianemu pojęciu niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym. W odniesieniu do zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej organ wyjaśnił, iż jak zgodnie wskazuje się w doktrynie oraz orzecznictwie sądów administracyjnych niedopuszczalność egzekucji administracyjnej określona w art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a zachodzi w sytuacji wystąpienia okoliczności wykluczających możliwość prowadzenia egzekucji ze względów formalnych, a nie merytorycznych, (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 10 czerwca 2010 r. sygn. akt I SA/Bd 266/100). Egzekucja może być zatem niedopuszczalna ze względów formalnych podmiotowych lub przedmiotowych. Przyczyny podmiotowe zachodzą np. w przypadku, gdy przepisy prawa wyłączają możliwość prowadzenia egzekucji administracyjnej wobec zobowiązanego wskazanego w tytule wykonawczym lub egzekucja prowadzona jest przez podmiot niebędący organem egzekucyjnym. Natomiast okoliczności przedmiotowe dotyczą m.in. prowadzenia egzekucji bez wystawienia tytułu wykonawczego lub na podstawie tytułu wykonawczego, który nie odpowiada wymogom w art. 27 § 1 i 2 u.p.e.a. (wyrok WSA w Krakowie z dnia 5 grudnia 2018 r., sygn. akt II SA/Kr 1092/18). W ocenie organu żadna z powyżej przedstawionych okoliczności i przeszkód formalnych mających swoje źródło w przepisach prawa nie zachodzi. Podnoszony przez A. N. fakt, że budynek przeznaczony do rozbiórki oznacza, że egzekucja jest niedopuszczalna zatem zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej podniesiony przez A. N. nie może zostać uwzględniony. Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut wykonania obowiązku, umorzenia obowiązku i przedawnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.). Przed wszczęciem egzekucji organ dokonał sprawdzenia wykonania obowiązku. W tym celu w dniu 9 września 2019 r. przeprowadził czynności kontrolne na przedmiotowej działce podczas których stwierdzono, że przedmiotowy budynek nie został rozebrany, a zatem nie można przyjąć zasadności podnoszonego zarzuty wykonania obowiązku. Na to postanowienie zażalenie wniósł A. N. domagając się jego uchylenia. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia 4 marca 2021 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie A. N. w terminie do zgłoszenia zarzutów zgłosił zarzut błędu co do osoby zobowiązanego z art. 33 § 1 pkt 4 upea, zarzut niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym z art. 33 § 1 pkt 5 upea, zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej z art. 33 § 1 pkt 6 upea, zarzut wykonania obowiązku, umorzenia obowiązku i przedawnienia obowiązku z art. 33 § 1 pkt 1 upea w brzmieniu sprzed wejścia w życie ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw, (Dz. U. z 2019 r. poz. 2070). Zobowiązany, zgłaszając zarzut wykonania obowiązku, wchodzi w spór z organem egzekucyjnym o dopuszczalność egzekucji obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Z tytułu wykonawczego wynika bowiem domniemanie istnienia tego obowiązku, a zobowiązany poprzez zgłoszenie zarzutu z art. 33 § 1 pkt 1 upea może wykazywać, że obowiązek nie istnieje, czyli np. został już wykonany. Aby w trybie art. 33 § 1 pkt 1 upea w brzmieniu powołanym wyżej obalić domniemanie istnienia obowiązku wynikające z tytułu wykonawczego, należałoby wykazać, że w dniu wystawienia tego tytułu obowiązek był wykonany. Przy czym wykonanie obowiązku przez zobowiązanego polega na jego zaspokojeniu w taki sposób, że zobowiązanie wygasa. W przedmiotowej sprawie egzekwowany obowiązek polega na rozbiórce odbudowanego budynku mieszkalnego na działce nr [...] w S. . Przed wystawieniem tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 21 października 2019 r. pracownicy powiatowego inspektoratu przeprowadzili w dniu 9 września 2019 r. kontrolę wykonania obowiązku wynikającego z decyzji PINB w G. z dnia 9 września 2013 r. i stwierdzili, że obowiązek pozostaje niewykonany (protokół z kontroli z dnia 9 września 2019 r. - karta nr [...] w aktach [...]). Załącznikiem do protokołu są zdjęcia, na których widnieje przedmiotowy budynek mieszkalny. Wobec tego zarzut wykonania obowiązku jest w przedmiotowej sprawie bezzasadny. W kwestii przedawnienia obowiązku podniesiono, iż instytucja przedawnienia nie ma co do zasady zastosowania do obowiązków o charakterze niepieniężnym, a wyjątek od tej reguły musi wynikać wyraźnie z przepisu prawa. Przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane na podstawie której orzekane są nakazy rozbiórki, nie przewidują takiego wyjątku. Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut błędu co do osoby zobowiązanego. W doktrynie przyjmuje się, że przez błąd co do osoby zobowiązanego rozumie się sytuacje dwojakiego rodzaju. Po pierwsze chodzi o sytuację, gdy organ egzekucyjny podjął czynności egzekucyjne wobec osoby, którą błędnie uznał za zobowiązanego, a w konsekwencji właściwy zobowiązany pozbawiony został możliwości obrony swoich interesów. Po drugie, chodzi o wskazanie w tytule wykonawczym osoby, na której nie ciąży obowiązek, a stwierdzenie tej sytuacji następuje poprzez porównanie danych osoby wskazanej w tytule wykonawczym z danymi adresata orzeczenia lub innego dokumentu, stanowiącego podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Różnica w tym zakresie może być zarówno wynikiem popełnienia przez wierzyciela błędu przy sporządzaniu tytułu wykonawczego, jak również konsekwencją przejścia obowiązku na inny podmiot. Z pisma A. N. z dnia 27 listopada 2019 r. wynika, że zobowiązany upatruje błędu co do osoby zobowiązanego w tym, że w tytule wykonawczym nr [...] z dnia 21 października 2019 r. pominięto C. N.. Wyjaśniono, że w decyzji z dnia 9 września 2013 r. PINB w G. nałożył obowiązek rozbiórki odbudowanego budynku na inwestorów: C. N. i A. N.. Do tych dwóch osób skierowane zostało również upomnienie z dnia 23 stycznia 2017 r. i kolejne upomnienie z dnia 9 lipca 2019 r. Natomiast tytuł wykonawczy nr [...] z dnia 21 października 2019 r. wystawiony został tylko wobec A. N.. W ocenie organu wszczęcie egzekucji względem jedynie części adresatów decyzji, z której wynika obowiązek, jest dopuszczalne na gruncie obowiązujących przepisów. Podkreślić bowiem należy, że w sytuacji, gdy obowiązek rozbiórki nałożony został w drodze decyzji jednocześnie na kilku inwestorów, to każdy z nich jest w pełnym zakresie odpowiedzialny za wykonanie nakazu zawartego w rozstrzygnięciu tego aktu. W takim wypadku każdy z inwestorów jest zobowiązanym - w myśl art. 27 § 1 pkt 2 upea - co do całego obowiązku, a konsekwencją takiego stanu prawnego jest możliwość skierowania egzekucji wobec każdego zobowiązanego (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 7 lutego 2013 r. sygn. akt II SA/Sz 1153/12). Uznać należy, że wystawienie tytułu wykonawczego jedynie wobec A. N. w sytuacji, gdy w decyzji z dnia 9 września 2013 r., znak: [...], PINB w G. nałożył obowiązek rozbiórki odbudowanego budynku na inwestorów, C. N. i A. N., nie świadczy o zasadności zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego. Wyjaśnić dodatkowo należy, że w przypadku niniejszego postępowania egzekucyjnego chodzi o doprowadzenie do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji, a nie o wykonanie decyzji w stosunku do osób będących adresatami decyzji. Organ wskazał, że na uwzględnienie w przedmiotowej sprawie nie zasługuje też zarzut niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym (art. 33 § 1 pkt 5 upea w brzmieniu sprzed wejścia w życie ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw). Niewykonalność obowiązku oznacza istnienie trwałych i niezależnych od zobowiązanego przyczyn (prawnych lub faktycznych) uniemożliwiających w sposób nieusuwalny wykonanie tego obowiązku. Z akt postępowania egzekucyjnego i okoliczności podnoszonych przez zobowiązanego A. N., nie wynika, aby istniały przeszkody powodujące nieusuwalny brak możliwości wykonania egzekwowanego obowiązku rozbiórki. Zgłaszając zarzut niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym A. N. w piśmie z dnia 27 listopada 2019 r. wskazał: Budynek przeznaczony do rozbiórki jest zamieszkany przeze mnie i mamę C. N.. Dodatkowo w domu mają schronienie zwierzęta jest zima". Wyjaśnić należy, że okoliczności te, choć budzą zrozumienie, nie oznaczają, że obowiązek rozbiórki budynku na działce nr [...] w S. jest niewykonalny. W art. 33 § 1 pkt 5 upea chodzi o obiektywną niewykonalność obowiązku. To zaś oznacza, że bez wpływu na stwierdzenie niewykonalności pozostają ewentualne koszty, niemożność znalezienia innego mieszkania, czy trudna sytuacja materialna i rodzinna zobowiązanych (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 czerwca 2007 r., sygn. akt: II SA/Po 91/07). Odnosząc się do zarzutu podniesionego w zażaleniu, że obiekt objęty rozbiórką w decyzji PINB w G. z dnia 9 września 2013 r. nie spełnia definicji budynku, organ wyjaśnił, że z decyzji PINB w G. z dnia 9 września 2013 r. jasno wynika, że rozbiórce podlega "budynek mieszkalny jednorodzinny", a nakaz rozbiórki nałożony zostaje na inwestorów, C. N. i A. N.. Wszelkie zastrzeżenia dotyczące kwalifikacji obiektu objętego rozbiórką i dotyczące kręgu osób, na które został nałożony obowiązek, stanowią w istocie kwestionowanie prawidłowości decyzji PINB w G. z dnia 9 września 2013 r. Podkreślono, że decyzja ta była badana w postępowaniu odwoławczym i decyzją nr [...] z dnia 28 stycznia 2014 r. MWINB utrzymał w/w decyzję w mocy. Decyzja MWINB nr [...] z dnia 28 stycznia 2014 r. została wprawdzie zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który w wyroku z dnia 11 lipca 2014 r., sygn. akt: II SA/Kr 548/14, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, jednak po rozpoznaniu skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 lipca 2014 r., sygn. akt: II SA/Kr 548/14, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 sierpnia 2016 r., sygn. akt: II OSK [...], uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła C. N. i A. N. zarzucając naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a., a także art. 107 § 3 K.p.a. Podniesiono, że budynek będący przedmiotem rozbiórki błędnie zakwalifikowano jako budowlę. W konkluzji wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: P.p.s.a.), na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, gdzie kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 1 w zw. z § 2 pkt 3 P.p.s.a., zakres kontroli działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie natomiast do art. 135 P.p.s.a Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W zakreślonych powyżej ramach sądowej kontroli administracji skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w toku postępowania egzekucyjnego, którego celem jest doprowadzenie do wykonania egzekwowanego obowiązku – spowodowanie, aby zobowiązany zachował się w sposób zgodny z jego treścią, co wynika wprost z art. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: u.p.e.a.). W świetle art. 2 § 1 pkt 10 u.p.e.a., egzekucji administracyjnej podlegają obowiązki o charakterze niepieniężnym, pozostające we właściwości organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego lub przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego. Egzekucję administracyjną stosuje się do tak określonych obowiązków, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów, albo bezpośrednio z przepisu prawa (art. 3 § 1 u.p.e.a.). W niniejszej sprawie przedmiotem prowadzonego postępowania egzekucyjnego jest określony w decyzjach organów administracji architektoniczno-budowlanej obu instancji obowiązek o charakterze niepieniężnym polegający na rozbiórce odbudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego o wymiarach w rzucie 5,90 m x 10,50 m na działce nr [...] w S. . W pierwszej kolejności podkreślić należy, że zasadność nałożenia tego obowiązku nie podlega badaniu w niniejszej sprawie, co wynika przede wszystkim z istoty administracyjnego postępowania egzekucyjnego. W niniejszej sprawie istotne znaczenie ma również fakt, że egzekwowany obowiązek wynika z decyzji PINB w G. z dnia 9 września 2013 r. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją MWINB nr [...] z dnia 28 stycznia 2014 r. Na decyzję MWINB nr [...] z dnia 28 stycznia 2014 r. złożona została skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który w wyroku z dnia 11 lipca 2014 r., sygn. akt: II SA/Kr 548/14, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 lipca 2014 r., sygn. akt: II SA/Kr 548/14, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 sierpnia 2016 r., sygn. akt: II OSK 2922/14, uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę. Tym samym skarga na decyzję nakazującą rozbiórkę jest prawomocnie oddalona. Przesłanki stanowiące podstawę wniesienia zarzutów zostały enumeratywnie wymienione w art. 33 u.p.e.a., zaś procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów reguluje art. 34 u.p.e.a. Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. – w brzmieniu tego przepisu sprzed nowelizacji wprowadzonej ustawą z dnia 11 września 2019 r., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy. W niniejszej sprawie A. N. w terminie otwartym do zgłoszenia zarzutów zgłosił zarzut błędu co do osoby zobowiązanego z art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a., zarzut niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym z art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a., zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej z art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a., zarzut wykonania obowiązku, umorzenia obowiązku i przedawnienia obowiązku z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. W pierwszej kolejności odnosząc się do zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego wskazać należy, że skarżący upatruje tego błędu w fakcie, że w tytule wykonawczym z dnia 21 października 2019 r. pominięto C. N.. Wskazać należy, że błąd co do osoby zobowiązanego ma miejsce wówczas, kiedy zachodzi rozbieżność co do imienia i nazwiska osoby zobowiązanego w orzeczeniu, stanowiącym podstawę wystawienia tytułu wykonawczego i w tytule wykonawczym. Oznacza to, że jeśli zobowiązanym jest osoba zidentyfikowana poprawnie (bez takiego błędu) i znajduje się ona w grupie osób, do których można skierować egzekucję administracyjną, zarzut taki jest nieskuteczny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2019 r., sygn. akt II OSK 2971/17). Nie może stanowić zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego fakt, że w tytule wykonawczym nie wskazano wszystkich osób zobowiązanych do wykonania obowiązku wymienionego w decyzji. Organ egzekucyjny może prowadzić egzekucję wobec wszystkich zobowiązanych lub wobec niektórych z nich. W tym miejscu wskazać wypada na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 2898/17, w którym Sąd stwierdził, że prowadzenie postępowania egzekucyjnego przeciwko jednej tylko z osób, na które został nałożony obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego oraz nałożenie, w takiej sytuacji procesowej, grzywny w celu przymuszenia na tę jedną osobę, nie stanowiło naruszenia prawa. Uznać należy, że wystawienie tytułu wykonawczego jedynie wobec A. N. w sytuacji, gdy w decyzji z dnia 9 września 2013 r., znak: [...], PINB w G. nałożył obowiązek rozbiórki odbudowanego budynku na inwestorów, C. N. i A. N., nie świadczy o zasadności zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego. Kolejny podnoszony zarzut związany jest z niewykonalnością obowiązku o charakterze niepieniężnym. Podkreślić należy, że niewykonalność faktyczna obowiązku o charakterze niepieniężnym oznacza, że istnieją trwałe, niezależne od zobowiązanego przyczyny, o charakterze prawnym lub faktycznym, uniemożliwiające jego wykonanie. Niewykonalność obowiązku niepieniężnego musi mieć charakter obiektywny. Obowiązek taki musi być niemożliwy do wykonania nawet przy uwzględnieniu aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki. Bez znaczenia są w tym przypadku ewentualne utrudnienia, koszty, a także konieczność zapewnienia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia. W orzecznictwie sądów administracyjnych jednoznaczne jest stanowisko, że trudności techniczne lub ekonomiczne, choćby bardzo poważne, w wyegzekwowaniu wykonania obowiązku nałożonego decyzją, jak również negatywne stanowiska jej adresatów zainteresowanych utrzymaniem dotychczasowego stanu rzeczy, nie stanowią o niewykonalności obowiązku (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 14 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Bk 1/18). Z akt postępowania egzekucyjnego oraz biorąc pod uwagę argumenty podnoszone przez skarżących nie wynika, aby istniały przeszkody powodujące nieusuwalny brak możliwości wykonania egzekwowanego obowiązku rozbiórki. Odnosząc się do zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej wskazać wypada, że w art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. chodzi o taką niedopuszczalność egzekucji, która ma charakter generalny i bezwarunkowy, niezależny od konkretnego postępowania egzekucyjnego i aktualny zawsze, w każdym postępowaniu. Jako przykład wskazuje się na dopuszczalność egzekucji sądowej w stosunku do danego obowiązku, czy też niemożność jej prowadzenia z uwagi na posiadany przez zobowiązanego immunitet. Niedopuszczalność musi wynikać z przepisów prawa, wyłączających w ogóle możliwość przymusowej realizacji takiego obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej bądź prowadzenia egzekucji w stosunku do osoby posiadającej konkretne przymioty. Tymczasem w niniejszej sprawie takie okoliczności nie zachodzą. W kwestii ostatniego zarzutu stwierdzić należy, co jednoznacznie wynika z akt administracyjnych sprawy, że przed wszczęciem egzekucji organ dokonał sprawdzenia wykonania obowiązku. W tym celu w dniu 9 września 2019 r. przeprowadził czynności kontrolne na przedmiotowej działce podczas których stwierdzono, że przedmiotowy budynek nie został rozebrany, a zatem nie można przyjąć zasadności podnoszonego zarzuty wykonania obowiązku. Mając na względzie dotychczasowe rozważania Sąd stwierdził, że organy dokonały wystarczających dla podjęcia rozstrzygnięcia ustaleń co do stanu faktycznego oraz dokonały prawidłowej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie, respektując przy tym zasady wynikające z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Ustalony stan faktyczny sprawy został poddany prawidłowej subsumpcji pod przywołane powyżej przepisy u.p.e.a. W konsekwencji wszystkie zarzuty skargi uznać należało za bezzasadne. Ponadto Sąd nie dostrzegł z urzędu wad postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na treść zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia. Biorąc powyższe rozważania pod uwagę Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego odpowiada prawu, w związku z czym skargę oddalił, orzekając jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło